原典講読『みことばとその内意』 46(直訳まで)

 
in Verbo sit sensus internus

みことばには内意がある


 


(1) 原文「1984番」


46. Pauci possunt credere quod in Verbo
sit sensus internus qui prorsus non elucet ex littera, et hoc quia tam remotus
est a sensu litterae,
{1}ut quasi distet sicut caelum a terra; sed
quod sensus litterae
{2}
 in se talia contineat, et quod sit repraesentativus et significativus
arcanorum quae nemo videt quam Dominus et angeli a Domino, constat ab illis
quae in Parte Prima passim dicta
sunt: se habet sensus litterae ad sensum internum sicut hominis corpus ad ejus
animam; homo dum in corpore est et ex corporeis cogitat, paene nescit aliquid
de anima, nam corporis functiones aliae sunt quam animae, adeo ut si functiones
animae detegerentur, non agnoscerentur quod tales; ita se habet quoque cum
internis Verbi; in internis ejus est anima, hoc est, vita illius; haec, nempe
interna, nihil aliud spectant quam Dominum, Ipsius Regnum, Ecclesiam, et illa quae
Ipsius Regni et Ecclesiae sunt apud hominem; quae cum spectantur, est Verbum
Domini, nam tunc est ipsa vita in illis; quod ita se habeat, multis confirmatum
est in Parte Prima; et pro certo
scire
{3}datum; nusquam enim aliquae ideae de corporeis et mundanis
transire possunt ad angelos, sed exuuntur illae et prorsus removentur in primo
limine cum abeunt ab homine, ut
{4} ab ipsa experientia videri
potest in Parte Prima, n. 1769-1772
incl.; et quomodo mutantur n. 1872-1876: [2] Hoc quoque satis constare potest
ex perplurimis in Verbo, quae nusquam intelligibilia sunt in sensu litterae,
quae nisi illis anima seu vita talis inesset, non agnoscerentur pro Verbo
Domini, nec ulli qui non ab infantia imbuit quod crederet Verbum esse
inspiratum et sic sanctum, apparerent ut Divina. Quis ex sensu litterae sciret
quod significant illa quae Jacobus locutus ad filios suos ante mortem, Gen. xlix?


Quod Dan serpens super via, aspis
super semita, mordens calcaneos equi, et cadet eques ejus retrorsum, vers. 17. Quod Gadem turma depraedabitur
[eum,] ille depraedabitur calcaneum, vers.
19. Quod Naphtali [sit] cerva dimissa, dans sermones elegantiae, vers. 21. Quod Jehudah ligabit ad vitem
asininum pullum suum, et ad vitem nobilem filium asinae suae: lavabit in vino
vestimentum suum, et in sanguine uvarum velamen suum: ruber oculis prae vino,
et albus
{5}dentibus prae lacte, vers.
11, 12.


Similiter
in perplurimis locis apud Prophetas; at quid haec significant, nusquam patet
nisi
{6}in sensu interno, in quo omnia et singula pulcherrimo ordine
cohaerent. [3] Similiter quae Dominus dixit de ultimis temporibus apud Matthaeum,


In consummatione saeculi, sol
obscurabitur, et luna non dabit lucem suam; et stellae cadent de caelo, et
virtutes caelorum commovebuntur; et tunc apparebit signum Filii hominis; et
tunc plangent omnes tribus terrae, xxiv 29, 30;


haec
nusquam significant obscurationem solis et lunae, nec delapsum stellarum de
caelo, nec planctum tribuum, sed charitatem et fidem, quae in sensu interno
sunt ‘sol’ et ‘luna’, et [ita] obscurabuntur;
{7}tum cognitiones
boni et veri, quae sunt ‘stellae’, et hic vocantur `virtutes caelorum’ quae ita
decident et evanescent; et quod omnia fidei, quae sunt ‘tribus terrae’ ut
quoque ostensum est in Parte Prima n.
31, 32, 1053, 1529-1531, 1808. Ex his paucis nunc constare potest quid sensus
internus Verbi, tum quod remotus et aliquibus in locis remotissimus sit a sensu
litterae: sed usque sensus litterae repraesentat vera, et sistit apparentias
veri, in quibus homo esse potest dum non in luce veri.


@1 et. @2 i Verbi. @3 mihi. @4 i et
mutantur in ideas caelestes et spirituales, ita in tales quae sunt sensu
interni. @5 dentes. @6 a. @7 et.


 


(2) 直訳


46. Pauci possunt credere quod in Verbo
sit sensus internus qui prorsus non elucet ex littera, et hoc quia tam remotus
est a sensu litterae,
{1}ut quasi distet sicut caelum a terra;
 わずかな者が信じることができる、みことばの中に内意があること、それは文字からはまったく明らかにならない、またこれは文字どおりの意味からこれほどに遠く離れているので、あたかも離れているように天が地からのように(そのように)


sed quod
sensus litterae
{2} in se talia contineat, et quod sit
repraesentativus et significativus arcanorum quae nemo videt quam Dominus et
angeli a Domino, constat ab illis quae in Parte
Prima
passim dicta sunt:
 しかし、文字どおりの意味はそれ自体の中にこのようなものを含むこと、またそれは秘義の表象的なものと表意的なものである、それをだれも見ない、主と主からの天使たちを除いて、それらから明らかである、「第一部」の中でしばしば言われた。


se habet
sensus litterae ad sensum internum sicut hominis corpus ad ejus animam;
 文字どおりの意味は内意に振る舞う、人間の身体が彼の霊魂に〔振る舞う〕ように。


homo dum in
corpore est et ex corporeis cogitat, paene nescit aliquid de anima, nam
corporis functiones aliae sunt quam animae, adeo ut si functiones animae
detegerentur, non agnoscerentur quod tales;
 人間は身体の中にいる、また身体から考える時、ほとんど知らない霊魂について何らかのものを、なぜなら、身体の機能は霊魂の〔機能〕に比べて別であるから、これほどに、もし霊魂の機能が明らかにされても、このようなもの〔である〕ことが認められない。


ita se
habet quoque cum internis Verbi;
 このように振る舞う、みことばの内なるものに(の場合)また。


in internis
ejus est anima, hoc est, vita illius;
 その内なるものの中に霊魂がある、すなわち、そのいのちが〔ある〕。


haec, nempe
interna, nihil aliud spectant quam Dominum, Ipsius Regnum, Ecclesiam, et illa
quae Ipsius Regni et Ecclesiae sunt apud hominem;
 すなわち、この内なるものは、何らかのものを何も眺めない、主、その方の王国、教会以外の、またそれらを、それらは人間のもとにあるその方の王国と教会のもの。


quae cum
spectantur, est Verbum Domini, nam tunc est ipsa vita in illis;
 それらが眺められるとき、主のみことばである、なぜなら、その時、その中のいのちそのものであるから。


quod ita se
habeat, multis confirmatum est in Parte
Prima
;
 このように振る舞うことは大いに論証されている、「第一部」の中で。


et pro
certo scire
{3}datum;
 また確かな事実として(確かに)知ることが与えられている。


nusquam
enim aliquae ideae de corporeis et mundanis transire possunt ad angelos, sed
exuuntur illae et prorsus removentur in primo limine cum abeunt ab homine, ut
{4}
ab ipsa experientia videri potest in Parte
Prima
, n. 1769-1772 incl.;
 というのは、身体的(具体的)ものとこの世のものについての何らかの観念は決して天使に移ることができないから、しかし、それらは取り去られる、また完全に遠ざけられる、最初の入り口の中で、人間から出るとき、経験そのものから見られることができるように、「第一部」の中で、17691772番☆1包括的に☆2)。


1 本講座『みことばの内意について』36番。


2 incl.は原著のどこにもこの略語の説明はありませんがinclusiveの略語でしょう。


et quomodo
mutantur n. 1872-1876:
 またどのように変えられるか、18721876番☆。


本講座『みことばの内意について』1418番。


[2] Hoc
quoque satis constare potest ex perplurimis in Verbo, quae nusquam
intelligibilia sunt in sensu litterae, quae nisi illis anima seu vita talis inesset,
non agnoscerentur pro Verbo Domini, nec ulli qui non ab infantia imbuit quod
crederet Verbum esse inspiratum et sic sanctum, apparerent ut Divina.
 [2] このこともまたみことばの中の非常に多くのことから十分に明らかにすることができる、それは文字どおりの意味の中で決して理解できない、それらはもしそれらにこのような霊魂といのちが内在しないなら、主のみことばとして認められない、また何もない、その者は幼児期から吸収し(教え込まれて)いない、みことばを信じること、〔みことばが〕霊感を吹き込まれた、またこのように聖なるものであること、神的なものとして見られる。


Quis ex
sensu litterae sciret quod significant illa quae Jacobus locutus ad filios suos
ante mortem, Gen. xlix?
 だれが文字どおりの意味から知るのか、それらが意味することを、それらをヤコブが自分の子たちに話した、死の前に、「創世記」第49章。


Quod Dan
serpens super via, aspis super semita, mordens calcaneos equi, et cadet eques
ejus retrorsum, vers. 17.
 ダンは道の上の蛇、小道の上のエジプトコブラ〔である〕こと、馬のかかとをかむ、またその乗馬者は後方に落ちる、17節。


Quod Gadem
turma depraedabitur [eum,] ille depraedabitur calcaneum, vers. 19.
 ガドを群れ(軍隊)(彼を)略奪する、彼はかかとを略奪する、19節。


Quod
Naphtali [sit] cerva dimissa, dans sermones elegantiae, vers. 21.
 ナフタリはそのままにされた雌鹿(である)、優雅なことばを与えて。


Quod
Jehudah ligabit ad vitem asininum pullum suum, et ad vitem nobilem filium
asinae suae:
 ユダは。ブドウの木に自分のロバの子を結ぶ、また高貴なブドウの木に自分のロバの息子を。


lavabit in
vino vestimentum suum, et in sanguine uvarum velamen suum:
 ブドウ酒の中で自分の衣服を洗った、またブドウの実の血の中で自分のおおいを。


ruber
oculis prae vino, et albus
{5}dentibus prae lacte, vers. 11, 12.
 目で赤いブドウ酒より、歯で白い乳よりも、11, 12節。


Similiter
in perplurimis locis apud Prophetas;
 同様に、預言者(の書)のもとに非常に多くの箇所の中に。


at quid
haec significant, nusquam patet nisi
{6}in sensu interno, in quo
omnia et singula pulcherrimo ordine cohaerent.
 しかし、何をこれらが意味するか、決して明らかではない、内意の中☆でないなら、それらの中にすべてと個々のものが美しい順序で密接に関連している(密着している)


ここはinでなく、a「~から」でも通じます。


[3]
Similiter quae Dominus dixit de ultimis temporibus apud Matthaeum,
 [3] 同様に、それが主が最後の時について言った、「マタイ(福音書)」で、


In
consummatione saeculi, sol obscurabitur, et luna non dabit lucem suam;
 時代の完成(世代の完了)の中で、太陽は暗くされる、また月は自分の光を与えない。


et stellae
cadent de caelo, et virtutes caelorum commovebuntur;
 また星は天から落ちる、また天の力は揺り動かされる。


et tunc
apparebit signum Filii hominis;
 またその時、人の子のしるしが現われる(見られる)


et tunc
plangent omnes tribus terrae, xxiv 29, 30;
 またその時、地のすべての種族は嘆き叫ぶ、242930


haec
nusquam significant obscurationem solis et lunae, nec delapsum stellarum de
caelo, nec planctum tribuum, sed charitatem et fidem, quae in sensu interno
sunt ‘sol’ et ‘luna’, et [ita] obscurabuntur;
 これらは決して太陽と月の暗いことを意味しない、天から星の落下も〔意味し〕ない、種族の嘆き叫ぶことも〔意味し〕ない、しかし、仁愛と信仰を〔意味する〕、それらは内意の中で「太陽」と「月」である、また(このように)暗くされる。


{7}tum cognitiones boni et veri, quae
sunt ‘stellae’, et hic vocantur ‘virtutes caelorum’ quae ita decident et
evanescent;
 なおまた善と真理の思考を〔意味する〕、それらが「星」である、またここに「天の力」と呼ばれる、それらがこのように落ち、また消える。


et quod
omnia fidei, quae sunt ‘tribus terrae’ ut quoque ostensum est in Parte Prima n. 31, 32, 1053, 1529-1531,
1808.
 また信仰のすべてのもの〔もそうなる〕こと、それらが「地の種族」である、「第一部」の中にもまた示されているように、31, 32, 1053, 1529-1531, 1808番。


1529-1531は本講座『驚くべきこと』217219番。(他は本講座にありません)


Ex his
paucis nunc constare potest quid sensus internus Verbi, tum quod remotus et
aliquibus in locis remotissimus sit a sensu litterae:
 これらわずかなものから今や明らかにすることができる、みことばの内意が何か、なおまた遠く隔てていること、またある箇所の中で極めて遠く隔たって〔いる〕文字どおりの意味から。


sed usque
sensus litterae repraesentat vera, et sistit apparentias veri, in quibus homo
esse potest dum non in luce veri.
 しかしそれでも、文字どおりの意味が真理を表象する、また真理の外観を見せる、それらの中に人間はいることができる、真理の光の中にいない時。


@1 et. 注1 etutに換えた。


@2 i Verbi. 注2 Verbiを補うとよい。


@3 mihi. 注3 mihidatumに換えた。


@4 i et mutantur in ideas caelestes et
spirituales, ita in tales quae sunt sensu interni.
 注4 et mutantur in ideas caelestes et
spirituales, ita in tales quae sunt sensu interni
を補うとよい。


@5 dentes. 注5 dentesdentibusに換えた。


@6 a. 注6 ainに換えた。


@7 et. 注7 ettumに換えた。


原典講読『みことばとその内意』 46(訳文)

 

(3) 訳文


46. みことばの中に内意があることを信じることができる者はわずかである。内意は文字からはまったく明らかにならない、またこれは文字どおりの意味から、あたかも天が地から離れているかように、これほどに遠く離れているからである。しかし、文字どおりの意味はそれ自体の中にこのようなものを含み、またそれは秘義の表象的なものと表意的なものであり、それを、主と主からの天使たちを除いてだれも見ないことは、「第一部」の中でしばしば言われたそれらから明らかである。文字どおりの意味は内意に対して、人間の身体が彼の霊魂に対するかのようなものである。人間は身体の中にいる、また身体から考える時、霊魂についてほとんど何も知らない、なぜなら、身体の機能は霊魂の〔機能〕に比べて、もし霊魂の機能が明らかにされても、このようなもの〔である〕ことが認められないほどに別であるから。みことばの内なるもの場合もまたこのようである。その内なるものの中に霊魂が、すなわち、そのいのちがある。すなわち、この内なるものは、主、その方の王国、教会、また間のもとにあるその方の王国と教会のもの以外の何らかのものを何も眺めない。それらが眺められるとき、主のみことばである、なぜなら、その時、その中のいのちそのものであるから。このようであることは「第一部」の中で大いに論証されている、また確かに知ることが与えられている。というのは、身体的ものとこの世のものについての何らかの観念は決して天使に移ることができない、しかし、人間から出るとき、「第一部」の中で(17691772番☆1包括的に)またどのように変えられるか(18721876番☆2)経験そのものから見られることができるように、それらは最初の入り口の中で、取り去られ、また完全に遠ざけられる。


1 本講座『みことばの内意について』36番。


2 本講座『みことばの内意について』1418番。


[2] このこともまたみことばの中の非常に多くのことから十分に明らかにすることができる、それは文字どおりの意味では決して理解できないことであり、それらはもしそれらにこのような霊魂といのちが内在しないなら、主のみことばとして認められない、また、幼児期から、みことばが霊感を吹き込まれたもの、またこのように聖なるものである、と信じることを教え込まれていない者は、神的なものとして見られるものは何もない。


 ヤコブが死の前に自分の子たちに話したこと(「創世記」第49章)が意味することを、だれが文字どおりの意味から知るのか?


 


 ダンは道の上の蛇、小道の上のコブラである、馬のかかとをかむ、またその乗馬者は後方に落ちる、17節。群れがガドを略奪し、彼はかかとを略奪する、19節。ナフタリはそのままにされた雌鹿であり、優雅なことばを与える。ユダはブドウの木に自分のロバの子を、高貴なブドウの木に自分のロバの息子を結ぶ。ブドウ酒の中で自分の衣服を、ブドウの実の血の中で自分のおおいを洗った。目はブドウ酒より赤い、歯は乳よりも白い、11, 12節。


 


 預言者の書の非常に多くの箇所でも同様である。しかし、何をこれらが意味するか、内意からでないなら、決して明らかではない、それら内意の中にすべてと個々のものが美しい順序で密接に関連している。


[3] 主が「マタイ福音書」で最後の時について語ったことも同様である、


 


 世代の完了の中で、太陽は暗くされ、月は自分の光を与えない。また星は天から落ち、天の力は揺り動かされる。またその時、人の子のしるしが現われる。またその時、地のすべての種族は嘆き叫ぶ(24:29, 30)。


 


 これらは決して太陽と月の暗いことを、天から星の落下も、種族の嘆き叫ぶことも意味しない、しかし、仁愛と信仰を意味し、それらは内意の中で「太陽」と「月」であり、また(このように)暗くされる。なおまた善と真理の思考を意味し、それらが「星」であり、またここに「天の力」と呼ばれるそれらがこのように落ち、消える。また「第一部」の中にもまた示されているように(31, 32, 1053, 1529-1531, 1808)信仰のすべてのものもそうなり、それらが「地の種族」である、。


1529-1531は本講座『驚くべきこと』217219番。(他は本講座にありません)


 これらわずかなものから今や、みことばの内意が何か、なおまた文字どおりの意味から遠く隔たっている、またある箇所では極めて遠く隔たっていること、しかしそれでも、文字どおりの意味が真理を表象し、また真理の外観を見せ、人間は真理の光の中にいない時、それら〔文字どおりの意味〕の中にいることができることを明らかにすることができる。


原典講読『みことばとその内意』 47(直訳まで)

 

(1) 原文「2135番」


47. Ex hoc capite imprimis constare
potest qualis est sensus internus Verbi ac quomodo percipiunt illud angeli cum
legitur ab homine: ex sensu litterae historico non aliud intelligitur quam quod
Abrahamo apparuerit Jehovah sub forma trium virorum; et quod Sarah, Abrahamus,
et puer ejus, paraverint cibum pro illis, nempe ex farina similaginis
placentas, filium bovis, tum butyrum et lac: quae tametsi historica vera sunt
quod ita factum, usque non percipiuntur ita ab angelis, sed prorsus abstracte a
littera
{1} quae repraesentant et significant, secundum illa quae in
{2}Contentis sunt {3};
nempe pro illis quae ibi historice dicta, status perceptionis Domini in Humano
et communicatio tunc cum Divino, ante unionem perfectam Divinae Ipsius
Essentiae tum Humana et Humanae cum Divina; qui status etiam est de quo Dominus
haec dicit,


Deum nemo vidit unquam, Unigenitus
Filius, Qui in sinu Patris est, Ille exposuit, Joh. i 18;


et per
cibos ibi memoratos nihil nisi caelestia et spiritualia bona; de quibus in
explicatione: et porro dein quod dicitur de filio quem pareret Sarah ad tempus
statum alterius anni, nihil aliud percipiunt quam quod rationale humanum Domini
fieret Divinum: demum per illa quae locutus Abraham cum
{4}Jehovah de
eversione Sodomae et Amorae, nihil aliud quam intercessionem Domini pro humano
genere; ac ibi per ‘quinquaginta, quadraginta quinque, quadraginta, triginta,
viginti et decem’ intercessionem pro illis apud quos vera essent adjuncta
bonis, et quibus bona per tentationes et pugnas, aut per alios status:
{5}
ita se habet cum ceteris in Verbo; ut melius constare potest ab explicatione
singularum vocum, ubi ostensum quod singulis vocibus similia involvantur
{6}
in Verbo tam historico quam prophetico. Quod talis sensus internus ubivis in
Verbo sit, in quo agitur modo de Domino, de Ipsius regno in caelis, de Ipsius
Ecclesia in terris, et in particulari apud unumquemvis, ita de bonis amoris et
veris fidei, constare etiam unicuique potest ex illis quae ex Veteri Testamento
apud Evangelistas citantur, ut apud Matthaeum,


Dixit Dominus Domino Meo, Sede a
dextris Meis, donec ponam inimicos Tuos scabellum pedum Tuorum, xxii 42
[A.V.44]; Ps. cx 1;


quae quod
agant de Domino, nec a litterali sensu apud Davidem in loco citato apparere
potest, sed usque quod non alius intelligatur quam Dominus, Ipse ibi docet:
apud eundem,


Tu Bethlehem, terra Jehudae,
nequaquam minima es in ducibus Jehudae, ex te enim exibit dux, qui pascet
populum Meum Israelem, ii 6; Mich. v
1;


qui in
sensu litterali manent, ut Judaei, quidem inde sciunt quod ibi nasceretur
Dominus, sed quia ducem et regem exspectant, qui in terram Canaanem reducet
eos, ideo secundum litteram ibi verba explicant, nempe per ‘terram Jehudae’
terram Canaanem, per ‘Israelem’ etiam Israelem, tametsi ignorant ubi est, et
per ‘ducem’ adhuc Messiam suum; cum tamen alia per Jehudam et Israelem
intelliguntur, nempe per ‘Jehudam’ caelestes, per ‘Israelem’ spirituales, in
caelo et in terra, et per ‘ducem’ Dominus: apud eundem,


Vox in {7}Ramah audita
est, lamentatio, clamor, et ejulatus multus, Rachel deplorans liberos suos, et
non volebat consolationem admittere, quia non sunt, ii 18; Jer. xxxi 15;


qui in
sensu litterali manent, nusquam inde capiunt illum sensum qui internus eorundem
verborum est; qui tamen quod sit, patet apud Evangelistam: apud eundem,


Ex Aegypto vocavi filium Meum, ii
15; Hos. xi 1;


apud hunc
prophetam ita dicitur,


Cum puer Israel, et amavi illum, et
ex Aegypto vocavi filium meum:
{8}vocarunt illos, sic iverunt a faciebus
eorum;… et Ego feci ire Ephraimum, ibid.
1-3;


qui
ignorant dari sensum internum, non aliter possunt scire quam quod hic
intelligatur Jacobus, cum ingressus Aegyptum, et ejus posteri, cum inde
egressi, et quod per ‘Ephraimum’ tribus Ephraimi, ita eadem illa quae in
historicis Verbi; sed usque clarum est ex Verbo Evangelistae quod significent
Dominum: at quid significat unumquodvis, nisi retegeretur per sensum internum,
nusquam sciri posset.


@1 i nempe @2 i.e. n. 2136-41. @3 i
quae videantur. @4 Jehova. @5 i quod
haec in sensu interno contineantur, nusquam ex litera apparere potest, sed
usque quod illa sint, verum est. @6 i
ubivis. @7 A has Rama as Gk. @8 Heb. is obscure. In 8869 this is rendered vocaverunt seipsos, sic
iverunt propter se ipsos; in 10406
vocaverunt seipsos et iverunt e faciebus suis.


 


(2) 直訳


47. Ex hoc capite imprimis constare
potest qualis est sensus internus Verbi ac quomodo percipiunt illud angeli cum
legitur ab homine:
 この章☆から特に明らかにすることができる、みことばの内意がどんなものであるか、そしてどのようにそれが天使たちに知覚されるか、人間により読まれているとき。


「創世記第18章」。


ex sensu
litterae historico non aliud intelligitur quam quod Abrahamo apparuerit Jehovah
sub forma trium virorum;
 文字どおりの歴史的な意味から、何らかのものが理解されない、アブラハムがエホバを三人の男の形の下に現われた(見られた)と以外に。


et quod
Sarah, Abrahamus, et puer ejus, paraverint cibum pro illis, nempe ex farina
similaginis placentas, filium bovis, tum butyrum et lac:
 また、サラ、アブラハム、また彼の少年(しもべ)、彼らのために食べ物を用意したこと、すなわち、小麦の粉からパン菓子、牛の息子、なおまたバターと牛乳。


quae
tametsi historica vera sunt quod ita factum, usque non percipiuntur ita ab
angelis, sed prorsus abstracte a littera
{1} quae repraesentant et
significant, secundum illa quae in
{2}Contentis sunt {3};
 それらは歴史的な真理(真実)あるけれども、それはこのように起こった、それでも、天使たちによりこのように知覚されない、しかし、まったく文字から関係なく(離れて)(すなわち)それらは表象し、意味する、それらにしたがって、それらは「内容」☆の中にある。


「内容」とは各章の中の各節の解説を始める前にその章の「内容」の概略を述べたもの。ここでは2136-41番に述べられている。


nempe pro
illis quae ibi historice dicta, status perceptionis Domini in Humano et
communicatio tunc cum Divino, ante unionem perfectam Divinae Ipsius Essentiae
tum Humana et Humanae cum Divina;
 すなわち、それらの代わりに、それらはそこに歴史的に言われている、人間性の中の主の知覚の状態とその時の神性の交通〔を天使は知覚する〕、その方の神的な本質、なおまた人間性の完全な結合、また神的なものと人間性の本質〔の結合〕の前の。


qui status
etiam est de quo Dominus haec dicit,
 その状態についてもまた、それについて主がこれらを言った、


Deum nemo
vidit unquam, Unigenitus Filius, Qui in sinu Patris est, Ille exposuit, Joh. i 18;
 神をだれもかつて見ていない、ただひとりの息子が、その方は父のふところにいる、彼が示した、ヨハネ1:18


et per
cibos ibi memoratos nihil nisi caelestia et spiritualia bona;
 また、そこに食べ物によって何も話しに出されていない、天的なまた霊的な善でないなら。


de quibus
in explicatione:
 それらについて、〔今後の〕解説の中に〔述べよう〕。


et porro
dein quod dicitur de filio quem pareret Sarah ad tempus statum alterius anni,
nihil aliud percipiunt quam quod rationale humanum Domini fieret Divinum:
 またさらにその後、息子について言われたこと、それをサラはもう一つの年の定まった時に生む☆、何も他のことは知覚されない、主の人間性の理性的なものが神的なものにされること以外に。


pareoがどう変化するとpareretになるのか私は知りません()


demum per
illa quae locutus Abraham cum
{4}Jehovah de eversione Sodomae et
Amorae, nihil aliud quam intercessionem Domini pro humano genere;
 最後に、それらによって、それらはアブラハムがエホバとソドムとゴモラの転覆について話した(こと)何らかのものは何もない、人類のための主のとりなし(調停)以外に。


ac ibi per
‘quinquaginta, quadraginta quinque, quadraginta, triginta, viginti et decem’
intercessionem pro illis apud quos vera essent adjuncta bonis, et quibus bona
per tentationes et pugnas, aut per alios status:
 そしてそこに「五十の、四十五の、四十の、三十の、二十と十の」によってとりなし(調停)を、彼らのための、その者のもとに善に加えられる真理がある、またその者に善が〔ある〕試練と闘争を通して、または他の状態を通して。


{5} ita se habet cum ceteris in Verbo; このように振る舞う、みことばの中の他のものに〔も〕。


ut melius
constare potest ab explicatione singularum vocum, ubi ostensum quod singulis
vocibus similia involvantur
{6} in Verbo tam historico quam prophetico.
 さらによく明らかにすることができるように、言葉の個々のものの解説から、そこに示されている、言葉の個々のものに、みことばの〔どこにも〕同様のものが含まれていること、歴史的なものも預言的なものも。


Quod talis
sensus internus ubivis in Verbo sit, in quo agitur modo de Domino, de Ipsius
regno in caelis, de Ipsius Ecclesia in terris, et in particulari apud
unumquemvis, ita de bonis amoris et veris fidei, constare etiam unicuique
potest ex illis quae ex Veteri Testamento apud Evangelistas citantur, ut apud Matthaeum,
 このような内意がみことばの中のどこにもあること、それらの中でただ主についてだけが扱われている、天界の中のその方の王国について、地の中のその方の教会について、また特定的に、それぞれの者のもとの〔教会〕、このように愛の善と信仰の真理について、さらにまたそれぞれの者にそれらから明らかにすることができる、それらは福音書記者に引用された旧約聖書(古い契約)から、例えば、「マタイ(福音書)」に、


Dixit
Dominus Domino Meo, Sede a dextris Meis, donec ponam inimicos Tuos scabellum
pedum Tuorum, xxii 42 [A.V.44]; Ps.
cx 1;
 主は、私の主に言った、わたしの右に座れ、わたしがあなたの敵を置くまで、あなたの足を足台を☆、22:44。「詩篇」110:1


足と足台の関係がよくわかりません。へブル原典では「足台のため」となっています。「足台として」と「として」を補って解釈するのがわかりやすいでしょう。


quae quod
agant de Domino, nec a litterali sensu apud Davidem in loco citato apparere
potest, sed usque quod non alius intelligatur quam Dominus, Ipse ibi docet:
 それは、主について扱っていること、文字どおりの意味からダビデのものにその場所に引用されて、見えることができない、しかしそれでも、主以外の他の者が意味されないことは、その方がそこに教えている。


apud
eundem,
 同書に、


Tu
Bethlehem, terra Jehudae, nequaquam minima es in ducibus Jehudae, ex te enim
exibit dux, qui pascet populum Meum Israelem, ii 6; Mich. v 1;
 あなたは、ベツレヘム、ユダの地、ユダの指導者の中で決して最小の者ではない、というのは、あなたから指導者が出るから、その者はわたしの民を、イスラエルを飼う(草を食わせる)2:6。「ミカ書」5:1☆。


へブル原典で「ミカ書」第5章はここから始まっています。


qui in
sensu litterali manent, ut Judaei, quidem inde sciunt quod ibi nasceretur
Dominus, sed quia ducem et regem exspectant, qui in terram Canaanem reducet
eos, ideo secundum litteram ibi verba explicant, nempe per ‘terram Jehudae’
terram Canaanem, per ‘Israelem’ etiam Israelem, tametsi ignorant ubi est, et
per ‘ducem’ adhuc Messiam suum;
 文字どおりの意味の中にとどまる者は、ユダヤ人のように、確かにここから知っている、そこに主が生まれること、しかし、指導者と王を期待するので、その者は彼らをカナンの地へ戻す、それゆえ、文字にしたがってそこに言葉を解釈する、すなわち、「ユダの地」によってカナンの地を、「イスラエル」によってもまたイスラエルを、それでもどこにあるか知らない、また「指導者」によって依然として自分たちのメシアを。


cum tamen
alia per Jehudam et Israelem intelliguntur, nempe per ‘Jehudam’ caelestes, per
‘Israelem’ spirituales, in caelo et in terra, et per ‘ducem’ Dominus:
 そのときそれでも他のものがユダとイスラエルによって意味される、すなわち、「ユダ」によって天的なもの、「イスラエル」によって霊的なもの、天界の中と地の中に、また「指導者」によって主が。


apud
eundem,
 同書に、


Vox in {7}Ramah
audita est, lamentatio, clamor, et ejulatus multus, Rachel deplorans liberos
suos, et non volebat consolationem admittere, quia non sunt, ii 18; Jer. xxxi 15;
 ラマの中で声が聞こえる、悲嘆、叫び、多くの者の泣き叫び、ラケルが自分の子たちを嘆き悲しんでいる、また慰めを入れることを欲しない、彼ら(子たち)いないので、2:18。「エレミヤ書」31:15


qui in
sensu litterali manent, nusquam inde capiunt illum sensum qui internus eorundem
verborum est;
 文字どおりの意味の中にとどまる者は、決してここからその意味を把握しない、それは同じみことばの内的なものである。


qui tamen
quod sit, patet apud Evangelistam:
 それが、それでも、存在することは、福音書記者(の書)に明らかである。


apud
eundem,
 同書に、


Ex Aegypto
vocavi filium Meum, ii 15; Hos. xi 1;
 エジプトからわたしはわたしの息子を呼んだ、2:15。「ホセア書」11:1


apud hunc
prophetam ita dicitur,
 この預言者(の書)このように言われている、


Cum puer
Israel, et amavi illum, et ex Aegypto vocavi filium meum:
 イスラエルが少年のとき、またわたしは彼を愛した、またエジプトからわたしの息子を呼んだ。


{8}vocarunt illos, sic iverunt a
faciebus eorum;
 彼らは彼らを呼んだ、このように彼らの顔から行った。


… et Ego
feci ire Ephraimum, ibid. 1-3;
 …また、わたしはエフライムが行くことを行なった、同じ個所に、1-3


qui
ignorant dari sensum internum, non aliter possunt scire quam quod hic
intelligatur Jacobus, cum ingressus Aegyptum, et ejus posteri, cum inde
egressi, et quod per ‘Ephraimum’ tribus Ephraimi, ita eadem illa quae in
historicis Verbi;
 内意が存在することを知らない者は、異なって知ることができない、ここにヤコブが意味されること以外に、エジプトに入ることのとき、また彼の子孫、ここから出ることのとき、また「エフライム」によってエフライムの種族が、このようにそれら同じもの〔が意味される〕、それらはみことばの歴史的なものの中に〔ある〕。


sed usque
clarum est ex Verbo Evangelistae quod significent Dominum:
 しかしそれでも、福音書記者のみことばから明らかである、主を意味すること。


at quid
significat unumquodvis, nisi retegeretur per sensum internum, nusquam sciri
posset.
 しかし、それぞれに何を意味するか、内意によって明らかにされないなら(覆いが取られないなら)、決して知られることができない。


@1 i nempe 注1 nempeを補うとよい。


@2 i.e. n.
2136-41.
 注2 すなわち、2136-41番。


@3 i quae videantur. 注3 quae videanturを補うとよい。


@4 Jehova. 注4 JehovaJehovahに換えた。


@5 i quod haec in sensu interno
contineantur, nusquam ex litera apparere potest, sed usque quod illa sint,
verum est.
 注5 quod haec in sensu interno
contineantur, nusquam ex litera apparere potest, sed usque quod illa sint,
verum est
を補うとよい。


@6 i ubivis. 注6 ubivisを補うとよい。


@7 A has Rama as Gk. 注7 自筆原稿にはギリシア語のようにRamaである。


@8 Heb. is obscure. In 8869 this is rendered
vocaverunt seipsos, sic iverunt propter se ipsos;
 注8 vocarunt illos, sic iverunt a faciebus eorum の箇所)へブル語(原典)のそれは不明瞭である。8869番では、これは「vocaverunt seipsos, sic iverunt
propter se ipso
」と訳されている。


in 10406 vocaverunt seipsos et iverunt e faciebus suis. 10406番では「vocaverunt seipsos et iverunt e faciebus suis」である。


原典講読『みことばとその内意』 47(訳文)

 

(3) 訳文


47. この章〔創世記第18章〕から、みことばの内意がどんなものであるか、そして人間により読まれているとき、どのようにそれが天使たちに知覚されるか、特に明らかにすることができる。アブラハムがエホバを三人の男の形の下に現われ、また、サラ、アブラハム、また彼のしもべが、彼らのために食べ物を、すなわち、小麦の粉からパン菓子、牛の息子、なおまたバターと牛乳を用意したこと以外に文字どおりの歴史的な意味からは何らかのものが理解されない。それらはこのように起こった歴史的な事実あるけれども、それでも、天使たちによりこのように知覚されない、しかし、まったく文字からと関係なく、それらは「内容」☆の中にあるものにしたがって表象し、意味する。すなわち、そこに歴史的に言われているものの代わりに、人間性の中の主の知覚の状態とその時の神性の交通、なおまた人間性の完全な結合、また神的なものと人間性の本質〔の結合〕の前の、その方の神的な本質〔を天使は知覚する〕。その状態についてもまた〔を天使は知覚するが〕、それについて主が次のように言われた、


 


 神をだれもかつて見ていない、御父のふところにいるただひとりの御子が、その方が示された、「ヨハネ」1:18


 


 また、そこに食べ物によって天的なまた霊的な善でないなら何も話しに出されていない。それらについては、〔今後の〕解説の中に〔述べよう〕。またさらにその後、サラが翌年の定まった時に生む息子について言われたことは、主の人間性の理性的なものが神的なものにされること以外に他のことは何も知覚されない。最後に、アブラハムがエホバとソドムとゴモラの転覆について話したことは、それらによって、人類のための主のとりなし(調停)以外に何らかのものは何もないそしてそこの「五十、四十五、四十、三十、二十と十」によって、善に加えられる真理がある者のもとの、また試練と闘争を通して、または他の状態を通して善がある者のためのとりなし(調停)である。みことばの中の他のものもこのようである。そこに示されている個々の言葉の解説から、言葉の個々のものに、歴史的なものも預言的なものも、みことばの〔どこにも〕同様のものが含まれていることを、さらによく明らかにすることができる。


 このような内意が、みことばの中のどこにもあること、それらの中ではただ主について、天界の中のその方の王国について、地上のその方の教会について、また特定的に、それぞれの者のもとの教会、このように愛の善と信仰の真理についてだけが扱われていることもまたそれぞれの者に、福音書記者に引用された旧約聖書から明らかにすることができる、例えば、「マタイ福音書」に、


 


 主は、私の主に言った、「わたしの右に座れ、わたしがあなたの敵を足台として、あなたの足を置くまで」22:44。「詩篇」110:1


 


 それが主について扱っていることは、その場所に引用されているダビデのものの文字どおりの意味からは、見られることができない、しかしそれでも、主以外の他の者が意味されないことは、その方がそこに教えている。


 同書に、


 


 あなたは、ベツレヘム、ユダの地、ユダの指導者の中で決して最小の者ではない、というのは、あなたから指導者が出るから、その者はわたしの民を、イスラエルを牧する、2:6。「ミカ書」5:2


 


ユダヤ人のように、文字どおりの意味の中にとどまる者は、そこに主が生まれることを確かにここから知っている、しかし、彼らをカナンの地へ戻す指導者と王を期待するので、それゆえ、文字にしたがってそこの言葉を、すなわち、「ユダの地」によってカナンの地を、「イスラエル」によってもイスラエルを、それでもどこにあるか知らず、また「指導者」によって依然として自分たちのメシアを解釈する。そのときそれでも、他のものがユダとイスラエルによって、すなわち、「ユダ」によって天的なもの、「イスラエル」によって霊的なもの、天界の中と地の中に、また「指導者」によって主が意味される。


 同書に、


 


ラマの中で声が聞こえる、悲嘆、叫び、多くの者の泣き叫び。ラケルが自分の子たちを嘆き悲しんでいる、また、子たちが〔もう〕いないので慰められることを欲しない、2:18。「エレミヤ書」31:15


 


 文字どおりの意味の中にとどまる者は、決してここから、同じみことばの内的なものであるその意味を把握しない。それが、それでも、存在することは、福音書に明らかである。


 同書に、


 


 エジプトからわたしはわたしの息子を呼んだ、2:15。「ホセア書」11:1


 


 この預言者の書に次のように言われている、


 


 イスラエルが少年のとき、わたしは彼を愛した、またエジプトからわたしの息子を呼んだ。彼らは彼らを呼んだ、このように彼らの顔から行った。…また、わたしはエフライムが行くことを行なった、同個所1-3


 


 内意が存在することを知らない者は、ここにヤコブがエジプトに入るとき、また彼の子孫がここから出るとき、また「エフライム」によってエフライムの種族が、このようにみことばの歴史的なものの中にあるのと同じものが意味されること以外に異なって知ることができない。しかしそれでも、福音書のみことばから、主を意味することが明らかである。しかし、それぞれに何を意味するか、内意によって明らかにされないなら、決して知られることができない。


 


「内容」とは各章の中の各節の解説を始める前にその章の「内容」の概略を述べたもの。ここでは2136-41番に述べられている。


原典講読『みことばとその内意』 48(直訳まで)

 

(1) 原文「2310番」


48. DE SENSU INTERNO Verbi pluries
prius actum est; sed scio quod pauci possint credere quod talis sensus sit in
singulis Verbi, non solum in Propheticis, sed etiam in Historicis: quod talis
sensus sit in Propheticis, facilius credi potest quia in illis non talis series
est, et simul in illis sunt locutiones peregrinae; inde quod aliquod arcanum
involvant, quisque autumare potest: sed quod similiter in Historicis, non ita
facile apparet, tam quia hactenus nemini in mentem venit, quam quia Historica
talia sunt ut animum detineant in se, et sic abstrahant mentem ad cogitandum
quod altius quoddam ibi reconditum sit; tum quoque quia Historica vere talia
sunt, qualiter relata: [2] at usque nullus non concludere potest quod interius
etiam in illis caeleste et Divinum sit quod non elucet, ex eo: Primo, quod Verbum sit a Domino per
caelum ad hominem demissum, et sic quod aliud sit in sua origine; qualis origo
sit, et quod haec differat et distet a litterali sensu ita ut ne quidem
videatur, proinde ab illis qui mere mundani sunt, non agnoscatur, multis in
sequentibus ostendetur: Secundo, quod
Verbum quia Divinum, non solum scriptum sit pro homine sed etiam pro angelis
apud hominem, ut inserviat non modo usui generi humano sed etiam usui caelo; et
quod sic Verbum sit medium uniens caeli et terrae; unio est per Ecclesiam, et
quidem per Verbum in Ecclesia, quod ideo tale est,
{1}et ab omni
alio scripto distinguitur. [3] Quod in specie Historica attinet, nisi ea
similiter Divina et caelestia abstracte a littera continerent, nusquam agnosci
potuissent ab aliquo qui ultra cogitat, pro Verbo inspirato, et hoc quoad
unamquamvis iotam; an quisquam diceret quod memoraretur in Divino Verbo de re
abominabili filiarum Loti, de quibus ad finem hujus capitis? de Jacobo quod
baculos decorticaverit et denudaverit ad album, et posuerit in aqualiculis ut
pareret grex diversicolores, punctatos et maculosos? praeter plura alia in
Libris ceteris Mosis, in Joshuae, Judicum, Samuelis, et Regum, quae nullius rei forent, et
perinde si scirentur vel non scirentur, nisi Divinum arcanum altius
involverent; nisi hoc, nihil differrent ab historicis aliis, quae quandoque ita
scripta sunt ut plus videantur posse afficere. [4] Quia orbis eruditus ignorat
quod Divina et caelestia intus etiam in historicis Verbi lateant, nisi foret ex
sancta veneratione quae ab infantia illis pro Libris Verbi impressa est, etiam
facile animo dicerent quod Verbum non sit sanctum, nisi solum inde, cum tamen
non inde est, sed quia sensus internus, et is caelestis et Divinus, inest, qui
facit ut uniat caelum cum terra, hoc est, mentes angelicas cum humanis, et sic
has cum Domino.


@1 ut.


 


(2) 直訳


48. DE SENSU INTERNO Verbi pluries
prius actum est;
 みことばの内意についてしばしば以前に扱われた。


sed scio
quod pauci possint credere quod talis sensus sit in singulis Verbi, non solum
in Propheticis, sed etiam in Historicis:
 しかし、私は知っている、わずかな者が信じることができること、このような意味がみことばの個々のものの中にあること、預言のものの中だけでなく、しかしまた歴史のものの中に。


quod talis
sensus sit in Propheticis, facilius credi potest quia in illis non talis series
est, et simul in illis sunt locutiones peregrinae;
 このような意味が預言のものの中にあること、さらに容易に信じられることができる、それらのなかにこのような連続がないので、また全体を見ると(一緒に)それらの中に見慣れない(奇妙な)し方がある。


inde quod
aliquod arcanum involvant, quisque autumare potest:
 ここから、何らかのアルカナ(奥義)を含むことを、だれもが憶測することができる。


sed quod
similiter in Historicis, non ita facile apparet, tam quia hactenus nemini in
mentem venit, quam quia Historica talia sunt ut animum detineant in se, et sic
abstrahant mentem ad cogitandum quod altius quoddam ibi reconditum sit;
 しかし、同様に、歴史のものの中に、このように容易に見られない、今までだれにも心の中にやって来ない(ので)1、歴史のものはこのようなものであるので☆1、アニムスをそれ自体の中に保つような、またこのように心を考えることへ引き離す☆2、何か深いものがそこに隠されていること。


1 tamquam~は「~と同じく…」「~も…も」という意味の相関文。ここではあえて訳出しないで「~であるし~であるので」とすればよいでしょう。


2 「~向けて引き離す」は日本語としては破たんしています、「~から引き離す」でしょう。


tum quoque
quia Historica vere talia sunt, qualiter relata:
 そのうえまた歴史的なものは真にこのようなものであるので、そのように語ら(述べ)た。


[2] at
usque nullus non concludere potest quod interius etiam in illis caeleste et
Divinum sit quod non elucet, ex eo:
 [2] しかしそれでも、だれも推論することができない(ことは)ない、それらの中の内部にもまた天的なものまた神的なものがあること、それは輝き出ない(見えてこない)、それらから――


Primo, quod Verbum sit a Domino per caelum ad
hominem demissum, et sic quod aliud sit in sua origine;
 最初(第一)、みことばは主から天界を通って人間に行かされた(もの)であること、このようにその起源の中に他()ものがあること☆。


「別のものがその起源の中にある」は、このままでは誤訳に近いでしょう。「(みことばの中に)その起源から(ではない)別のものがある(ように思えてしまう)」と補って理解すればよいでしょう。ここで「誤訳」とは「理解できない訳」という意味です。


qualis
origo sit, et quod haec differat et distet a litterali sensu ita ut ne quidem
videatur, proinde ab illis qui mere mundani sunt, non agnoscatur, multis in
sequentibus ostendetur:
 起源がどのようなものであるか、またこれらが文字どおりの意味から異なっている、また離れていること、このように決して見られないように、それゆえに、彼らから、その者は単に世俗的である、認められない、続くものの中で多く示される。


Secundo, quod Verbum quia Divinum, non solum scriptum
sit pro homine sed etiam pro angelis apud hominem, ut inserviat non modo usui
generi humano sed etiam usui caelo;
 第二に、みことばは神的〔である〕ので、人間のためにだけでなく、しかしまた人間のもとの天使のために書かれたこと、人類の役立ちにだけでなくしかしまた天界の役立ちに、のように。


et quod sic
Verbum sit medium uniens caeli et terrae;
 また、このようにみことばは天界と地の結合する手段であること。


unio est
per Ecclesiam, et quidem per Verbum in Ecclesia, quod ideo tale est,
{1}et
ab omni alio scripto distinguitur.
 結合は教会によって存在する、そのうえ(実際に)会の中のみことばによって、それゆえ、そのようなものであること、またすべての他の書かれたも(文書)ら区別される。


[3] Quod in
specie Historica attinet, nisi ea similiter Divina et caelestia abstracte a
littera continerent, nusquam agnosci potuissent ab aliquo qui ultra cogitat,
pro Verbo inspirato, et hoc quoad unamquamvis iotam;
 [3] 特に歴史のものについては、それらが同様に文字から切り離された神的なものと天界的なものが含まれていないなら、決して認められることができなかった、ある者により、その者は〔どこまでも〕越えて考える霊感を受けたみことばとして、またこれをどのイオタ(少しのもの、一点)関して。


an quisquam
diceret quod memoraretur in Divino Verbo de re abominabili filiarum Loti, de
quibus ad finem hujus capitis?
 だれが言うのか? 神的なみことばの中に記録されていること、ロトの娘の忌まわしい事柄について、それらについてこの〔第十九〕章の終わりに〔ある〕。


de Jacobo
quod baculos decorticaverit et denudaverit ad album, et posuerit in aqualiculis
ut pareret grex diversicolores, punctatos et maculosos?
 ヤコブについて、棒()を樹皮を剥いだ、また裸にした(むいた)白へ、また水路の中に置いた、(羊の)群れが産むように、いろいろな色の、斑入りの、またしみ(斑点)のある?


praeter
plura alia in Libris ceteris Mosis,
in Joshuae, Judicum, Samuelis, et Regum, quae nullius rei forent, et
perinde si scirentur vel non scirentur, nisi Divinum arcanum altius
involverent;
 ほかに他の多くのもの、別の「モーセ書」の書の中に、「ヨシュア記」、「士師記」、「サムエル記」、「列王記」の中に、それらは物事の何でもな(重要でない)のになったろう、またまったく同じ〔ものになったろう〕もし知られるかあるいは知れらない〔にしても〕、もし神的な深いアルカナが含まれていないなら。


nisi hoc,
nihil differrent ab historicis aliis, quae quandoque ita scripta sunt ut plus
videantur posse afficere.
 もしこれがないなら、他の歴史のものから何も異ならない、それらは時々、このように書かれる、もっと見られるように、感動させることができる。


[4] Quia
orbis eruditus ignorat quod Divina et caelestia intus etiam in historicis Verbi
lateant, nisi foret ex sancta veneratione quae ab infantia illis pro Libris
Verbi impressa est, etiam facile animo dicerent quod Verbum non sit sanctum,
nisi solum inde, cum tamen non inde est, sed quia sensus internus, et is
caelestis et Divinus, inest, qui facit ut uniat caelum cum terra, hoc est,
mentes angelicas cum humanis, et sic has cum Domino.
 [4] 学問の世界で知られていないので、神的なものと天界的なものが内部に、みことばの歴史のものの中にも隠れていること、もし聖なる崇敬からでなかったなら、それらは幼児期から彼らにみことばの書のために(として)みつけられている、さらにまた容易にアニムスで言うであろう、みことばは聖なるものではないこと、もし単にここから☆1でないなら。そのとき、たとえここからでなくても、内意が、またそれに天界的なものと神的なものが、内在するので、それは天界を地と結合するようにする、すなわち、天使の心を人間の〔心〕と、またこのようにこれら〔後者☆2〕の〔心〕を主に。


1 「ここから」とは(おわかりと思いますが)内部に神的なものと天界的なものが隠れていることが世で知られていないこと」です。ここで文を区切った方がよいでしょう。


2 後者とは人間です。


@1 ut. 注1 utetに換えた。