[7] At amor viri et feminae est amor intellectus et ejus affectionis, et hic intrat penitus et conjungit; [7]
しかし、男と女の愛は、理解力とその情愛の愛である、またこれは深く入り、また結合する。
et conjunctio illa est ille amor; また、その結合がその愛である。
at conjunctio mentium et non simul corporum, seu nisus ad illam conjunctionem solam, est amor spiritualis, et inde amor castus; しかし、心の結合〔であって〕また同時に身体の〔結合〕でない、すなわち、その結合だけへの努力(活動)〔であるので〕霊的な愛である、またここから貞潔な愛。
et hic amor solum datur apud illos, qui in amore vere conjugiali sunt, et inde in eminente potentia, quia hi propter castitatem non admittunt influxum amoris e corpore alius feminae, quam ex suae uxoris; またこの愛は彼らのもとにだけ存在する、その者は真の結婚愛の中にいる、またここからすぐれた〔性的〕能力の中に〔いる〕、これらの者は貞潔のゆえに、他の女の身体からの愛の流入を入れるのを許さない、自分の妻から以外の。
et quia in supereminente potentia sunt, non possunt aliter quam amare sexum, et simul aversari incastum: また卓越した〔性的〕能力の中にいるので、〔異〕性を愛すること以外に異なってできない、また同時に不貞を避けること。
inde est illis amor sexus castus, qui in se spectatus est amicitia interior spiritualis, quae suavitatem suam ducit ex eminente potentia, sed casta; ここからである、彼らに貞潔な性愛がある、それは本質的に眺められて、内的な霊的な友情である、それはその甘い(心地よい)ものをすぐれた〔性的〕能力から導いている、しかし、貞潔なもの。
potentia illis eminens est ex totali abdicatione scortationis; 彼らにすぐれた〔性的〕能力が、淫行の全面的な拒絶からある。
et quia sola uxor amatur, est casta. また妻だけが愛されるので、貞潔である。
Nunc, quia ille amor apud illos non participat ex carne sed modo ex spiritu, est castus; さて、彼らのもとのその愛は肉から〔のものに〕関係しないので、しかし、ただ霊からだけ、貞潔である。
et quia pulchritudo feminae ex insita inclinatione simul intrat in mentem, est suavis." また、女の美は生来の性向から、同時に心の中に入るので、甘い(心地よい)ものである」。
[8] His auditis multi ex adstantibus ponebant manus ad suas aures, dicentes, "Illa dicta laedunt aures nostras, et illa quae loquuti estis sunt in nobis nauci." [8] これらで聞いて、傍観者からの多くの者が自分の耳へ手を置いた、言って、「それらの言われたことは、私たちの耳を損なう、またそれらは、それをあなたがたは話した、私たちに価値がない(つまらない)」。
Erant incasti: 不貞な者であった。
Et tunc iterum auditus est cantus ille e caelo, et nunc priori suavior; またその時、再び、その歌うことが聞こえた、また今や、前のものにさらに甘い(心地よい)。
sed hic coram incastis illis crepuit ita discors, ut propter stridorem discordiae ejicerent se ex theatro et aufugerent, remanentibus paucis, qui ex sapientia castitatem conjugialem amabant. しかし、これは不貞な者の前に、彼らにそのように不調和の醜い音を出す、そのような不協和なきしり音のために、〔自分自身を〕劇場から追い出した、また逃げ去った、わずかな者が残って、その者は知恵から結婚の貞潔を愛した。
(3)訳文
55. これらに私は二つのメモラビリアを加える、最初のものはこれ――
かつて、天界から最も甘美な歌が聞こえた。そこに、処女たちとともに妻たちがいた、彼女らは短い歌を一緒に歌っていた。歌うことの快さは、調和して流れ出るある愛の情愛のようであった。
天界の歌は、聞こえるようになった(音声の)情愛以外の、すなわち、表現され、少し変えられた音の情愛以外の何ものでもない、なぜなら、話すことによって表現される思考のようなもの〔であるから〕、そのように歌によって〔表現される〕情愛〔である〕。天使たちは調子のつり合いや滑らかさから情愛の事柄を知覚する。
その時、多くの霊が私のまわりにいたある者から私は聞いた、最高に甘美な歌が聞こえたこと、またそれはある愛らしい情愛の歌であり、彼らはその主題を知らないことを――それゆえ、いろいろなものを推測した、しかし、むだ〔だった〕。その歌うことが〔婚約を〕結ぶときの花婿と花嫁の情愛を表現していることを、ある者は、結婚式へ入るときの花婿と花嫁の情愛を〔表現している〕ことを、
またある者は、夫と妻の最初の愛を〔表現している〕ことを推測した。
[2] しかし、その時、彼らの真ん中に天界からの天使が現われ、貞潔な性愛を歌っていることを言った。
しかし、まわりに立っている者は、何が貞潔な性愛か質問した。
また、天使は、美しい形のまた適正な振る舞いの処女へのまた妻への男の愛であること、すべての好色な観念から損なわれていないことを言った。これらが言われて、天使は消えた。
歌は続いた。またその時、それを表現した情愛の主題(事柄)を知ったので、多くの変化とともに、だれもが自分の愛の状態にしたがってそれを聞いた。女を貞潔に眺めた者は、その歌を、調和した、また甘美なもののように聞いた。けれども、女を不貞に眺めた者は、それを不調和なまた悲しいもののように聞いた。また、女をうんざしして眺めた者は、それを不一致のしゃがれ声のように聞いた。
[3] しかし、突然に、その時、彼らは立っていた平地は、劇場に変えられ、声が聞こえた、「この愛を議論せよ」。
そして、突然に、いろいろな社会から霊たちが近づいた、また彼らの真ん中に白い衣を着たある天使たちがいた。またこれらの者は、その時、語って、言った。
「私たちは、この霊界の中で、愛のすべての種類を、男に対する男の愛だけでなく、そして女に対する女の愛、そして、夫と妻の相互の愛を、しかし、女に対する男と愛を、また男に対する女の愛もまた探求した。また私たちに社会を通り抜けることが、また調べること与えられたが、まだ、全般的な(共通の)貞淑な性愛を、真の結婚愛から絶えず力(性的能力)の中にいる者のもとでないなら見つけていない、またこれらの者は最高の天界の中にいる。そしてまた、私たちの心の情愛の中へのこの愛の流入を知覚することが与えられた、また私たちはそれを甘さ(快さ)で、それらの心が一つであるふたりの夫婦の愛を除いて、すべての他の愛にまさっていることを深く感じた――しかし、私たちは、あなたがたがこの愛を議論するように、あなたがたの前に新しいもの、また未知のものであるので、求める。また楽しさそのものであるからである、〔それは〕天界の中の私たちによりで天界の甘美さと呼ばれる」。
[4] そこで、議論したとき、最初に結婚について貞潔を考えることができなかった者が話し、言った。
「だれが、美しいまた愛らしい処女または妻を見る時、そのように強い欲望から自分の思考の観念を正し、清めること、美を愛するように、またそれでもまったく欲しない、もし許されるなら、彼女らを味わう(楽しむ)ことができるのか? 。
だれが、それぞれの男に生来の強い欲望をこのような貞潔なものに そのようにそれ自体でないものに変えること、またそれでも愛することがができるのか?
性愛は、目から思考の中へ入る時、女の顔の中にとどまることができるのか?
すぐに胸の中に降り、また越えないか?
天使たちは空虚なことを話した、その愛は貞潔〔であることが〕与えられる、またそれでも、すべての〔愛の〕最も甘美なものである、またもっぱら、自分の妻との真の結婚愛とここからの極めて有効な能力の中にいる夫のもとに存在可能である――これらの者は、他の者よりも、美しい女を見る時、自分の思考の観念を高いものの中に保つこと、そのように宙ぶらりんに保つこと、降って来ないように、またその愛をつくるものへ進むことができるのか?」
[5] これらが話された後、冷たさの中にまた熱の中にいた、自分の妻へ向けて冷たさの中に、また〔異〕性へ向けて熱の中にいた者が言った、「何が貞潔な性愛か?
性愛は貞潔が加えられるとき、矛盾ではないのか? 加えられたものの中の矛盾は、それにその属性が取り去られている主題(事柄)でないなら、それは何らかのものであるのか?
貞潔がその甘美なものを奪うとき、どのように、貞潔な性愛は、すべての愛の最も甘美なものであるのか?
あなたがたすべての者は、どこにその愛の甘美なものが住むか知っている。そこで、これと結合された観念が追放されるとき、その時、甘美なものが、どこにまたどこからなのか?」
その時、ある者が〔話を〕続け、言った、「私たちは、非常に美しい者といた、また欲しなかった。それゆえ、私たちは、何が貞潔な性愛か知っている」。
しかし、彼らの好色を知っていた仲間は、答えた、「あなたがたは、その時、〔異〕性を嫌悪〔する〕状態の中にあった、〔性的な〕能力がなかったことから、また、これは貞潔な性愛ではなく、しかし、不貞な愛の最後のもの〔状態〕である」。
[6] これらで聞いて、天使たちは憤慨して、右に、すなわち、南に立っていた者が話すよう請い求めた。また、これらの者は言った――
「男と男の愛があり、なおまた女と女の、また女への男の愛が、また男への女の愛がある。またこれらの三つの愛の一対のものは、互いにまったく異なっている。男と男の愛は理解力と理解力の愛のようである、というのは、男は理解力となるように創造されて、またここから生まれているから。女と女の愛は男の理解力の情愛と情愛の愛のようである、というのは、女は、男の理解力の愛となるように創造され、生まれているから。これらの愛は、すなわち、男と男の、そして女と女の愛は、胸の中の深くへ入らない、しかし外に立ち、互いに単に触れる、そのように内的に二人は結合しない。それゆえ、二人の男たちは二人の闘技者のように(誤まった)推論と(誤まった)推論で互いに殴り合う。そして、二人の女たちは、強い欲望と強い欲望で、互いに争いでけんかする二人の俳優のように〔殴り合う〕。
[7] しかし、男と女の愛は、理解力とその情愛の愛である、またこれは深く入り、また結合する。また、その結合がその愛である。しかし、心の結合〔であって〕また同時に身体の〔結合〕でない、すなわち、その結合だけへの努力(活動)〔であるので〕霊的な愛、またここから貞潔な愛である。またこの愛は真の結婚愛の中にいる者のもとにだけ存在し、またここからすぐれた〔性的〕能力の中に〔いる〕、これらの者は貞潔のゆえに、自分の妻から以外の他の女の身体からの愛の流入が入れるのを許さない。また卓越した〔性的〕能力の中にいるので、〔異〕性を愛すること、また同時に不貞を避けること以外に異なってできない。ここから、彼らに貞潔な性愛がある、それは本質的に眺められるとき霊的な霊的な友情であり、それはその甘美なものを、しかし、貞潔なものをすぐれた〔性的〕能力から導いている。淫行の全面的な拒絶から、彼らにすぐれた〔性的〕能力がある。妻だけが愛されるので、貞潔である。
さて、彼らのもとのその愛は肉から〔のものに〕関係しないので、しかし、ただ霊からだけ、貞潔である。また、女の美は生来の性向から、同時に心の中に入るので、甘美なものである」。
[8] これらを聞いて、傍観者からの多くの者が自分の耳へ手を置き、言った、「それらの言われたことは、私たちの耳を損なう、またあなたがたは話したそれらは、私たちに価値がない」。
不貞な者であった。
またその時、再び、その歌うことが聞こえた、またその時、前のものよりもさらに甘美である。しかし、これは不貞な者の前に、そのような不協和なきしり音のために、彼らにそのように不調和の醜い音を出し、〔自分自身を〕劇場から追い出し、知恵から結婚の貞潔を愛したわずかな者を残して、逃げ去った。
日: 2016年5月12日
原典講読『結婚愛』56(原文と直訳[2]まで)
(1)原文
56. Alterum Memorabile.―
Quondam in mundo spirituali cum angelis loquens inspiratus sum amaena voluptate videndi Templum Sapientiae, quod semel prius videram; et interrogavi illos de via ad illud. Dixerunt, "Sequere Lucem, et invenies."
Et dixi, "Quid hoc, sequere lucem?"
Dixerunt, "Lux nostra candescit plus et plus, sicut appropinquatur ad illud templum; quare sequere lucem secundum candoris ejus incrementum, nam lux nostra procedit a Domino ut sole, et inde in se spectata est sapientia:"
Tunc in comitatu cum binis angelis vadi secundum incrementum candoris lucis, et ascendi per tramitem clivosum usque ad summitatem unius collis, qui erat in plaga meridionali, et ibi erat porta magnifica; et custos, visis mecum angelis, aperiebat illam; et ecce visus est porticus ex palmis et lauribus, secundum quem vadimus; circuibat porticus, et terminabatur in hortum, in cujus medio erat Templum Sapientiae.
Cum ibi circumspexi, vidi aediculas similitudines templi, in quibus erant sapientes. Accessimus ad unam, et in ostio loquuti sumus cum hospite ibi, et narravimus causam adventus, et modum accessus; et dixit hospes, "Beneventote, intrate, sedete, et consociemur sermonibus sapientiae:"
[2] Vidi aediculam intus, quod esset divisa in duas, et usque erat una; divisa erat in duas per parietem translucidum, at apparuit ut una ex translucentia, quae erat sicut purissimi chrystalli. Quaesivi cur ita.
Dixit, "Non sum solus, uxor mecum est, et nos sumus duo, sed usque non duo sed una caro."
At dixi, "Scio quod sapiens sis; et quid sapiens seu sapientia cum femina?"
Ad haec hospes ex quadam indignatione mutabatur facie, et exporrigebat manum, et ecce tunc ex aediculis propinquis alii sapientes aderant, quibus jocando dixit, "Noster advena hic sciscitando inquiit, ‘Quid sapiens seu sapientia cum femina?’"
Ad haec riserunt omnes, et dixerunt, "Quid sapiens seu sapientia absque femina, seu absque amore? Uxor est amor sapientiae sapientis."
[3] Sed hospes dixit, "Consociemur nunc aliquo sermone sapientiae; sit sermo de causis, et nunc de causa pulchritudinis sexus feminini:"
Et tunc in ordine loquuti sunt; et dixit primus hanc causam, quod feminae a Domino creatae sint affectiones sapientiae virorum, et affectio sapientiae est ipsa pulchritudo.
Alter dixit hanc causam, quod femina a Domino creata sit per sapientiam viri, quia a viro, et quod inde sit forma sapientiae inspirata affectione amoris; et quia affectio amoris est ipsa vita, est foemina vita sapientiae, masculus autem sapientia, ac vita sapientiae est ipsa pulchritudo.
Tertius dixit hanc causam, quod feminis sit data perceptio delitiarum amoris conjugialis; et quia totum illarum corpus est organum illius perceptionis, non potest aliter quam ut habitatio delitiarum amoris conjugialis cum sua perceptione sit pulchritudo.
[4] Quartus dixit hanc causam, quod Dominus desumpserit pulchritudinem et elegantiam vitae a viro, et transcripserit in feminam, et quod inde vir absque reunitione cum sua pulchritudine et elegantia in femina, sit torvus, austerus, siccus et inamabilis, et ille non sapiens est nisi sibi soli, et hic est stolidus; at cum vir unitur cum sua pulchritudine et elegantia vitae in uxore, fit jucundus, amaenus, vivus et amabilis, et sic sapiens.
Quintus dixit hanc causam, quod feminae creatae sint pulchritudines non propter se sed propter viros, ut viri ex se duri mollescant, animi illorum ex se graves mitescant, et corda illorum ex se frigida calescant; et tales fiunt, cum fiunt una caro cum suis uxoribus.
[5] Sextus dixit hanc causam, quod universum a Domino creatum sit perfectissimum opus; at in illo nihil perfectius creatum est, quam femina formosa facie et decora moribus, propter causam, ut vir gratias agat Domino propter illam munificentiam, et retribuat per receptionem sapientiae ab Ipso.
Postquam haec et plura similia dicta sunt, apparuit uxor trans parietem chrystallinum, et dixit ad maritum, "Loquere si placet;" et cum loquutus est, in sermone percipiebatur vita sapientiae ab uxore, sono enim loquelae inerat amor ejus; ita experientia testificata est illam veritatem.
Post haec lustravimus templum sapientiae, et quoque paradisiaca circum illud, ex quibus impleti gaudiis abivimus, et transivimus porticum ad portam, et per viam ascensus descendimus.
(2)直訳
56. Alterum Memorabile.― 第二のメモラビリア――
Quondam in mundo spirituali cum angelis loquens inspiratus sum amaena voluptate videndi Templum Sapientiae, quod semel prius videram; かつて、霊界の中で天使たちと話している時、私は「知恵の神殿」を見ようとする楽しい快感を吹き込まれた。
et interrogavi illos de via ad illud. また、私は彼らにそれへの道について質問した。
Dixerunt, "Sequere Lucem, et invenies." 彼らは言った、「光に従え、またあなたがたは見つける」。
Et dixi, "Quid hoc, sequere lucem?" また私は言った、「これは何か? 光に従うこと」。
Dixerunt, "Lux nostra candescit plus et plus, sicut appropinquatur ad illud templum; 彼らは言った、「私たちの光はますます輝く、その神殿に近づくほど。
quare sequere lucem secundum candoris ejus incrementum, nam lux nostra procedit a Domino ut sole, et inde in se spectata est sapientia:" それゆえ、光に従え、その輝きの増大に従って、なぜなら、私たちの光は太陽としての主から発出するからである、またここから本質的に見られた知恵である」。
Tunc in comitatu cum binis angelis vadi secundum incrementum candoris lucis, et ascendi per tramitem clivosum usque ad summitatem unius collis, qui erat in plaga meridionali, et ibi erat porta magnifica; その時、二人の天使との随行員の中で、私は光の輝きの増大にしたがって進んだ、また私は坂のある小道を通って上った、一つの丘の頂上まで、それは南の方位にあった、またそこに堂々とした門があった。
et custos, visis mecum angelis, aperiebat illam; また見張りが、私とともに天使を見て、それを開けた。
et ecce visus est porticus ex palmis et lauribus, secundum quem vadimus; また、見よ、シュロの木と月桂樹の並木道が見られた、それにしたがって私たちは進んだ。
circuibat porticus, et terminabatur in hortum, in cujus medio erat Templum Sapientiae. 並木道を行き巡った、また庭園で終わった、その真ん中に「知恵の神殿」があった。
Cum ibi circumspexi, vidi aediculas similitudines templi, in quibus erant sapientes. そこに、私が見回したとき、私は神殿に似ている小さな建物を見た、それらの中に賢明な者がいた。
Accessimus ad unam, et in ostio loquuti sumus cum hospite ibi, et narravimus causam adventus, et modum accessus; 私たちは一つに近づいた、また入り口の中で私たちはそこにもてなす者(主人)と話した、また私たちは到来の理由を語った、また接近の方法を。
et dixit hospes, "Beneventote, intrate, sedete, et consociemur sermonibus sapientiae:" また、もてなす者(主人)は言った、「ようこそ、入れ、座れ、また私たちは知恵の会話で仲間となる(加わる)」。
[2] Vidi aediculam intus, quod esset divisa in duas, et usque erat una; [2] 私は小さな建物の内部を見た、それは二つに分かれていた、またそれでも一つであった。
divisa erat in duas per parietem translucidum, at apparuit ut una ex translucentia, quae erat sicut purissimi chrystalli. 二つに透明な内壁によって分かれていた、しかし、透明さから一つのように見られた、それはもっとも純粋な水晶のようであった。
Quaesivi cur ita. 私は質問した、なぜそのよう〔なの〕か。
Dixit, "Non sum solus, uxor mecum est, et nos sumus duo, sed usque non duo sed una caro." 言った、「私たちはひとりではない、妻が私とともにいる、また、私たちはふたりではない、しかし、それでもふたりでなく、しかし、一つの肉である」。
At dixi, "Scio quod sapiens sis; しかし、私は言った、「私は知っている。あなたがたが賢明(な者)であること。
et quid sapiens seu sapientia cum femina?" また、賢明(な者)または知恵は女と何〔の関係があるの〕か?」
Ad haec hospes ex quadam indignatione mutabatur facie, et exporrigebat manum, et ecce tunc ex aediculis propinquis alii sapientes aderant, quibus jocando dixit, "Noster advena hic sciscitando inquiit, ‘Quid sapiens seu sapientia cum femina?’" これに、もてなす者(主人)はある種の憤りから顔を変えた、また手を伸ばした、また見よ、その時、近い小さな建物から他の賢明なものが近づいた、この者に、冗談を言って、言った、「質問している私たちのこの到来者は捜し求めた、『賢明(な者)または知恵は女と何〔の関係があるの〕か?』」。
Ad haec riserunt omnes, et dixerunt, "Quid sapiens seu sapientia absque femina, seu absque amore? これにすべての者はほほ笑んだ(rideo)、また言った、「女なしに賢明な者または知恵は何か、すなわち、愛なしに?
Uxor est amor sapientiae sapientis." 妻は、賢明な者の知恵の愛である」。