原典講読『表象と対応』56(直訳まで)

 

(1) 原文「3482番」


56. Loquela quae in Verbo, tametsi
coram homine simplex, et aliquibus in locis rudis, apparet, est
{1} ipsa
loquela angelica, sed ultima; loquela enim angelica, quae spiritualis est, dum
cadit in voces humanas, non in aliam loquelam cadere potest quam in talem,
singulae enim res ibi repraesentant, et singulae voces significant; antiquis
quia commercium habebant cum spiritibus et angelis, non alia loquela fuit; erat
plena repraesentativis
{2}, et inerat sensus spiritualis singulis;
libri antiquorum etiam ita conscripti sunt, nam ita loqui et ita scribere erat
{3}sapientiae
eorum studium; quantum postea homo se removerit a caelo, etiam inde constare
potest; nunc ne quidem novit quod in Verbo sit aliud quam quod apparet in
littera, ne quidem quod sensus spiritualis inibi sit; quicquid ultra sensum
litteralem dicitur, vocatur mysticum, quod solum ideo rejicitur; inde quoque
est quod intercepta sit communicatio hodie cum caelo, in tantum ut a paucis
credatur quod aliquod caelum sit, et quod mirum, a doctis et eruditis multo
pauciores quam a simplicibus
{4}.


@1 i ut apud prophetas @2 i
et significativis @3 sapere @4 i
probis


 


(2) 直訳


56. Loquela quae
in Verbo, tametsi coram homine simplex, et aliquibus in locis rudis, apparet,
est
{1} ipsa loquela angelica, sed ultima;
 話それはみことばの中に、たとえ人間の前に単純なもの、また場所(箇所)の中であるものに、粗雑に、見えても、〔預言書の中のような〕天使の話し方そのものである、しかし、最後の(究極の)☆もの。


形容詞ultimusは空間的には「最も離れた、最外部の」、また時間的には「最後の、最終の」また根源から見れば「最終的な、究極の」です。ここでは「最終的なもの」の訳がよいでしょうか?


loquela enim angelica, quae spiritualis est,
dum cadit in voces humanas, non in aliam loquelam cadere potest quam in talem,
singulae enim res ibi repraesentant, et singulae voces significant;
 というのは、天使それは霊的なものである、人間言葉時、他むことができないからこのようなもの以外というのはそこに個々事柄表象する(接続)また個々言葉は意味する(接続)から。


接続法なので(日本語で表現できませんが)、少しでもその気持ちを込めて「する」でなく「~している」としましょうか。


antiquis quia commercium habebant cum
spiritibus et angelis, non alia loquela fuit;
 古代人天使たちと交際ったので、他はなかった


erat plena
repraesentativis
{2}, et inerat sensus spiritualis singulis;
 〔それは〕表象〔と表意〕に満ちていた、また個々のものに霊的な意味が内在した。


libri
antiquorum etiam ita conscripti sunt, nam ita loqui et ita scribere erat
{3}sapientiae
eorum studium;
 古代人の書物もまたそのよう書かれた、なぜなら、そのように話すこととそのように書くことが彼らの知恵の☆関心(熱望)であったから。


ここは校訂前の文のように「彼らの熱望を味わうこと(sapere)」もありえると思います。やや意味を汲みづらくなります。ついでにstudiumについて述べれば、これを英訳したstudy(別訳はaim)をそのまま「研究」とした柳瀬訳「彼らの知恵の研究であった」は極めて読みづらく、このままでは「スヴェーデンボリがこんな文章を書いたのだろうか?」という疑問が生じてしまいます。


quantum
postea homo se removerit a caelo, etiam inde constare potest;
 どれだけその後、人間が自分自身を天界から遠ざけたか、ここからもまた明らかにすることができる。


nunc ne
quidem novit quod in Verbo sit aliud quam quod apparet in littera, ne quidem
quod sensus spiritualis inibi sit;
 今〔では〕決して知らない☆、みことばの中に何らかのものがあること、文字の中に見られること以外の、決して〔知らない〕、霊的な意味がそこにあること。


noscoは完了形でも「知る」と訳します。


quicquid
ultra sensum litteralem dicitur, vocatur mysticum, quod solum ideo rejicitur;
 何でも文字の意味を越えて言われる〔ものは〕、神秘的なものと呼ばれる、それは、単にそれゆえ、退けられる。


inde quoque
est quod intercepta sit communicatio hodie cum caelo, in tantum ut a paucis
credatur quod aliquod caelum sit, et quod mirum, a doctis et eruditis multo
pauciores quam a simplicibus
{4}.
 ここからもまた~である、今日、天界との交通はさえぎられたこと、それほど(まで)に☆、わずかな者により信じられるように、何らかの天界があること、また驚くべきこと〔であるが〕、多くの学のある者や学者(教育のある者)から〔信じられていない〕単純な〔正直な〕者からよりも。


in tamtumで「それほど(まで)に」の意味です。


@1 i ut apud prophetas 注1 ut apud prophetasを補うとよい。


@2 i et significativis 注2 et significativisを補うとよい。


@3 sapere 注3 saperesapientiaeに換えた。


@4 i probis 注4 probisを補うとよい。 

コメントを残す