(1) 原文
639. Quod non aliqua Fides imputativa meriti Christi intellecta sit in Verbo, patet clare exinde, quod illa fides in ecclesia prius non nota fuerit, quam postquam Nicaena Synodus tres Personas Divinas ab aeterno introduxit; et cum haec fides introducta est, et pervasit totum orbem Christianum, rejecta est omnis alia fides in tenebras; quare quicunque tunc legit Verbum, et videt fidem, imputationem, et meritum Christi, ex se incidit in illud quod credidit unicum; sicut qui scripturam unius paginae videt, et ibi subsistit, et non vertit illam, et videt aliud. Aut sicut qui persuadet sibi, quod hoc sit verum, tametsi falsum et id solum confirmat, tunc videt falsum ut verum, et verum ut falsum; hic postea comprimeret dentes, et sibilaret ore ad omnem qui id impugnat, et diceret "Non intelligens es." Mens ejus tota est in illo, circumducta callo, qui sicut heterodoxa rejicit omnia quae cum suis orthodoxis ita vocatis non consonant; est enim memoria ejus sicut tabula, cui unicum hoc theologicum dominans inscriptum est; si intrat aliquod aliud, non locum habet ubi inseratur, quare id ejicit sicut os spumam. Pro exemplo, dic ad confirmatum naturalistam, qui vel credit, quod natura se ipsam creaverit, vel quod post naturam exstiterit Deus, vel quod natura et Deus unum sint, quod prorsus contrarium sit, numne ille aspiceret te vel sicut a fabulis presbyterorum delusum, vel ut simplicem, vel ut hebetem, vel ut dementem? Simile est cum omnibus, quae persuasio et confirmatio fixant, quae apparent demum sicut picti tapetes parieti ex lapillis obsoletis conglutinato multis clavis affixi.
(2) 直訳
639. Quod non aliqua Fides imputativa meriti Christi intellecta sit in Verbo, patet clare exinde, quod illa fides in ecclesia prius non nota fuerit, quam postquam Nicaena Synodus tres Personas Divinas ab aeterno introduxit; キリストの功績の転嫁の何らかの信仰はみことば中に意味されないことは、このゆえにはっきりと明らかである、その信仰が教会の中に以前によく知られていなかった、ニカイア公会議が永遠からの三つの位格の神性を導き入れる後よりも。
et cum haec fides introducta est, et pervasit totum orbem Christianum, rejecta est omnis alia fides in tenebras; またこの信仰が導き入れられたとき、また全キリスト教世界に行き渡った、他のすべての信仰は暗やみの中へ追い払われた。
quare quicunque tunc legit Verbum, et videt fidem, imputationem, et meritum Christi, ex se incidit in illud quod credidit unicum; それゆえ、だれでも、その時、みことばを読む〔者は〕、また信仰を見る、転嫁を、またキリストの功績を、自分自身からその中へ落ち込む、信じたものが〔信ずべき〕唯一のもの〔と思ってしまう〕。
sicut qui scripturam unius paginae videt, et ibi subsistit, et non vertit illam, et videt aliud. 書かれたもの(文書)のただ一つのページを見る者のよう〔である〕、またそこにとどまる、またそれを裏返さない、また他のものを読まない。
Aut sicut qui persuadet sibi, quod hoc sit verum, tametsi falsum et id solum confirmat, tunc videt falsum ut verum, et verum ut falsum; または自分自身に説きつける(納得させる)者のよう〔である〕、これは真理であること、たとえ虚偽でもそれを単に確信する、その時、虚偽を真理として、また真理を虚偽として見る。
hic postea comprimeret dentes, et sibilaret ore ad omnem qui id impugnat, et diceret "Non intelligens es." この者はその後、歯を押さえつける、また口ですべての者にシューっとする音を出す(合図する)、その者はそのことを攻撃する、また言う、「あなたは知的でない」。
Mens ejus tota est in illo, circumducta callo, qui sicut heterodoxa rejicit omnia quae cum suis orthodoxis ita vocatis non consonant; 彼の全部の心はその中にある、たこで取り囲まれた、その者は異端のようにすべてのものを退ける、それらは自分の正教(正説・正統信仰)にそのように呼ばれている、一致しない。
est enim memoria ejus sicut tabula, cui unicum hoc theologicum dominans inscriptum est; というのは、彼の記憶は掲示板(立て札)のようであるから、それにこの唯一の神学が支配しているものが書き付けられている。
si intrat aliquod aliud, non locum habet ubi inseratur, quare id ejicit sicut os spumam. もし、他の何らかのものが入るなら、そこに導入される場所を持たない、それゆえ、それを追い出す、口が泡を〔飛ばす〕ように。
Pro exemplo, dic ad confirmatum naturalistam, qui vel credit, quod natura se ipsam creaverit, vel quod post naturam exstiterit Deus, vel quod natura et Deus unum sint, quod prorsus contrarium sit, numne ille aspiceret te vel sicut a fabulis presbyterorum delusum, vel ut simplicem, vel ut hebetem, vel ut dementem? 例として、自然主義を確信した者に、言え、その者はあるいは信じる、自然自体がそれ自体を創造したこと、あるいは、自然の後に神が生じたこと、あるいは自然と神が一つであること、まったく反対であること、彼はあなたを眺めるないか? あるいは長老会議の作り話から欺かれている者、あるいは単純な者のように、あるいは鈍感な者のように、あるいは狂った者のように。
Simile est cum omnibus, quae persuasio et confirmatio fixant, quae apparent demum sicut picti tapetes parieti ex lapillis obsoletis conglutinato multis clavis affixi. すべてのものに同様である、それらは信念(確信)と確証で固定させた(fugo)、それらはついに刺繍したつづれ織りが、ぼろぼろの小石からくっつけ合わせた壁に、多くの釘で打ちつけられて〔いる〕ように見える。
(3) 訳文
639. キリストの功績の転嫁〔について〕の何らかの信仰が、みことば中に意味されないことは、ニカイア公会議が永遠からの三つの位格の神性を導き入れる後よりも以前におその信仰が教会の中でよく知られていなかった、このゆえにはっきりと明らかである。またこの信仰が導き入れられ、また全キリスト教世界に行き渡ったとき、他のすべての信仰は暗やみの中へ追い払われた。それゆえ、その時、みことばを読み、また、転嫁を、またキリストの功績を信仰を見る者はだれでも、自分自身から、信じたものが〔信ずべき〕唯一のものという、その中へ落ち込む。書かれたもののただ一つのページを見、そこにとどまり、それを裏返さず、他のものを読まない者のようである。
または自分自身に、これは真理である、たとえ虚偽でもそれを単に確信する、その時、虚偽を真理として、また真理を虚偽として見る、と説きつける者のようである。その後、この者は歯を押さえつけ、またそのことを攻撃するすべての者に口でシューっとする音を出し、また「あなたは知的でない」と言う。
彼の全部の心は、たこで取り囲まれたものの中にあり、その者は自分の正教(正説・正統信仰)に、そのように呼ばれている、一致しないものを異端かのようにそのすべてのものを退ける。というのは、彼の記憶は掲示板(立て札)のようであり、それにこの唯一の神学が支配しているものが書き付けられているるからである。もし、他の何らかのものが入るなら、そこに導入される場所を持たない、それゆえ、それを、口で泡を〔飛ばす〕ようにして、追い出す。
例として、自然主義を確信した者に、その者は自然自体がそれ自体を創造したこと、あるいは、自然の後に神が生じたこと、あるいは自然と神が一つであることを信じる者であるが、まったく反対であることを言え、彼はあなたをあるいは長老会議の作り話から欺かれている者、あるいは単純な者のように、あるいは鈍感な者のように、あるいは狂った者のように眺めないか?
信念と確証で固定させたすべてのものも同様である、それらは最後には刺繍したつづれ織りが、ぼろぼろの小石からくっつけ合わせた壁に、多くの釘で打ちつけられて〔いる〕ように見える。