(1) 原文「1974番」
36. Post somnum molestum, circa primam
vigiliam, sistebatur visum amoenissimum; erant serta sicut laurea, virentia, in
pulcherrimo ordine, mobilia sicut viva, talis formae et concinnitatis ut
describi nequeant ob pulchritudinem et harmoniam, et inde profluentem
affectionem beatitudinis; erant duplici serie inter se paulum distante, satis
in longum consociata, et jugiter statum pulchritudinis variantia: hoc
perspicuum erat spiritibus, etiam malis. Successit postea aliud visum adhuc
pulchrius in quo felix caeleste, sed modo obscure visibile; erant infantes in
ludis caelestibus, qui ineffabili modo afficiebant mentem. [2] Postea de visis
illis locutus cum spiritibus, qui fassi quod similiter mecum viderint primum,
sed non alterum nisi ita obscure ut non potuissent dicere quid esset; inde
indignatio apud eos orta, {1}postea per gradus invidia ex eo quia
dictum quod angeli et infantes illud viderint; quam eorum invidiam sensibiliter
dabatur percipere, sic ut nihil me fugeret quantum ad instructionem; invidia
talis erat ut apud eos non solum causaretur summam molestiam sed etiam angorem
et interiorem dolorem, ex causa solum quod non ii viderint etiam alterum;
ducebantur inde per invidiae varietates usque ut {2}dolerent
praecordiis: [3] cum in eo statu essent, locutus [sum] cum illis de invidia,
quod contenti possent esse quod primum viderint, et quod etiam potuissent
alterum si boni fuissent; inde quoque indignatio exasperabat invidiam, quae
adhuc crevit usque ad eum gradum ut postea ne quidem sustinerent minimum
recordationis ejus quin dolore afficerentur; status et processus invidiae cum
ejus gradibus, incrementis, variatis et mixtis aegritudinibus animi et cordis,
non describi possunt: ostensum sic quantum cruciantur impii ex sola invidia,
cum beatitudinem bonorum e longinquo vident, immo dum solum de illa cogitant.
@1
postmodum. @2 doleant.
(2) 直訳
36. Post somnum molestum, circa primam
vigiliam, sistebatur visum amoenissimum; かき乱された(不安な)夢の後、初更☆1の頃、最も快い光景☆2が示された。
☆ 「更(こう)」とは夜間を四分(三分の時もあった)したうちの一つ。夜の時間を20時(8時)から明け方4時までの8時間とすれば20時から22時までの2時間程度の時間です。
「時計」などない古代の時間、まだ「明かり」などあまりないとき、夜の始まりの最初の4分の1は20時から22時といったころでしょう、現代なら、ほとんどの人が起きている時間です。
☆2 「レキシコン」ではvisus「視覚」に「光景(英語でsight)」の訳語はありません、でもここの箇所を見れば、加えるようですね。
erant serta
sicut laurea, virentia, in pulcherrimo ordine, mobilia sicut viva, talis formae
et concinnitatis ut describi nequeant ob pulchritudinem et harmoniam, et inde
profluentem affectionem beatitudinis; 月桂樹のような花冠があった、緑のもの、最も美しく整えられた、生きているように動くもの、形とこぎれいさでこのようなもの、美と調和のために述べられることができないような、またここから幸福の状態の情愛の流れ出る〔ような〕。
erant
duplici serie inter se paulum distante, satis in longum consociata, et jugiter
statum pulchritudinis variantia: 二重の(二倍の)系列であった、それ自体の間で少し離れて、十分に長く合わさった、また常に、美のさまざまな状態で。
hoc
perspicuum erat spiritibus, etiam malis. このことは霊に〔よって〕知覚された、さらにまた悪い者に。
Successit
postea aliud visum adhuc pulchrius in quo felix caeleste, sed modo obscure
visibile; その後、他の光景が続いた、なおさらさらに美しい、その中に天界の幸福が〔あった〕、しかし、ただ不明瞭に見えて。
erant
infantes in ludis caelestibus, qui ineffabili modo afficiebant mentem. 幼児たちが天界の遊びの中にいた、それが言語に絶する方法で心を動かした。
[2] Postea
de visis illis locutus cum spiritibus, qui fassi quod similiter mecum viderint
primum, sed non alterum nisi ita obscure ut non potuissent dicere quid esset; [2] その後、それらの光景について霊たちと話した、その者は認めたこと、私と同様に最初の(第一の)ものを見たこと、しかしもう一つ(第二)のものを〔見〕ない、このように不明瞭にでないなら、何であったか言うことができなかったように。
inde
indignatio apud eos orta, {1}postea per gradus invidia ex eo quia
dictum quod angeli et infantes illud viderint; ここから、彼らのもとに憤りが生じた、その後、次第にそのことからねたみが、言われたので、天使と幼児がそれを見たこと。
quam eorum
invidiam sensibiliter dabatur percipere, sic ut nihil me fugeret quantum ad
instructionem; 彼らのそのねたみを感覚でとらえらるように知覚することが与えられた、そのように私に何も逃げ去らない、教えに向け〔られている〕てかぎり。
invidia
talis erat ut apud eos non solum causaretur summam molestiam sed etiam angorem
et interiorem dolorem, ex causa solum quod non ii viderint etiam alterum; 〔その〕ねたみはこのようなものであった、彼らのもとで最大の(極度の)悩みをひき起こすだけでなく、しかしまた苦悶と内的な苦痛を、~だけの理由から、彼らがもう一つ(第二)のものもまた見なかったこと。
ducebantur
inde per invidiae varietates usque ut {2}dolerent praecordiis: ここから、多様なねたみよって導かれた、心臓(胸の奥)で悲しんだまでも。
[3] cum in
eo statu essent, locutus [sum] cum illis de invidia, quod contenti possent esse
quod primum viderint, et quod etiam potuissent alterum si boni fuissent; [3] その状態の中にいたとき、私は彼らとねたみについて話した、満足していることができること、最初(第一)のものを見ること、またさらにもう一つ(第二)のものをもまた〔見ることが〕できること、もし善良な者であったなら。
status et
processus invidiae cum ejus gradibus, incrementis, variatis et mixtis
aegritudinibus animi et cordis, non describi possunt: ねたみの状態と進行は、その程度(段階)、増大、アニムス(気質)と心の困難(病気)で変化また混合(したもの)とともに、述べられることができない。
ostensum
sic quantum cruciantur impii ex sola invidia, cum beatitudinem bonorum e
longinquo vident, immo dum solum de illa cogitant. このように示された、不信心な者がどれだけ苦しめられるか、単なる〔自分の〕ねたみから、遠方から善良な者の幸福の状態を見るとき、それどころか、単にそれについて考える時。
@1 postmodum. 注1 postmodum「後で」をpostea「その後」に換えた。〔私にはこの違いがわかりません。〕
@2 doleant. 注2 doleantをdolerentに換えた。〔時制を合わせた、悲しむ→悲しんだ〕
(3) 訳文
36. かき乱された夢の後、初更の頃、最も快い光景が示された。緑の、最も美しく整えられた、生きているように動き、形とこぎれいなような月桂樹冠があった、美と調和のために述べられることができず、ここから幸福の状態の情愛の流れ出るよであった。二重の系列で互いの間が少し離れ、十分に長く合わり、また常に、美のさまざまな状態であった。これは霊に、さらに悪い者にも知覚された。その後、なおさら美しい他の光景が続き、その中に天界の幸福があったが、しかし、ただ不明瞭に見えた。幼児たちが天界の遊びの中にいて、それが言語に絶する方法で心を感動させた。
[2] その後、それらの光景について霊たちと話し、その者は、私と同様に最初のものを見たこと、しかしもう一つのものは、何であったか言うことができなかったように不明瞭にでないなら見なかったことを認めた。ここから、彼らのもとに憤りが、その後、天使と幼児がそれを見た、と言われたので、そのことから次第に、ねたみが生じた。彼らのそのねたみを、感覚でとらえらるように知覚することが与えられ、そのように教えに向けられているかぎり、私に何も逃げ去らなかった。〔その〕ねたみは、彼らがもう一つのものもまた見なかっただけの理由から、彼らのもとで極度の悩みだけでなく、しかしまた苦悶と内的な苦痛をひき起こすようなものであった。ここから、多様なねたみよって導かれ、胸の奥までも悲しだ。
[3] その状態の中にいたとき、私は彼らとねたみについて、最初のものを見ることに満足していることができること、またさらにもう一つのものもまた、もし善良な者であったなら〔見ることが〕できる、と話した。ねたみの状態と進行は、その程度、増大、アニムス(気質)と心の病気で変化また混合したものとともに、述べられることができない。このように、不信心な者が、単なる〔自分の〕ねたみから、遠方から善良な者の幸福の状態を見るとき、それどころか、ただそれについて考える時、どれだけ苦しめられるかが示された。