(1) 原文「5573番」
246 Quidam supra caput inconspicuus aderat, sed quod adesset ex nidore adusti cornu seu ossis, et ex fetore dentium, percipere datum; postea veniebat magna turba sicut nimbus, ab inferiore versus superiora a tergo, etiam inconspicui, et supra caput subsistebant; putabam quod inconspicui essent quia subtiles, sed dictum quod ubi sphaera spiritualis ibi inconspicui sint, ast ubi sphaera naturalis, ibi conspicui; et vocati sunt naturales inconspicui. Primum quod de illis detectum erat quod summo studio, calliditate et arte conniterentur ut nihil propalaretur de illis, ob quem finem etiam callebant surripere aliis eorum ideas et inducere alias quibus impediebant ne detegerentur; hoc satis diu perstabat; inde cognoscere datum quod tales in vita corporis fuerint ut non voluerint propalari quicquam ex illis quae agebant et cogitabant, aliam faciem et aliam loquelam praeferendo; sed usque non praetexebant alia ut per mendacia deciperent. [2] Perceptum quod qui aderant, in vita corporis negotiatores fuerint, sed tales quod jucundum vitae in ipsa negotiatione, non ita in divitiis, {1}habuerint, et sic quod negotiatio fuerit quasi anima eorum; quapropter de hac cum illis locutus sum, et dicere datum quod negotiatio nihil impediat quin in caelum venire possint, et quod in caelo sint aeque divites ac pauperes; sed objiciebant quod eorum opinio fuerit, si salvarentur, quod abdicarent se {2}negotiatione, darent omnia sua pauperibus et se miseros facerent; sed illis respondere datum est quod non ita se res habeat, et quod aliter cogitaverint illi apud illos qui in caelo sunt quia boni Christiani fuerunt et usque {3}opulenti, et aliqui eorum inter opulentissimos; hi habuerunt commune bonum et amorem erga proximum pro fine, et mercaturam exercuerunt modo functionis causa in mundo, et praeterea non posuerunt cor in illis; {4}at quod illi infra sint, est causa quia mere naturales fuerunt, et ideo non crediderunt vitam post mortem, nec infernum, nec caelum, immo nec aliquem spiritum, et quod illis non cordi fuerit quacumque arte deprivare alios suis bonis, et quod absque misericordia {5}videre potuerint perire integras domos sui lucri causa; et quod ideo subsannaverint omnes qui de spirituali vita cum illis locuti sunt. [3] Qualem fidem habuerunt de vita post mortem, de caelo et de inferno, etiam ostensum est; apparuit quidam qui in caelum sublatus est a sinistro versus dextrum, et {6} dictum quod nuper aliquis mortuus sit, et ab angelis deductus immediate in caelum; de illo sermo fuit, ast illi tametsi viderunt quoque, usque incredulitatis sphaeram {7}habebant perquam fortem, et illam circumspargebant, adeo ut contra quod {8}viderunt, sibi et aliis persuadere voluerint, et quia tanta illis incredulitas, dicere illis datum est, si forte vidissent in mundo resuscitari aliquem mortuum jacentem in lectica, dicebant quod primum non credidissent nisi plures mortuos resuscitatos vidissent, et si hoc vidissent quod usque attribuissent tale causis naturalibus; dicebant postea, cum aliquamdiu relicti fuissent suis cogitationibus quod primum credidissent quod fraus, et cum evictum quod non fraus quod credidissent animam mortui secretam communicationem habuisse cum illo qui resuscitaret, et tandem quod aliquod secretum esset quod non comprehenderent, quia in natura dantur perplura incomprehensibilia; ac ita quod nusquam potuissent credere quod tale ex aliqua vi supra naturam exstiterit; inde detectum qualis eorum fides fuerat, quod nempe nusquam adduci potuerint ad credendum quod aliqua vita post mortem esset, nec quod infernum, nec quod caelum; ita quod prorsus naturales essent. Tales cum apparent in luce caeli, etiam absque facie apparent, et loco ejus densum crinitum.
@1 habuerint after vitae @2 negatione I @3 divites @4 sed @5 fuerint, si vidissent @6 i mihi @7 inducebant @8 viderint
(2) 直訳
246 Quidam supra caput inconspicuus aderat, sed quod adesset ex nidore adusti cornu seu ossis, et ex fetore dentium, percipere datum; 頭の上方に目に見えない(目立たない)ある者が近づいた、しかし、角または骨の燃焼したにおいからいたことが、また歯の悪臭から、知覚することが与えられた。
postea veniebat magna turba sicut nimbus, ab inferiore versus superiora a tergo, etiam inconspicui, et supra caput subsistebant; その後、多くの群れがやって来た、霧のような、背後から下方から上方へ向かって、さらにまた目に見えない(目立たない)、また頭の上方にとどまった。
putabam quod inconspicui essent quia subtiles, sed dictum quod ubi sphaera spiritualis ibi inconspicui sint, ast ubi sphaera naturalis, ibi conspicui; 私は思った、目に見えなかった(目立たなかった)こと狡猾な者であったので、しかし、言われた、霊的なスフェアの〔ある〕場所に、そこに目に見えない(目立たない)、しかし、自然的なスフェアの〔ある〕場所に、そこに明らかに見られる。
et vocati sunt naturales inconspicui. また呼ばれた、目に見えない(目立たない)自然的な者〔であると〕。
Primum quod de illis detectum erat quod summo studio, calliditate et arte conniterentur ut nihil propalaretur de illis, ob quem finem etiam callebant surripere aliis eorum ideas et inducere alias quibus impediebant ne detegerentur; 最初、彼らについて明らかにされたことであった、最高に専心して、抜け目なく、また巧みに努力した、それらについて何も公けにならないように、その目的から彼らの観念を他の者に(から)盗むことを知っている、また他の方法でおおうこと、それらで明かされないようにふさぐ、
hoc satis diu perstabat; このことはかなり長い間、続いた。
inde cognoscere datum quod tales in vita corporis fuerint ut non voluerint propalari quicquam ex illis quae agebant et cogitabant, aliam faciem et aliam loquelam praeferendo; ここから知ることが与えられた、このような者は身体のいのちの中で、それらから何でも公けにされることを欲しないような〔者〕であった、それらを行なった、また考えた、別の顔また別の話しを見せて(外観で示して)。
sed usque non praetexebant alia ut per mendacia deciperent. しかしそれでも、他のものを装わなかった、うそによって、欺くために。
[2] Perceptum quod qui aderant, in vita corporis negotiatores fuerint, sed tales quod jucundum vitae in ipsa negotiatione, non ita in divitiis, {1}habuerint, et sic quod negotiatio fuerit quasi anima eorum; [2] 知覚された、近づいた者は、身体のいのちの中で商人であったこと、しかし、このような者〔であった〕、商売そのものの中にいのちの快さを持った、そのように富の中でなく、またこのように商売はいわば彼の霊魂であったこと。
quapropter de hac cum illis locutus sum, et dicere datum quod negotiatio nihil impediat quin in caelum venire possint, et quod in caelo sint aeque divites ac pauperes; そのために、このことについて彼らと私は話した、また言うことが与えられた、商売は決して妨げない、むしろ、天界にやって来ることができる、また、天界の中に等しく富んでいる者と貧乏な者がいること。
sed objiciebant quod eorum opinio fuerit, si salvarentur, quod abdicarent se {2}negotiatione, darent omnia sua pauperibus et se miseros facerent; しかし、〔彼らは〕反論した、彼らの見解であったこと、もし救われるなら、商売を自分自身に放棄すること、自分のすべてのものを貧乏な者に与える、また自分自身を惨めにする〔しなければならない〕。
sed illis respondere datum est quod non ita se res habeat, et quod aliter cogitaverint illi apud illos qui in caelo sunt quia boni Christiani fuerunt et usque {3}opulenti, et aliqui eorum inter opulentissimos; しかし、彼らに答えることが与えられた、物事はそのようでないこと、また彼らは彼らのもとで異なって考えたこと、その者は天界の中にいる、善良なキリスト教徒であったので、それでも裕福な者〔であった〕、また彼らのある者は最も裕福な者の間に〔いた〕。
hi habuerunt commune bonum et amorem erga proximum pro fine, et mercaturam exercuerunt modo functionis causa in mundo, et praeterea non posuerunt cor in illis; これらの者は普通の(共有の)善と隣人に対する愛を目的として持っていた、また商売を行なった、単に世の中で役目(務め)の理由で、またさらにそれらの中に心を置かなかった。
{4}at quod illi infra sint, est causa quia mere naturales fuerunt, et ideo non crediderunt vitam post mortem, nec infernum, nec caelum, immo nec aliquem spiritum, et quod illis non cordi fuerit quacumque arte deprivare alios suis bonis, et quod absque misericordia {5}videre potuerint perire integras domos sui lucri causa; しかし、彼らが下にいたことは、理由である、単に自然的なものであったので、またそれゆえ、死後のいのち(生活)を信じなかった、地獄も〔信じ〕ない、天界も〔信じ〕ない、それどことか何らかの霊も、また彼らに喜びでなかった☆、どんな技巧(たくらみ)でも、他のものからその財産で奪うこと、また慈悲なしに、自分の利益の理由で〔ある者の〕家の全体が滅びることを見ることができること。
☆ cordi esseで「喜びである」という意味ですが、ここにnonがあるので「~でない」となりますが、それだと文意が通じません。ここではnonを省くべきでしょう(?)。
et quod ideo subsannaverint omnes qui de spirituali vita cum illis locuti sunt. またそれゆえ、すべての者をあざけった、霊的ないのちについて彼らと話した者。
[3] Qualem fidem habuerunt de vita post mortem, de caelo et de inferno, etiam ostensum est; [3] 死後のいのち(生活)について、天界についてまた地獄について、どのような信仰を持っていたかもまた示された。
apparuit quidam qui in caelum sublatus est a sinistro versus dextrum, et {6} dictum quod nuper aliquis mortuus sit, et ab angelis deductus immediate in caelum; ある者が見られた、その者は天界の中に上げられた、左から右へ向かって、また〔私に〕言われた、近ごろ、死んだある者であること、また天使により天界の中に直接に導かれて。
de illo sermo fuit, ast illi tametsi viderunt quoque, usque incredulitatis sphaeram {7}habebant perquam fortem, et illam circumspargebant, adeo ut contra quod {8}viderunt, sibi et aliis persuadere voluerint, et quia tanta illis incredulitas, dicere illis datum est, si forte vidissent in mundo resuscitari aliquem mortuum jacentem in lectica, dicebant quod primum non credidissent nisi plures mortuos resuscitatos vidissent, et si hoc vidissent quod usque attribuissent tale causis naturalibus; そのことについて話しがあった、しかし、彼らは(たとえ)見もした、それでも、容易に信じない(不信の)スフェアを持った、きわめて強いもの、またそれをまき散らした、見たことに反するようにまでも、自分自身にまた他の者に説きつけることを欲する、またそれほどに彼らに容易に信じない〔ものがあった〕、彼らに言うことが与えられた、もし偶然に世の中で、死んだある者が生き返るのを見たなら、棺の中に横たわった、〔彼らは〕言った、最初は信じなかった、もし生き返った多くの死んだ者を見たなら、またもしこのことを見たなら、それでも、自然的なものにこのような原因に帰した。
dicebant postea, cum aliquamdiu relicti fuissent suis cogitationibus quod primum credidissent quod fraus, et cum evictum quod non fraus quod credidissent animam mortui secretam communicationem habuisse cum illo qui resuscitaret, et tandem quod aliquod secretum esset quod non comprehenderent, quia in natura dantur perplura incomprehensibilia; その後、言った、しばらくの間、自分の思考に残されたとき、最初は信じたこと、ごまかし〔である〕こと、またごまかしでないことが証明されたとき、死んだ者の霊魂が彼と秘密の伝達を持ったと信じた、生き返らせた者、また最後に、何らかの秘密のものがあった、それを理解しない、自然の中に非常に多くの不可解なものが存在するので。
ac ita quod nusquam potuissent credere quod tale ex aliqua vi supra naturam exstiterit; そして、このように決して信じることができなかったこと、このようなものが何らかの力から、自然を越えて、存在するようになったこと。
inde detectum qualis eorum fides fuerat, quod nempe nusquam adduci potuerint ad credendum quod aliqua vita post mortem esset, nec quod infernum, nec quod caelum; ここから彼らの信仰がどんなものか明らかにされた、すなわち、信じるように向けて決して連れて来ることができなかったこと、死後の何らかのいのちがあったこと、地獄〔がある〕ことも、天界〔がある〕ことも。
ita quod prorsus naturales essent. そのようにまったく自然的であったこと。
Tales cum apparent in luce caeli, etiam absque facie apparent, et loco ejus densum crinitum. このような者は、天界の光の中で見られるとき、さらにまた顔なしで見られる、またそれに代わって髪の密集した(不明瞭な)もの。
@1 habuerint after vitae 注1 vitaeの後ろにあったhabuerintをこの位置にした
@2 negatione I 注2 初版のnegationeをnegotiationeに換えた
@3 divites 注3 divitesをopulentiに換えた
@4 sed 注4 sedをatに換えた
@5 fuerint, si vidissent 注5 fuerint, si vidissentをvidere potuerintに換えた
@6 i mihi 注6 mihiを補うとよい
@7 inducebant 注7 inducebantをhabeantに換えた
@8 viderint 注8 viderintをvideruntに換えた