原典講読『みことばとその内意』 12,13

 

(1) 原文「1870番」


12. Similiter se habet cum Verbo
Domini; singulae voces ibi formant suas ideas, nam vox non est nisi formata sic
idea ut percipiatur sensus, in quibus tam innumerabilia sunt quae non ad
perceptionem hominis venire possunt, sed solum ad angelorum, ut nusquam credi
possit; quae cum aperiuntur a Domino, sistuntur formae interiores perceptioni
per jucunda et felicia, et visui per repraesentativa et paradisiaca, illa ex
caelestibus et spiritualibus amoris seu misericordiae Domini, haec a radiis
lucis inde. [2] Ostensum mihi est per mirabilem experientiam quod Verbum non
solum quoad singulas voces, sed etiam quoad singulas litterulas cujusvis vocis,
ita prorsus sicut dicitur, quoad minimam iotam, inspiratum sit; unicuivis enim
iotae inest aliquid ex affectione et vita, quae communis est vocis, ita
singularissimis correspondenter insinuata; sed haec absque praevia cognitione
plurium ad intellectum nequicquam explicari possunt.


 


(2) 直訳


12. Similiter se habet cum Verbo
Domini;
 同様に主のみことばに振る舞う。


singulae
voces ibi formant suas ideas, nam vox non est nisi formata sic idea ut
percipiatur sensus, in quibus tam innumerabilia sunt quae non ad perceptionem
hominis venire possunt, sed solum ad angelorum, ut nusquam credi possit;
 個々の言葉(単語)そこに自分の観念を形作っている、なぜなら、言葉は形でないなら〔何ものでも〕ないから、このように意味が知覚されるような観念、それらの中にこのように無数のものがある、それらは人間の知覚にやって来ることができない、しかしただ天使の〔知覚に〕決して信じられることができないように。


quae cum
aperiuntur a Domino, sistuntur formae interiores perceptioni per jucunda et
felicia, et visui per repraesentativa et paradisiaca, illa ex caelestibus et
spiritualibus amoris seu misericordiae Domini, haec a radiis lucis inde.
 それらが主により開かれるとき、知覚に快さと幸福を通して(よって)的な形が示される、また視覚に表象物と楽園のものによって、それら(前者)は愛の、すなわち主の慈悲の天的なものと霊的なものから、これら(後者)そこからの光の光線から。


[2]
Ostensum mihi est per mirabilem experientiam quod Verbum non solum quoad
singulas voces, sed etiam quoad singulas litterulas cujusvis vocis, ita prorsus
sicut dicitur, quoad minimam iotam, inspiratum sit;
 [2] 驚くべき経験によって私に示された、みことばは個々の言葉に関してだけでなく、しかしそれぞれの言葉の個々の文字に関してもまた、言われているようにそのように完全に、最小の一(イオタまたはヨード)に関して、霊感を受けた(ものである)と。


unicuivis
enim iotae inest aliquid ex affectione et vita, quae communis est vocis, ita
singularissimis correspondenter insinuata;
 というのは、それぞれの一点に情愛といのちからの何らかのものが内在するから、それは言葉に共通である、このように最も個々のものに対応して入り込んでいる☆。


意味が汲み取りづらいですが「言葉(単語)の最小の部分にもその言葉と共通するものがあって、対応によって言葉の中に入り込んでいる」という意味でしょう。しかし、これでもわかりづらいでしょう。


sed haec
absque praevia cognitione plurium ad intellectum nequicquam explicari possunt.
 しかし、これらは先立つ多くの思考なしに、理解力に決して説明されることができない。


 


(3) 訳文


12. 主のみことばに同様である。個々の言葉そこにその観念を形作っている、なぜなら、言葉はこのように意味が知覚されるような観念の形以外の何ものでもないから、それらの中に決して信じられることができないような、人間の知覚にやって来ることができないような無数のものがあり、それらはただ天使の知覚にしかやって来ない。それらが主により開かれるとき、快さと幸福を通して知覚に、また表象物と楽園のものによって視覚に的な形が示される。前者は愛の、すなわち主の慈悲の天的なものと霊的なものから、後者はそこからの光の光線からである。


[2] 驚くべき経験によって、みことばは個々の言葉に関してだけでなく、しかしそれぞれの言葉の個々の文字に関してもまた、言われているように、最小の一点に関しても、そのように完全に霊感を受けたものであることが私に示された。というのは、それぞれの一点に情愛といのちからの何らかのものが内在し、それは言葉に共通なものであって、このように最も個々のものにも対応して入り込んでいるから。しかし、これらは、先立つ多くの思考なしに、決して説明されて、理解されることができない。


 


(1) 原文「1871番」


13. Verbum Domini quomodo apparet coram
angelis, non describi potest, sed aliqua idea capi ab illis qui in
{1}cimeliis
viderunt cylindros opticos, in quibus repraesentantur imagines pulchrae ab
illis quae circum circa ruditer projecta sunt; ibi tametsi illa quae circum
circa sunt, apparent nullius formae, seriei et ordinis, sed modo projectiones
confusae, usque dum illa concentrantur versus cylindrum, repraesentant ibi
imaginem venustam; ita se habet cum Verbo Domini, cumprimis prophetico Veteris
Testamenti; in sensu litterali vix nisi inordinatum quoddam apparet, sed cum
legitur ab homine, imprimis ab infante puerulo seu puella, fit per gradus ut
ascendit, formosius et jucundius; et tandem sistitur coram Domino sicut imago
hominis, in qua et per quam repraesentatur caelum in suo complexu, non quale
est, sed quale vult Dominus ut sit, nempe ut sit similitudo Ipsius.


@1 cimelium from Gk. [κειμλιον] (keimelion) = ‘a depository, treasure house (? museum).The following description seems to be that of a kaleidoscope.


 


(2) 直訳


13. Verbum Domini quomodo apparet coram
angelis, non describi potest, sed aliqua idea capi ab illis qui in
{1}cimeliis
viderunt cylindros opticos, in quibus repraesentantur imagines pulchrae ab
illis quae circum circa ruditer projecta sunt;
 主のみことばが天使の前にどのように見られるか、述べられることができない、しかし、何らかの観念がそれらにより把握されること〔ができる〕、それは博物館の中の光学円筒に見られる、それらの中に美しい像が描き出される、それらから、それらはまわりに☆粗雑に投影されている。


circum circaは一つとして綴られることも多いです。


ibi tametsi
illa quae circum circa sunt, apparent nullius formae, seriei et ordinis, sed
modo projectiones confusae, usque dum illa concentrantur versus cylindrum,
repraesentant ibi imaginem venustam;
 そこに、それでもそれらが、それはまわりに投影されている、何も形が見えない、連続のまた秩序の、しかし、単に不明瞭な(混乱した)投影()、それでもそれらが円筒に向かって集中される時、魅力的な像が描き出される。


ita se
habet cum Verbo Domini, cumprimis prophetico Veteris Testamenti;
 このように主のみことばに振る舞う、特に、古い契約の預言に。


in sensu
litterali vix nisi inordinatum quoddam apparet, sed cum legitur ab homine,
imprimis ab infante puerulo seu puella, fit per gradus ut ascendit, formosius
et jucundius;
 文字(どおり)意味の中にある種の混乱したものでないならほとんど見られない、しかし、人間により読まれるとき、特に少年と少女の幼児により、次第に(あたかも)昇するようになる、さらに美しくまたさらに快く。


et tandem
sistitur coram Domino sicut imago hominis, in qua et per quam repraesentatur
caelum in suo complexu, non quale est, sed quale vult Dominus ut sit, nempe ut
sit similitudo Ipsius.
 また最後に主の前に人間の像のように示される、その〔像の〕中にまたそれによって天界が表象される、全体(統一体)として、そのようにあるでなく、しかし主が欲するようにそのようにある、すなわち、その方の似ているもの(肖像)であるように。


@1 cimelium
from Gk. [κειμλιον] (keimelion) = ‘a depository, treasure house (? museum).
The following description seems to be
that of a kaleidoscope
.
 注1 cimeliumはギリシア語「ケイメーリオン」=「倉庫、宝庫(博物館?)」に由来する。続く描写は万華鏡☆のことのようである。


この注(万華鏡)はまちがいです。anamorphoscope(歪像鏡)です。すなわち、スヴェーデンボリはここのcylindurus歪像鏡と捕えています。


 


(3) 訳文


13. 主のみことばが天使の前にどのように見られるか、述べられることができないが、しかし、何らかの観念が、博物館にある光学円筒に見られるものから把握されることができる。その円筒は、わりに粗雑に投影されているもののから、その中に美しい像が描き出される。まわりに投影されているものには、連続するまた秩序のある何らの形も見られず、混乱した投影だけであるが、それでもそれらが円筒に向かって集中される時、魅力的な像が描き出される。主のみことばは、特に、旧約聖書の預言はこのようなものである。文字どおりの意味には、ある種の混乱したものしかほとんど見られない、しかし、人間により、特に幼い少年と少女により読まれるとき、次第に昇するかのように、さらに美しいまたさらに快いものになる。また最後に主の前に人間の像のように示され、その中にまたそれによって全体としての天界が表象される、その天界はあるがままの天界ではなく、しかし主が欲するようにもの、すなわち、その方の似ているもの(肖像)である。