原典講読『真のキリスト教』709,710

(1) 原文
709. Ex his nunc constare potest, quid per Domini "Carnem" et "Sanguinem," perque "panem" et "vinum," in triplici sensu, naturali, spirituali et caelesti intelligitur. Omnis homo imbutus religione in Christianismo, potest scire, et si non scit, potest discere, quod detur nutritio naturalis et nutritio spiritualis, et quod nutritio naturalis sit pro corpore, at nutritio spiritualis pro anima; nam dicit Jehovah Dominus apud Mosen:
 
"Non per panem, solum vivit homo, sed per omne quod ex ore Jehovae vivit homo" (Deutr. [1]viii. 3).
 
Nunc quia corpus moritur, et anima post mortem vivit, sequitur, quod nutritio spiritualis sit pro salute aeterna. Quis deinde non videt, quod binae illae nutritiones minime confundendae sint? et quod si quis confundit illas, non possit aliter de Domini Carne et Sanguine, deque pane et vino, quam ideas naturales et sensuales, quae sunt materiales, corporeae et carnales, sibi assumere, quae ideas spirituales de sanctissimo hoc sacramento suffocant? Si autem quis ita simplex est, ut non cogitare possit aliud ex intellectu, quam videt oculo, suadeo ut de Sancta Cena, dum sumit panem et vinum, ac audit tunc nominari Carnem et Sanguinem Domini, cogitet secum, quod sit sanctissimum cultus, ac recordetur passionis Christi, et Ipsius amoris pro salute hominis: nam dicit,
 
"Hoc facite in Mei recordationem" (Luc. xxii. 19);
 
tum,
 
"Filius hominis venit….ut det animam redemptionem pro multis" (Matth. xx. 28; Marc. x. [2]45):
"Ego animam meam pono pro ovibus" (Joh. x. 15, 17; xv. 13).
 
   @1 viii. 3 (cum exemplo Auctoris,) pro “xviii. 2, 3” @2 45 (cum exemplo Auctoris,) pro “4”
 
(2) 直訳
709. Ex his nunc constare potest, quid per Domini "Carnem" et "Sanguinem," perque "panem" et "vinum," in triplici sensu, naturali, spirituali et caelesti intelligitur. これらから今や明らかにすることができる、主の「肉」と「血」によってそして「パン」と「ブドウ酒」によって、三重の意味の中で、自然的、霊的、また天的、何が意味されるか。
Omnis homo imbutus religione in Christianismo, potest scire, et si non scit, potest discere, quod detur nutritio naturalis et nutritio spiritualis, et quod nutritio naturalis sit pro corpore, at nutritio spiritualis pro anima; キリスト教界の中の宗教を教え込まれたすべての人間は、知ることができる、またもし知らないなら、学ぶことができる、自然的な滋養物と霊的な滋養物が存在すること、また自然的な滋養物は身体のためである、しかし、霊的な滋養物は霊魂のため。
nam dicit Jehovah Dominus apud Mosen: なぜなら、エホバ、主は言うから、「モーセ(書)」のもとに――
"Non per panem, solum vivit homo, sed per omne quod ex ore Jehovae vivit homo" (Deutr. [1]viii. 3). 「人間はパンだけによって生きない、しかし、すべてのものによって、それはエホバの口から出る、人間は生きる」(申命記8:3)
Nunc quia corpus moritur, et anima post mortem vivit, sequitur, quod nutritio spiritualis sit pro salute aeterna. さて、身体は死ぬ、また霊魂は、死後、生きるので、~が言える、霊的な滋養物は永遠の救いのためであること。
Quis deinde non videt, quod binae illae nutritiones minime confundendae sint? その後、だれが見ないか、それらの二つの滋養物は最も少なく(=最も~ない)混同されること?
et quod si quis confundit illas, non possit aliter de Domini Carne et Sanguine, deque pane et vino, quam ideas naturales et sensuales, quae sunt materiales, corporeae et carnales, sibi assumere, quae ideas spirituales de sanctissimo hoc sacramento suffocant? またもし、だれかがそれらを混同するなら、神的な肉と血について異なってできないこと、パンとブドウ酒についても、自然的と感覚的な観念以外に、それらは物質的、形体的、また肉欲的である、自分自身にとる(持ち込む)と、それはこの典礼の最も聖なるものについての霊的な観念を窒息させる?
Si autem quis ita simplex est, ut non cogitare possit aliud ex intellectu, quam videt oculo, suadeo ut de Sancta Cena, dum sumit panem et vinum, ac audit tunc nominari Carnem et Sanguinem Domini, cogitet secum, quod sit sanctissimum cultus, ac recordetur passionis Christi, et Ipsius amoris pro salute hominis: けれども、もしだれかがそのように単純であるなら、理解力から他のものを考えることができないように、目で見る以外に、私は説得する(忠告する、うながす)、聖餐について、パンとブドウ酒をとる時、そして聞く、主の肉と血のことが言われる時、自分自身に考えるように、最も聖なる礼拝であること、そしてキリストの受難を思い出す、また人間の救いのためのその方の愛を。
nam dicit, なぜなら、言うから、
"Hoc facite in Mei recordationem" (Luc. xxii. 19); 「これを行なえ、わたしの記念の中に(として)(ルカ22:19)
tum, なおまた、
"Filius hominis venit….ut det animam redemptionem pro multis" (Matth. xx. 28; Marc. x. [2]45): 「人の子は来た……多くの者のためのあがない〔として自分の〕霊魂を与えるために」(マタイ20:28、マルコ10:45)
"Ego animam meam pono pro ovibus" (Joh. x. 15, 17; xv. 13). 「わたしはわたしの霊魂を羊のために置く」(ヨハネ10:15, 17,15:13)
 
@1 viii. 3 (cum exemplo Auctoris,) pro “xviii. 2, 3” 注1 xviii. 2, 3」の代わりにviii. 3(著者の写し(本)に)
@2 45 (cum exemplo Auctoris,) pro “4” 注2 4」の代わりに45(著者の写し(本)に)
 
(3) 訳文
709. これらから今や、主の「肉」と「血」によって、そして「パン」と「ブドウ酒」によって、自然的、霊的、また天的の三重の意味の中で、何が意味されるか明らかにすることができる。
 キリスト教界の中の宗教を教え込まれたすべての人間は、自然的な滋養物と霊的な滋養物が存在すること、また自然的な滋養物は身体のためである、しかし、霊的な滋養物は霊魂のためであることを知ることができる、またもし知らないなら、学ぶことができる。
 なぜなら、エホバ、主は、「モーセの書」に言うから――
 
「人間はパンだけによって生きない、しかし、エホバの口から出るすべてのものによって、人間は生きる」(申命記8:3)
 
 さて、身体は死ぬ、また霊魂は、死後、生きるので、、霊的な滋養物は永遠の救いのためであることが言える。
 その後、それらの二つの滋養物は最も混同されはならないことをだれが見ないか? またもし、だれかがそれらを混同するなら、神的な肉と血について、パンとブドウ酒についても、物質的、形体的、また肉欲的である、自然的また感覚的な観念を自分自身にとるとしかできない、それはこの典礼の最も聖なるものについての霊的な観念を窒息させないか?
 けれども、もしだれかが、目で見る以外に理解力から他のものを考えることができないようも、そのように単純であるなら、私は、聖餐について、パンとブドウ酒をとる時、そして、主の肉と血のことが言われるのを聞く時、自分自身に、最も聖なる礼拝であること考え、そしてキリストの受難を、また人間の救いのためのその方の愛を思い出するようにうながす。なぜなら、言うから、
 
 「わたしの記念として、これを行なえ、」(ルカ22:19)
 
 なおまた、
 
「人の子は……多くの者のためのあがない〔として自分の〕霊魂を与えるために来た」(マタイ20:28、マルコ10:45)
 「わたしは羊のためにわたしの霊魂を置く☆」(ヨハネ10:15, 17,15:13)
 
☆ 「霊魂を置く」はギリシア原文もその通りなので、これは意訳しないでこのままのほうが「趣が深い」でしょう。(「いのちを捨てる」は意訳であり、私の好むところではありません)
 
(1) 原文
710. Hoc quoque illustrari potest per comparationes. Quis non recordatur ejus et amat illum, qui ex zelo amoris pro patria pugnat cum hoste usque ad mortem, ut per id liberet illam a jugo servitutis? Et quis non recordatur ejus et amat illum, qui dum videt concives in extrema egestate, ac mortem illorum ex ingravescente fame ante oculos, et tunc ex miseratione omne suum argentum et aurum e domo sua educit, et gratis distribuit? Et quis non recordatur ejus et amat illum, qui ex amore et amicitia sumit unicum agnum quem possidet, et hunc mactat et apponit convivis? et sic porro.
 
(2) 直訳
710. Hoc quoque illustrari potest per comparationes. このこともまた比較(たとえ)よって説明されることができる。
Quis non recordatur ejus et amat illum, qui ex zelo amoris pro patria pugnat cum hoste usque ad mortem, ut per id liberet illam a jugo servitutis? だれが彼を☆覚えておく、また彼を愛さないか、その者は祖国に対する愛の熱意から敵と戦う、死までも、それによってそれを解放する、隷属のくびきから。
☆ recordorは属格を伴います。
Et quis non recordatur ejus et amat illum, qui dum videt concives in extrema egestate, ac mortem illorum ex ingravescente fame ante oculos, et tunc ex miseratione omne suum argentum et aurum e domo sua educit, et gratis distribuit? また、だれが彼を覚えておく、また彼を愛さないか、その者は極度の(最低の)貧困の中の仲間(同胞)を見る時、そして重大な飢えからの彼らの死を目の前に、またその時、哀れみから自分のすべての銀と金を、自分の家から引き出す、また恵みで分配する?
Et quis non recordatur ejus et amat illum, qui ex amore et amicitia sumit unicum agnum quem possidet, et hunc mactat et apponit convivis? また、だれが彼を覚えておく、また彼を愛さないか、その者は愛と友情から唯一の羊を取って、それを所有する、またこれを屠殺する(屠る)、また祝宴に供する。
et sic porro. 等々。(またこのようにさらに)
 
(3) 訳文
710. このこともまた比較(たとえ)よって説明されることができる。
 だれが彼を覚え、愛さないか、その者は祖国に対する愛の熱意から敵と死までも戦う、それによって祖国を隷属のくびきから解放する。
 また、だれが彼を覚え、愛さないか、その者は極度の貧困の中の同胞を、そして重大な飢えからの彼らの死を目の前に見る時、またその時、哀れみから自分のすべての銀と金を自分の家から引き出し、恵みで分配する。
 また、だれが彼を覚え、愛さないか、その者は愛と友情から所有する唯一の羊を取って、これを(ほふ)、祝宴に供する。等々。