原典講読『主について』 4(エレミヤ書の部分)(原文)

 

(1) 原文


Apud Jeremiam,


 


“In diebus
illis… non {6}dicetis amplius, Arca foederis Jehovae.”
“In tempore illo vocabunt Hierosolymam thronum Jehovae.” “In
diebus illis ibunt domus Jehudae ad domum Israelis” (cap. iii. 16, 17,
18).


“In die illo…
peribit cor regis, et cor principum, et obstupescent sacerdotes et prophetae [admirabuntur]”
(cap. iv. 9).


“Ecce dies
venientes,… quibus in vastitatem evadet terra” (cap. vii. 32[, 34]).


“Cadent inter
cadentes in {7}die visitationis eorum” (cap. viii. 12).


“Ecce dies
venientes,… visitabo omnem circumcisum in praeputio” (cap. ix. 24).


“In tempore
visitationis eorum peribunt” (cap. x. {8}15).


“Reliquiae non
erunt eis, adducam malum super” illos “anno visitationis
illorum” (cap. xi. {9}23).


“Ecce dies
venientes,… quibus non dicetur amplius… (cap. xvi. 14).


“Cervice et non
faciebus respiciam eos in die exitii illorum” (cap. xviii. 17).


“Ecce dies
venientes,… quibus dabo locum hunc in devastationem (cap. xix. 6[, 8]).


“Ecce dies
venientes,… quibus suscitabo Davidi germen justum, qui regnet Rex.”
“In diebus illis salvabitur Jehudah, et Israel habitabit secure.”
“Quare ecce dies venientes,… quibus non dicent amplius…”
“Adducam super illos malum anno visitationis illorum.” “In
extremitate dierum intelligetis intelligentiam” (cap. xxiii. 5, 6, 7, 12,
20).


“Ecce dies
venientes,… quibus conversurus.” “Heu… magnus dies hic, et non
erit sicut ille.” “Fiet in die illo,… frangam jugum,… et
vincula… avellam” (cap. xxx. 3, 7, 8).


“Dies erit, quo
clamabant custodes in monte Ephraim, Surgite,… ascendamus Sionem, ad Jehovam
Deum nostrum.” “Ecce dies venientes,… quibus pangam…, foedus
novum.” “Ecce dies venientes,… quibus aedificabitur urbs
Jehovae” (cap. xxxi. 6, 27, 31, 38).


“Dies
venientes,… quibus stabiliam verbum bonum.” “In diebus illis, et in
tempore illo germinare faciam Davidi germen justum.” “In diebus illis
salvabitur Jehudah” (cap. xxxiii. 14, 15, 16).


“Adducam verba…
contra urbem hanc in malum… in die illo. Te autem eripiam in die illo”
(cap. xxxix. 16, 17).


“Dies ille Domino
Jehovih Zebaoth dies ultionis, vindictam sumet de hostibus suis.”
“Dies exitii… venit super eos, tempus visitationis eorum” (cap.
xlvi. 10, 21).


“Propter diem
venientem ad vastandum” (cap. xlvii. 4).


“Adducam super
illum… annum visitationis.” “Reducam tamen captivitatem ejus in
extremitate dierum” (cap. xlviii. 44, 47).


“Exitium adducam…
super eos tempore visitationis eorum.” “Cadent juvenes ejus in
plateis, et omnes viri belli exscindentur in die illo.” “In
extremitate dierum reducam captivitatem” illorum (cap. xlix. 8, 26, 39).


“In diebus illis
et in tempore illo… venient filii Israelis… et filii Jehudae simul,… et
Jehovam Deum suum quaerent.” “In diebus illis et in tempore illo…
quaeretur iniquitas Israelis, et non illa.” “Vae illis, quia venit
dies illorum, tempus visitationis illorum” (cap. l. 4, 20, 27, 31).


“Vanitas illa, opus errorum, in tempore visitationis illorum
peribunt” (cap. li. 18).


 


@6 “dicetis:”sic edit. princeps; vide autem Apoc. Exp., n. 700[g], ubi
legitur
“dicent,” quod
textum Hebraicum rectius interpretatur
. @7 “die:”
A.C., n. 2242, habet
“tempore,” quod praeferendum
est
. @8 15 pro “5” @9
23 pro “13”


原典講読『主について』 4(エレミヤ書の部分)(直訳)

 

(2) 直訳


Apud Jeremiam, 「エレミヤ()」に、


“In diebus illis… non {6}dicetis amplius, Arca foederis
Jehovae.”
 「その日に……もはやあなたがたはエホバの契約の箱を言わない」。


“In tempore illo vocabunt Hierosolymam thronum Jehovae.” 「その時に、彼らはエルサレムを主の王座と呼ぶ」。


“In diebus illis ibunt domus Jehudae ad domum Israelis” (cap.
iii. 16, 17, 18).
 「その日にユダの家はイスラエルの家へ行く」(316, 17, 18)


“In die illo… peribit cor regis, et cor principum, et obstupescent
sacerdotes et prophetae [admirabuntur]” (cap. iv. 9).
 「その日に……王の心と君主の心は去る、また祭司は唖然とする、また預言者は(驚く)(49)


“Ecce dies venientes,… quibus in vastitatem evadet terra”
(cap. vii. 32[, 34]).
 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、地は荒廃に変わる」(732, 34)


“Cadent inter cadentes in {7}die visitationis eorum”
(cap. viii. 12).
 「倒れる者の間で倒れる、彼らの天罰(訪問)の時に」(812)


“Ecce dies venientes,… visitabo omnem circumcisum in
praeputio” (cap. ix. 24).
 「見よ、日がやって来ている……わたしは包皮の中にすべての割礼〔を受けている〕者を罰する(訪れる)(925)



ミスプリです。というよりも(初版も違うので)その「注」がありません。


“In tempore visitationis eorum peribunt” (cap. x. {8}15). 「彼らの天罰(訪問)の時に、それらは滅びる」(1015)


“Reliquiae non erunt eis, adducam malum super” illos “anno
visitationis illorum” (cap. xi. {9}23).
 「彼らに残りの者はいない、わたしは彼らの上に悪をもたらす、彼らの天罰の年を」(1123)


“Ecce dies venientes,… quibus non dicetur amplius… (cap. xvi.
14).
 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、もはや言われない……」(1614)


“Cervice et non faciebus respiciam eos in die exitii illorum”
(cap. xviii. 17).
 「彼らの破滅の日に、首と顔で、わたしは彼らを振り返って見ない」(1817)


“Ecce dies venientes,… quibus dabo locum hunc in devastationem
(cap. xix. 6[, 8]).
 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、わたしはこの場所を荒廃の中に置く」(196, 8)


“Ecce dies venientes,… quibus suscitabo Davidi germen justum, qui
regnet Rex.”
 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、わたしはダビデに正しい若枝を起こす、その者は王〔となって〕支配する」。


“In diebus illis salvabitur Jehudah, et Israel habitabit
secure.”
 「その日にユダは救われる、またイスラエルは安らかに(心配なく)住む」。


“Quare ecce dies venientes,… quibus non dicent amplius…” 「それゆえ、見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、もはや言われない……」。


“Adducam super illos malum anno visitationis illorum.” 「わたしは彼らの上に悪をもたらす、彼らの天罰の年を」。


“In extremitate dierum intelligetis intelligentiam” (cap.
xxiii. 5, 6, 7, 12, 20).
 「終わりの日に、私は理解力で理解する」(235, 6, 7, 12, 20)


“Ecce dies venientes,… quibus conversurus.” 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に〔わたしは捕囚から〕向きを変える」。


“Heu… magnus dies hic, et non erit sicut ille.” 「ああ……これは大いなる日、またそれ〔日〕のようにならない」。


“Fiet in die illo,… frangam jugum,… et vincula… avellam”
(cap. xxx. 3, 7, 8).
 「その日に生ずる……わたしはくびきを砕く……またひも(足かせ)を……わたしは引きはがす」(303, 7, 8)


“Dies erit, quo clamabant custodes in monte Ephraim, Surgite,…
ascendamus Sionem, ad Jehovam Deum nostrum.”
 「日がある、その日に見張りがエフライムの山で叫ぶ、『立ち上がれ……私たちはシオンに上る、私たちの神エホバへ』」。


“Ecce dies venientes,… quibus pangam…, foedus novum.” 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、わたしは……新しい契約を結ぶ」。


“Ecce dies venientes,… quibus aedificabitur urbs Jehovae”
(cap. xxxi. 6, 27, 31, 38).
 「見よ、日がやって来ている……それら〔の日〕に、エホバの都は建てられる」(316, 27, 31, 38)


“Dies venientes,… quibus stabiliam verbum bonum.” 「日がやって来ている……それら〔の日〕に、わたしは善いことばを堅く立てる」。


“In diebus illis, et in tempore illo germinare faciam Davidi germen
justum.”
 「その日に、またその時に、わたしはダビデ(のため)正義の若枝を発芽することをする」。


“In diebus illis salvabitur Jehudah” (cap. xxxiii. 14, 15, 16). 「その日にユダは救われる」(3314, 15, 16)


“Adducam verba… contra urbem hanc in malum… in die illo. Te
autem eripiam in die illo” (cap. xxxix. 16, 17).
 「わたしはことばをもたらす……この都に対して悪に向けて……その日に。けれども、あなたを、その日にわたしは救い出す」(3916, 17)


“Dies ille Domino Jehovih Zebaoth dies ultionis, vindictam sumet de
hostibus suis.”
 「その日は万軍の主エホビの復讐の日、自分の敵について復讐をする」。


“Dies exitii… venit super eos, tempus visitationis eorum”
(cap. xlvi. 10, 21).
 「破滅の日が……彼らの上にやって来る、彼らの天罰の時が」(4610, 21)


“Propter diem venientem ad vastandum” (cap. xlvii. 4). 「荒廃させるためにやって来る日のために」(474)


“Adducam super illum… annum visitationis.” 「わたしは彼らの上にもたらす……天罰の年を」。


“Reducam tamen captivitatem ejus in extremitate dierum” (
xlviii. 44, 47).
 「それでも、わたしは彼の捕囚(捕虜)を返す、終わりの日に」(4844, 47)


“Exitium adducam… super eos tempore visitationis eorum.” 「私は破滅をもたらす……彼らの上に、彼らの天罰の時に」。


“Cadent juvenes ejus in plateis, et omnes viri belli exscindentur in
die illo.”
 「その若者は街路の中で倒れる、またすべての戦いの男は打ちのめされる、その日に」。


“In extremitate dierum reducam captivitatem” illorum (cap.
xlix. 8, 26, 39).
 「終わりの日に、わたしは彼らの捕囚(捕虜)を返す」(498, 26, 39)


“In diebus illis et in tempore illo… venient filii Israelis… et
filii Jehudae simul,… et Jehovam Deum suum quaerent.”
 「その日にまたその時に……イスラエルの子たちはやって来る……またユダの子たちも一緒に……自分の神エホバを求める」。


“In diebus illis et in tempore illo… quaeretur iniquitas Israelis,
et non illa.”
 「その日にまたその時に……イスラエルの不正は探される、またそれ(不正)はない」。


“Vae illis, quia venit dies illorum, tempus visitationis
illorum” (cap. l. 4, 20, 27, 31).
 「彼らにわざわい〔あれ〕、彼らの日がやって来たから、彼らの天罰の時が」(504, 20, 27, 31)


“Vanitas illa, opus errorum, in tempore visitationis illorum
peribunt” (cap. li. 18).
 「それらは空虚、間違った作品〔である〕、彼らの天罰の時に滅びる」(第5118)


 


@6 “dicetis:”sic edit. princeps;
vide autem Apoc. Exp.
, n. 700[g], ubi legitur “dicent,” quod textum Hebraicum rectius interpretatur.
 注6 “dicetis:”―このように初版〔にある〕。けれども『黙示録講解』700(g)を見よ(参照)、そこに“dicent”と読まれる、へブル原文が正しく訳されている(直訳されている)


@7 “die:”A.C., n. 2242, habet “tempore,” quod praeferendum est. 注7 “die:” ―『秘義』2242番は“tempore”である、これが優先される(むしろこのほうがよい)


@8 15 pro “5”訳文


 「エレミヤ」に、


 


 「その日に……もはやあなたがたはエホバの契約の箱を言わない」。「その時に、彼らはエルサレムを主の王座と呼ぶ」。「その日に、ユダの家はイスラエルの家へ行く」(316, 17, 18)


 「その日に……王の心と君主の心は去り、祭司は唖然し、預言者は驚く(49)


 「見よ、日がやって来ている……それらの日に、地は荒廃に変わる」(732, 34)


 「彼らの天罰の時に、倒れる者の間で倒れる」(812)


 「見よ、日がやって来ている……わたしは包皮に割礼〔を受けている〕すべての者を罰する」(925)


 「彼らの天罰の時に、それらは滅びる」(1015)


 「彼らに残りの者はいない。わたしは彼らの上に悪を、彼らの天罰の年をもたらす」(1123)


 「見よ、日がやって来ている……それの日に、もはや言われない……」(1614)


 「彼らの破滅の日に、首と顔で、わたしは彼らを振り返って見ない」(1817)


 「見よ、日がやって来ている……その日に、わたしはこの場所を荒廃の中に置く」(196, 8)


 「見よ、日がやって来ている……その日に、わたしはダビデに正しい若枝を起こし、その者は王〔となって〕支配する」。「その日にユダは救われ、イスラエルは安らかに住む」。「それゆえ、見よ、日がやって来ている……それらの日に、もはや言われない……」。「わたしは彼らの上に悪を、彼らの天罰の年をもたらす」。「終わりの日に、私は理解力で理解する」(235, 6, 7, 12, 20)


 「見よ、日がやって来ている……その日に〔わたしは捕囚から〕向きを変える」。「ああ……これは大いなる日、その日のようにならない」。


 「その日に……わたしはくびきを砕き……足かせを引きはがす」(303, 7, 8)


 「見張りがエフライムの山で、『立ち上がれ……私たちはシオンへ、私たちの神エホバへ上る』と叫ぶ日がある」。「見よ、日がやって来ている……その日に、わたしは……新しい契約を結ぶ」。「見よ、日がやって来ている……その日に、エホバの都が建てられる」(316, 27, 31, 38)


 「日がやって来ている……その日に、わたしは善いことばを堅く立てる」。「その日に、その時に、わたしはダビデ(のため)正義の若枝を芽生えさせる」。「その日に、ユダは救われる」(3314, 15, 16)


 「その日に、わたしは……この都に対して、悪に向けてことばをもたらす……。けれども、その日に、あなたを、わたしは救い出す」(3916, 17)


 「その日は万軍の主エホビの復讐の日、自分の敵に復讐をする」。「破滅の日、彼らの天罰の時が……彼らの上にやって来る」(4610, 21)


 「荒廃させにやって来る日のために」(474)


 「わたしは彼らの上に……天罰の年をもたらす」。「それでも、わたしは終わりの日に彼の捕囚を戻す」(4844, 47)


 「私は……彼らの上に、彼らの天罰の時に破滅をもたらす」。「その日に、その若者は街路の中で倒れ、すべての戦いの男は打ちのめされる」。「終わりの日に、わたしは彼らの捕囚を戻す」(498, 26, 39)


「その日にまたその時に……イスラエルの子孫はやって来る……ユダの子孫も一緒に……自分の神エホバを求める」。「その日に、その時に……イスラエルの不正は探され、その不正はない」。「彼らにわざわい〔あれ〕、彼らの日、彼らの天罰の時がやって来たから」(504, 20, 27, 31)


 「それらは空虚〔なもの〕、間違った作品〔であり〕、彼らの天罰の時に滅びる」(第5118)


InfinitusとInfinitumの違い

 

 現在『神の摂理』を見直し、この出版に向けて取り組んでいます。これは『神の愛と知恵』(3月に出版)の次に取り組んでいたのですが、途中で『叙事詩』が入って中断していました。その『叙事詩』ここで出版となったので、その見直しを再開しました。


 その第3章「無限と永遠」を主題とするところで、私なりに大発見をしました。


原典講読『神の摂理』55番の直訳で次のことを書きました:


Infinitum
ac Aeternum in se est ipsum Divinum seu Dominus in Se;
 本質的に無限(であるもの☆)そして永遠(であるもの☆)は、神性そのもの、すなわち、ご自分の中の主である。


これまで「もの」としてきていますが、大文字で表わされていることもあって「者」の訳も十分可能です。すなわち「無限である者」、「無限者」、また「永遠である者」、「永遠者」です。


 


同じく56番の直訳部分のコメントでは:


直前の55番の直訳部分で、「無限である者」、「無限者」、また「永遠である者」、「永遠者」の訳が可能、と述べましたが、それどころでなく、「そう訳すべき」でした。これまでの訳を「訂正します」(こうしたことは、やっているうちにわかることでもあります)。


 なぜかといえば、ここには小文字infinitum ac aeternumと大文字Infinitus ac Aeternusが同時に述べてあります。そして、これは「意識的に使い分けている」と気づいたからです。そしてこれは編集者がそうしているのではなく、初版でも、すなわち、スヴェーデンボリがそうしています。


 それでinfinitum ac aeternumを「無限と永遠」と訳し、Infinitus ac Aeternusを「無限なる者」そして「永遠なる者」と訳すことにします。これはもちろん神の代名詞です。同じくPrimumも「最初なる者」とすべきです。このことは私にとって、うすうす気づいていたけれども、明確となった新しい発見であって、こうしたことが学ぶことの楽しみ(gaudium)です。


 


 これが2010914日と15日でした(23か月前)。まだ気づいていませんでした。


 それが「InfinitusInfinitumの違い」です。見直すことによってこのことに気づきました。おおげさながら、このことは日本のスヴェーデンボリ神学著作の翻訳上の大発見かと思います(柳瀬訳は英訳なので気づきようがありません、長島訳はいい加減にしています、これまでの私もいい加減でした)


 『真のキリスト教』の原文なども調べてみて、この二語は厳密に使い分けてある、すなわち、きちっと区別して訳すべきである、と気づいたのです。たった一文字ですが違いが、その違いがおわかりでしょうか? 今度の『神の摂理』には次の注釈を付けることにしました(本文46番の文中に★印をつけて)


 


(★)四六 「無限なもの」と「無限なる者」の原語での違いについて


 この二語が原語ではどのように異なっているのか興味を持たれる方もいるかもしれません。


 「無限なもの」がInfinitumで「無限なる者」がInfinitusです。違いは最後の一文字msだけです。


もとは「限定されない、無限の」を意味する形容詞infinitusです。文法の話となりますが男性形(主格)infinitus、中性形(主格)infinitum、そしてこれを実詞(名詞)と見なし、また語頭を大文字としています。


このような場合、原則的に男性は「人」すなわち、その属性(ここでは無限性)をもつ者を意味します。それで「無限なる者」となります。また中性の場合、抽象名詞または「物」を意味します、それで「無限なもの」となります。(ついでに女性の場合は抽象名詞です。すなわち、「美しい」を例とすれば、男性なら「美しい人」、女性なら「美」、中性なら「美しいもの」です)


 (なお、原文で語頭を大文字としないinfinitumは、無限なもの、として「 」を付けないで区別して訳してあります)