原典講読『主について』 8

 

(II.)


QUOD DOMINUS IMPLEVERIT OMNIA
LEGIS,


SIT QUOD IMPLEVERIT OMNIA VERBI.


主が律法のすべてのものを成就した(満たした)とは、


みことばのすべてのものを成就した(満たした)とである


 


(1) 原文


8.  Creditur a multis hodie, quod ubi dicitur de Domino
quod impleverit Legem, intelligatur quod impleverit omnia praecepta decalogi,
et quod sic Justitia factus sit, ac justificaverit homines mundi etiam per
illud fidei. Attamen non intelligitur illud, sed quod impleverit omnia quae de
Ipso scripta sunt in Lege et Prophetis, hoc est, in universa Scriptura Sacra,
quia haec de solo Ipso agit, ut in superiore articulo dictum est. Quod multi
aliter crediderint, est causa, quia non scrutati sunt Scripturas, et viderunt
quid per “Legem” ibi intelligitur. Per “Legem” ibi
intelliguntur,
  


[i.] In stricto sensu decem praecepta decalogi;

  [ii.] In latiori sensu omnia quae a Mose in
quinque ejus libris scripta sunt
;
  [iii.] Et in latissimo sensu omnia Verbi.


 


[i.] Quod per “Legem” in stricto sensu
intelligantur decem praecepta decalog
i, notum est.


 


(2) 直訳


8.  Creditur a multis hodie, quod ubi
dicitur de Domino quod impleverit Legem, intelligatur quod impleverit omnia
praecepta decalogi, et quod sic Justitia factus sit, ac justificaverit homines
mundi etiam per illud fidei.
 今日、多くの者により信じられている、そこに主について、律法を成就したことが言われていることは、十戒の戒めのすべてを成就したこと、またこのように義がつくられた、そして世の人間もまた〔その〕信仰のそれによって義とした。


Attamen non intelligitur illud, sed quod impleverit omnia quae de Ipso
scripta sunt in Lege et Prophetis, hoc est, in universa Scriptura Sacra, quia
haec de solo Ipso agit, ut in superiore articulo dictum est.
 しかしながら、それは意味されない、しかし、すべてを成就したこと〔が意味される〕、それらはその方について「律法と預言者」の中に書かれている、すなわち、聖書の全体の中に、これらはその方だけを扱っているので、前の章で言われたように。


Quod multi aliter crediderint, est causa, quia non scrutati sunt
Scripturas, et viderunt quid per “Legem” ibi intelligitur.
 多くの者が異なって信じたことは、理由である、聖書が調べられなかったからである、また何が「律法」によってそこに意味されるか見る(見なかった)


Per “Legem” ibi intelliguntur, 「律法」によってそこに意味されている、

[i.] In stricto sensu decem praecepta
decalogi;
 (1) 狭い意味では、十戒の十の戒め。

[ii.] In latiori sensu omnia quae a Mose
in quinque ejus libris scripta sunt
;
 (2) 広い意味ではすべてのもの、それらはモーセにより彼の五つの書物に書かれている。

[iii.] Et in latissimo sensu omnia Verbi.
 (3) また最も広い意味で、みことばのすべてのもの。


[i.] Quod per “Legem” in
stricto sensu intelligantur decem praecepta decalog
i, notum est.
 (1) 「律法」によって狭い意味で、十戒の十の戒めが意味されることはよく知られている。


 


(3) 訳文


8.  今日、主について律法を成就したことが言われていることは、十戒の戒めのすべてを成就したこと、またこのように義とされ、そして世の人間もまた〔その〕信仰によって義とされたことである、と多くの者により信じられている。


 しかしながら、それは意味されない。そうではなくて、前の章で言われたように、これらはその方だけを扱っているので、その方について「律法と預言者」の中に、すなわち、聖書の全体の中に書かれているすべてを成就したことが意味される。


 多くの者が〔これと〕異なって信じた理由は、聖書が調べらず、また何が「律法」によってそこに意味されるか見なかったからである。


 「律法」によってそこに意味されている、


 (1) 狭い意味で、十戒の十の戒め。


 (2) 広い意味で、モーセによりその五書に書かれているすべてのもの。


 (3) また最も広い意味で、みことばのすべてのもの。


 


(1) 狭い意味の「律法」によって、十戒の十の戒めが意味されていることはよく知られている。


原典講読『主について』 9

 

(1) 原文


9.   [ii.] Quod
per “Legem” in latiori sensu intelligantur omnia quae a Mose in
quinque ejus libris scripta sunt
, patet ex his sequentibus:
Apud Lucam,


 


Abraham dixit ad
divitem in inferno, “Habent Mosen et Prophetas, audiunto illos;… si Mosen
et Prophetas non {1}audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit,
persuadebuntur” (xvi. 29, 31).

Apud Johannem,




Philippus dixit ad
Nathanaelem, “Quem scripsit Moses in Lege, et Prophetae, invenimus”
(i. 46).


 


Apud Matthaeum,


 


  “Nolite putare quod
venerim ad solvendum Legem et Prophetam; non veni ad solvendum, sed ad
implendum” (v. 17, 18).

Apud eundem,


 


 “Omnes Prophetae et Lex usque ad Johannem
prophetarunt” (xi. 13).


 


Apud Lucam,


 


 “Lex et Prophetae usque ad Johannem;
abhinc regnum Dei evangelizatur” (xvi. {2}16).


 


Apud Matthaeum,


 


 “Omnia quaecunque volueritis ut faciant
vobis homines, sic et vos facite illis; haec… est Lex et Prophetae”
(vii. 12).


 


Apud eundem,


 


 “Jesus… dixit…, Amabis Dominum Deum
tuum ex toto corde tuo, et in tota anima tua… et amabis proximum tuum ut
teipsum: ex his duobus mandatis Lex et Prophetae pendent” (xxii. {3}37,
39, 40).


 


In illis locis per “Mosen et Prophetas,” tum per “Legem et
Prophetas,” intelliguntur omnia quae in libris Mosis et in libris
Prophetarum scripta sunt. Quod per “Legem” in specie intelligantur omnia
quae per Mosen scripta sunt, patet adhuc ex his:
Apud Lucam,


 


 “Impleti sunt dies purificationis juxta
Legem Mosis, deduxerunt” Jesum “Hierosolymam, ut sisterent Domino;
quemadmodum scriptum est in Lege Domini, quod omnis masculus aperiens uterum,
sanctum Domino vocandus esset; ac ut darent sacrificium juxta quod dictum est
in Lege Domini, par turturum, et duos pullos columbarum. …Et adducebant
parentes… Jesum in templum, ut facerent juxta consuetum Legis pro Ipso.
…Cum perfecissent omnia quae juxta Legem Domini,” etc. (ii. 22-24, 27,
39).


 


Apud Johannem,


 


 “In Lege… Moses… praecepit tales
lapidare” (viii. 5).


 


Apud eundem,


 


 “Lex per Mosen data est” (i. 17).


 


Inde patet quod nunc “Lex” nunc “Moses” nominetur,
ubi agitur de talibus quae in libris ejus scripta sunt (Ut quoque Matth. viii. 4: Marc. x. 2-4; cap. xii. 19: Luc.
xx. 28, 37: Joh. iii, 14; cap. vii.
19, 51; cap. viii. 17; xix. 7).

Plura etiam a Mose dicuntur “Lex,” quae mandata sunt, ut


 


De Holocaustis (Levit. vi. 2 [B.A. 9]; cap. vii. 37);


De Sacrificiis (Levit. vi. 18 [B.A. 25]; cap. vii.
1-11);


De Mincha (Levit. vi. 7 [B.A. 14]);


De Lepra (Levit. xiv. 2):


De Zelotypia (Num. v. 29, 30);


De Naziraeatu (Num. vi, 13, 21).

Et ipse Moses vocat libros suos “Legem:”
 
  “Scripsit… Moses
Legem hanc, et dedit eam sacerdotibus, filiis Levi, portantibus arcam foederis
Jehovae:” et dixit illis, “Accipiendo Librum Legis hujus, ponite eum
a latere arcae foederis Jehovae” (Deutr.
xxxi. 9, 11, 26).


 


A latere positus est, intus enim in arca erant tabulae lapideae, quae in
stricto sensu sunt Lex. Libri Mosis vocantur “Liber Legis” postea:



  “Dixit Chilkia sacerdos magnus ad Schaphanem scribam,
Librum Legis inveni in domo Jehovae. …Cum audivit Rex verba Libri Legis, rupit
vestes suas” (2 Reg xxii. 8, {4}11; cap. xxiii. 24).


 


@1 audiunt pro “audiant”: vide De Caelo et Inferno, n. 456. @2 16 pro “17” @3 37, 39, 40 pro “35, 37, 38” @4 11 pro “10”


 


(2) 直訳


9.   [ii.] Quod per “Legem” in latiori sensu intelligantur omnia quae a
Mose in quinque ejus libris scripta sunt
, patet ex his sequentibus:
- (2) 「律法」によって、広い意味で、モーセによりその五書に書かれているすべてのものが意味されることは、続くもののこれらから明らかである――


Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、


Abraham dixit ad divitem in inferno, “Habent Mosen et Prophetas,
audiunto illos;
 アブラハムは言った、地獄の中の富んだ者に、「彼らはモーセと預言者を持っている、彼らに聞け。


… si Mosen et Prophetas non {1}audiunt, neque si quis ex
mortuis resurrexerit, persuadebuntur” (xvi. 29, 31).
 ……もしモーセと預言者を聞かないなら、たとえ(もし)だれかが死人から生き返ったにしても、納得させられない」(16:29, 31)

Apud Johannem,
 「ヨハネ(福音書)」に、


Philippus dixit ad Nathanaelem, “Quem scripsit Moses in Lege, et
Prophetae, invenimus” (i. 46).
 ピリポはナタナエルに言った、「モーセが律法の中に書いた者を、また預言者の〔中に〕、私たちは出会った」(1:46)


Apud Matthaeum, 「マタイ(福音書)」に、


“Nolite putare quod venerim ad solvendum Legem et Prophetam; 「思うな、わたしが律法と預言者をゆるめる(破る)ためにやって来たこと。


non veni ad solvendum, sed ad implendum” (v. 17, 18). わたしはゆるめる(破る)ためにやって来たのではない、しかし、成就するために」(5:17, 18)


Apud eundem, 同書に、


“Omnes Prophetae et Lex usque ad Johannem prophetarunt” (xi.
13).
 「すべての預言者と律法がヨハネまで〔を〕預言した」(11:13)


Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、


“Lex et Prophetae usque ad Johannem; 「律法と預言者はヨハネまで〔である〕。


abhinc regnum Dei evangelizatur” (xvi. {2}16). それ以来、神の国(の福音)は宣べ伝えられている」(16:16)


Apud Matthaeum, 「マタイ(福音書)」に、


“Omnia quaecunque volueritis ut faciant vobis homines, sic et vos
facite illis;
 「どんなものでもあなたがたが欲するすべてのことを、人があなたがたにするように、このようにまたあなたがたは彼らに行なえ。


haec… est Lex et Prophetae” (vii. 12). これが……律法と預言者である (7:12)


Apud eundem, 同書に、


“Jesus… dixit…, Amabis Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et
in tota anima tua… et amabis proximum tuum ut teipsum:
 「イエスは……言った……あなたの神、主をあなたは愛する(未来)、あなたの全部の心から、またあなたの全部のアニマ()から……またあなたの隣人をあなた自身のようにあなたは愛する(未来)


ex his duobus mandatis Lex et Prophetae pendent” (xxii. {3}37,
39, 40).
 これらの二つの命令から、律法と預言者はぶる下がる☆ (22:37, 39, 40)



直訳そのものです。exを伴って「依存する、~しだいである」という意味になります。


In illis locis per “Mosen et Prophetas,” tum per “Legem et
Prophetas,” intelliguntur omnia quae in libris Mosis et in libris
Prophetarum scripta sunt.
 それらの箇所の中で「モーセと預言者」によって、なおまた「律法と預言者」によってすべてのものが意味される、それらはモーセの書の中に、また預言者の書の中に書かれている。


Quod per “Legem” in specie intelligantur omnia quae per Mosen
scripta sunt, patet adhuc ex his:
- 「律法」によって特別にすべてのものが意味されることは、それらはモーセによって書かれた、さらにこれらから明らかである――


Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、


“Impleti sunt dies purificationis juxta Legem Mosis,
deduxerunt” Jesum “Hierosolymam, ut sisterent Domino;
 「モーセの律法にしたがって清めの日々が満ちて、彼らは」イエスを「エルサレムに導いた、主に紹介する(ささげる)めに。


quemadmodum scriptum est in Lege Domini, quod omnis masculus aperiens
uterum, sanctum Domino vocandus esset;
 主の律法の中に書かれているように、胎を開くすべての男性(の子)は、主の聖なる者と呼ばれなければならない。


ac ut darent sacrificium juxta quod dictum est in Lege Domini, par
turturum, et duos pullos columbarum.
 そして主の律法の中で命じられて(定められて)いることにしたがっていけにえを与えるために、キジバト一つがい、またハトのひな二つ。


…Et adducebant parentes… Jesum in templum, ut facerent juxta
consuetum Legis pro Ipso.
 ……また両親は連れて来た……イエスを神殿の中に、その方のために律法の慣習にしたがって行なうために。


…Cum perfecissent omnia quae juxta Legem Domini,” etc. (ii. 22-24,
27, 39).
 ……そのときすべてのことをなし遂げた、それらは主の律法にしたがって (2:22-24, 27, 39)


Apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に、


“In Lege… Moses… praecepit tales lapidare” (viii. 5). 「律法の中で……モーセは……このような者を石打ちにすることを命じた (8:5)


Apud eundem, 同書に、


“Lex per Mosen data est” (i. 17). 「律法はモーセによって与えられた (1:17)


Inde patet quod nunc “Lex” nunc “Moses” nominetur,
ubi agitur de talibus quae in libris ejus scripta sunt (Ut quoque Matth. viii. 4: Marc. x. 2-4; cap. xii. 19: Luc.
xx. 28, 37: Joh. iii, 14; cap. vii.
19, 51; cap. viii. 17; xix. 7).
 ここから明らかである、時には「律法」また時には「モーセ」と呼ばれること、そこにこのようなものについて扱われている、それらは彼の書の中に書かれている(例えば、~もまた、マタイ8:4、マルコ10:2-4、第1219、ルカ20:28, 37、ヨハネ3:14、第719, 51、第81719:7)


Plura etiam a Mose dicuntur “Lex,” quae mandata sunt, ut