原典講読『結婚愛』 253

(1)原文

253. (xvii.) Quod secunda causa legitimae separationis sit vitium corporis. Per vitia corporis non intelliguntur morbi accidentales, qui uni vel alteri conjugi intra tempus conjugii contingunt, et transeunt; sed intelliguntur morbi inhaerentes, qui non transeunt: hos pathologia docet; sunt multifarii, ut morbi, ex quibus totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; tales sunt febres malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, gangraenae, cancri, et similes alii. Tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta; cumprimis si ab his facies defoedata est. [2] Ex ventriculo, ructus tetri, graveolenti, olidi, crudi. Ex pulmone, halitus foedi et putres, exhalati ex apostematibus, ulceribus, abscessibus, aut ex vitiato sanguine, aut ex vitiata lympha, inibi. Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis et defectus virium; paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; quidam morbi chronici, oriundi ex jactura tensibilitatis et elasticitatis nervorum, vel a nimia spissitudine, tenacitate, et acrimonia humorum; epilepsia; permanens infirmitas ex apoplexiis; quaedam phtises, ex quibus corpus consummatur; passio iliaca, affectio coeliaca, hernia, et similes alii morbi.

 

(2)直訳

253. (xvii.) Quod secunda causa legitimae separationis sit vitium corporis.― 251.(17) 分離の適法の(妥当な)原因(理由)の第二のものは身体の欠陥(疾患)であること。

Per vitia corporis non intelliguntur morbi accidentales, qui uni vel alteri conjugi intra tempus conjugii contingunt, et transeunt; 身体の疾患によって偶発的な病気が意味されない、それは配偶者(夫婦)の一方にあるいはもう一方に結婚の時の間に降りかかる(生ずる)、また過ぎ去る。

sed intelliguntur morbi inhaerentes, qui non transeunt: しかし、固定して残る(こびりつく)気が意味される、それは過ぎ去らない。

hos pathologia docet; これらを病理学が教えている。

sunt multifarii, ut morbi, ex quibus totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; さまざまな(多くの種類の)のがある、例えば病気、それらから全身がそれほどに襲われる(害われる)、感染から致命的なものがひき起こされるような。

tales sunt febres malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, gangraenae, cancri, et similes alii. そのようなものである、有毒な(悪性の)また伝染性の熱病、らい病、色情の感染症(性病)、壊疽、がん(癌)、また同様の他のもの。

Tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: なおまた病気、それらから全身がそのように病んでいる、決して交際することができないような、またそれらから損傷をひき起こす臭気また有害な蒸気が発散される、あるいは体の表面から、あるいはその内側から、特に、胃と肺から。

ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta; 身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱、壊血病からの肺結核、毒性の疥癬(かいせん)ある。

cumprimis si ab his facies defoedata est. 特に、これらから顔が醜くされた。

[2] Ex ventriculo, ructus tetri, graveolenti, olidi, crudi. [2] 胃から、忌まわしい、悪臭の、臭い、消化不良のおくび。

Ex pulmone, halitus foedi et putres, exhalati ex apostematibus, ulceribus, abscessibus, aut ex vitiato sanguine, aut ex vitiata lympha, inibi. 肺から、不潔な腐敗した息、膿瘍から発散する、潰瘍から、膿瘍から、または腐敗した血液から、または腐敗したリンパ液から、内部に。

Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis et defectus virium; これらに加えて、さらにまたいろいろな名前の他の病気がある、例えば、眩暈(めまい)卒倒、これは全身の衰弱と活力を欠くことである。

paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; 麻痺、それは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。

quidam morbi chronici, oriundi ex jactura tensibilitatis et elasticitatis nervorum, vel a nimia spissitudine, tenacitate, et acrimonia humorum; ある種の慢性の病気、神経の伸長性と弾力の喪失から起こる、あるいは、体液の過度の粘着性(濃縮)、粘着性、また酸性化。

epilepsia; てんかん。

permanens infirmitas ex apoplexiis; 卒中からの持続する虚弱。

quaedam phtises, ex quibus corpus consummatur; ある種の肺結核、それらから身体が消耗させられる。

passio iliaca, affectio coeliaca, hernia, et similes alii morbi. 腹腔障害(腸内で食物が未消化の状態)腹腔の不安定(小児脂肪便症・セリアック病)、ヘルニア、また同様の他の病気。

 

(3)訳文

 251.(17) 妥当な分離の原因の第二のものは、身体の疾患である。

 身体の疾患によって、配偶者の一方にあるいはもう一方に結婚の時の間に生じ、過ぎ去る偶発的な病気は意味されない。しかし、固定して残、過ぎ去らない気が意味される――これらを病理学が教えている。多くの種類のものがある、例えば、それらから、感染から致命的なものがひき起こされ、全身がそれほどに害われる病気である。そのようなものが、有毒な(悪性の)また伝染性の熱病、らい病、性病、壊疽、がん(癌)、また同様の他のものである。

 なおまた、それらから決して交際することができないように全身がそのように病んでいる病気があり、それらから損傷をひき起こす臭気また有害な蒸気が、あるいは体の表面から、あるいはその内側から発散される、特に、胃と肺から――身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱、壊血病からの肺結核、毒性の疥癬(かいせん)ある。特に、これらから顔が醜くされた〔なら〕。

 [2] 胃からは、忌まわしい、悪臭の、臭い、消化不良のおくび〔がある〕。

 肺からは、膿瘍から、潰瘍から、膿瘍から、または内部に、腐敗した血液から、または腐敗したリンパ液から発散する不潔な腐敗した息〔がある〕。

 これらに加えて、さらにまたいろいろな名前の他の病気がある、例えば、眩暈(めまい)卒倒、これは全身の衰弱と活力を欠くことである。麻痺、これは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。ある種の慢性の病気、〔これは〕神経の伸長性と弾力の喪失、あるいは、体液の過度の濃縮、粘着性、また酸性化から起こる。てんかん。卒中からの持続する虚弱。ある種の肺結核、それらから身体が消耗させられる。腹腔障害(腸内で食物が未消化の状態)腹腔の不安定(小児脂肪便症・セリアック病)、ヘルニア、また同様の他の病気〔がある〕。

原典講読『結婚愛』 254,255

(1)原文

254. (xviii.) Quod tertia causa legitimae separationis sit impotentia ante conjugium. Quod haec sit causa separationis, est quia finis conjugii est procreatio sobolis, et haec ab illis non dabilis est; et quia praesciunt hoc, conjuges ex proposito deprivant spe ejus, quae spes tamen amorem illarum conjugialem lactat et firmat.

 

(2)直訳

254. (xviii.) Quod tertia causa legitimae separationis sit impotentia ante conjugium.― 254.(18) 分離の適法の原因(理由)の第三のものは、結婚前の(性的)能である。

Quod haec sit causa separationis, est quia finis conjugii est procreatio sobolis, et haec ab illis non dabilis est; これが分離の原因(理由)であることは、結婚の目的が子孫の生殖(産むこと)であるからである、またこのことが彼らにありえない。

et quia praesciunt hoc, conjuges ex proposito deprivant spe ejus, quae spes tamen amorem illarum conjugialem lactat et firmat. また、このことを前もって知るので、配偶者たちははっきりとした目的から(故意に)の希望を奪う、その希望はそれでも彼女らの結婚愛を養う(育てる)、また強くする。

 

(3)訳文

 254.(18) 適法な分離の原因(理由)第三のものは、結婚前の(性的)能である。

これが分離の原因(理由)であることは、結婚の目的が子孫を産むことであり、このことが彼らにありえないからである。また、このことを前もって知るので、配偶者たちは、はっきりとした目的から(故意に)の希望を奪う、それでも、その希望は彼女らの結婚愛を育て、強くする。

 

(1)原文

255. (xix.) Quod adulterium sit causa divortii, sunt plures causae, quae in rationali luce sunt, et usque hodie reconditae: ex rationali luce videri potest, quod conjugia sint sancta, et quod adulteria sint prophana: et sic quod conjugia et adulteria sint sibi e diametro opposita; et quod cum oppositum in oppositum agit, unum destruat alterum, usque ad ultimam scintillam vitae ejus: ita fit cum amore conjugiali, dum uxoratus ex confirmato, et sic ex proposito, committit adulteria. Haec, apud illos, qui de caelo et inferno aliquid sciunt, in rationis lucem perspicuam magis veniunt; sciunt enim hi, quod conjugia sint in caelo et e caelo, et quod adulteria sint in inferno et ex inferno, et quod illa duo non possint conjungi, sicut caelum non cum inferno; et quod illico, si apud hominem conjunguntur, recedat coelum, ac intret infernum. [2] Inde nunc est quod adulterium sit causa divortii; quare dicit Dominus,

 

Quod quicunque dimiserit uxorem, nisi propter scortationem, et aliam duxerit, adulterium committat (Matth. xix. 9);

 

dicit, si dimiserit, et aliam duxerit, nisi propter scortationem, adulterium committat, quia dimissio propter hanc causam, est plenaria separatio mentium, quae vocatur divortium; at dimissiones ex suis causis reliquae, sunt separationes, de quibus nunc supra actum est; post has si alia uxor ducitur, adulterium committitur; non autem post divortium.

 

(2)直訳

255. (xix.) Quod adulterium sit causa divortii, sunt plures causae, quae in rationali luce sunt, et usque hodie reconditae: 255.(19) 姦淫が離婚の原因(理由)であることは、多くの理由がある、それらは理性的な光の中にある、またそれでも、今日、隠された〔ものである〕。

ex rationali luce videri potest, quod conjugia sint sancta, et quod adulteria sint prophana: 理性的な光から見れらることができる、結婚が聖なるものであること、また、姦淫が冒涜的なものであること。

et sic quod conjugia et adulteria sint sibi e diametro opposita; またこのように結婚と姦淫はそれ自体に正反対に対立したものであること。

et quod cum oppositum in oppositum agit, unum destruat alterum, usque ad ultimam scintillam vitae ejus:また、対立したものが対立したものの中で活動するとき、一方はもう一方を破壊する(滅ぼす)、彼のいのちの最後の小さい火花までも。

ita fit cum amore conjugiali, dum uxoratus ex confirmato, et sic ex proposito, committit adulteria. そのように結婚愛に生じる、妻帯者が確信から、またこのようにはっきりとした目的から(故意に)、姦淫を犯す時。

Haec, apud illos, qui de caelo et inferno aliquid sciunt, in rationis lucem perspicuam magis veniunt; これらのことは、彼らのもとに、その者は天界と地獄について何らかのものを知っている、さらに明白な(判然とした)性の光の中にやって来る。

sciunt enim hi, quod conjugia sint in caelo et e caelo, et quod adulteria sint in inferno et ex inferno, et quod illa duo non possint conjungi, sicut caelum non cum inferno; というのは、これらの者は知っているから、結婚が天界の中にあること、また天界から、また姦淫が地獄の中にあること、また地獄から、またそれらの二つは結合されることができないこと、天界が地獄と〔結合され〕ないように。

et quod illico, si apud hominem conjunguntur, recedat coelum, ac intret infernum. また直ちに、もし人間のもとで結合されるなら、天界は去る、そして地獄が入ること。

[2] Inde nunc est quod adulterium sit causa divortii; [2] さて(そこで)、ここからである、姦淫が離婚の原因(理由)であること。

quare dicit Dominus, それゆえ、主は言われる、

Quod quicunque dimiserit uxorem, nisi propter scortationem, et aliam duxerit, adulterium committat (Matth. xix. 9); だれでも妻を離縁する者は、淫行のためにでないなら、また他の者(女)をめとる、姦淫を犯す(マタイ19:9)

dicit, si dimiserit, et aliam duxerit, nisi propter scortationem, adulterium committat, quia dimissio propter hanc causam, est plenaria separatio mentium, quae vocatur divortium; 言われる、もし離縁するなら、また他の者(女)をめとる、淫行のためにでないなら、姦淫を犯す、この理由のための去らせること(離縁)、心の完全な分離であるからである、それは離婚と呼ばれる。

at dimissiones ex suis causis reliquae, sunt separationes, de quibus nunc supra actum est; しかし、その理由の他のもの(理由)らの去らせること(離縁)は、それは分離である、それらについて今、上で扱われている。

post has si alia uxor ducitur, adulterium committitur; これら〔の理由〕の後、もし、他の妻がめとられるなら、姦淫が犯される。

non autem post divortium. けれども、離婚の後ではない。

 

(3)訳文

 255.(19) 姦淫が離婚の原因(理由)であることは、多くの理由があり、それらは理性的な光の中にある、またそれでも、今日、隠された〔ものである〕。

 理性的な光から、結婚が聖なるものであること、また姦淫が冒涜的なものであること、またこのように結婚と姦淫はそれ自体に正反対に対立したものであることを見ることができる。また、対立したものが対立したものの中で活動するとき、一方はもう一方を、彼のいのちの最後の小さい火花までも滅ぼす。そのように、妻帯者が確信から、またこのようにはっきりとした目的から(故意に)、姦淫を犯す時、結婚愛に生じる

 これらのことは、天界と地獄について何らかのものを知っている者のもとに、さらに明白な(判然とした)性の光の中にやって来る。というのは、これらの者は、結婚が天界の中にあること、また天界から〔であり〕、姦淫が地獄の中にあること、また地獄から〔であり〕、それらの二つは、天界が地獄と結合されないように結合されることができないこと、また直ちに、もし人間のもとで結合されるなら、天界は去る、そして地獄が入ることを知っているから。

 [2] そこで、姦淫が離婚の原因(理由)であることはここからである。それゆえ、主は言われる、

 

 だれでも、淫行のためにでなく妻を離縁し、他のをめとる者は、姦淫を犯す(マタイ19:9)

 

もし淫行のためにでなく、離縁し、他のをめとるなら、姦淫を犯す。と言われる、この理由のための離縁は、心の完全な分離であるからである、それは離婚と呼ばれる。しかし、その理由でない他の理由からの離縁は、分離であり、それらについて、今、前に扱われている。これら〔の理由〕の後、もし、他の妻がめとられるなら、姦淫が犯される。けれども、離婚の後ではない。

原典講読『結婚愛』 256

(1)原文

256. (xx.) Quod causae accidentales frigoris etiam sint plures; et quod harum prima sit commune ex jugi licito. Quod commune ex jugi licito, sit causa accidentalis frigoris, est quia accedit illis, qui lascive cogitant de conjugio et de uxore; non autem illis qui sancte de conjugio, et secure de uxore; quod a communi ex jugi licito etiam gaudia fiant indifferentiae, et quoque taedia, patet a ludis et spectaculis, ex harmoniis musicis, choreis, epulis, et similibus aliis, quae in se sunt dulcedines, quia vivificationes; simile fit cum contuberniis et consortiis inter conjuges; imprimis inter illos, qui ab amore inter se non removerunt incastum amorem sexus, et cum de communi ex jugi licito cogitant vane in absentia facultatis: quod his sit commune illud causa frigoris, ex se patet. Hoc accidentale dicitur, quia addit se frigori intrinseco ut causa, et adstipulatur ei ut ratio. Ad removendum frigus ex hoc etiam oriundum, uxores ex prudentia illis insita licitum non faciunt licitum per varias repugnantias. Sed prorsus aliter fit apud illos, qui de uxoribus caste judicant; quare apud angelos est commune ex jugi licito, ipsum delitium animae, et est continens amoris conjugialis illorum; nam in jucundo illius amoris sunt continue, ac in ultimis secundum praesentiam mentium non interpolatam curis, ita ex placitis judicii apud maritos.

 

(2)直訳

256. (xx.) Quod causae accidentales frigoris etiam sint plures; 256.(20) 偶発的な原因にもまた多くのものがあること。

et quod harum prima sit commune ex jugi licito.― これらの最初のものは常に許されることからの普通(なものになっていること)であること。

Quod commune ex jugi licito, sit causa accidentalis frigoris, est quia accedit illis, qui lascive cogitant de conjugio et de uxore; 常に許されることからの普通(なものになっていること)が偶発的な原因であることは、彼らに加わるからである、その者は結婚について、また妻について好色に(みだりに)考える。

non autem illis qui sancte de conjugio, et secure de uxore; けれでも彼らに〔加わら〕ない、その者は結婚について敬意をもって(神聖に)〔考える〕、また妻について信頼して。

quod a communi ex jugi licito etiam gaudia fiant indifferentiae, et quoque taedia, patet a ludis et spectaculis, ex harmoniis musicis, choreis, epulis, et similibus aliis, quae in se sunt dulcedines, quia vivificationes; 常に許されることからの普通(なものになっていること)から、さらにまた楽しさが無関心(無頓着・冷淡)を生じる、そしてまた飽き(退屈)を、遊び(気晴らし)と演劇(見世物)から明らかである、音楽の音楽会(演奏)から、踊り(から)、祝宴(宴会)、また他の似たもの(から)、それらは本質的に(それ自体の中で)愉快がある、活気づけるものであるので。

simile fit cum contuberniis et consortiis inter conjuges; 同様に生じる、配偶者(夫婦)間の一緒に生活する者に、また交わる者に。

imprimis inter illos, qui ab amore inter se non removerunt incastum amorem sexus, et cum de communi ex jugi licito cogitant vane in absentia facultatis: 特に、彼らの間で、その者は愛から自分たちの間で不貞な性愛を遠ざけなかった。またそのとき、常に許されることからの普通(なものになっていること)について能力の欠乏の中で空虚なことを考えている。

quod his sit commune illud causa frigoris, ex se patet. これらの者にそれが普通(なものになっていること)が冷淡の原因であることは、それ自体から明らかである。

Hoc accidentale dicitur, quia addit se frigori intrinseco ut causa, et adstipulatur ei ut ratio. これが偶発的なものと呼ばれる、内面的な(内在的な)冷淡をそれ自体に加えるからである、原因として、またそれに息を吹きかけられる(影響を働かされる)、論拠として。

Ad removendum frigus ex hoc etiam oriundum, uxores ex prudentia illis insita licitum non faciunt licitum per varias repugnantias. さらにまたこのことから起こる冷淡を遠ざける(退ける)ために、彼女らに生来の思慮分別から許されるものを許されないものにしている、いろいろな反抗(反感)ら。

Sed prorsus aliter fit apud illos, qui de uxoribus caste judicant; しかし、彼らのもとにまったく異なって生じる、その者は妻について貞潔に判断を下す。

quare apud angelos est commune ex jugi licito, ipsum delitium animae, et est continens amoris conjugialis illorum; それゆえ、天使たちのもとで、常に許されることからの普通(になっていること)が、霊魂の歓喜そのものである、また彼らの結婚愛の容器である。

nam in jucundo illius amoris sunt continue, ac in ultimis secundum praesentiam mentium non interpolatam curis, ita ex placitis judicii apud maritos. なぜなら、その愛の快さの中に絶えずいるからである、そして心配(不安)中断されない心の現在(臨在)したがった最終的なものの中に〔いるからである〕、そのように夫のもとの判断(賢明な)より好み(選択)からの。

 

(3)訳文

 256.(20) 偶発的な原因にもまた多くのものがある。これらの最初のものは、常に許されることからの普通(になっていること)である。

 常に許されることからの普通(なものになっていること)が偶発的な原因であることは、結婚について、また妻について好色に考える彼らに者に加わる、けれでも、結婚について神聖に、また妻について信頼して考える者に加わらないからである。常に許されることからの普通(なものになっていること)から、さらにまた楽しさが無関心を、そしてまた飽きを生じるのは、遊びや演劇、音楽の演奏、踊り、祝宴、また他の似たものから明らかである、それらは活気づけるものであるのでそれ自体に愉快がある〔にもかかわらず〕。

配偶者(夫婦)間の一緒に生活する者に、また交わる者に同様に生じる。特に、愛から自分たちの間で不貞な性愛を遠ざけなかった。またそのとき、常に許されることからの普通(なものになっていること)について能力の欠乏の中で空虚なことを考えている者の間で。これらの者にそれが普通(なものになっていること)が冷淡の原因であることは、それ自体から明らかである。

 これが偶発的なものと呼ばれるのは、内在的な冷淡をそれ自体に加えるからである、原因として、またそれに影響を与える論拠として。

 さらにまたこのことから起こる冷淡を退けるために、彼女らに生来の思慮分別から許されるものを、いろいろな反抗ら許されないものにしている。

 しかし、妻について貞潔に判断している者のもとにまったく異なって生じる。それゆえ、天使たちのもとで、常に許されることからの普通(になっていること)が、霊魂の歓喜そのものであり、彼らの結婚愛の容器である。なぜなら、絶えずその愛の快さの中に、そして心配で中断されない心の現在にしたがった、そのように夫のもとの賢明な選択からの最終的なものの中にいるからである。

原典講読『結婚愛』 257

(1)原文

257. (xxi.) Quod causarum accidentalium frigoris secunda sit, quod cohabitatio cum conjuge ex foedere et lege videatur coacta et non libera. Haec causa est solum illis, apud quos amor conjugialis in intimis friget; et quia se intestino frigori addit, fit causa accedens seu accidentalis; apud hos amor extraconjugialis ex consensu et favore ejus intrinsecus in calore est, nam frigus unius est calor alterius, qui si non sentitur, usque inest, imo in medio frigore; qui nisi inesset etiam tunc, non foret reparatio. Hic calor est qui facit coactum; quod augetur, sicut ab una parte foedus ex pacto et lex ex justo, spectantur ut vincula non violanda; aliter si utrinque solvuntur. [2] Contrarium est apud illos, qui amorem extraconjugialem devoverunt, ac coeleste et coelum de amore conjugiali cogitant, et plus qui id percipiunt; apud hos foedus illud cum suis pactis, et lex illa cum suis sancitis, inscripta sunt cordibus, et continue plus illis inscribuntur; apud hos vinculum amoris illius non ligatur ex foedere pacto, nec per legem latam, sed haec duo sunt ipsi amori, in quo sunt, ex creatione insita; ex his sunt illa in mundo, non vicissim: inde est, quod omne, quod est illius amoris, sentiatur ut liberum; non datur aliquod liberum, quod non est amoris; et audivi ab angelis, quod liberum amoris vere conjugialis sit liberrimum, quia ille est amor amorum.

 

(2)直訳

257. (xxi.) Quod causarum accidentalium frigoris secunda sit, quod cohabitatio cum conjuge ex foedere et lege videatur coacta et non libera.― 257.(21) 冷淡の偶発的な原因の第二のものは、同棲が契約と法律から夫婦に、強制に見られること、自由でなく。

Haec causa est solum illis, apud quos amor conjugialis in intimis friget; この原因は彼らにだけある、彼らのもとで結婚愛は最内部の中で凍っている(冷えている)

et quia se intestino frigori addit, fit causa accedens seu accidentalis; またそれ自体に内部の冷淡を加えているので、加わる、すなわち、偶発的な原因になっている。

apud hos amor extraconjugialis ex consensu et favore ejus intrinsecus in calore est, nam frigus unius est calor alterius, qui si non sentitur, usque inest, imo in medio frigore; これらの者のもとで、結婚外の愛はその一致(承諾)と好意から内的に熱の中にある、なぜなら、一方の熱はもう一方の熱であるから、それは、もし感じられないなら、それでも冷淡に内在する、それどころか真ん中に。

qui nisi inesset etiam tunc, non foret reparatio. それ(熱)は、その時にもまた内在しないなら、回復はないであろう。

Hic calor est qui facit coactum; この熱である、それは強制をつくる。

quod augetur, sicut ab una parte foedus ex pacto et lex ex justo, spectantur ut vincula non violanda; それが増やされる、一方の側から取り決めからの契約、また公正からの法律かのように、踏みにじられないきずなとして見られる。

aliter si utrinque solvuntur. 異なる、もし両方のものが解かれる(ゆるめられる)なら。

[2] Contrarium est apud illos, qui amorem extraconjugialem devoverunt, ac coeleste et coelum de amore conjugiali cogitant, et plus qui id percipiunt; [2] 彼らのもとで反対(逆)である、その者は結婚外の愛を忌み嫌う、そして結婚愛を天界的なもの、また天界と考える、またさらにその者はそれを知覚する。

apud hos foedus illud cum suis pactis, et lex illa cum suis sancitis, inscripta sunt cordibus, et continue plus illis inscribuntur; これらの者のもとで、その契約はその取り決めとともに、またその法律はその規定とともに、心に刻み込まれている、また絶えずそれに刻み込まれている。

apud hos vinculum amoris illius non ligatur ex foedere pacto, nec per legem latam, sed haec duo sunt ipsi amori, in quo sunt, ex creatione insita; これらの者のもとで、その愛のきずなは取り決めの契約から縛られない、承認された(fero)法律によってでもない、しかしこれら二つは愛のものそのものである、その中にある、創造から植え付けられたもの。

ex his sunt illa in mundo, non vicissim: これら(後者)からである、世の中のそれら(前者)は、逆ではない。

inde est, quod omne, quod est illius amoris, sentiatur ut liberum; ここからである、すべてのものは、それはその愛のものである、自由として感じられる。

non datur aliquod liberum, quod non est amoris; 何らかの自由は存在しない、それは愛のものでない(属さないもの)

et audivi ab angelis, quod liberum amoris vere conjugialis sit liberrimum, quia ille est amor amorum. また、私は天使たちから聞いた、真の結婚愛の自由は最も自由であること、それは愛の愛であるからである。

 

(3)訳文

257.(21) 冷淡の偶発的な原因の第二のものは、夫婦にとって同棲が自由ではなく、契約と法律からの強制に見られることである。

 この原因は結婚愛が最内部の中で冷えている者にだけある。またそれ自体に内部の冷淡を加えているので、付加的な、すなわち、偶発的な原因になっている。これらの者のもとで、結婚外の愛はその一致と好意から内的の熱の中にある、なぜなら、一方の熱はもう一方の熱であるから、それは、もし感じられないなら、それでも冷淡に、それどころか真ん中に内在する。それ(熱)がその時にもまた内在しないなら、回復はないであろう。

強制をつくるものはこの熱である。それが増やされ、一方の側から取り決めからの契約や公正からの法律かのように、踏みにじられないきずなとして見られる。もし両方のものが解かれる(ゆるめられる)なら異なる。

 [2] 結婚外の愛を忌み嫌う、そして結婚愛を天界的なもの、また天界と考える、またさらにその者はそれを知覚する者のもとで反対である。これらの者のもとで、その契約はその取り決めとともに、またその法律はその規定とともに、心に刻み込まれている、また絶えずそれに刻み込まれている。これらの者のもとで、その愛のきずなは取り決めの契約からも承認された法律によっても縛られない、しかしこれら二つは愛のものそのものであり、創造から植え付けられたものの中にある。世の中のそれら(前者)はこれら(後者)からであり、逆ではない。ここから、その愛に属すすべてのものは自由として感じられる。愛に属さない何らかものに自由は存在しない。また、私は天使たちから、真の結婚愛の自由は最も自由であり、それは愛の愛であるからであることを聞いた。

原典講読『結婚愛』 258

(1)原文

258. (xxii.) Quod causarum accidentalium frigoris tertia sit affirmatio ab uxore, et sermocinatio de amore ab illa. Apud angelos in coelo nulla est renuentia et repugnantia a parte uxorum, sicut est apud aliquas in terris; apud angelos in coelo etiam est sermocinatio de amore ab uxoribus, et non tale silentium, sicut est apud aliquas in terris; sed causas harum diversitatum, non licet, quia non decet me, proferre; at usque videantur ab angelorum uxoribus, quae libere propalant illas maritis suis, prolata in quatuor Memorabilibus post capita, a tribus in aula, super qua visa est pluvia aurea, et a septem, quae sedebant in roseto; quae Memorabilia adducta sunt, ob finem, ut aperiantur omnia, quae amoris conjugialis sunt, de quo tam in genere quam in specie hic agitur.

 

(2)直訳

258. (xxii.) Quod causarum accidentalium frigoris tertia sit affirmatio ab uxore, et sermocinatio de amore ab illa.― 258.(22) 冷淡の偶発的な原因の第三のものは、妻による主張(断言)である、また愛について彼女による談話。

Apud angelos in coelo nulla est renuentia et repugnantia a parte uxorum, sicut est apud aliquas in terris; 天界の中の天使たちのもとに妻の側からの拒否(不本意)や反抗は何もない、地の中のある者(女)もとにあるような。

apud angelos in coelo etiam est sermocinatio de amore ab uxoribus, et non tale silentium, sicut est apud aliquas in terris; 天界の中の天使たちのもとに妻の側からの愛についての談話もまたある、またそのように沈黙(会話の回避)はない、地の中のある者(女)もとにあるような。

sed causas harum diversitatum, non licet, quia non decet me, proferre; しかし、これらの相違の原因(理由)は、許されない、私にふさわしくないからである、明らかにすること。

at usque videantur ab angelorum uxoribus, quae libere propalant illas maritis suis, prolata in quatuor Memorabilibus post capita, a tribus in aula, super qua visa est pluvia aurea, et a septem, quae sedebant in roseto; しかし、それでも、天使たちの妻たちから見られる、彼女たちは自由にそれらを自分の夫に公けにしている、章の後ろの四つのメモラビリアの中に示されたもの(profero)、大広間の中の三人から、彼女らの上に金の雨が見られた〔155b208〕、また七人から、彼女らはバラの園の中に座っていた〔293294〕。

quae Memorabilia adducta sunt, ob finem, ut aperiantur omnia, quae amoris conjugialis sunt, de quo tam in genere quam in specie hic agitur. それらのメモラビリアが示されている、目的のために、すべてのことが明らかにされるように、それらは結婚愛のものである、それらについて全般的にも特定的にもここに扱われている。

 

(3)訳文

258.(22) 冷淡の偶発的な原因の第三のものは、妻による主張と愛について彼女による談話である。

天界の中の天使たちのもとに、地上のある妻もとにあるような、妻の側からの拒否や反抗は何もない。天界の中の天使たちのもとに、愛について妻の側からの談話もまたある、また地上のある妻もとにあるような沈黙(会話の回避)はない。しかし、これらの相違の理由を明らかにすることは許されない、私にふさわしくないからである。しかし、それでも、天使たちの妻たちから見られる、章末の四つのメモラビリアの中で、彼女たちは自由にそれらを自分の夫に公けにしている――彼女らの上に金の雨が見られた大広間の中の三人から〔155b208〕、また彼女らはバラの園の中に座っていた七人から〔293294〕。それらのメモラビリアは、結婚愛のものであるそれらについて全般的にも特定的にもここに扱われているすべてのことが明らかにされるようにとの目的のために示されている。