原典講読『真のキリスト教』654

[IX.]
QUOD FIDES CUM QUO SE CONJUNGIT, FACIAT SENTENTIAM,
SI FIDES VERA SE CONJUNGIT CUM BONO,
FIT SENTENTIA PRO VITA AETERNA,
AT SI FIDES CONJUNGIT CUM MALO, FIT SENTENTIA PRO MORTE AETERNA.
信仰は、それをそれ自体を結合するとき、判断(判決)となること、
もし、真の信仰が善とそれ自体を結合するなら、
永遠のいのちのための判決となる、
しかし、もし信仰が悪と結合するなら、永遠の死のための判決となる。

 
(1) 原文
654. Opera charitatis, quae fiunt a Christiano et quae ab ethnico, in externa forma apparent similia, nam unus sicut alter facit bona civilitatis et moralitatis consocio, quae quoad partem similaria sunt bonis amoris erga proximum; immo potest dare pauperibus, opitulari egenis, in templis auscultare conciones; sed quis potest inde judicare, num bona illa externa sint similia in interna forma, seu naturalia sint etiam spiritualia? De hoc non potest concludi nisi ex fide; nam fides qualificat illa; fides enim facit ut Deus sit in illis, et conjungit illa secum in interno homine; inde fiunt bona naturalia interius spiritualia. Quod ita sit, plenius videri potest ex transactionibus in capite de Fide, ubi demonstrantur sequentia haec:
 
Quod fides non vivat antequam charitati conjuncta est: Quod charitas ex fide, et fides ex charitate spiritualis fiat: Quod fides absque charitate, quia non est spiritualis, non sit fides, et quod charitas absque fide, quia non vivit, non sit charitas: Quod fides et charitas se applicent et conjungant mutuo et vicissim: Quod Dominus, charitas et fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus; at si dividuntur, unumquodvis pereat, sicut unio dilapsa in pollinem.
 
(2) 直訳
654. Opera charitatis, quae fiunt a Christiano et quae ab ethnico, in externa forma apparent similia, nam unus sicut alter facit bona civilitatis et moralitatis consocio, quae quoad partem similaria sunt bonis amoris erga proximum; 仁愛の働きは、それはキリスト教徒により行なわれる、またそれは異教徒により、外なる形の中で似たものに見える、なぜなら、ある者はもう一人の者のように社交的な礼儀正しい、また道徳的な善(善行)を行なう、それらは部分に関して隣人に対する愛の善に似ているからである。
immo potest dare pauperibus, opitulari egenis, in templis auscultare conciones; 確かに、貧しい者に与えることができる、乏しい者を助けること、神殿(教会)の中で説教を聞くこと。
sed quis potest inde judicare, num bona illa externa sint similia in interna forma, seu naturalia sint etiam spiritualia? しかし、だれがここから判断することができるか、それらの外なる善(善行)内なる形の中で似たものであるか、すなわち、自然的なものが霊的なものでもまたあるか?
De hoc non potest concludi nisi ex fide; このことについて信仰からでないなら結論されることができない。
nam fides qualificat illa; なぜなら、信仰がそれらを性質を与えるから。
fides enim facit ut Deus sit in illis, et conjungit illa secum in interno homine; というのは、信仰がそれらの中に神がいるようにする、またそれらを結合する、内なる人の中の自分自身に。
inde fiunt bona naturalia interius spiritualia. ここから、自然的な善(善行)が内的に霊的なものになる。
Quod ita sit, plenius videri potest ex transactionibus in capite de Fide, ubi demonstrantur sequentia haec:― そのようであることは、信仰についての章の中の論文から十分に見られることができる、そこにこれらの続くものが示されている――
Quod fides non vivat antequam charitati conjuncta est: 信仰は仁愛と結合される前に生きていないこと。
Quod charitas ex fide, et fides ex charitate spiritualis fiat: 仁愛は信仰から、また信仰は仁愛から、霊的なものになること。
Quod fides absque charitate, quia non est spiritualis, non sit fides, et quod charitas absque fide, quia non vivit, non sit charitas: 仁愛なしに信仰は、霊的なものでないので、信仰ではないこと、また信仰なしに仁愛は、生きていないので、仁愛ではないこと。
Quod fides et charitas se applicent et conjungant mutuo et vicissim: 信仰と仁愛は相互にまた交替にそれ自体を適合させ、結合すること。
Quod Dominus, charitas et fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus; 主、仁愛と信仰は、一つのものになること、いのち、意志と理解力のように。 
at si dividuntur, unumquodvis pereat, sicut unio dilapsa in pollinem. しかし、もし、分割されるなら、それぞれが滅びる、粉の中へこなごなにされた真珠のように。
 
(3) 訳文
654. キリスト教徒により、また異教徒により行なわれる仁愛の働きは、外なる形の中で似たものに見える、なぜなら、ある者はもう一人の者のように社交的な礼儀正しい、また道徳的な善行を行ない、それらは部分に関して隣人に対する愛の善に似ているからである。確かに、貧しい者に与え、乏しい者を助け、神殿(教会)の中で説教を聞くことができる。しかし、だれがここから、それらの外なる善行が内なる形の中で似たものであるか、すなわち、自然的なものが霊的なものでもあるか、判断することができるのか?
 このことについて、信仰からでないなら結論されることができない。なぜなら、信仰がそれらの性質を与えるから。というのは、信仰がそれらの中に神がいるように、またそれらを、内なる人の中の自分自身に結合するから。ここから、自然的な善行が内的に霊的なものになる。
 そのようであることは、「信仰について」の章の中の論文から十分に見られることができる、そこにこれらの続くものが示されている――
 
 信仰は仁愛と結合される前に生きていないこと。
 仁愛は信仰から、また信仰は仁愛から、霊的なものになること。
 仁愛なしに信仰は、霊的なものでないので、信仰ではないこと、また信仰なしに仁愛は、生きていないので、仁愛ではないこと。
 信仰と仁愛は相互にまた交替にそれ自体を適合させ、結合すること。
 主・仁愛・信仰は、いのち・意志・理解力のように一つのものになること。しかし、もし、分割されるなら、それぞれが、粉の中へと、こなごなにされた真珠のように滅びる。
 
653番で「ユリの花がイバラのように燃えること」について、読者から「燃える」よりも「傷つける」ほうがよい、との指摘がありました。ご指摘、ありがとうございます。

原典講読『真のキリスト教』655,656

(1) 原文
655. Ex allatis videri potest quod fides in unum et verum Deum faciat ut bonum sit bonum etiam in interna forma, et vicissim, quod fides in falsum Deum faciat ut bonum sit bonum duntaxat in externa forma, quod non est bonum in se, sicut fides gentilium olim in Jovem, Junonem et Apollinem Philistaeorum in Dagonem, ac aliorum in Baalem et Baalpeorem, ac Bileami magi in suum Deum ac Aegyptiorum in plures. Prorsus aliter fides in Dominum, qui est verus Deus et Vita aeterna, secundum Johannem (in [1] Epist. v. [1]21 [B.A. 20]), et in quo omnis plenitudo Divinitatis habitat corporaliter, secundum Paulum (in Epist. Coloss. ii. 9). Quid fides in Deum nisi aspectus Ejus, et inde praesentia, et simul fiducia quod juvet? Et quid vera fides, nisi illa et simul fiducia quod omne bonum sit ab Ipso, et faciat quod suum bonum fiat salvificum? Quare si haec fides se conjungit cum bono, fit sententia pro vita aeterna; aliter prorsus si illa se non conjungit cum bono, et plus si cum malo.
 
   @1 (原注のしるしだけあって、原注の記事がありません)〔まったく問題ありませんが〕
 
(2) 直訳
655. Ex allatis videri potest quod fides in unum et verum Deum faciat ut bonum sit bonum etiam in interna forma, et vicissim, quod fides in falsum Deum faciat ut bonum sit bonum duntaxat in externa forma, quod non est bonum in se, sicut fides gentilium olim in Jovem, Junonem et Apollinem Philistaeorum in Dagonem, ac aliorum in Baalem et Baalpeorem, ac Bileami magi in suum Deum ac Aegyptiorum in plures. 提示されたものから見られることができる、唯一のまた真の神への信仰が善を善であるようにつくること、内なる形の中でもまた、また逆に、偽りの神への信仰がただ外なる形の中で善を善であるようにすること、それは本質的に善ではない、かつてユーピテルへの異教徒の信仰のように、ユーノー〔ユーピテルの妻〕とアポローン、ダゴンへのペリシテ人の、そして他の者のバアル〔列王記Ⅰ18:21〕とバアル・ペオル〔民数記25:3〕そして自分の神への魔術師バラム〔黙示録2:14〕そして多くのもの〔神々〕へのエジプト人の〔信仰〕。
Prorsus aliter fides in Dominum, qui est verus Deus et Vita aeterna, secundum Johannem (in [1] Epist. v. [1]21 [B.A. 20]), et in quo omnis plenitudo Divinitatis habitat corporaliter, secundum Paulum (in Epist. Coloss. ii. 9). まったく異なって〔いる〕主への信仰は、それは真の神と永遠のいのちである、ヨハネにしたがって(第一の手紙5:20)、またその中にすべての神性が形体的に(形をとって)十分に(満ちて)住んでいる、パウロにしたがって(によれば)(コロサイ人への手紙2:9)
Quid fides in Deum nisi aspectus Ejus, et inde praesentia, et simul fiducia quod juvet? 何が主への信仰か? 彼を見ることでないなら、またここから臨在を、また同時に助けることの信頼。
Et quid vera fides, nisi illa et simul fiducia quod omne bonum sit ab Ipso, et faciat quod suum bonum fiat salvificum? また、何が真の信仰か? それと同時に信頼でないなら、すべての善はその方からであること、また行なうこと、自分の善が救いを生じること。
Quare si haec fides se conjungit cum bono, fit sententia pro vita aeterna; それゆえ、もし、この信仰が〔それ自体を〕善と結合させるなら、永遠のいのちのための判断☆となる。
sententiaの訳語に迷います「①判断、見解、意見」「②判決」(文章の意味もあります)であり、やはり「判断」でしょうか、「決意・決心」という意訳もありえそうです。
aliter prorsus si illa se non conjungit cum bono, et plus si cum malo. まったく異なって〔いる〕、もしそれが善と結合されないなら、またさらにもし悪と。
 
(3) 訳文
655. 提示されたものから、唯一のまた真の神への信仰が内なる形の中でもまた、善を善であるようにつくること、また逆に、偽りの神への信仰が本質的に善ではないただ外なる形の中で善を善であるようにすること見られることができる。かつてユーピテル、ユーノー〔ユーピテルの妻〕とアポローンへの異教徒の信仰のように、ダゴンへのペリシテ人の、そしてバアル〔列王記Ⅰ18:21〕とバアル・ペオル〔民数記25:3〕への他の者の、そして自分の神への魔術師バラム〔黙示録2:14〕そして多くのもの〔神々〕へのエジプト人の〔信仰のようにである〕。
 主への信仰はまったく異なって〔いる〕、それはヨハネによれば、真の神と永遠のいのちである (第一の手紙5:20)、またパウロによれば、その中にすべての神性が形体的に(形をとって)十分に(満ちて)住んでいる (コロサイ人への手紙2:9)
 主を見ること、またここから臨在を見ること、また同時に助けてくださることの信頼でないなら。何がその方への信仰か? 
 また、それと同時に、すべての善はその方からであること、また自分の行なう善が救いを生じることの信頼でないなら、何が真の信仰か? 
 それゆえ、もし、この信仰が〔それ自体を〕善と結合させるなら、永遠のいのちのための判断となる。もしそれが善と結合されないなら、またさらにもし悪と結合されるなら、まったく異なる。
 
(1) 原文
656. Qualis conjunctio charitatis et fidei est apud illos qui credunt in tres Deos, et tamen dicunt se credere in unum, supra ostensum est; scilicet quod charitas se conjungat cum fide solum in externo naturali homine. Causa est, quia mens ejus in idea trium deorum est, et os ejus in confessione unius Dei; quare si mens illo momento infunderet se in confessionem oris, expungeret enuntiationem unius Dei, et aperiret labra et excuteret suos tres Deos.
 
(2) 直訳
656. Qualis conjunctio charitatis et fidei est apud illos qui credunt in tres Deos, et tamen dicunt se credere in unum, supra ostensum est; 彼らのもとで仁愛と信仰の結合がどのようなものであるか、その者は三つの神を信じる、またそれでも自分自身に一つを信じていることを言う、上に示されている。
scilicet quod charitas se conjungat cum fide solum in externo naturali homine. すなわち、仁愛はそれ自体を信仰に結合させていること、ただ自然的な外なる人の中にだけ。
Causa est, quia mens ejus in idea trium deorum est, et os ejus in confessione unius Dei; 理由がある、彼の心は三つの神の観念の中にあるからである、また彼の口は唯一の神の告白の中に〔ある〕。
quare si mens illo momento infunderet se in confessionem oris, expungeret enuntiationem unius Dei, et aperiret labra et excuteret suos tres Deos. それゆえ、もし、心が、その瞬間に、それ自体を口の告白の中へ伝える(注ぎ込む)なら、唯一の神の発声を消し去る(抹殺する)、また唇を開ける、その三つの神を振り払う〔振り払うを意訳します〕。
 
(3) 訳文
656. 三つの神を信じ、またそれでも自分自身に一つを信じていることを言う者のもとで、仁愛と信仰の結合がどのようなものであるか、前に示されている。すなわち、仁愛はそれ自体を信仰に、ただ自然的な外なる人の中だけで、結合させていることである。
 その理由は、彼の心は三つの神の観念の中にある、また彼の口は唯一の神の告白の中にあるからである。それゆえ、もし、心が、それ自体を口の告白の中へ伝える(注ぎ込む)なら、その瞬間に、唯一の神の発声を消し去る、また唇を開けて、その三つの神を吐き出す。