(1)原文
253. (xvii.) Quod secunda causa legitimae separationis sit vitium corporis.― Per vitia corporis non intelliguntur morbi accidentales, qui uni vel alteri conjugi intra tempus conjugii contingunt, et transeunt; sed intelliguntur morbi inhaerentes, qui non transeunt: hos pathologia docet; sunt multifarii, ut morbi, ex quibus totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; tales sunt febres malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, gangraenae, cancri, et similes alii. Tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta; cumprimis si ab his facies defoedata est. [2] Ex ventriculo, ructus tetri, graveolenti, olidi, crudi. Ex pulmone, halitus foedi et putres, exhalati ex apostematibus, ulceribus, abscessibus, aut ex vitiato sanguine, aut ex vitiata lympha, inibi. Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis et defectus virium; paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; quidam morbi chronici, oriundi ex jactura tensibilitatis et elasticitatis nervorum, vel a nimia spissitudine, tenacitate, et acrimonia humorum; epilepsia; permanens infirmitas ex apoplexiis; quaedam phtises, ex quibus corpus consummatur; passio iliaca, affectio coeliaca, hernia, et similes alii morbi.
(2)直訳
253. (xvii.) Quod secunda causa legitimae separationis sit vitium corporis.― 251.(17) 分離の適法の(妥当な)原因(理由)の第二のものは身体の欠陥(疾患)であること。
Per vitia corporis non intelliguntur morbi accidentales, qui uni vel alteri conjugi intra tempus conjugii contingunt, et transeunt; 身体の疾患によって偶発的な病気が意味されない、それは配偶者(夫婦)の一方にあるいはもう一方に結婚の時の間に降りかかる(生ずる)、また過ぎ去る。
sed intelliguntur morbi inhaerentes, qui non transeunt: しかし、固定して残る(こびりつく)病気が意味される、それは過ぎ去らない。
hos pathologia docet; これらを病理学が教えている。
sunt multifarii, ut morbi, ex quibus totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; さまざまな(多くの種類の)ものがある、例えば病気、それらから全身がそれほどに襲われる(害われる)、感染から致命的なものがひき起こされるような。
tales sunt febres malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, gangraenae, cancri, et similes alii. そのようなものである、有毒な(悪性の)また伝染性の熱病、らい病、色情の感染症(性病)、壊疽、がん(癌)、また同様の他のもの。
Tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: なおまた病気、それらから全身がそのように病んでいる、決して交際することができないような、またそれらから損傷をひき起こす臭気また有害な蒸気が発散される、あるいは体の表面から、あるいはその内側から、特に、胃と肺から。
ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta; 身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱、壊血病からの肺結核、毒性の疥癬(かいせん)がある。
cumprimis si ab his facies defoedata est. 特に、これらから顔が醜くされた。
[2] Ex ventriculo, ructus tetri, graveolenti, olidi, crudi. [2] 胃から、忌まわしい、悪臭の、臭い、消化不良のおくび。
Ex pulmone, halitus foedi et putres, exhalati ex apostematibus, ulceribus, abscessibus, aut ex vitiato sanguine, aut ex vitiata lympha, inibi. 肺から、不潔な腐敗した息、膿瘍から発散する、潰瘍から、膿瘍から、または腐敗した血液から、または腐敗したリンパ液から、内部に。
Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis et defectus virium; これらに加えて、さらにまたいろいろな名前の他の病気がある、例えば、眩暈(めまい)卒倒、これは全身の衰弱と活力を欠くことである。
paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; 麻痺、それは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。
quidam morbi chronici, oriundi ex jactura tensibilitatis et elasticitatis nervorum, vel a nimia spissitudine, tenacitate, et acrimonia humorum; ある種の慢性の病気、神経の伸長性と弾力の喪失から起こる、あるいは、体液の過度の粘着性(濃縮)、粘着性、また酸性化。
epilepsia; てんかん。
permanens infirmitas ex apoplexiis; 卒中からの持続する虚弱。
quaedam phtises, ex quibus corpus consummatur; ある種の肺結核、それらから身体が消耗させられる。
passio iliaca, affectio coeliaca, hernia, et similes alii morbi. 腹腔障害(腸内で食物が未消化の状態)、腹腔の不安定(小児脂肪便症・セリアック病)、ヘルニア、また同様の他の病気。
(3)訳文
251.(17) 妥当な分離の原因の第二のものは、身体の疾患である。
身体の疾患によって、配偶者の一方にあるいはもう一方に結婚の時の間に生じ、過ぎ去る偶発的な病気は意味されない。しかし、固定して残り、過ぎ去らない病気が意味される――これらを病理学が教えている。多くの種類のものがある、例えば、それらから、感染から致命的なものがひき起こされ、全身がそれほどに害われる病気である。そのようなものが、有毒な(悪性の)また伝染性の熱病、らい病、性病、壊疽、がん(癌)、また同様の他のものである。
なおまた、それらから決して交際することができないように全身がそのように病んでいる病気があり、それらから損傷をひき起こす臭気また有害な蒸気が、あるいは体の表面から、あるいはその内側から発散される、特に、胃と肺から――身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱、壊血病からの肺結核、毒性の疥癬(かいせん)がある。特に、これらから顔が醜くされた〔なら〕。
[2] 胃からは、忌まわしい、悪臭の、臭い、消化不良のおくび〔がある〕。
肺からは、膿瘍から、潰瘍から、膿瘍から、または内部に、腐敗した血液から、または腐敗したリンパ液から発散する不潔な腐敗した息〔がある〕。
これらに加えて、さらにまたいろいろな名前の他の病気がある、例えば、眩暈(めまい)卒倒、これは全身の衰弱と活力を欠くことである。麻痺、これは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。ある種の慢性の病気、〔これは〕神経の伸長性と弾力の喪失、あるいは、体液の過度の濃縮、粘着性、また酸性化から起こる。てんかん。卒中からの持続する虚弱。ある種の肺結核、それらから身体が消耗させられる。腹腔障害(腸内で食物が未消化の状態)、腹腔の不安定(小児脂肪便症・セリアック病)、ヘルニア、また同様の他の病気〔がある〕。