(1)原文
66. Simile evidenter constat ex creatione hominum in illum amorem, et ex formatione illorum ex illo postea. Masculus creatus est ut fiat sapientia ex amore sapiendi, et femina creata est ut fiat amor masculi ex sapientia ejus, ita secundum illam; ex quo patet, quod duo conjuges sint ipsae formae et effigies conjugii amoris et sapientiae, seu boni et veri. Probe sciendum est, quod non detur bonum nec verum, quod non sit in substantia ut in suo subjecto: bona et vera abstracta non dantur, sunt enim nullibi quia non habent sedem, imo nec possunt apparere sicut volantia; quare sunt modo entia, de quibus ratio videtur sibi abstracte cogitare, sed usque non potest nisi in subjectis, nam omnis idea hominis, etiam sublimata, est substantialis, hoc est, affixa substantiis. Insuper sciendum est, quod non detur substantia nisi sit forma; substantia non formata nec est aliquid, quia de illa non aliquid potest praedicari, ac subjectum absque praedicatis est quoque ens nullius rationis. Haec philosophica adjecta sunt, ut sic etiam videri possit, quod duo conjuges, qui in amore vere conjugiali sunt, actualiter sint formae conjugii boni et veri, seu amoris et sapientiae.
(2)直訳
66. Simile evidenter constat ex creatione hominum in illum amorem, et ex formatione illorum ex illo postea. 同様にはっきりと明らかである、その愛への人間の創造から、またその後、それから彼らの形から。
Masculus creatus est ut fiat sapientia ex amore sapiendi, et femina creata est ut fiat amor masculi ex sapientia ejus, ita secundum illam; 男(性)は賢明になる愛から知恵になるように創造されている、また女(性)は彼の知恵から男(性)への愛になるように創造されている、そのようにそれ(彼の知恵)にしたがって。
ex quo patet, quod duo conjuges sint ipsae formae et effigies conjugii amoris et sapientiae, seu boni et veri. そのことから明らかである、二人の配偶者は愛と知恵の結婚の形と似姿そのものであること、すなわち、善と真理の。
Probe sciendum est, quod non detur bonum nec verum, quod non sit in substantia ut in suo subjecto: 正しく(十分に)知らなければならない、善も真理も存在しないこと、実体(物質)の中にないこと、その主体(対象)の中にのように――
bona et vera abstracta non dantur, sunt enim nullibi quia non habent sedem, imo nec possunt apparere sicut volantia; 抽象的な善と真理は存在しない、というのは、どこにもないので、座を持たないので、それどころか、飛んでいるもの☆のように現われることもできない。
☆ 辞書にありませんがvolo⇒volans⇒volammtia(実詞化したもの)でしょう。
quare sunt modo entia, de quibus ratio videtur sibi abstracte cogitare, sed usque non potest nisi in subjectis, nam omnis idea hominis, etiam sublimata, est substantialis, hoc est, affixa substantiis. それゆえ、単なる存在物(本質)であり、それらについて理性はそれ自体に抽象的に考えることが見られる、しかしそれでも、主体(対象)の中にでないなら〔考えることが〕できない、なぜなら、人間のすべての観念は、高尚なものもまた、実体(物質)的なものであるから、すなわち実体(物質)に結び付けられたもの。
Insuper sciendum est, quod non detur substantia nisi sit forma; なおまた知らなければならない、実体(物質)は存在しないこと、形でないなら。
substantia non formata nec est aliquid, quia de illa non aliquid potest praedicari, ac subjectum absque praedicatis est quoque ens nullius rationis. 形となったものでない実体(物質)も何らかのものではない、それについて何らかものが述べられること(属性づけられること)ができないからである、そして述語(属性)なしに主体(対象)は決して想像の所産(ens tationis)でもない。
Haec philosophica adjecta sunt, ut sic etiam videri possit, quod duo conjuges, qui in amore vere conjugiali sunt, actualiter sint formae conjugii boni et veri, seu amoris et sapientiae. これらの哲学的な論証が加えられた、このように見られることもできるために、二人の配偶者が、その者は真の結婚愛の中にいる、実際に善と真理の結婚の形である、すなわち、愛と知恵の。
(3)訳文
66. 同様に、その愛への人間の創造から、またその後、それから彼らの形からはっきりと明らかである。
男は賢明になる愛から知恵になるように創造されている、女は彼の知恵から男への愛になるように、そのようにそれ(彼の知恵)にしたがって、創造されている。そのことから、二人の配偶者は愛と知恵の、すなわち、善と真理の結婚の形と似姿そのものであること明らかである。
善も真理も、主体の中にのようにその実体の中に存在していること正しく知らなければならない――抽象的な善と真理は存在しない、というのは、座を持たないので、どこにもないからであり、それどころか、飛んでいるもののように現われることもできない。それゆえ、単なる存在物であり、それらについて理性それ自体には抽象的に考えることが見られる、しかしそれでも、主体の中にでないなら〔考えることが〕できない、なぜなら、人間のすべての観念は、高尚なものもまた、実体的なもの、すなわち実体に結び付けられたものであるから。
なおまた、形でないなら実体は存在しないことを知らなければならない。形となったものでない実体も何らかのものではない、それについて何らかものは属性づけられることができないからである、そして属性なしに主体は決して想像の所産でもない。
このようにもまた、真の結婚愛の中にいる二人の配偶者が、実際に善と真理の、すなわち、愛と知恵の結婚の形である、と見られることができるために、これらの哲学的な論証が加えられた。
(1)原文
67. Quoniam amores naturales profluunt ex amoribus spiritualibus, et spirituales ex caelestibus, ideo dicitur quod amor conjugialis sit fundamentalis omnium amorum caelestium et spiritualium, et inde naturalium. Amores naturales se referunt ad amores sui et mundi; amores autem spirituales se referunt ad amorem erga proximum; et amores caelestes se referunt ad amorem in Dominum; et quia tales amorum relationes sunt, patet in quo ordine sequuntur, et in quo insunt apud hominem; quando eo ordine insunt, tunc amores naturales vivunt ex spiritualibus, et hi ex coelestibus, et omnes in hoc ordine a Domino, a quo sunt.
(2)直訳
67. Quoniam amores naturales profluunt ex amoribus spiritualibus, et spirituales ex caelestibus, ideo dicitur quod amor conjugialis sit fundamentalis omnium amorum caelestium et spiritualium, et inde naturalium. 自然的な愛は霊的な愛から流れ出るので、また霊的なもの(愛)は天的なもの(愛)から、それゆえ、結婚愛は天的な(愛の)、また霊的な(愛の)、またここから自然的な(愛の)すべての愛の根本的なものであることが言える。
Amores naturales se referunt ad amores sui et mundi; 自然的な愛は自己愛と世俗愛に関係する。
amores autem spirituales se referunt ad amorem erga proximum; けれども、霊的な愛は隣人に対する愛に関係する。
et amores caelestes se referunt ad amorem in Dominum; また、天的な愛は主への愛に関係する。
et quia tales amorum relationes sunt, patet in quo ordine sequuntur, et in quo insunt apud hominem; また、このようなものが愛の関係であるので、明らかである、その順序の中で続く、またその中に内在する、人間のもとで。
quando eo ordine insunt, tunc amores naturales vivunt ex spiritualibus, et hi ex caelestibus, et omnes in hoc ordine a Domino, a quo sunt. それだけ秩序の中に内在する時、その時、自然的な愛は霊的なもの(愛)から生きる、またこれらは天的なもの(愛)から、またすべてのものはこの秩序の中で主から〔生きる〕、それからである(=根源である)。
(3)訳文
67. 自然的な愛は霊的な愛から、霊的な愛は天的な愛から流れ出るので、それゆえ、結婚愛は天的な、また霊的な、またここから自然的な愛のすべての愛の根本的なものであることが言える。
自然的な愛は自己愛と世俗愛に関係する。けれども、霊的な愛は隣人に対する愛に関係する。天的な愛は主への愛に関係する。また、このようなものが愛の関係であるので、人間のもとでその順序の中で続き、またその中に内在し、それだけ秩序の中に内在する時、その時、自然的な愛は霊的な愛から、またこれらは天的な愛から生き、またすべてのものはこの秩序の中で根源である主から生きることが明らかである。