原典講読『真のキリスト教』565

(1) 原文
565. Sequitur nunc aliqua descriptio mere naturalis rationalis et moralis hominis, qui in se spectatus est sensualis, et si pergit, fit corporeus seu carneus: sed descriptio haec fiet in sciagraphia divisa in partes.
Sensuale est ultimum vitae mentis hominis, adhaerens et cohaerens quinque sensibus corporis ejus.
Is sensualis homo dicitur, qui omnia judicat ex sensibus corporis, et qui non credit, nisi quod oculis videre, et manibus tangere potest, haec dicens esse aliquid, reliqua rejiciens.
Interiora mentis ejus, quae vident ex luce caeli, clausa sunt, ut nihil veri, quod caeli et ecclesiae est, videat.
Talis homo cogitat in extremis, et non interius ex aliqua luce spirituali, quia in crasso lumine naturali est: inde est, quod interius sit contra illa quae caeli et ecclesiae sunt tametsi exterius potest loqui pro illis, ardenter secundum spem dominationis et opulentiae per illa.
Quod docti et eruditi, qui se confirmaverunt profunde in falsis, et plus qui contra vera Verbi, prae ceteris sensuales sint.
[2.] Quod sensuales homines ratiocinentur acriter et solerter, quia cogitatio illorum est prope loquelam, ut paene in illa, et sicut in labiis, et quia in loquela ex sola memoria ponunt omnem intelligentiam: tum quod dextre possint confirmare falsa, et quod post confirmationem credant illa vera esse: sed quod ex fallaciis sensuum ratiocinentur et confirment, a quibus captatur et persuadetur vulgus.
Quod sensuales homines astuti et malitiosi sint prae reliquis.
Quod avari, adulteri et dolosi, imprimis sensuales sint, tametsi coram mundo apparent sicut ingeniosi.
Quod interiora mentis eorum sint foeda et spurca; quod per illa communicent cum infernis: quod in Verbo dicantur mortui.
Quod illi, qui in infernis sunt, sensuales sint, et eo plus, quo profundius: quod sphaera spirituum infernalium, conjungat se cum sensuali hominis a tergo; et quod in luce caeli occipitium eorum appareat excavatum.
Quod illi qui ratiocinati sunt ex solis sensualibus, ab antiquis dicti fuerint serpentes arboris scientiae.
[3.] Quod sensualia ultimo loco esse debeant, et non primo, et quod apud hominem sapientem et intelligentem ultimo loco sint, et subjecta interioribus, at quod apud hominem insipientem primo loco sint, et dominantia.
Si sensualia ultimo loco sunt, quod per illa aperiatur via ad intellectum, ac elimentur vera per modum extractionis.
Quod sensualia illa proxime exstent mundo, et admittant quae e mundo alluunt, et quasi cribrent illa.
Quod homo per sensualia communicet cum mundo, et per rationalia cum caelo.
Quod sensualia subministrent illa, quae inserviunt interioribus mentis.
Quod sint sensualia subministrantia parti intellectuali, et subministrantia parti voluntariae.
Quod nisi cogitatio supra sensualia elevatur, homo parum sapiat: quod homo cum cogitatio ejus supra sensualia elevatur, in lumen clarius veniat, et tandem in lucem caelestem, et tunc percipiat talia quae defluunt e caelo.
Quod ultimum intellectus sit scientificum naturale, et quod ultimum voluntatis sit jucundum sensuale.
 
(2) 直訳
565. Sequitur nunc aliqua descriptio mere naturalis rationalis et moralis hominis, qui in se spectatus est sensualis, et si pergit, fit corporeus seu carneus: 今や、単に自然的で理性的でまた道徳的な人間の記述が続けられる、本質的に眺められたその者は感覚的である、またもし前進する(続ける)なら、形体的または肉感(肉欲)的になる――
sed descriptio haec fiet in sciagraphia divisa in partes. しかし、この記述は概要(概略)中に行なわれる、部分に分割された☆。
(☆以下に402番に言われていることの繰り返しがある)
Sensuale est ultimum vitae mentis hominis, adhaerens et cohaerens quinque sensibus corporis ejus. 感覚的なものは人間の心のいのちの最外部のものである、彼の身体の五つの感覚に付着しているまた密着している。
Is sensualis homo dicitur, qui omnia judicat ex sensibus corporis, et qui non credit, nisi quod oculis videre, et manibus tangere potest, haec dicens esse aliquid, reliqua rejiciens. 彼は感覚的な人間と言われる、その者はすべてのものを身体の感覚から判断を下す、またその者は信じない、目で見ること、また手で触ることができるものでないなら、これらを何らかのものであることを言って、残りのものは退けて。
Interiora mentis ejus, quae vident ex luce caeli, clausa sunt, ut nihil veri, quod caeli et ecclesiae est, videat. 彼の心の内的なものは、それは天界の光から見る、閉ざされている、何も真理を見ないように、それは天界と教会のものである。
Talis homo cogitat in extremis, et non interius ex aliqua luce spirituali, quia in crasso lumine naturali est: このような人間は、最外部の中で考える、また何らかの霊的な光(ルークス)からの内なるものでなく、自然的な粗野な光(ルーメン)の中にいるので。
inde est, quod interius sit contra illa quae caeli et ecclesiae sunt tametsi exterius potest loqui pro illis, ardenter secundum spem dominationis et opulentiae per illa. ここからである、内部(内心)はそれらに反していること、それらは天界と教会のものである、たとえ外部でそれらのために話すことができても、支配の希望にしたがって熱心に、またそれによって富の。
Quod docti et eruditi, qui se confirmaverunt profunde in falsis, et plus qui contra vera Verbi, prae ceteris sensuales sint. 学識のある者と博識な者(教育のある者)は、その者は虚偽(の中に)く確信した、またさらにその者はみことばの真理に対抗した、他の者よりも感覚的であること。
[2.] Quod sensuales homines ratiocinentur acriter et solerter, quia cogitatio illorum est prope loquelam, ut paene in illa, et sicut in labiis, et quia in loquela ex sola memoria ponunt omnem intelligentiam: [2] 感覚的な人は鋭く、また巧みに推論すること、彼らの思考は話すことに近い、まったくその〔話すことの〕中にあるように☆、また唇の中にのように、また話すことの中に、記憶だけからすべての知性を置くからである――
すなわち、「次から次へよどみなく話し、何も考えないで、まるで、(頭からでなく)口から話している」
tum quod dextre possint confirmare falsa, et quod post confirmationem credant illa vera esse: なおまた、巧みに虚偽を確信(証明)することができること、また確信(証明)の後、それが真理であることを信じる――
sed quod ex fallaciis sensuum ratiocinentur et confirment, a quibus captatur et persuadetur vulgus. しかし、感覚の欺きから推論する、また確信(証明)する、それらから大衆は捕えられる、また説得される。
Quod sensuales homines astuti et malitiosi sint prae reliquis. 感覚的な人間は、詐欺的である、また悪意を持っていること、他の者よりも。
Quod avari, adulteri et dolosi, imprimis sensuales sint, tametsi coram mundo apparent sicut ingeniosi. 貪欲な者、姦淫者また狡猾な者は、特に感覚的であること、たとえ世の前で才気ある者のように見えても。
Quod interiora mentis eorum sint foeda et spurca; 彼らの心の内的なものは不潔なものと汚れたものであること。
quod per illa communicent cum infernis: それらによって地獄と連絡(交通)すること――
quod in Verbo dicantur mortui. それがみことばの中で死んだものと言われる。
Quod illi, qui in infernis sunt, sensuales sint, et eo plus, quo profundius: 彼らは、その者は地獄の中にいる、感覚的であること、また〔その地獄が〕深ければ深いほどますます〔感覚的である〕――
quod sphaera spirituum infernalium, conjungat se cum sensuali hominis a tergo; 地獄の霊のスフィアが人間の感覚的なものに背後から(それ自体を)合させていること。
et quod in luce caeli occipitium eorum appareat excavatum. また天界の光の中で彼らの後頭部はくり抜かれたもの(空洞化したもの)に見えること。
Quod illi qui ratiocinati sunt ex solis sensualibus, ab antiquis dicti fuerint serpentes arboris scientiae. 彼らは、その者は感覚的なものだけから、推論する、古代人により善悪の知識の木のヘビと言われてきたこと。
[3.] Quod sensualia ultimo loco esse debeant, et non primo, et quod apud hominem sapientem et intelligentem ultimo loco sint, et subjecta interioribus, at quod apud hominem insipientem primo loco sint, et dominantia. [3] 感覚的なものは最後の位置にあるべきであること、また最初〔の位置〕でなく、また賢明で知性のある人間のもとで最後の位置にあること、また内的なものに服従した、しかし、愚かな人間のもとで最初の位置にあること、また支配。
Si sensualia ultimo loco sunt, quod per illa aperiatur via ad intellectum, ac elimentur vera per modum extractionis. もし、感覚的なものが最後の位置にあるなら、それによって理解力への道が開かれる、そして引き出すこと(抽出)の方法によって真理を引き出す。
Quod sensualia illa proxime exstent mundo, et admittant quae e mundo alluunt, et quasi cribrent illa. その感覚的なものは世に最も近くに現われている、また入れることを赦すこと、それらは世から着く、またあたかもそれらをふるい分けるかのように。
Quod homo per sensualia communicet cum mundo, et per rationalia cum caelo. 人間は感覚的なものによって世と伝達(交通)すること、また理性的なものによって天界と。
Quod sensualia subministrent illa, quae inserviunt interioribus mentis. 感覚的なものはそれらを与えること、それらは心の内的なものに仕える。
Quod sint sensualia subministrantia parti intellectuali, et subministrantia parti voluntariae. 感覚的なものは部分で理解力に与えるものであること、また部分で意志に与えるもの。
Quod nisi cogitatio supra sensualia elevatur, homo parum sapiat: 思考が感覚的なものの上に高揚されていないなら、人間はほとんど賢明でないこと。
quod homo cum cogitatio ejus supra sensualia elevatur, in lumen clarius veniat, et tandem in lucem caelestem, et tunc percipiat talia quae defluunt e caelo. 感覚的なものの上に彼の思考が高揚されている人間は、明るい光の中にやって来ること、また最後に天界の光の中に、またその時、このようなものを知覚する、それらは天界から流れ下る。
Quod ultimum intellectus sit scientificum naturale, et quod ultimum voluntatis sit jucundum sensuale. 知性の最外部のものは自然的な記憶知であること、また意志の最外部のものは感覚的な快さであること。
 
(3) 訳文
565. 今や、単に自然的で理性的でまた道徳的な人間の記述が続けられる。本質的に眺められたその者は感覚的であり、またもし前進するなら、形体的または肉欲的になる――しかし、この記述は部分に分割された概略の中で行なわれる。
感覚的なものは人間の心のいのちの最外部のものであり、彼の身体の五つの感覚に付着し、密着している。
 すべてのものを身体の感覚から判断を下し、また、目で見ること、また手で触ることができるものでないなら、信じないで、これらを何らかのものであることを言い、残りのものは退ける者は、感覚的な人間と言われる。
 彼の心の内的なものは、それは天界の光から見るが、天界と教会のものである真理を何も見ないように閉ざされている
 このような人間は、最外部の中で、また自然的な粗野な光(ルーメン)の中にいるので何らかの霊的な光(ルークス)からの内なるものでなく、考える――ここから、内部は天界と教会のものに反していること、たとえ外部でそれらのために、支配またそれによって富の望みにしたがって熱心に話すことができても。
偽を深く確信し、またさらにみことばの真理に対抗した、学識のある者と博識な者は、他の者よりも感覚的であること。
 [2] 感覚的な人は鋭く、また巧みに推論し、彼らの思考は、まったくその〔話すことの〕中にあるように☆、また唇の中にあるかのように話すことに近いこと、すべての知性を記憶だけに置くからである――なおまた、巧みに虚偽を証明することができ、また証明の後、それが真理であることを信じる――しかし、感覚の欺きから推論し、証明し、それらから大衆は捕えられ、説得される。
感覚的な人間は、他の者よりも詐欺的であり、悪意を持っていること。
 貪欲な者、姦淫者、狡猾な者は、たとえ世の前で才気ある者のように見えても、特に感覚的であること。
 彼らの心の内的なものは不潔なものと汚れたものであること。それらによって地獄と連絡(交通)すること――それがみことばの中で死んだものと言われる。
 地獄の中にいる者は、感覚的であり、〔その地獄が〕深ければ深いほどますます〔感覚的である〕こと――地獄の霊のスフィアが人間の感覚的なものに背後から(それ自体を)合させていること。また天界の光の中で彼らの後頭部はくり抜かれたもの(空洞化したもの)に見えること。
感覚的なものだけから推論する者は、古代人により善悪の知識の木のヘビと言われてきたこと。
 [3] 感覚的なものは最後の位置にあるべきであること、また賢明で知性のある人間のもとで最初〔の位置〕でなく、最後の位置にあり、内的なものに服従していること、しかし、愚かな人間のもとで最初の位置にあり、支配していること。
 もし、感覚的なものが最後の位置にあるなら、それによって理解力への道が開かれる、そして抽出法によって真理を引き出す。
 その感覚的なものは最も近く世に現われている、また世から着くものを、あたかもそれらをふるい分けるかのように入れること。
 人間は感覚的なものによって世と、また理性的なものによって天界と伝達(交通)すること。
 感覚的なものは、心の内的なものに仕えるものを与えること。
 感覚的なものは、一部で理解力に与えるもの、また一部で意志に与えるものであること。
 思考が感覚的なものの上方に高揚されていないなら、人間はほとんど賢明でないこと――感覚的なものの上方にその思考が高揚されている人間は、明るい光の中に、また最後に天界の光の中にやって来ること、またその時、天界から流れ下るようなものを知覚する。
 知性の最外部のものは自然的な記憶知であること、また意志の最外部のものは感覚的な快さであること。
 
すなわち、「次から次へよどみなく話し、何も考えないで、まるで、(頭からでなく)口から話している」

原典講読『真のキリスト教』566

(1) 原文
566. Homo quoad naturalem hominem est similis bestiae; adsciscit imaginem bestiae per vitam: quapropter circum tales in mundo spirituali apparent bestiae omnis generis, quae sunt correspondentiae; nam naturale hominis in se spectatum est mere animale, sed quia spirituale illi superadditum est, potest fieri homo; et si non fit ex facultate quod possit, potest mentiri hominem, sed usque est bestia loquens; loquitur enim ex rationali naturali sed cogitat ex mania spirituali, ac agit ex morali naturali, sed amat ex satyriasi spirituali, sunt actus ejus a rationali spirituali homine spectati vix aliud quam sicut saltus ejus qui ictus est a tarantula, et vocatur S. [1]Viti seu Gui. Quis non scit quod hypocrita possit loqui de Deo, latro de sinceritate, adulter de castitate? et sic porro. Sed nisi foret homini dos claudendi et aperiendi januam inter cogitationes et loquelas, ac inter intentiones et actiones et janitor ibi prudentia aut astutia, rueret ferocius omni fera in nefaria et crudelia. Sed illa janua aperitur cuivis post mortem, et tunc apparet qualis fuit; verum tenetur in vinculo per poenas et custodias in inferno. Quapropter, benevole lector, introspecta te, et expiscare unum alterumve malum apud te, et averte illud ex religione; si ex alio proposito aut fine, non illa aliter avertis, quam ut non appareant coram mundo.
 
   @1 Viti (cum exemplo Auctoris,) pro “Vitis”
 
(2) 直訳
566. Homo quoad naturalem hominem est similis bestiae; 人間は、人間の自然的なものに関して獣に等しい(似ている)
adsciscit imaginem bestiae per vitam: 生活(生き方)よって獣の映像(典型)自分のものにする☆。
文意はおわかりと思いますが、例えば、ガズガス食べていればブタみたいにみえてくることです。
quapropter circum tales in mundo spirituali apparent bestiae omnis generis, quae sunt correspondentiae; そのために、このような者のまわりに、霊界の中ですべての種類の獣が見られる、それは対応である☆。
すなわち、直前の例で言えば、その者の周囲にブタが現われます。
nam naturale hominis in se spectatum est mere animale, sed quia spirituale illi superadditum est, potest fieri homo; なぜなら、本質的に見られた人間の自然的なものは単に動物であるからである、しかし、霊的なものが彼に積み重ねられているので、人間になることができる。
et si non fit ex facultate quod possit, potest mentiri hominem, sed usque est bestia loquens; また、もし能力からできることが生じていなくても、人間を模倣することができる、しかしそれでも獣が話している。
loquitur enim ex rationali naturali sed cogitat ex mania spirituali, ac agit ex morali naturali, sed amat ex satyriasi spirituali, sunt actus ejus a rationali spirituali homine spectati vix aliud quam sicut saltus ejus qui ictus est a tarantula, et vocatur S. [1]Viti seu Gui. というのは、自然的な理性的なものから話すから、しかし霊的な狂気から考える、そして自然的な道徳的なものから行動する、しかし霊的な色情症(異常な性欲)から愛する、彼の行動は霊的な理性的な人間から、ほとんど彼のその跳躍のように以外の他のものに見られない、その者はタランチュラ〔毒グモの一種〕により一撃された、また聖ウィトスまたは聖ガイ〔の舞踏病〕と呼ばれる☆。
「聖ウィトスの舞踏病」の原因は現在ではタランチュラではないとされています。
Quis non scit quod hypocrita possit loqui de Deo, latro de sinceritate, adulter de castitate? だれが知らないか? 偽善者が神について話すことができること、強盗が誠実について、姦淫者が貞潔について。
et sic porro. 等々。
Sed nisi foret homini dos claudendi et aperiendi januam inter cogitationes et loquelas, ac inter intentiones et actiones et janitor ibi prudentia aut astutia, rueret ferocius omni fera in nefaria et crudelia. しかし、人間に能力(賜物)が、思考と話すことの間の閉めるまた開ける扉がなかったなら、そして意図と行動〔の間〕またそこに門番が、思慮分別または欺瞞、獰猛なすべての野獣は邪悪なことまた残酷なことの中に突進した。
Sed illa janua aperitur cuivis post mortem, et tunc apparet qualis fuit; しかし、その扉は、それぞれの者に、死後、開かれる、またその時、どのようなものであったが見られる。
verum tenetur in vinculo per poenas et custodias in inferno. けれども、束縛(抑制)中に保たれる、地獄の中の罰と監獄によって。
Quapropter, benevole lector, introspecta te, et expiscare unum alterumve malum apud te, et averte illud ex religione; そのために、親切に読者、あなたをのぞき込まれた、またあなたのもとの一つあるいは(-ve)もう一つの悪を探り出すこと、またそれを宗教から避けよ。
si ex alio proposito aut fine, non illa aliter avertis, quam ut non appareant coram mundo. もし、他の目標(意図)たは目的からなら、それらを異なってあなたは避けない、世の前に見られないように以外の。
 
@1 Viti (cum exemplo Auctoris,) pro “Vitis” 注1 Vitis」の代わりにViti(著者の写し(本))
 
(3) 訳文
566. 人間は、人間の自然的なものに関して獣と似ている生き方によって獣の映像自分のものにする。そのために、霊界の中で、このような者のまわりに、すべての種類の獣が見られる、それは対応である。なぜなら、本質的に見られた人間の自然的なものは単に動物であるからである、しかし、霊的なものが彼に積み重ねられているので、人間になることができる。また、もしできることが能力から生じていなくても、人間を模倣することができる、しかしそれでも獣が話している。というのは、自然的な理性的なものから話す、しかし霊的な狂気から考える、そして自然的な道徳的なものから行動する、しかし霊的な色情症(異常な性欲)から愛するからである、霊的な理性的な人間から、彼の行動は、タランチュラ〔毒グモの一種〕により一撃された聖ウィトスまたはガイの舞踏病☆と呼ばれるその飛び跳ねるこのとのようにしか見られない。
 偽善者が神について、強盗が誠実について、姦淫者が貞潔について、その他、話すことができることを、だれが知らないか?
 しかし、人間に思考と話すこと、そして意図と行動の間の閉めるまた開ける扉という能力(賜物)、またそこに思慮分別または欺瞞という門番がなかったなら、獰猛なすべての野獣は邪悪なことまた残酷なことの中に突進した〔のではないか〕。
 しかし、その扉は、それぞれの者に、死後、開かれ、またその時、どのようなものであったが見られる。けれども、地獄の中の罰と監獄によって。抑制)中に保たれている。
親愛なる読者よ、そのために、自分をのぞき込み、あなたのもとの一つあるいはもう一つの悪を探り出し、それを宗教から避けよ。もし、他の意図または目的からなら、あなたはそれらを世の前に見られないようにしか避けていない。
 
「聖ウィトスの舞踏病」の原因は現在ではタランチュラではないとされています。