原典講読『結婚愛』 256

(1)原文

256. (xx.) Quod causae accidentales frigoris etiam sint plures; et quod harum prima sit commune ex jugi licito. Quod commune ex jugi licito, sit causa accidentalis frigoris, est quia accedit illis, qui lascive cogitant de conjugio et de uxore; non autem illis qui sancte de conjugio, et secure de uxore; quod a communi ex jugi licito etiam gaudia fiant indifferentiae, et quoque taedia, patet a ludis et spectaculis, ex harmoniis musicis, choreis, epulis, et similibus aliis, quae in se sunt dulcedines, quia vivificationes; simile fit cum contuberniis et consortiis inter conjuges; imprimis inter illos, qui ab amore inter se non removerunt incastum amorem sexus, et cum de communi ex jugi licito cogitant vane in absentia facultatis: quod his sit commune illud causa frigoris, ex se patet. Hoc accidentale dicitur, quia addit se frigori intrinseco ut causa, et adstipulatur ei ut ratio. Ad removendum frigus ex hoc etiam oriundum, uxores ex prudentia illis insita licitum non faciunt licitum per varias repugnantias. Sed prorsus aliter fit apud illos, qui de uxoribus caste judicant; quare apud angelos est commune ex jugi licito, ipsum delitium animae, et est continens amoris conjugialis illorum; nam in jucundo illius amoris sunt continue, ac in ultimis secundum praesentiam mentium non interpolatam curis, ita ex placitis judicii apud maritos.

 

(2)直訳

256. (xx.) Quod causae accidentales frigoris etiam sint plures; 256.(20) 偶発的な原因にもまた多くのものがあること。

et quod harum prima sit commune ex jugi licito.― これらの最初のものは常に許されることからの普通(なものになっていること)であること。

Quod commune ex jugi licito, sit causa accidentalis frigoris, est quia accedit illis, qui lascive cogitant de conjugio et de uxore; 常に許されることからの普通(なものになっていること)が偶発的な原因であることは、彼らに加わるからである、その者は結婚について、また妻について好色に(みだりに)考える。

non autem illis qui sancte de conjugio, et secure de uxore; けれでも彼らに〔加わら〕ない、その者は結婚について敬意をもって(神聖に)〔考える〕、また妻について信頼して。

quod a communi ex jugi licito etiam gaudia fiant indifferentiae, et quoque taedia, patet a ludis et spectaculis, ex harmoniis musicis, choreis, epulis, et similibus aliis, quae in se sunt dulcedines, quia vivificationes; 常に許されることからの普通(なものになっていること)から、さらにまた楽しさが無関心(無頓着・冷淡)を生じる、そしてまた飽き(退屈)を、遊び(気晴らし)と演劇(見世物)から明らかである、音楽の音楽会(演奏)から、踊り(から)、祝宴(宴会)、また他の似たもの(から)、それらは本質的に(それ自体の中で)愉快がある、活気づけるものであるので。

simile fit cum contuberniis et consortiis inter conjuges; 同様に生じる、配偶者(夫婦)間の一緒に生活する者に、また交わる者に。

imprimis inter illos, qui ab amore inter se non removerunt incastum amorem sexus, et cum de communi ex jugi licito cogitant vane in absentia facultatis: 特に、彼らの間で、その者は愛から自分たちの間で不貞な性愛を遠ざけなかった。またそのとき、常に許されることからの普通(なものになっていること)について能力の欠乏の中で空虚なことを考えている。

quod his sit commune illud causa frigoris, ex se patet. これらの者にそれが普通(なものになっていること)が冷淡の原因であることは、それ自体から明らかである。

Hoc accidentale dicitur, quia addit se frigori intrinseco ut causa, et adstipulatur ei ut ratio. これが偶発的なものと呼ばれる、内面的な(内在的な)冷淡をそれ自体に加えるからである、原因として、またそれに息を吹きかけられる(影響を働かされる)、論拠として。

Ad removendum frigus ex hoc etiam oriundum, uxores ex prudentia illis insita licitum non faciunt licitum per varias repugnantias. さらにまたこのことから起こる冷淡を遠ざける(退ける)ために、彼女らに生来の思慮分別から許されるものを許されないものにしている、いろいろな反抗(反感)ら。

Sed prorsus aliter fit apud illos, qui de uxoribus caste judicant; しかし、彼らのもとにまったく異なって生じる、その者は妻について貞潔に判断を下す。

quare apud angelos est commune ex jugi licito, ipsum delitium animae, et est continens amoris conjugialis illorum; それゆえ、天使たちのもとで、常に許されることからの普通(になっていること)が、霊魂の歓喜そのものである、また彼らの結婚愛の容器である。

nam in jucundo illius amoris sunt continue, ac in ultimis secundum praesentiam mentium non interpolatam curis, ita ex placitis judicii apud maritos. なぜなら、その愛の快さの中に絶えずいるからである、そして心配(不安)中断されない心の現在(臨在)したがった最終的なものの中に〔いるからである〕、そのように夫のもとの判断(賢明な)より好み(選択)からの。

 

(3)訳文

 256.(20) 偶発的な原因にもまた多くのものがある。これらの最初のものは、常に許されることからの普通(になっていること)である。

 常に許されることからの普通(なものになっていること)が偶発的な原因であることは、結婚について、また妻について好色に考える彼らに者に加わる、けれでも、結婚について神聖に、また妻について信頼して考える者に加わらないからである。常に許されることからの普通(なものになっていること)から、さらにまた楽しさが無関心を、そしてまた飽きを生じるのは、遊びや演劇、音楽の演奏、踊り、祝宴、また他の似たものから明らかである、それらは活気づけるものであるのでそれ自体に愉快がある〔にもかかわらず〕。

配偶者(夫婦)間の一緒に生活する者に、また交わる者に同様に生じる。特に、愛から自分たちの間で不貞な性愛を遠ざけなかった。またそのとき、常に許されることからの普通(なものになっていること)について能力の欠乏の中で空虚なことを考えている者の間で。これらの者にそれが普通(なものになっていること)が冷淡の原因であることは、それ自体から明らかである。

 これが偶発的なものと呼ばれるのは、内在的な冷淡をそれ自体に加えるからである、原因として、またそれに影響を与える論拠として。

 さらにまたこのことから起こる冷淡を退けるために、彼女らに生来の思慮分別から許されるものを、いろいろな反抗ら許されないものにしている。

 しかし、妻について貞潔に判断している者のもとにまったく異なって生じる。それゆえ、天使たちのもとで、常に許されることからの普通(になっていること)が、霊魂の歓喜そのものであり、彼らの結婚愛の容器である。なぜなら、絶えずその愛の快さの中に、そして心配で中断されない心の現在にしたがった、そのように夫のもとの賢明な選択からの最終的なものの中にいるからである。

原典講読『結婚愛』 257

(1)原文

257. (xxi.) Quod causarum accidentalium frigoris secunda sit, quod cohabitatio cum conjuge ex foedere et lege videatur coacta et non libera. Haec causa est solum illis, apud quos amor conjugialis in intimis friget; et quia se intestino frigori addit, fit causa accedens seu accidentalis; apud hos amor extraconjugialis ex consensu et favore ejus intrinsecus in calore est, nam frigus unius est calor alterius, qui si non sentitur, usque inest, imo in medio frigore; qui nisi inesset etiam tunc, non foret reparatio. Hic calor est qui facit coactum; quod augetur, sicut ab una parte foedus ex pacto et lex ex justo, spectantur ut vincula non violanda; aliter si utrinque solvuntur. [2] Contrarium est apud illos, qui amorem extraconjugialem devoverunt, ac coeleste et coelum de amore conjugiali cogitant, et plus qui id percipiunt; apud hos foedus illud cum suis pactis, et lex illa cum suis sancitis, inscripta sunt cordibus, et continue plus illis inscribuntur; apud hos vinculum amoris illius non ligatur ex foedere pacto, nec per legem latam, sed haec duo sunt ipsi amori, in quo sunt, ex creatione insita; ex his sunt illa in mundo, non vicissim: inde est, quod omne, quod est illius amoris, sentiatur ut liberum; non datur aliquod liberum, quod non est amoris; et audivi ab angelis, quod liberum amoris vere conjugialis sit liberrimum, quia ille est amor amorum.

 

(2)直訳

257. (xxi.) Quod causarum accidentalium frigoris secunda sit, quod cohabitatio cum conjuge ex foedere et lege videatur coacta et non libera.― 257.(21) 冷淡の偶発的な原因の第二のものは、同棲が契約と法律から夫婦に、強制に見られること、自由でなく。

Haec causa est solum illis, apud quos amor conjugialis in intimis friget; この原因は彼らにだけある、彼らのもとで結婚愛は最内部の中で凍っている(冷えている)

et quia se intestino frigori addit, fit causa accedens seu accidentalis; またそれ自体に内部の冷淡を加えているので、加わる、すなわち、偶発的な原因になっている。

apud hos amor extraconjugialis ex consensu et favore ejus intrinsecus in calore est, nam frigus unius est calor alterius, qui si non sentitur, usque inest, imo in medio frigore; これらの者のもとで、結婚外の愛はその一致(承諾)と好意から内的に熱の中にある、なぜなら、一方の熱はもう一方の熱であるから、それは、もし感じられないなら、それでも冷淡に内在する、それどころか真ん中に。

qui nisi inesset etiam tunc, non foret reparatio. それ(熱)は、その時にもまた内在しないなら、回復はないであろう。

Hic calor est qui facit coactum; この熱である、それは強制をつくる。

quod augetur, sicut ab una parte foedus ex pacto et lex ex justo, spectantur ut vincula non violanda; それが増やされる、一方の側から取り決めからの契約、また公正からの法律かのように、踏みにじられないきずなとして見られる。

aliter si utrinque solvuntur. 異なる、もし両方のものが解かれる(ゆるめられる)なら。

[2] Contrarium est apud illos, qui amorem extraconjugialem devoverunt, ac coeleste et coelum de amore conjugiali cogitant, et plus qui id percipiunt; [2] 彼らのもとで反対(逆)である、その者は結婚外の愛を忌み嫌う、そして結婚愛を天界的なもの、また天界と考える、またさらにその者はそれを知覚する。

apud hos foedus illud cum suis pactis, et lex illa cum suis sancitis, inscripta sunt cordibus, et continue plus illis inscribuntur; これらの者のもとで、その契約はその取り決めとともに、またその法律はその規定とともに、心に刻み込まれている、また絶えずそれに刻み込まれている。

apud hos vinculum amoris illius non ligatur ex foedere pacto, nec per legem latam, sed haec duo sunt ipsi amori, in quo sunt, ex creatione insita; これらの者のもとで、その愛のきずなは取り決めの契約から縛られない、承認された(fero)法律によってでもない、しかしこれら二つは愛のものそのものである、その中にある、創造から植え付けられたもの。

ex his sunt illa in mundo, non vicissim: これら(後者)からである、世の中のそれら(前者)は、逆ではない。

inde est, quod omne, quod est illius amoris, sentiatur ut liberum; ここからである、すべてのものは、それはその愛のものである、自由として感じられる。

non datur aliquod liberum, quod non est amoris; 何らかの自由は存在しない、それは愛のものでない(属さないもの)

et audivi ab angelis, quod liberum amoris vere conjugialis sit liberrimum, quia ille est amor amorum. また、私は天使たちから聞いた、真の結婚愛の自由は最も自由であること、それは愛の愛であるからである。

 

(3)訳文

257.(21) 冷淡の偶発的な原因の第二のものは、夫婦にとって同棲が自由ではなく、契約と法律からの強制に見られることである。

 この原因は結婚愛が最内部の中で冷えている者にだけある。またそれ自体に内部の冷淡を加えているので、付加的な、すなわち、偶発的な原因になっている。これらの者のもとで、結婚外の愛はその一致と好意から内的の熱の中にある、なぜなら、一方の熱はもう一方の熱であるから、それは、もし感じられないなら、それでも冷淡に、それどころか真ん中に内在する。それ(熱)がその時にもまた内在しないなら、回復はないであろう。

強制をつくるものはこの熱である。それが増やされ、一方の側から取り決めからの契約や公正からの法律かのように、踏みにじられないきずなとして見られる。もし両方のものが解かれる(ゆるめられる)なら異なる。

 [2] 結婚外の愛を忌み嫌う、そして結婚愛を天界的なもの、また天界と考える、またさらにその者はそれを知覚する者のもとで反対である。これらの者のもとで、その契約はその取り決めとともに、またその法律はその規定とともに、心に刻み込まれている、また絶えずそれに刻み込まれている。これらの者のもとで、その愛のきずなは取り決めの契約からも承認された法律によっても縛られない、しかしこれら二つは愛のものそのものであり、創造から植え付けられたものの中にある。世の中のそれら(前者)はこれら(後者)からであり、逆ではない。ここから、その愛に属すすべてのものは自由として感じられる。愛に属さない何らかものに自由は存在しない。また、私は天使たちから、真の結婚愛の自由は最も自由であり、それは愛の愛であるからであることを聞いた。