Qualis vita Animae seu Spiritus
霊魂のまたは霊のいのちの性質☆
☆ この題名をどう訳してよいかわかりません。いちおう英訳をみならってこうしました。
直訳では「性質のいのち、霊魂のまたは霊の」です。qualisは「どんなものか」と訳せますので「霊魂のまたは霊のいのちはどんなものか」もありえ、これでよいのかもしれません。
(1) 原文「320番」
29. QUOD in genere spectat vitam animarum seu recentium spirituum post mortem, multis experientiis constiterat quod homo dum in alteram vitam venit, non sciat quod in altera vita sit, putans quod adhuc in mundo, immo in suo corpore; usque adeo ut cum ei dicitur quod sit spiritus, quod miretur et obstupescat; tam ex causa quod prorsus sit sicut homo quoad sensus, cupiditates et cogitationes, quam ex eo quod non crediderit cum vixit in mundo, quod spiritus sit, et quidam, quod spiritus non possit esse talis.
(2) 直訳
29. QUOD in genere spectat vitam animarum seu recentium spirituum post mortem, multis experientiis constiterat quod homo dum in alteram vitam venit, non sciat quod in altera vita sit, putans quod adhuc in mundo, immo in suo corpore; 全般的に、霊魂の、すなわち、死後、新しく来た霊のいのちを眺める(言及する)ことが、多くの経験で確定している(明らかである)、人間は来世にやって来る時、来世(他の生活)の中にいることを知らないこと、依然として世の中に、それどころか身体の中に〔いる〕ことを思って(考えて)。
usque adeo ut cum ei dicitur quod sit spiritus, quod miretur et obstupescat; そこまでも彼に言われるとき、霊であること、驚く、またびっくりすること。
tam ex causa quod prorsus sit sicut homo quoad sensus, cupiditates et cogitationes, quam ex eo quod non crediderit cum vixit in mundo, quod spiritus sit, et quidam, quod spiritus non possit esse talis. 世の中で生きていたとき信じないことそのことからと同じく☆、完全に人間のようであることの理由から、感覚、欲望や思考に関して、霊であること、またある者は、霊はこのようなものであることができないこと〔を信じた〕。
☆ tam…quam~は「~と同じく…」ですがここでは頭から「…も~も」でよいでしょう。
(3) 訳文
29. 全般的に、霊魂の、すなわち、死後、新しく来た霊のいのちを眺めると、多くの経験で、人間は来世にやって来る時、依然として世の中に、それどころか身体の中にいると思って、来世の中にいることを知らないことが明らかである。霊であることまでも彼に言われるとき、完全に人間のようであることの理由からも、世の中で生きていたとき、感覚、欲望や思考に関して、霊であることを信じなかったこと、またある者は、霊はこのようなものであることができない、と信じたことからも、驚き、びっくりする。
(1) 原文「321番」
30. Alterum est quod spiritus multo excellentiores facultates sensitivas habeat, et multo excellentiores cogitandi loquendique dotes quam cum vixit in corpore, usque adeo ut vix comparari possint; tametsi hoc spiritus nesciant antequam detur iis reflexio a Domino.
(2) 直訳
30. Alterum est quod spiritus multo excellentiores facultates sensitivas habeat, et multo excellentiores cogitandi loquendique dotes quam cum vixit in corpore, usque adeo ut vix comparari possint; 他の(第二の)ものである、大いに(さらに)まさった感覚の能力を持っていること、また大いに(さらに)まさった考える、また話す能力(贈り物)を身体の中で生きたときよりも〔持っている〕、ほとんど比較されることができないまでも。
tametsi hoc spiritus nesciant antequam detur iis reflexio a Domino. それでもこのことを霊は知らない、彼らに主から熟考☆が与えられる前に。
☆ 雑談です。reflexioは動詞reflecto「向きを変える」の名詞です。光が向きを変えれば「反射する」です。そこからは「反映する」の意味も生じます。名詞なら「反射」「反映」です。
さて、心の中で「考え」が「向きを変える」とうなるでしょうか。あれこれ考えをめくらせることになるでしょう。すなわち「熟考」であり、それが過去の対象なら「反省」でもあります。
(3) 訳文
30. もう一つの理由は、大いにまさった感覚の能力を持っていること、また大いにまさった考え、また話す能力(贈り物)を身体の中で生きたときよりも、ほとんど比較されることができないまでも持っていることである。それでもこのことを霊は、彼らに主から熟考が与えられる前に知らない。