原典講読『結婚愛』66,67

(1)原文
66. Simile evidenter constat ex creatione hominum in illum amorem, et ex formatione illorum ex illo postea. Masculus creatus est ut fiat sapientia ex amore sapiendi, et femina creata est ut fiat amor masculi ex sapientia ejus, ita secundum illam; ex quo patet, quod duo conjuges sint ipsae formae et effigies conjugii amoris et sapientiae, seu boni et veri. Probe sciendum est, quod non detur bonum nec verum, quod non sit in substantia ut in suo subjecto: bona et vera abstracta non dantur, sunt enim nullibi quia non habent sedem, imo nec possunt apparere sicut volantia; quare sunt modo entia, de quibus ratio videtur sibi abstracte cogitare, sed usque non potest nisi in subjectis, nam omnis idea hominis, etiam sublimata, est substantialis, hoc est, affixa substantiis. Insuper sciendum est, quod non detur substantia nisi sit forma; substantia non formata nec est aliquid, quia de illa non aliquid potest praedicari, ac subjectum absque praedicatis est quoque ens nullius rationis. Haec philosophica adjecta sunt, ut sic etiam videri possit, quod duo conjuges, qui in amore vere conjugiali sunt, actualiter sint formae conjugii boni et veri, seu amoris et sapientiae.
 
(2)直訳
66. Simile evidenter constat ex creatione hominum in illum amorem, et ex formatione illorum ex illo postea. 同様にはっきりと明らかである、その愛への人間の創造から、またその後、それから彼らの形から。
Masculus creatus est ut fiat sapientia ex amore sapiendi, et femina creata est ut fiat amor masculi ex sapientia ejus, ita secundum illam; 男(性)は賢明になる愛から知恵になるように創造されている、また女(性)は彼の知恵から(性)への愛になるように創造されている、そのようにそれ(彼の知恵)にしたがって。
ex quo patet, quod duo conjuges sint ipsae formae et effigies conjugii amoris et sapientiae, seu boni et veri. そのことから明らかである、二人の配偶者は愛と知恵の結婚の形と似姿そのものであること、すなわち、善と真理の。
Probe sciendum est, quod non detur bonum nec verum, quod non sit in substantia ut in suo subjecto: 正しく(十分に)知らなければならない、善も真理も存在しないこと、実体(物質)の中にないこと、その主体(対象)の中にのように――
bona et vera abstracta non dantur, sunt enim nullibi quia non habent sedem, imo nec possunt apparere sicut volantia; 抽象的な善と真理は存在しない、というのは、どこにもないので、座を持たないので、それどころか、飛んでいるもの☆のように現われることもできない。
辞書にありませんがvolovolansvolammtia(実詞化したもの)でしょう。
quare sunt modo entia, de quibus ratio videtur sibi abstracte cogitare, sed usque non potest nisi in subjectis, nam omnis idea hominis, etiam sublimata, est substantialis, hoc est, affixa substantiis. それゆえ、単なる存在物(本質)であり、それらについて理性はそれ自体に抽象的に考えることが見られる、しかしそれでも、主体(対象)の中にでないなら〔考えることが〕できない、なぜなら、人間のすべての観念は、高尚なものもまた、実体(物質)的なものであるから、すなわち実体(物質)に結び付けられたもの。
Insuper sciendum est, quod non detur substantia nisi sit forma; なおまた知らなければならない、実体(物質)は存在しないこと、形でないなら。
substantia non formata nec est aliquid, quia de illa non aliquid potest praedicari, ac subjectum absque praedicatis est quoque ens nullius rationis. 形となったものでない実体(物質)も何らかのものではない、それについて何らかものが述べられること(属性づけられること)ができないからである、そして述語(属性)なしに主体(対象)は決して想像の所産(ens tationis)でもない。
Haec philosophica adjecta sunt, ut sic etiam videri possit, quod duo conjuges, qui in amore vere conjugiali sunt, actualiter sint formae conjugii boni et veri, seu amoris et sapientiae. これらの哲学的な論証が加えられた、このように見られることもできるために、二人の配偶者が、その者は真の結婚愛の中にいる、実際に善と真理の結婚の形である、すなわち、愛と知恵の。
 
(3)訳文
 66. 同様に、その愛への人間の創造から、またその後、それから彼らの形からはっきりと明らかである。
 男は賢明になる愛から知恵になるように創造されている、女は彼の知恵からへの愛になるように、そのようにそれ(彼の知恵)にしたがって、創造されている。そのことから、二人の配偶者は愛と知恵の、すなわち、善と真理の結婚の形と似姿そのものであること明らかである。
 善も真理も、主体の中にのようにその実体の中に存在していること正しく知らなければならない――抽象的な善と真理は存在しない、というのは、座を持たないので、どこにもないからであり、それどころか、飛んでいるもののように現われることもできない。それゆえ、単なる存在物であり、それらについて理性それ自体には抽象的に考えることが見られる、しかしそれでも、主体の中にでないなら〔考えることが〕できない、なぜなら、人間のすべての観念は、高尚なものもまた、実体的なもの、すなわち実体に結び付けられたものであるから。
 なおまた、形でないなら実体は存在しないことを知らなければならない。形となったものでない実体も何らかのものではない、それについて何らかものは属性づけられることができないからである、そして属性なしに主体は決して想像の所産でもない。
 このようにもまた、真の結婚愛の中にいる二人の配偶者が、実際に善と真理の、すなわち、愛と知恵の結婚の形である、と見られることができるために、これらの哲学的な論証が加えられた。
 
(1)原文
67. Quoniam amores naturales profluunt ex amoribus spiritualibus, et spirituales ex caelestibus, ideo dicitur quod amor conjugialis sit fundamentalis omnium amorum caelestium et spiritualium, et inde naturalium. Amores naturales se referunt ad amores sui et mundi; amores autem spirituales se referunt ad amorem erga proximum; et amores caelestes se referunt ad amorem in Dominum; et quia tales amorum relationes sunt, patet in quo ordine sequuntur, et in quo insunt apud hominem; quando eo ordine insunt, tunc amores naturales vivunt ex spiritualibus, et hi ex coelestibus, et omnes in hoc ordine a Domino, a quo sunt.
 
(2)直訳
67. Quoniam amores naturales profluunt ex amoribus spiritualibus, et spirituales ex caelestibus, ideo dicitur quod amor conjugialis sit fundamentalis omnium amorum caelestium et spiritualium, et inde naturalium. 自然的な愛は霊的な愛から流れ出るので、また霊的なもの(愛)は天的なもの(愛)から、それゆえ、結婚愛は天的な(愛の)、また霊的な(愛の)、またここから自然的な(愛の)すべての愛の根本的なものであることが言える。
Amores naturales se referunt ad amores sui et mundi; 自然的な愛は自己愛と世俗愛に関係する。
amores autem spirituales se referunt ad amorem erga proximum; けれども、霊的な愛は隣人に対する愛に関係する。
et amores caelestes se referunt ad amorem in Dominum; また、天的な愛は主への愛に関係する。
et quia tales amorum relationes sunt, patet in quo ordine sequuntur, et in quo insunt apud hominem; また、このようなものが愛の関係であるので、明らかである、その順序の中で続く、またその中に内在する、人間のもとで。
quando eo ordine insunt, tunc amores naturales vivunt ex spiritualibus, et hi ex caelestibus, et omnes in hoc ordine a Domino, a quo sunt. それだけ秩序の中に内在する時、その時、自然的な愛は霊的なもの(愛)から生きる、またこれらは天的なもの(愛)から、またすべてのものはこの秩序の中で主から〔生きる〕、それからである(=根源である)
 
(3)訳文
 67. 自然的な愛は霊的な愛から、霊的な愛は天的な愛から流れ出るので、それゆえ、結婚愛は天的な、また霊的な、またここから自然的な愛のすべての愛の根本的なものであることが言える。
 自然的な愛は自己愛と世俗愛に関係する。けれども、霊的な愛は隣人に対する愛に関係する。天的な愛は主への愛に関係する。また、このようなものが愛の関係であるので、人間のもとでその順序の中で続き、またその中に内在し、それだけ秩序の中に内在する時、その時、自然的な愛は霊的な愛から、またこれらは天的な愛から生き、またすべてのものはこの秩序の中で根源である主から生きることが明らかである。

原典講読『結婚愛』68

(1)原文
68. (vi.) Quodque in illum amorem collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima. Omnia jucunda, quaecunque sentiuntur ab homine, sunt ejus amoris; amor per illa se manifestat, imo existit et vivit; quod jucunda se exaltent gradu quo se exaltat amor, ut et sicut incidentes affectiones propius tangunt amorem regnantem, notum est. Nunc quia amor conjugialis est fundamentalis omnium bonorum amorum, et quia inscriptus est singularissimis hominis, ut prius ostensum est, consequitur quod illius jucunda excedant jucunda omnium amorum, et quoque jucundet hos secundum praesentiam suam, et simul conjunctionem cum illis; expandit enim intima mentis et simul intima corporis, sicut delitiosa vena fontis ejus transfluit et aperit. [2] Quod in hunc amorem collata sint omnia jucunda a primis ad ultima, est propter usus ejus excellentiam prae reliquis; usus est propagatio generis humani, et inde caeli angelici: et quia hic usus fuit finis finium creationis, consequitur quod omnes beatitudines, faustitates, jucunditates, amaenitates et voluptates, quae a Domino Creatore usquam conferri potuerant in hominem, in hunc ejus amorem collatae sint. Quod jucunda sequantur usum, et secundum hujus amorem insint homini, patet ex jucundis quinque sensuum, visus, auditus, olfactus, gustus, et tactus; unicuique horum sunt jucunda cum variationibus secundum specificos illorum usus: quid non sensui amoris conjugialis, cujus usus est complexus omnium reliquorum usuum.
 
(2)直訳
68. (vi.) Quodque in illum amorem collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima.― (6) そして、その愛の中に、すべての楽しさとすべての歓喜が最初から最後まで集められていること。
Omnia jucunda, quaecunque sentiuntur ab homine, sunt ejus amoris; すべての快さは、人間により感じられるどんなものでも、彼の愛のものである。
amor per illa se manifestat, imo existit et vivit; 愛は、それによって、それ自体を明らかにする、それどころか、存在するようになり、また生きる。
quod jucunda se exaltent gradu quo se exaltat amor, ut et sicut incidentes affectiones propius tangunt amorem regnantem, notum est. 快さはそれ自体を高める、段階で、そこへそれ自体を愛が高めること、そのようにまた、激しく作用する(打つ)情愛がさらに近くに触れるように、支配愛を、よく知られている。
Nunc quia amor conjugialis est fundamentalis omnium bonorum amorum, et quia inscriptus est singularissimis hominis, ut prius ostensum est, consequitur quod illius jucunda excedant jucunda omnium amorum, et quoque jucundet hos secundum praesentiam suam, et simul conjunctionem cum illis; さて、結婚愛はすべての善い愛の根本的なものであるので、また人間の(最も)最小のものに刻み込まれているので、前に示されたように、~ということになる、その快さはすべての愛の快さにまさる(こと)、そしてまたこれを楽しませる、その臨在にしたがって、また同時にそれとの結合に。
expandit enim intima mentis et simul intima corporis, sicut delitiosa vena fontis ejus transfluit et aperit. というのは、心の最内部のものを、また同時に身体の最内部のものを広げるから、その泉のうれしさの水流が流れ抜け、また開くように。
[2] Quod in hunc amorem collata sint omnia jucunda a primis ad ultima, est propter usus ejus excellentiam prae reliquis; [2] この愛の中にすべての快さが最初から最後(のもの)まで集められていることは、その卓越した(すぐれた)立ちのためである、他のものよりも。
usus est propagatio generis humani, et inde caeli angelici: 役立ちは人類の繁殖である、またここから天界の天使の。
et quia hic usus fuit finis finium creationis, consequitur quod omnes beatitudines, faustitates, jucunditates, amaenitates et voluptates, quae a Domino Creatore usquam conferri potuerant in hominem, in hunc ejus amorem collatae sint. またこの役立ちは創造の目的の目的であったので、~ということになる、すべての祝福、至福、満足(愉快)、快さ(愉快)、また快楽が、それらは創造主なる主によりどんな場合でも(いつも)人間の中に運び集められる(与えられる)ことができる、この彼の愛の中に集められている。
Quod jucunda sequantur usum, et secundum hujus amorem insint homini, patet ex jucundis quinque sensuum, visus, auditus, olfactus, gustus, et tactus; 快さが役立ちに続くことは、またこの愛にしたがって人間に内在する、五つの感覚の快さから明らかである、視覚、聴覚、嗅覚、味覚、また触覚。
unicuique horum sunt jucunda cum variationibus secundum specificos illorum usus: これらのそれぞれに快さがある、変化とともに、それらの特定の役立ちにしたがって。
quid non sensui amoris conjugialis, cujus usus est complexus omnium reliquorum usuum. 何がないか、結婚愛の感覚に、その役立ちは他のすべての役立ちの複合体である。
 
(3)訳文
 68.(6) そして、その愛の中に、すべての楽しさとすべての歓喜が最初から最後まで集められている。
 人間により感じられるどんなものでも、すべての快さは彼の愛のものである。それ(快さ)よって愛は、それ自体を明らかにする、それどころか、存在し、生きる。快さは、そこへそれ自体を愛が高める段階で、そのようにまた、情愛が支配愛をさらに近くに触れるように作用し、それ自体を高めることがよく知られている。
 さて、結婚愛はすべての善い愛の根本的なものであるので、また人間の最小のものに刻み込まれているので、前に示されたように、その快さはすべての愛の快さにまさり、そしてまたその臨在にしたがって、また同時にそれとの結合にしたがってこれを楽しませることになる。というのは、心の最内部のものを、また同時に身体の最内部のものを、その泉のうれしさの水流が流れ抜け、また開くように広げるから。
 [2] この愛の中にすべての快さが最初から最後のものまで集められていることは、他のものよりもその卓越した立ちのためである。〔その〕役立ちは人類の、またここから天界の天使の繁殖である。またこの役立ちは創造の目的の目的であったので、すべての祝福、至福、満足、愉快、快楽が、それらは創造主なる主によりどんな場合でも人間の中に与えられることができ、この彼の愛の中に集められていることになる。
 快さが役立ちに続き、この愛にしたがって人間に内在することは、五つの感覚〔である〕、視覚、聴覚、嗅覚、味覚、触覚の快さから明らかである。これらのそれぞれに快さが、それらの特定の役立ちにしたがって、変化とともにある。結婚愛の役立ちは他のすべての役立ちの複合体であるその感覚に、何がないか。