原典講読『表象と対応』 3

 

(1) 原文「2989番」


3. Sciri etiam potest quod tales
effigies non existant in mente quale sistuntur in vultu, sed quod modo sint
affectiones quae sic effigiantur: tum quod tales actus non existant in mente
quales sistuntur per actiones in corpore, sed quod sint cogitationes quae sic
figurantur; quae mentis sunt, illa spiritualia sunt, quae autem corporis, illa
naturalia sunt; inde patet quod correspondentia detur inter spiritualia et
naturalia; et quod repraesentatio sit spiritualium in naturalibus; seu quod
idem, cum illa quae sunt interni hominis effigiantur in externo, tunc quae
apparent in externo, sunt repraesentativa interni, et quae concordant, sunt
correspondentia.


 


(2) 直訳


3. Sciri etiam
potest quod tales effigies non existant in mente quale sistuntur in vultu, sed
quod modo sint affectiones quae sic effigiantur:
 さらにまたられることができるこのような存在するようにならないこと、顔つき(容貌)の中に示されるような☆、しかし、単なる情愛であることそれらがこのようにされる


talisqualis…で相関文となっています。「どのような…そのような~」。


tum quod tales actus non existant in mente
quales sistuntur per actiones in corpore, sed quod sint cogitationes quae sic
figurantur;
 なおまた、このような行動存在するようにならないこと、行動によって身体の中に示されるような、しかし、思考であること、それらがこのように見える形に表わされる(体現される)


quae mentis sunt, illa spiritualia sunt, quae
autem corporis, illa naturalia sunt;
 心のものであるものそれらは霊的なものであるけれども、身体のものであるものそれらは自然的である


inde patet
quod correspondentia detur inter spiritualia et naturalia;
 ここから明らかである、対応が霊的なものと自然的なものの間に存在すること。


et quod
repraesentatio sit spiritualium in naturalibus;
 また自然的なものの中に霊的なものの表象があること。


seu quod
idem, cum illa quae sunt interni hominis effigiantur in externo, tunc quae
apparent in externo, sunt repraesentativa interni, et quae concordant, sunt
correspondentia.
 すなわち(または)、同じこと〔であるが〕、それら人間の内なるもののものが外なるものの中に映し出されるとき、その時、それらが外なるものの中に見られる、内なるものの表象である、またそれらが一致している〔こと〕、〔それが〕対応である。


 


(3) 訳文


3. さらにまた容貌の中に示されるような存在しないで、情愛だけ〔が存在するの〕でありそれらがこのようにされることをることができるなおまた、行動によって身体の中に示されるような行動存在しないで、〔あるのは〕思考であり、それらがこのように(見える)形に表わされる。心に属するものは霊的なものであるけれども、身体に属するものは自然的であるここから、霊的なものと自然的なものの対応存在すること、また自然的なものの霊的なものの表象があることがらかであるまたはじことであるが〕、それら人間なるものがなるもののされる時、外なるもののられるものがなるものの表象でありそれらが一致していることが対応である


原典講読『みことばとその内意』 42

 

(1) 原文「1980番」


42. Dignum memoratu est, postquam
evigilatus cum referrem quid vidissem in somnio, et hoc longa serie, tunc
quidam angelici spiritus, non ex illis de quibus supra, dicebant quod illa
prorsus coinciderent et eadem essent cum illis rebus de quibus locuti inter se,
et quod nihil prorsus differret, sed usque quod non essent illa de quibus
sermonem habuerunt sed repraesentativa eorundem, in quae ideae illorum in mundo
spirituum ita versae et mutatae essent; nam ideae angelorum in repraesentativa
vertuntur in mundo spirituum; inde omnia et singula quae inter se locuti, ita
repraesentata in somnio: dictum porro ab illis quod eadem loquela potuisset in
alias repraesentationes verti, immo in similes et dissimiles cum indefinita
varietate; quod in tales, fuisse secundum statum spirituum circum me, et inde
secundum meum statum in quo tunc eram: verbo, quod perplura dissimilia somnia
possint ex simili loquela, ita ab una origine, delabi et sisti, ex causa, ut
dictum, quoniam illa quae memoria et affectione hominis, sunt vasa recipientia,
in quibus variantur recipiuntur ideae repraesentative secundum formae eorum
variationes et
{1} status mutationes.


@1 i eorum.


 


(2) 直訳


42. Dignum memoratu est, postquam
evigilatus cum referrem quid vidissem in somnio, et hoc longa serie, tunc
quidam angelici spiritus, non ex illis de quibus supra, dicebant quod illa
prorsus coinciderent et eadem essent cum illis rebus de quibus locuti inter se,
et quod nihil prorsus differret, sed usque quod non essent illa de quibus
sermonem habuerunt sed repraesentativa eorundem, in quae ideae illorum in mundo
spirituum ita versae et mutatae essent;
 話しに出す(記録する)価値がある、間が覚めた後、私が話したとき、何を私が夢の中で見たか、またこれは長いもの〔であった〕連続して、その時、天使的な霊が、彼らからでない、それらの者については前に〔述べた〕、言った、それらはまったく一致する、またそれらと同じものであったこと、それらについて自分たちの間で話した、また何もまったく異ならかったこと、しかしそれでも、それらではなかった、それらについて話しを持った、しかし同じものの表象的なもの〔であった〕、それらの中に彼らの観念は霊たちの世界の中でこのように曲げられ、変えられる。


nam ideae
angelorum in repraesentativa vertuntur in mundo spirituum;
 なぜなら、天使の観念は霊たちの世界の中で表象的なものに変えられるから。


inde omnia
et singula quae inter se locuti, ita repraesentata in somnio:
 ここから、すべてと個々のものは、それらは自分たちの間で話される、このように表象的なものに〔変えられる〕夢の中で。


dictum
porro ab illis quod eadem loquela potuisset in alias repraesentationes verti,
immo in similes et dissimiles cum indefinita varietate;
 さらに彼らから言われた、同じ話しが他の表象的なものに変えられることができること、それどころか、無限の変化とともに似たものや似ないものに。


quod in
tales, fuisse secundum statum spirituum circum me, et inde secundum meum statum
in quo tunc eram:
 このようなものの中に〔変えられる〕こと、私のまわりの霊の状態にしたがっていた、またここから私の状態にしたがっていた、その中に、その時、私はいた。


verbo, quod
perplura dissimilia somnia possint ex simili loquela, ita ab una origine,
delabi et sisti, ex causa, ut dictum, quoniam illa quae memoria et affectione
hominis, sunt vasa recipientia, in quibus variantur recipiuntur ideae
repraesentative secundum formae eorum variationes et
{1} status
mutationes.
 一言でいえば、非常に多くの似ていない夢が、同じ話しから、このように一つの源から、降り、示されることができること、理由から、〔前に〕言われたように、それらは、それらは人間の記憶と情愛、受け入れる容器であるので、それらの中に表象的な観念が変えられ、受け入れられる、彼らのいろいろな形にしたがって、また〔彼らの〕変化の状態にしたがって。


@1 i
eorum.
 注1 eorumを補うとよい。


 


(3) 訳文


42. 話しに出す価値がある。間が覚めた後、何を私が夢の中で見たか、またこれは連続した長いもの〔であった〕が、〔これを〕私が話した時、天使的な霊が、それらの者に前に〔述べた〕者ではないが、「それらは、それらについて自分たちの間で話したものとまったく一致し、同じものであり、何もまったく異ならい」と言った、しかしそれでも、それらについて話したものはなく、しかし同じものの表象的なもの〔であって〕、それらの中に彼らの観念は霊たちの世界の中でこのように曲げられ、変えられたのであった。なぜなら、天使の観念は霊たちの世界の中で表象的なものに変えられるから。ここから、彼らの間で話されるすべてと個々のものは、このように夢の中で表象的なものに〔変えられる〕。さらに彼らから、同じ話しが他の表象的なものに、それどころか、無限の変化とともに似たものや似ないものに変えられることができる、と言われた。このようなものの中に〔変えられる〕ことは、私のまわりの霊の状態にしたがっていた、またここからその時、私がその中にいた私の状態にしたがっていた。一言でいえば、非常に多くの似ていない夢が、同じ話しから、このように一つの源から、降り、示されることができること、その理由は、〔前に〕言われたように、人間の記憶と情愛は受け入れる容器であるので、それらの中に表象的な観念が、彼らのいろいろな形にしたがって、また変化の状態にしたがって、変えられ、受け入れられるからである。