(1) 原文「1638番」
240. Voces quibus loquuntur, hoc est,
quas excitant seu depromunt e memoria hominis, et putant esse suas, sunt
electae et clarae, sensu plenae, distincte pronuntiatae, ad rem applicabiles,
et mirum, melius et promptius sciunt eligere voces quam ipse homo; immo quod
ostensum, vocum varias significationes norunt, quas momento applicant absque
ulla praemeditatione, ex causa, ut dictum, quia influunt ideae eorum linguae
non nisi quam in eas voces quae aptabiles sunt: se habet hoc paene sicut dum
homo loquitur et nihil cogitat de vocibus, sed solum est in sensu vocum, tunc
secundum illum cadit cogitatio prompte et sponte in voces; est sensus internus
qui producit voces; in sensu tali interno adhuc subtiliore et excellentiore
consistit loquela spirituum, per quem homo quamvis hoc nescit, communicat cum
spiritibus.
(2) 直訳
240. Voces quibus
loquuntur, hoc est, quas excitant seu depromunt e memoria hominis, et putant
esse suas, sunt electae et clarae, sensu plenae, distincte pronuntiatae, ad rem
applicabiles, et mirum, melius et promptius sciunt eligere voces quam ipse
homo; ことばは、それによって話す、すなわち、それを人間の記憶からひき(呼び)起こすまたは引き出す(表現する)、また自分のものであることを思う、選ばれた、またはっきりした(明確な)、意味で満ちた、明瞭に(区別して)発音(の?)、物事に適用できる〔ものであり〕、また驚くべきこと〔に〕、いっそうよくまたさらにすばやく知る、ことばを選ぶことを、人間自身よりも。
immo quod ostensum, vocum varias
significationes norunt, quas momento applicant absque ulla praemeditatione, ex
causa, ut dictum, quia influunt ideae eorum linguae non nisi quam in eas voces
quae aptabiles sunt: それどころか、示されたこと、ことばを、いろいろな意味を知っている(完了形)、それをすぐに(一瞬に)、何もあらかじめ考えることなしに当てはめる(使用する)、理由から、言われたように、彼らの言葉の観念が流入するので、その言葉の中に以外でない〔ように〕、それが適用されている。
se habet hoc paene sicut dum homo loquitur et
nihil cogitat de vocibus, sed solum est in sensu vocum, tunc secundum illum
cadit cogitatio prompte et sponte in voces; このことはほとんど振る舞う、人間が話して、また言葉について何も考えない時のように、しかし、言葉の意味の中にだけいる、その時、それにしたがって思考は言葉の中にすばやくまた自発的に落ち込む。
est sensus internus qui producit voces; 内なる意味である、それがことばを生み出す。
in sensu tali interno adhuc subtiliore et
excellentiore consistit loquela spirituum, per quem homo quamvis hoc nescit,
communicat cum spiritibus. このような内なる意味で、さらに敏感に(鋭く)また優秀に、霊の話し方は構成されている、それを通して人間は、たとえこのことを知らなくても、霊と伝達している。
(3) 訳文
240. 〔霊が〕話すことばは、すなわち、人間の記憶から呼び起こすかまたは引き出すことばは、自分のものであるとも思い、選ばれ、明確な、意味に満ちた、明瞭に発音され、物事に適用でき〔るものであり〕、また驚くべきこと〔に〕、ことばを選ぶことを、人間自身よりもいっそうよく、さらにすばやく知っている。それどころか、ことばを、いろいろな意味を知っていて、それをすぐに、何もあらかじめ考えることなしに使用する
ことを示された。その理由は、言われたように、彼らの言葉の観念が、その言葉の中にそれ以外にない〔ように〕、流入し、適用されるからである。このことはほとんど、人間が話している時、言葉について何も考えないで、言葉の意味の中にだけいる時のようであり、それにしたがって思考は言葉の中にすばやくまた自発的に落ち込む。内なる意味、それがことばを生み出すのである。このような内なる意味で、さらに敏感にまた優秀に、霊の話し方は構成されており、それを通して人間は、たとえこのことを知らなくても、霊と伝達している。