57. Est amor conjugialis infinitae varietatis; non datur similis apud unum qualis est apud alterum. Apparet quidem sicut similis apud multos, sed ita apparet coram judicio corporis, et homo ex hoc judicio parum discernit talia, quia est crassum et hebes; per judicium corporis intelligitur judicium mentis ex sensibus externis. At coram illis, qui ex judicio spiritus vident, apparent discrimina, et distinctius coram illis, qui visum hujus judicii possunt altius elevare, quod fit per abductionem ejus a sensibus, et exaltationem ejus in lucem superiorem; hi tandem possunt confirmare se intellectu, et sic videre, quod amor conjugialis non detur similis apud unum, qualis est apud alterum. At usque nemo potest infinitas varietates hujus amoris in aliqua luce intellectus etiam elevati videre, nisi primum sciat, qualis ille amor est in ipsa sua essentia et integritate, ita qualis fuit, quando una cum vita a Deo inditus est homini; nisi hic ejus status, qui fuit perfectissimus, noscatur, frustra aliqua inquisitione discrimina ejus possunt detegi; non enim est aliquod stabile punctum, ex quo ut exordio discrimina deducantur, et ad quod sicut collimando, illa se referant, et sic vere et non fallaciter appareant. Haec causa est, quod hic ingrediamur describere amorem illum in sua genuina essentia; et quia in hac fuit ille, quando una cum vita a Deo infusus est homini, describere illum qualis fuit in primaevo suo statu; et quia in hoc statu fuit ille vere conjugialis, inscribitur hic paragraphus, De Amore vere Conjugiali. At haec illius descriptio fiet in hoc ordine.
(i.) Quod detur amor vere conjugialis, qui hodie tam rarus est, ut non sciatur qualis est, et vix quod sit.
(ii.) Quod illius amoris origo sit ex conjugio boni et veri.
(iii.) Quod illius amoris correspondentia sit cum conjugio Domini et Ecclesiae.
(iv.) Quod ille amor ex sua origine et ex sua correspondentia spectatus sit caelestis, spiritualis, sanctus, purus et mundus prae omni amore, qui a Domino est apud angelos caeli, et apud homines ecclesiae.
(v.) Quod etiam sit amor fundamentalis omnium amorum caelestium et spiritualium, et inde naturalium.
(vi.) Quodque in illum amorem collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima.
(vii.) Sed quod non alii in illum amorem veniant, et in illo esse possint, quam qui adeunt Dominum, ac vera ecclesiae amant, et bona ejus faciunt.
(viii.) Quod hic amor fuerit amor amorum apud antiquos, qui in saeculo aureo, argenteo et cupreo vixerant, sed quod postea successive facesserit.
Explicatio horum nunc sequitur.
(2)直訳
[IV.] DE AMORE VERE CONJUGIALI. 〔4〕真の結婚愛について
57. Est amor conjugialis infinitae varietatis; 結婚愛は無限の多様性(変化)のものである。
non datur similis apud unum qualis est apud alterum. ある者のもとに同様のものは存在しない、(他の)もう一人の者のもとにあるような。
Apparet quidem sicut similis apud multos, sed ita apparet coram judicio corporis, et homo ex hoc judicio parum discernit talia, quia est crassum et hebes; 確かに、多くの者のもとで同様のもののように見える、しかし、そのように身体の判断の前に見られる、また人間はこの判断からそのようなものをほとんど識別しない、粗野で鈍いからである。
per judicium corporis intelligitur judicium mentis ex sensibus externis. 身体の判断によって外なる感覚からの心の判断が意味される。
At coram illis, qui ex judicio spiritus vident, apparent discrimina, et distinctius coram illis, qui visum hujus judicii possunt altius elevare, quod fit per abductionem ejus a sensibus, et exaltationem ejus in lucem superiorem; しかし、彼らの前に、その者は霊の判断から見る、相違が見られる、また彼らの前にさらに区別して、その者は判断のこの視覚を高く上げることができる、それは感覚からその離脱によって、またさらに高い光の中へのその高めること。
hi tandem possunt confirmare se intellectu, et sic videre, quod amor conjugialis non detur similis apud unum, qualis est apud alterum. これらの者は、最後に、理解力で確信すること、またこのように見ることができる、結婚愛はある者のもとで同様に存在しないこと、他の者もとにあるように。
At usque nemo potest infinitas varietates hujus amoris in aliqua luce intellectus etiam elevati videre, nisi primum sciat, qualis ille amor est in ipsa sua essentia et integritate, ita qualis fuit, quando una cum vita a Deo inditus est homini; しかし、それでも、だれもこの愛の無限の多様性(変化)を理解力のある光の中で、さらにまた上げられて、見ることができない、最初に知らないなら、その愛が本質と完全(全体)そのものの中でどんなものであるか、そのようにどんなものであったか、いのちと一緒に神により人間に着せられた時。
nisi hic ejus status, qui fuit perfectissimus, noscatur, frustra aliqua inquisitione discrimina ejus possunt detegi; この彼の状態が、その者は最も完全であった、知られないなら、むだに、何らかのその相違の調査は、明かされることができる。
non enim est aliquod stabile punctum, ex quo ut exordio discrimina deducantur, et ad quod sicut collimando, illa se referant, et sic vere et non fallaciter appareant. というのは、何らかの不動の(確立した)点がないから、それから始まりのように相違が導かれる、またねらうかのようにそれへ、それらは関係する、またこのように真にまた偽りなく見られる(現われる)。
Haec causa est, quod hic ingrediamur describere amorem illum in sua genuina essentia; これが理由である、これを私たちは記述すること始める、その愛をその真正の本質の中で。
et quia in hac fuit ille, quando una cum vita a Deo infusus est homini, describere illum qualis fuit in primaevo suo statu; またこの中でそれが生じるので、いのちと一緒に神により人間に注ぎ込まれた時、それを記述すること、その初期の状態の中でどんなものであったか。
et quia in hoc statu fuit ille vere conjugialis, inscribitur hic paragraphus, De Amore vere Conjugiali. またこの状態の中でその真の結婚への性向があったので、この段落「真の結婚愛について」で書き付けられる。
At haec illius descriptio fiet in hoc ordine. しかし、これはその記述がこの順序の中で行なわれる。
(i.) Quod detur amor vere conjugialis, qui hodie tam rarus est, ut non sciatur qualis est, et vix quod sit. (1) 真の結婚愛が存在すること、それは今日、このようにまれである、どんなものであるか知られないように、またあることがほとんど〔知られ〕ない。
(ii.) Quod illius amoris origo sit ex conjugio boni et veri. (2) その愛の起源は善と真理の結婚からであること。
(iii.) Quod illius amoris correspondentia sit cum conjugio Domini et Ecclesiae. (3) その愛の対応は主と教会の結婚にあること。(意訳します)
(iv.) Quod ille amor ex sua origine et ex sua correspondentia spectatus sit caelestis, spiritualis, sanctus, purus et mundus prae omni amore, qui a Domino est apud angelos caeli, et apud homines ecclesiae. (4) その愛は、その起源から、またその対応から、天的なもの、霊的なもの、聖なるもの、純粋なものと清潔なものに見られること、すべての愛よりも、それは主から天界の天使のもとに、また教会の人間のもとにある。
(v.) Quod etiam sit amor fundamentalis omnium amorum coelestium et spiritualium, et inde naturalium. (5) さらにまた天的なまた霊的なすべての愛の根本的な愛であること、またここから自然的な。
(vi.) Quodque in illum amorem collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima. (6) そしてその愛の中にすべての楽しさとすべての歓喜が運び集められたこと、最初から最後まで。
(vii.) Sed quod non alii in illum amorem veniant, et in illo esse possint, quam qui adeunt Dominum, ac vera ecclesiae amant, et bona ejus faciunt. (7) しかし、他の者たちはその愛の中にやって来ないこと、またその中にいることもできない、主に近づく者以外に、そして教会の真理を愛する、またその善を行なう。
(viii.) Quod hic amor fuerit amor amorum apud antiquos, qui in saeculo aureo, argenteo et cupreo vixerant, sed quod postea successive facesserit. (8) この愛は古代人のもとの愛の愛であったこと、その者は金の時代の中に、銀また銅の〔時代に〕生きた、しかしその後、しだいに消滅したこと。
Explicatio horum nunc sequitur. これらの説明が今や続けられる。
(3)訳文
〔4〕 真の結婚愛について
57.結婚愛には無限の変化がある。ある者のもとに、他の者のもとにあるのと同様なものは存在しない。
確かに、多くの者のもとで同様のもののように見える。しかし、そのように身体の判断の前に見られる、人間は、粗野で鈍いこの判断からそのようなものをほとんど識別しないからである。身体の判断によって意味されるものは、外なる感覚からの心の判断である。
しかし、霊の判断から見る者の前に、相違が見られる、また判断のこの視覚を高く上げることができる者の前にさらに区別して〔相違が見られる〕、それ〔その高く上げること〕は感覚からその離脱によって、またさらに高い光の中へ高めることである。これらの者は、最後に、理解力で確信し、このように結婚愛はある者のもとで、他の者もとにあるように同様に存在しないことを見ることができる。
しかし、それでも、その愛が本質と完全さそのものの中で神によりいのちと一緒に人間に着せられた時、どんなものであるか、そのようにどんなものであったか、最初に知らないなら、だれもこの愛の無限の変化を理解力のある光の中で、さらにまた上げられて、見ることができない。この最も完全であった者のその状態が知られないなら、その相違の何らかの調査は、むだであることが明らかである。というのは、何らかの確立した点があり、それから始まるかのように、また関係するものをねらうかのように相違が導かれ、またこのように真にまた偽りなく見られる、その何らかの確立した点がないからである。
これがその愛をその真正の本質の中で、記述し始める理由であり、また、神によりいのちと一緒に人間に注ぎ込まれた時、この中でそれが生じるので、その初期の状態の中でどんなものであったかそれを記述する。またこの状態の中で、その真の結婚への性向があったので、この「真の結婚愛について」の段落(章)で書かれる。
しかし、この記述が次の順序の中で行なわれる。
(1) 真の結婚愛が存在する、今日、それがどんなものであるか、またあることがほとんど知られていない、そのようにまれである。
(2) その愛の起源は善と真理の結婚からである。
(3) その愛は主と教会の結婚に対応する。
(4) その愛は、その起源から、またその対応から、天界の天使と教会の人間のもとにある主からのすべての愛よりも、天的なもの、霊的なもの、聖なるもの、純粋なもの、清潔なものに見られる。
(5) さらにまた天的なまた霊的なすべての愛の根本的な愛であり、ここから自然的な愛である。
(6) そして、その愛の中に、すべての楽しさとすべての歓喜が最初から最後まで集められている。
(7) しかし、主に近づき、そして教会の真理を愛し、その善を行なう者以外に他の者たちはその愛の中にやって来ない、その中にいることもできない。
(8) この愛は、金の時代、銀また銅の時代に生きた古代人のもとの愛の愛であった、しかしその後、しだいに消滅した。
これらの説明が今や続けられる。
日: 2016年5月16日
原典講読『結婚愛』58
(1)原文
58. (i.) Quod detur amor vere conjugialis, qui hodie tam rarus est, ut non sciatur qualis est, et vix quod sit.― Quod detur talis amor conjugialis, qualis describitur in his sequentibus, quidem potest agnosci ex primo statu illius amoris, quando se in cor juvenis et virginis insinuat ac intrat; ita apud illos, qui unam solam e sexu incipiunt amare, ac desiderare in sponsam; et adhuc plus tempore desponsationis, dum hoc protrahitur, et progreditur ad nuptias; et tandem in nuptiis, et primis diebus post illas. Quis tunc non agnoscit, et consentit ad sequentia haec, quod ille amor sit fundamentalis omnium amorum? tum quod in illum collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima? Et quis non scit, quod post amaenum hoc tempus successive transeant et facessant laetitiae illae, usque tandem ut vix sentiant illas? Si tunc illis dicitur idem quod prius, quod amor ille sit fundamentalis omnium amorum, et quod in illum collata sint omnia gaudia et laetitiae, non consentiunt nec agnoscunt; et forte dicent, quod sint nugae, aut quod sint mystica quae transcendunt. Ex his patet, quod amor primitivus conjugii aemuletur amorem vere conjugialem, et sistat illum videndum in quadam imagine; quod fit, quia tunc projectus est amor sexus, qui est incastus, ac loco ejus amor unius e sexu, qui est amor vere conjugialis, et castus, insidet implantatus. Quis tunc non spectat alias mulieres nutu inamato, ac suam unicam amato?
(2)直訳
58. (i.) Quod detur amor vere conjugialis, qui hodie tam rarus est, ut non sciatur qualis est, et vix quod sit.― (1) 真の結婚愛が存在すること、今日、それがどんなものであるか、またあることがほとんど知られていない、そのようにまれである。
Quod detur talis amor conjugialis, qualis describitur in his sequentibus, quidem potest agnosci ex primo statu illius amoris, quando se in cor juvenis et virginis insinuat ac intrat; このような結婚愛が存在することは、これらの続くものの中に述べられているような、確かに、彼らの愛の最初の状態から認められることができる、それ自体が若者と処女の心の中に徐々にしみ込む、そして入る時。
ita apud illos, qui unam solam e sexu incipiunt amare, ac desiderare in sponsam; そのように彼らのもとに、その者は〔異〕性からの一人だけを愛し始める、そして花嫁(婚約者)として望む。
et adhuc plus tempore desponsationis, dum hoc protrahitur, et progreditur ad nuptias; またさらに婚約の時でもっと、これが長くされる時、また結婚式へ進む。
et tandem in nuptiis, et primis diebus post illas. また最後に結婚式の中で、またその後の最初の日々で。
Quis tunc non agnoscit, et consentit ad sequentia haec, quod ille amor sit fundamentalis omnium amorum? だれがその時、認めないか、この次のものを同意しないか、その愛がすべての愛の根本的なものであること?
tum quod in illum collata sint omnia gaudia et omnes delitiae a primis ad ultima? なおまた、その中にすべての楽しさとすべての歓喜が最初のものから最後のものまで集められていること?
Et quis non scit, quod post amaenum hoc tempus successive transeant et facessant laetitiae illae, usque tandem ut vix sentiant illas? また、だれが知らないか、この楽しい時の後、その喜びがしだいに移る(過ぎ去る)、またなくなる、最後にそれをほとんど感じないようにまでも?
Si tunc illis dicitur idem quod prius, quod amor ille sit fundamentalis omnium amorum, et quod in illum collata sint omnia gaudia et laetitiae, non consentiunt nec agnoscunt; もし、その時、彼らに前のものと同じものが言われるなら、その愛はすべての愛の根本的なものであること、またその中にすべての楽しさとすべての喜びが集められていること、同意しない、認めもしない。
et forte dicent, quod sint nugae, aut quod sint mystica quae transcendunt. またことによると(おそらく)言う、たわごとであること、または限度を超えた神秘的なものであること。
Ex his patet, quod amor primitivus conjugii aemuletur amorem vere conjugialem, et sistat illum videndum in quadam imagine; これらから明らかである、結婚の初期の愛は真の結婚愛に似ていること、またそれをある映像の中に見せて示している。
quod fit, quia tunc projectus est amor sexus, qui est incastus, ac loco ejus amor unius e sexu, qui est amor vere conjugialis, et castus, insidet implantatus. これが生じる(~なる)、その時、性愛が退けられているからである、それは不貞なものである、そしてそれに代わって、〔異〕性からの一人の〔者だけを愛する〕愛が、それは真の結婚愛である、また貞潔、植え付けられて固く宿っている。
Quis tunc non spectat alias mulieres nutu inamato, ac suam unicam amato? だれがその時、他の女を眺めるか、愛されていない者を気まぐれに、そして自分の唯一の者を愛して?
(3)訳文
58.(1) 真の結婚愛が存在する、今日、それがどんなものであるか、またあることがほとんど知られていない、そのようにまれである。
続くものの中で述べられているような結婚愛が存在することは、確かに、それ自体が若者と処女の心の中に徐々にしみ込み、そして入る時の彼らの愛の最初の状態から認められることができる。そのように、異性からの一人だけを愛し、そして花嫁(婚約者)として望み始める者のもとに。またさらに婚約の時で、これが長くされ、また結婚式へ進むる時にもっと。また最後に結婚式の中で、またその後の最初の日々で。
だれがその時、その愛がすべての愛の根本的なものであること認めないか、この次のものを同意しないか? なおまた、その中にすべての楽しさとすべての歓喜が最初のものから最後のものまで集められていることを?
また、だれが知らないか、この楽しい時の後、その喜びがしだいに過ぎ去り、また、最後にそれをほとんど感じないようにまでもなくなることを?
もし、その時、彼らに、その愛はすべての愛の根本的なものであること、またその中にすべての楽しさとすべての喜びが集められていること、〔という〕前のものと同じものが言われるなら、同意しないし、認めもしない。おそらく、たわごとであること、または限度を超えた神秘的なものであることを言うであろう。
これらから、結婚の初期の愛は真の結婚愛に似ている、またそれをある映像の中に見せて示していることが明らかである。こうであるのは、その時、不貞なものである性愛が退けられており、そしてそれに代わって、真の結婚愛であり、貞潔である〔異〕性からの一人の〔者だけを愛する〕愛が、植え付けられて固く宿っているからである。
だれがその時、愛されていない他の女を、気まぐれに、そして自分の唯一の者を愛して眺めるのか?