(1) 原文
778. Unusquisque homo est suus amor et sua intelligentia; et quicquid procedit ex illo, trahit essentiam ex duobus illis essentialibus seu propriis vitae ejus. Quapropter angeli cognoscunt hominem, qualis essentialiter est, ex brevi commercio cum illo, ex sono amorem ejus, et ex sermone intelligentiam ejus. Causa est, quia duo universalia vitae cujusvis hominis sunt, voluntas et intellectus; ac voluntas est receptaculum et habitaculum amoris ejus, ac intellectus est receptaculum et habitaculum intelligentiae ejus; quare omnia quae procedunt ex homine, sive sit actio sive sermo, faciunt hominem, et sunt ipse homo. Simili modo, sed in supereminente gradu est Dominus Divinus Amor et Divina Sapientia seu quod idem, Divinum Bonum et Divinum Verum; nam Voluntas Ipsius est Divini Amoris, ac Divinus Amor est Voluntatis Ipsius; et Intellectus Ipsius est Divina [1]Sapientia, ac Divina Sapientia est Intellectus Ipsius: Forma Humana est continens illorum. Ex his cogitari potest, quomodo Dominus est Verbum. E contrario autem qui est contra Verbum, hoc est, contra Divinum Verum ibi, proinde contra Dominum et Ipsius ecclesiam, est suum malum et suum falsum, tam quoad mentem, quam quoad hujus effectus e corpore, qui se referunt ad actiones et loquelas.
@1 “Sapientia:”-sic ed. prin.; forte legeris Sapientiae.
(2) 直訳
778. Unusquisque homo est suus amor et sua intelligentia; それぞれの人間は自分の愛と自分の知性である。
et quicquid procedit ex illo, trahit essentiam ex duobus illis essentialibus seu propriis vitae ejus. またそれから発出するそれぞれが、それらの二つの本質から、彼のいのちの本質的なもの、すなわち、プロプリウム(固有のもの)を得ている(引き出している)。
Quapropter angeli cognoscunt hominem, qualis essentialiter est, ex brevi commercio cum illo, ex sono amorem ejus, et ex sermone intelligentiam ejus. そのために、天使たちは人間を知る、本質的にどんなものであるか、彼との簡単な交際(やりとり・交流)から、音声から彼の愛を、また話しから彼の知性を。
Causa est, quia duo universalia vitae cujusvis hominis sunt, voluntas et intellectus; 理由がある、それぞれの人間のいのちに二つの普遍的なものがあるからである、意志と理解力。
ac voluntas est receptaculum et habitaculum amoris ejus, ac intellectus est receptaculum et habitaculum intelligentiae ejus; そして、意志は彼の愛の容器と住まいである、そして、理解力は彼の知性の容器と住まいである。
quare omnia quae procedunt ex homine, sive sit actio sive sermo, faciunt hominem, et sunt ipse homo. それゆえ、すべてのものは、それは人間から発出する、あるいは活動、あるいは話しである、人間をつくる、また人間そのものである。
Simili modo, sed in supereminente gradu est Dominus Divinus Amor et Divina Sapientia seu quod idem, Divinum Bonum et Divinum Verum; 同様の様式で、しかし、卓越の段階の中で、主は神的な愛と神的な知恵であること、すなわち、同じこと〔であるが〕、神的な善と神的な愛。
nam Voluntas Ipsius est Divini Amoris, ac Divinus Amor est Voluntatis Ipsius; なぜなら、その方の意志は神的な愛のものであるからである、そして神的な愛はその方の意志のものである。
et Intellectus Ipsius est Divina [1]Sapientia, ac Divina Sapientia est Intellectus Ipsius: また、その方の理解力は神的な知恵☆である、そして神的な知恵はその方の理解力☆である。
☆ 直前の文が属格「~のもの」なので、ここも「属格」の可能性があります。なおintellectusは主格と属格が同形です。Dickの英訳では主格のまま、Chadwickの英訳では属格として読まれる可能性があることを脚注としています。私としては属格として読みたいです。
Forma Humana est continens illorum. 人間の形はそれらの容器である。
Ex his cogitari potest, quomodo Dominus est Verbum. これらから考えられることができる、どのように主がみことばであるか。
E contrario autem qui est contra Verbum, hoc est, contra Divinum Verum ibi, proinde contra Dominum et Ipsius ecclesiam, est suum malum et suum falsum, tam quoad mentem, quam quoad hujus effectus e corpore, qui se referunt ad actiones et loquelas. けれども、反対(対立する)のものから、それはみことばに対立する、すなわち、そこに神的な真理に対立する、したがって、主とその方の教会に対立する、自分の悪と自分の虚偽である、心に関しても、身体からのその結果に関しても、それは活動と話しに関係する。
@1 “Sapientia:”-sic ed. prin.; forte legeris Sapientiae. 注1 「Sapientia」――このように初版に。ことによるとあなたはSapientiaeと読む。
(3) 訳文
778. それぞれの人間は自分の愛と自分の知性である。またそれから発出するそれぞれが、それらの二つの本質から、彼のいのちの本質的なもの、すなわち、プロプリウム(固有のもの)を得ている。
そのために、天使たちは人間を、本質的にどんなものであるか、彼との簡単な交際から、音声から彼の愛を、また話しから彼の知性を知る。
その理由は、それぞれの人間のいのちに二つの普遍的なもの、意志と理解力があるからである。そして、意志は彼の愛の容器と住まいであり、そして、理解力は彼の知性の容器と住まいである。それゆえ、人間から発出する、あるいは活動、あるいは話しであるすべてのものは、人間をつくり、人間そのものである。
同様の様式で、しかし、卓越の段階の中で、主は神的な愛と神的な知恵、すなわち、同じこと〔であるが〕、神的な善と神的な愛である。なぜなら、その方の意志は神的な愛のものであり、そして神的な愛はその方の意志のものであるからである。また、その方の理解力は神的な知恵☆である、そして神的な知恵はその方の理解力☆である。
人間の形はそれらの容器である。
これらから、どのように主がみことばであるか考えられることができる。
けれども、みことばに対立するものから、すなわち、そこの神的な真理に、したがって、主とその方の教会に対立するものからのものは、自分の悪と自分の虚偽であり、心に関しても、身体からのその結果に関しても、それは活動と話しに関係している。
☆ 直前の文が属格「~のもの」なので、ここも「属格」の可能性があります。すなわち、「理解力は神的な知恵のもの、そして神的な知恵はその方の理解力のものである」です。
(2) 直訳
779. Quoniam Dominus non in Persona se manifestare potest, ut nunc supra ostensum est, et tamen praedixit Se venturum esse, et novam ecclesiam, quae est Nova Hierosolyma, conditurum, sequitur, quod id per hominem, qui hujus ecclesiae doctrinas non solum intellectu recipere, sed etiam illas typis evulgare potest, facturus sit. 主は、人物の中にご自身を現わすことができないので、今、上に示されているように、またそれでもご自分がやって来ることを予言した(ので)、また新しい教会を、それは「新しいエルサレム」である、建設される(こと)、~いえる、それが人間によって、その者はこの教会の教えを、理解力で受け入れることだけでなく、しかし、それを活字でもまた公けにする(出版)することができる、行なわれる。
Quod Dominus coram Me Ipsius servo Se manifestaverit, et miserit ad hoc munus, et quod post hoc aperuerit visum spiritus mei, et sic me in mundum spiritualem intromiserit, et dederit videre caelos et inferna, et quoque loqui cum angelis et spiritibus, et hoc nunc continenter per plures annos, testor in veritate; 主は、その方のしもべ「私」の前にご自分を現わしたこと、またこの役目へ送った(派遣した)、またこの後、私の霊的な目を開いた、またこのように私を霊界の中に入れた、また、天界と地獄を見ることを与えた、そしてまた、天使や霊たちと話すことを、またこのことは、今や、絶え間なく多くの年の間、私は〝真理〟の中で証言する。
pariter, quod a primo illius vocationis die, non quicquam, quod ecclesiae illius doctrinas attinet, ex aliquo angelo, sed a solo Domino, dum legi Verbum, acceperim. 同じく、それをその召喚の最初の日から、どんなものでも、その教会の教えに関して、どんな天使からも、しかし、主だけから、私がみことばを読んでいる時、私は受けたこと。
(3) 訳文(重大な宣言であり、いろいろなところでよく引用されます)
779. 主は、今、前に示されているように、人物の中にご自身を現わすことができないので、またそれでもご自分がやって来ること、また「新しいエルサレム」である新しい教会を設立することを予言したので、この教会の教えを、理解力で受け入れることだけでなく、しかし、それを活字でもまた公けにするすることができる人間によって行なわれることがいえる。
主は、その方のしもべ「私」の前にご自分を現わし、またこの役目へ送り、またこの後、私の霊的な目を開き、このように私を霊界の中に入れ、また、天界と地獄を見ることを、そしてまた、天使や霊たちと話すことを与え、またこれが、今や、多くの年の間絶え間なく〔続いたことを〕、同じく、それをその召喚の最初の日から、どんなものでも、その教会の教えに関して、どんな天使からも、しかし、主だけから、私がみことばを読んでいる時、私は受けたことを、私は〝真理〟の中で証言する。