[6.] Post haec deducti sunt ad musaea, gymnasia et collegia, et ubi erant ludi illorum literarii, quorum aliquos vocabant Heliconidum, aliquos ludos Parnassidum, aliquos ludos Atheneidum, et aliquos ludos Virginum fontis; [6] この後、研究所☆、高等学校、大学へ導かれた、またそこに彼らの文芸の遊びがあった、それらのあるものをヘリコーンの乙女たちの遊びと呼んだ、あるものをパルナッソスの乙女の遊び、あるものをアテネの乙女の遊び、またあるものを泉の乙女の遊び。
☆ 『レキシコン』は〝おそらく「博物館・美術館」ではない〟としています。
dicebant quod hi ita appellentur, quia "virgines" significant affectiones scientiarum, et secundum affectionem scientiarum est cuivis intelligentia: これらはそのように名づけられることを言った、「乙女」は知識(学問)の情愛を意味するからである、また知識(学問)の情愛にしたがってそれぞれの者に知性がある。
ludi ita vocati, erant exercitationes et palaestrae spirituales. そのように遊びと呼ばれた、霊的な訓練や論争であった〔からである〕。
Postea circumducti sunt in urbe ad moderatores, administratores, et horum officiarios, et per hos ad mirabiles operas, quae ab artificibus spirituali modo fiunt. その後、都の中を連れ回された、監督官たちへ、行政官(管理者)たち、またこれらの役人(官吏)たち、またこれらの者による驚くべき働き(仕事)は、それらは霊的な方法で技術〔者〕によって行なわれる。
[7.] Postquam haec visa sunt, iterum cum illis locutus est vir majorennis de requie aeterna a laboribus, in quam veniunt beati et felices post mortem: [7] これらが見られた後、再び彼らに年長者の男により労働からの永遠の休息について話された、その中に、死後、祝福された者や幸福な者がやって来る。
et dixit, "Requies aeterna non est otium, quoniam ex otio est mentis et inde totius corporis, languor, torpor, stupor et sopor, et haec sunt mors et non vita, et minus vita aeterna, in qua sunt angeli caeli; また言った、「永遠からの休息は怠惰(暇)ではない、心の、またここから身体の怠惰(暇)から、弱さ、不活発、麻痺と眠気、またこれらは死であり、いのちではない、またまして永遠のいのち、その中に天界の天使がいる。
quare requies aeterna est requies quae discutit illa, et facit ut homo vivat; それゆえ、永遠の休息は休息である、それはそれを追い散らす、また人間を生きるようにする。
et hoc non aliud est, quam tale quod elevat mentem: またこれは他のものではない、このようなもの以外の、心を高めるもの。
est itaque aliquod studium et opus, ex quo excitatur, vivificatur, et deliciatur mens; それで、何らかの心の傾注(精励勤勉)と働き(行ない)である、そこから奮起させられる(引き起こされる)、生かされる(活気づけられる)、また心が楽しむ。
et hoc fit secundum usum, ex quo, in quo, et ad quem operatur; またこのことが役立ちにしたがって生じる、それ〔役立ち〕から、その中に、またそれへ働きかける。
inde est, quod universum caelum spectetur a Domino ut continens usus, et quisque angelus est angelus secundum usum; ここからである、全天界は主から役立ちの容器のように見られること、またそれぞれの天使が役立ちにしたがって天使である。
jucundum usus fert illum sicut secunda vena navem, et facit ut in aeterna pace, et pacis requie sit; 役立ちの快さは、彼を導く、潮流にしたがった船のように、また、永遠の平和の中に、また平和の休息〔の中に〕いるようにする。
ita intelligitur aeterna requies a laboribus. そのように労働からの永遠の休息は理解される。
Quod angelus sit vivus secundum studium mentis ex usu, patet manifeste ex eo, quod cuivis sit amor conjugialis cum ejus virtute, potentia et deliciis, secundum studium genuini usus in quo est. 天使は役立ちからの心の(心の)傾注(精励勤勉)にしたがって生きている(=生き生きとなる)ことは、そのことからはっきりと明らかである、それぞれの者に結婚愛があること、その力(強さ)、力(活力、能力)と楽しさとともに、本物の役立ちの心の傾注(精励勤勉)にしたがって、その中にある。
Postquam tres illi advenae confirmati sunt quod aeterna requies non sit otium, sed jucundum alicujus operis quod usui est, venerunt aliquae virgines cum acupictus et netis, operibus manuum suarum, et donaverunt illis; それらの三人の到来者が確信(証明)させられた後、永遠の休息は怠惰(暇)ではないこと、しかし働きの何らかの快さ、それは役立ちのものである、ある乙女が刺繍された衣服と縫い物(の切れ端)をともにやって来た、自分たちの手の働きで、また彼らに贈った。
et virgines, cum abibant novitii illi spiritus, cecinerunt oden, qua affectionem operum usus cum amoenis ejus, melo angelico exprimebant. また乙女たちは、それらの新参の霊たちが去るとき、歌を歌った(cano)、それによって役立ちの働きの情愛をその快さとともに、天使の歌で表わした。
(3) 訳文
694. 第三のメモラビリア――
ある時間の後、私はアテネの都を眺めた、それについては前のメモラビリアで何らかのものをが言われた。また私はここから異常な叫びを聞いた。その中に何らかの笑いがあり、またこの笑い中に何らかの憤り、またこの憤り中に何らかの悲しみがあった。しかしそれでも、その叫びは、あるものがもう一つのものと同時にあるのではなかったので、このことから不協和でなく、しかし、しかし、あるものがもう一つのものの内にあったので調和した。霊界の中では、情愛のいろいろなものまた混合物が明瞭に音の中で知覚される。
私は遠方から質問した、「何事だろうか?」
また彼らは言った、「キリスト教界から到着する者が最初に見られる場所から使者がやって来て、そこで三人の者から聞いた、と言った、そこからやって来た世界では(そこに残されたときに)、祝福された者や幸福な者に、死後、労働からのまったくの休息がある、また執行(管理)、職務や働き(仕事)は労働であるので、それらからの休息がある、と信じた――また私たちの使者により三人の彼らが今、連れて来られ、また門の前に立ち、また待っているので、叫びが起こった、また、キリスト教界からのその新しいものを明らかにするために、前のようにパルナッソスの中のパラディウム(知恵の神殿)の中でなく、大きな講堂の中に導き入れられることを、熟慮して決めた。また彼らを礼儀正しく(儀式的に)導き入れる〔ために〕ある者たちが委任された」。
私は霊の中にいたので、また霊たちに彼らの情愛の状態にしたがって距離があり、またその時、私に彼らを見たい、また聞きたい情愛があったので、私にそこに居合わすことが見られた。
また、私は導き入れられる者たちを見、話す者たち〔の話し〕を聞いた。
[2] 講堂の中で、長老または賢人たちは脇に、そして残りの(他の)者は中央に座った。またこれらの者の前に(高く)持ち上げられた地面があった。ここへ三人の到来者は使者とともに習慣的な礼儀の中で若者たちにより講堂の中央を通って導かれた。また沈黙があった後、ある年長者からそこで挨拶され、また質問された。
「地からの新しいものは何か?」
また彼らは言った、「多くの新しいものがある、しかし、どうぞ、どの事柄についてか、言ってください」。
また年長者が答えた、「私たちの世についてまた天界について、地からの新しいものは何か?」
また答えた、最近、この世の中に私たちはやって来たとき、私たちは聞いた、「そこにまた天界の中に執行(管理、統治)、職務(役目)、任務(役目)、取引(商売)、すべての学問の研究、また手仕事(技術)の驚くべきものがあること。またそれでも私たちは、自然界からこの霊〔界〕の中に移住または移動の後、私たちが労働からの永遠の休息の中にやって来ることを信じた。労働なしに何が任務か?」
[3] これらに年長者は言った、「労働からの永遠の休息によって、あなたがたは永遠の怠惰を理解したのか? その中にあなたがたは、胸で歓喜を引き寄せて、また口で楽しさを吸い込んで、絶えず座っている、また横になっている」。
これらに三人の到来書は穏やかに笑って言った、そのような何らかのものを思ったこと。
またその時、彼らに答えられた、「怠惰と共通なものを持つ、何が楽しさ、また歓喜、またここから幸福か?
怠惰から心はつぶれ、広げられない、すなわち、人間は鈍らされ、生かされない。
手をこまぬいて、目で投げ落としてまたは引っ込めて、まったくの怠惰の中に座っているある者を仮定せよ、また、彼が同時に喜びのオーラで取り巻かれると仮定せよ、麻痺(だるさ)が彼の頭と体を占めないか、そして顔の生命力の広がりは衰え、また最後に彼は繊維の弛緩で、地に倒れる時まで、うなだれ、またよろめくないか?
全身の組織を、心に集中させること以外に、何が拡張と緊張を保つのか? また、その時、快さから行なう執行の〔義務〕や仕事の〔義務〕からでないなら、心の集中はどこからか?
それゆえ、私はあなたがたに天界からの新しいものを言う、そこに執行(管理)、仕えること(職務)、大小の裁判、なおまた技術(職業)や仕事があることである」。
[4] 三人の到来者は、天界の中に大小の裁判があることを聞いたとき、「なぜ、それらが〔あるのか〕?天界の中のすべての者は神から霊感を受け、またここから何が公正で、正直か導かれるのではないか? その時、裁判官の仕事は何か?」と言った。
また年長者の男が答えた、「この世の中で私たちは、何が善と真理か、なおまた何が公正と公平か、自然界の中のようにと同様に、教えられ、学ぶ。またこれらを私たちは神から直接にでなく、しかし、他の者から間接に学ぶ。またすべての天使は、すべての人間のように、真理を考え、また善を自分自身からのように行なう、またこのことは天使の状態にしたがって混合物であり、純粋なものではない。そしてまた、天使たちの間に単純な者と賢明な者が存在し、賢明な者は、単純な者が単純さからまた無知から公正について疑う、またはそれらから去る時、判断する。
[5] しかし、あなたがたは、近ごろ到着して、これからはこの世界の中にいるので、よろしかったら、私に続きなさい、私たちの都の中を、私たちはすべてのものを見せる。講堂を出た、また長老たちからのある者(たち)もまた彼らに集められた。最初に大きな図書館の中へ、それは学問にしたがって小さい書棚に分かれていた。
彼ら三人の到来者は、このように多くの本を見て、唖然とし、また言った、「この世界中にもまた本がある? 羊皮紙と紙はどこから、ペンとインクはどこからか?」
これらに長老は答えた、「私たちは、前の世の中であなたがたが、この世界が霊的であるので、空っぽである、と信じていたこと知覚する。またこのことをあなたがたが信じたのは、霊的なものについてあなたがたが物質的なものから離れた(抽象した)ものを心に抱いたからである。また物質的なものから離れた(抽象した)ものはあなたがたには無のように、そのように空っぽに見える。そのときそれでも、ここにはすべてのものの充満がある。ここのすべてのものは「実体的なもの」であり、物質的なものではない、また物質的なものはその起源を実体的なものから得ている。
ここにいる私たちは霊的な人であり、実体的であるので、物質的でない。
ここから、ここに自然界の中にあるすべてのものが存在する、それはその完全(性)の中にあり、さらにまたはるかに多くのもの本と文書がある」。
三人の到来者は実体的なもののことが言われることを聞いた時、このように多くの本と文書を見たので、物質の起源が実体からである、と言われたことを聞いたので、そのようであると思った。
さらにこのことについて確信させられるために、筆記人の居場所へ追い払われた、その筆記人は都の賢明な者により書かれた原型を筆写していた、また書かれたものを眺め、このように美しく、また優雅であることに驚嘆した。
[6] この後、研究所、高等学校、大学へ導かれた、またそこに彼らの文芸の遊びがあった、それらのあるものをヘリコーンの乙女たちの遊び、あるものをパルナッソスの乙女の遊び、あるものをアテネの乙女の遊び、またあるものを泉の乙女の遊びと呼んだ。これらはそのように名づけられる、と言った、「乙女」は知識(学問)の情愛を意味し、また知識(学問)の情愛にしたがってそれぞれの者に知性があるからである。そのように遊びと呼ばれた、霊的な訓練や論争であったからである。
その後、都の中を、監督官たち、行政官(管理者)たち、またこれらの役人(官吏)たちへ連れ回され、またこれらの者による驚くべき働き(仕事)は、それらは霊的な方法で技術〔者〕によって行なわれる。
[7] これらが見られた後、再び彼らに年長者の男により、死後、祝福された者や幸福な者がやって来る労働からの永遠の休息について話された。また言った、「永遠からの休息は、心の、またここから身体の怠惰からの、弱さ、不活発、麻痺と眠気〔である〕怠惰ではない、これらは死であり、いのちではない、まして天界の天使がいる永遠のいのちではない。それゆえ、永遠の休息はそれらを追い散らし、人間を生きるようにする休息である。またこれは心を高めるものようなもの以外の他のものではない。それで、何らかの心の傾注と行ないであり、そこから奮起させられ、活気づけられ、心が楽しむ。またこのことが役立ちから、その中に、またそれへ働きかける役立ちにしたがって生じる。ここから、全天界は主から役立ちの容器のように見られる、またそれぞれの天使が役立ちにしたがって天使である。役立ちの快さは、彼を、潮流にしたがった船のように導く、また、永遠の平和の中に、また平和の休息〔の中に〕いるようにする。そのように労働からの永遠の休息は理解される。
天使が役立ちからの心の傾注にしたがって生き生きとなることは、それぞれの者に結婚愛があること、その力、活力と楽しさとともに、本物の役立ちの心の傾注にしたがって、その中にあることからはっきりと明らかである。
それらの三人の到来者が、永遠の休息は怠惰ではなく、役立ちのものである働きの何らかの快さであることを確信させられた後、ある乙女が自分たちの手の働きによる刺繍された衣服と縫い物とともにやって来た、また彼らに贈った。また乙女たちは、それらの新参の霊たちが去るとき、歌を歌った、それによって役立ちの働きの情愛をその快さとともに、天使の歌で表わした。
◎現在連載中の『真のキリスト教』について、その上巻の出版祝いを来たる10月18日に船堀で行ないます。まだまだ収容に余裕がありますので、予約なしで、当日でよいので、その祝宴に参加していただければありがたいです(祝宴は午後2時から、2階「藤」で、その前に、それ以外の私による「講演」もあります)。
日: 2015年10月11日
原典講読『真のキリスト教』695(原文と直訳[2]まで)
(1) 原文
695. Quartum Memorabile:―
Plerique hodie qui credunt vitam post mortem, etiam credunt quod in caelo cogitationes illorum non aliae futurae sint quam devotiones, loquelae quam orationes, ac hae et illae una cum vultibus facierum et actibus corporis quam glorificationes Dei; et sic domus illorum quam totidem domus cultus seu aedes sacrae, et sic quod omnes futuri sint sacerdotes Dei. Sed possum asseverare quod ibi sancta ecclesiae non plus occupent mentes et domos quam in mundo ubi Deus cultu celebratur, tametsi purius et interius, sed quod ibi varia quae sunt prudentiae civilis, et varia quae sunt eruditionis rationalis, in sua excellentia sint.
[2.] Quodam die evectus sum in caelum, et perductus in unam societatem, ubi erant sophi, qui in saeculis antiquis excelluerunt eruditione ex lucubratione et meditatione in talibus quae rationis et simul usus fuerunt, et jam in caelo, quia crediderunt in Deum, et nunc in Dominum, et amaverunt proximum ut se ipsos; et deinde introductus sum in conventum eorum, et ibi interrogatus, unde sum; et aperui, quod corpore in mundo naturali sim, at spiritu in mundo vestro spirituali.
His auditis laetificati sunt angeli illi et sciscitabant, "Quid in mundo, ubi es corpore, sciunt et intelligunt de Influxu?"
Et tunc postquam recollegi quid de illo ex sermonibus et ex scriptis famigeratorum hauseram, respondi, quod non sciant adhuc aliquem influxum e mundo spirituali in mundum naturalem, sed de influxu naturae in naturalem; ut de influxu caloris et lucis e sole in corpora animata, ut et in arbores et frutices, unde horum et illorum vivificatio; et vicissim frigoris in eadem, unde illorum mortificatio; et praeterea de influxu lucis in oculos unde visus, de influxu soni in aures unde auditus, deque influxu odoris in nares unde olfactus, et sic porro. [3.] Praeter haec eruditi hujus saeculi ratiocinantur diversimode de influxu animae in corpus et hujus in animam, et de hoc in tres partes abeunt; scilicet num influxus sit animae in corpus, quem vocant occasionalem, ex occasione incidentium in sensus corporis; vel num sit influxus corporis in animam, quem physicum appellant, quia objecta incidunt in sensus, et ab his in animam; vel num sit influxus simultaneus et instantaneus in corpus et simul in animam, quem harmoniam praestabilitam nuncupant. Attamen quisque de suo influxu cogitat dari intra naturam. Quidam credunt animam esse aetheris particulam aut stillam, quidam illam esse caloris et lucis glomulum aut micam, quidam esse aliquod ens se recondens in cerebro; sed hoc et illud, quod illis est anima, quidem vocant spirituale, sed per spirituale intelligunt purius naturale, non enim sciunt quicquam de mundo spirituali, et de hujus influxu in mundum naturalem, quare manent intra sphaeram naturae; et in illa ascendunt et descendunt, et in illam se extollunt sicut aquilae in aerem; et illi qui morantur in natura, sunt sicut indigenae alicujus insulae in mari, qui non sciunt aliquam terram dari extra illos; et quod sint sicut pisces in fluvio, qui non sciunt dari aerem supra aquas illorum; quam ob rem ad mentionem, quod detur mundus distinctus ab illorum, ubi habitant angeli et spiritus, et quod inde sit omnis influxus in homines, et quoque interior in arbores, stant mirabundi sicut audirent visionaria de spectris, aut nugas ex astrologis. [4.] Praeter philosophos nostrates in orbe, ubi sum corpore, non de alio influxu cogitant et loquuntur, quam de influxu vini in cyathos, de influxu cibi et potus in ventrem, et gustus in linguam, et quoque forsan de influxu aeris in pulmonem, et sic porro; at hi si aliquid audiunt de influxu mundi spiritualis in naturalem, dicunt, `Influat si influit; quid juvat et cui usui est hoc scire?' Ac abeunt, et postea dum loquuntur de auditis de influxu illo, ludunt cum illo, sicut quidam ludunt cum cochlacis inter digitos."
[5.] Postea locutus sum cum angelis illis de mirabilibus, quae ex influxu mundi spiritualis in naturalem existunt; ut de vermibus dum fiunt papiliones, tum de apibus et fucis, et mirabilia de bombycibus, et quoque de araneis, et quod incolae telluris addicant illa luci et calori solis, et sic naturae; et quod saepius miratus sum, per illa confirmant se pro natura, et per confirmationes pro natura somnum et letum inducunt mentibus, et fiunt athei.
Post haec narravi mirabilia de vegetabilibus, quod omnia illa a semine usque ad nova semina in justo ordine succedant, prorsus sicut terra sciret commodare et accommodare sua elementa prolifica seminis, et ex hoc educere germen, et hoc dilatare in caudicem, et ex hoc emittere ramos, et hos investire foliis, et postea insignire floribus, et ab interioribus horum initiare et producere fructus, et per hos, ut renascatur, semina ut proles. Sed haec quia per continuum aspectum, et perennem recursum solita, sueta et communia facta sunt, non ut mirabilia aspectant, sed ut meros effectus naturae; et hoc opinantur unice ex causa quia ignorant quod mundus aliquis spiritualis sit, et quod hic ab interiori operetur et actuet omnia et singula quae in mundo naturae, et super tellure ejus, existunt et formantur (et operatur sicut mens humana in corporis sensus et motus), et quod singula naturae sint sicut tunicae, vaginae et indusia, quae incingunt spiritualia, et proxime producunt effectus fini Dei Creatoris correspondentes.
(2) 直訳
695. Quartum Memorabile:― 第四のメモラビリア――
Plerique hodie qui credunt vitam post mortem, etiam credunt quod in caelo cogitationes illorum non aliae futurae sint quam devotiones, loquelae quam orationes, ac hae et illae una cum vultibus facierum et actibus corporis quam glorificationes Dei; 今日の大部分の者は、その者は死後のいのちを信じる、さらにまた信じる、天界の中で、彼らの思考は他のものでない(未来分詞☆)、献身(信心)以外の、話すことは、祈り以外の、そしてこれ〔後者〕やそれ〔前者〕は顔の顔つき(要望)と身体の行動と一緒に、神の栄光以外の〔他のものではない〕。
☆ 未来能動分詞は「予定・意志・定め」を表わします。
et sic domus illorum quam totidem domus cultus seu aedes sacrae, et sic quod omnes futuri sint sacerdotes Dei. またこのように彼らの家はそれだけ多くの礼拝の家または宗教儀式の大建築物(会館)、またこのようにすべてのものが神の聖職者になる(未来分詞)。
Sed possum asseverare quod ibi sancta ecclesiae non plus occupent mentes et domos quam in mundo ubi Deus cultu celebratur, tametsi purius et interius, sed quod ibi varia quae sunt prudentiae civilis, et varia quae sunt eruditionis rationalis, in sua excellentia sint. しかし、私は断言することができる、そこ〔天界〕に教会の神聖さが心と家を世の中で以上にさらに占めていないこと、そこに神の礼拝が行なわれる(賛美される)、たとえ純粋で内的であっても、しかしそこにいろいろなものが〔ある〕それらは市民の思慮分別に属す、またいろいろなものが〔ある〕それらは理性的な者の学識(知識)に属す、その卓越の中にある。
[2.] Quodam die evectus sum in caelum, et perductus in unam societatem, ubi erant sophi, qui in saeculis antiquis excelluerunt eruditione ex lucubratione et meditatione in talibus quae rationis et simul usus fuerunt, et jam in caelo, quia crediderunt in Deum, et nunc in Dominum, et amaverunt proximum ut se ipsos; [2] かつて、日に、私は天界の中に上げられた、またある(一つの)社会の中へ導かれた、そこに賢人がいた、その者は古代の時代にこのようなものの中での研究(論考)と熟考から学問(学識)ですぐれた、それらは理性と同時に役立ちのものであった、また現在、天界の中に、神を信じたので、また今や、主を〔信じている〕、また自分自身のように隣人を愛した。
et deinde introductus sum in conventum eorum, et ibi interrogatus, unde sum; またその後、私は彼らの集会導き入れられた、またそこで質問された、私がどこからであるか。
et aperui, quod corpore in mundo naturali sim, at spiritu in mundo vestro spirituali. また私は明らかにした、私は自然界の中で身体(の中)にいること、しかし、あなたがたの霊界の中で霊に。
His auditis laetificati sunt angeli illi et sciscitabant, "Quid in mundo, ubi es corpore, sciunt et intelligunt de Influxu?" これらで聞いて、れらのそ天使たちは喜んだ、また尋ねた、「何が世の中で、そこにあなたは身体でいる、〝流入〟について知り、理解しているか?」
Et tunc postquam recollegi quid de illo ex sermonibus et ex scriptis famigeratorum hauseram, respondi, quod non sciant adhuc aliquem influxum e mundo spirituali in mundum naturalem, sed de influxu naturae in naturalem; またその時、私はそれについて何かを思い出した後、有名な話しからと書かれたものから私が吸収した、私は答えた、まだだれも霊界から自然界の中への流入を知らないこと、しかし、自然〔界〕から自然界の中への流入を〔知っている〕。
ut de influxu caloris et lucis e sole in corpora animata, ut et in arbores et frutices, unde horum et illorum vivificatio; 例えば、太陽からの生命のある身体の中への熱と光の流入について、そのようにまた木と果実の中に、ここからこれらとそれらの活性化〔がある〕。
et vicissim frigoris in eadem, unde illorum mortificatio; また逆に、冷たさが同じものの中に〔流入すると〕そこからそれらの壊死。
et praeterea de influxu lucis in oculos unde visus, de influxu soni in aures unde auditus, deque influxu odoris in nares unde olfactus, et sic porro. またほかに、目の中への光の流入について、そこから視覚〔がある〕、耳の中への音の流入について、そこから聴覚〔がある〕、そしてまた鼻の中へのにおいの流入について、そこから嗅覚〔がある〕、その他。