(1) 原文「5383番」
211 Modi quibus explorant aut scrutantur aliorum animos, sunt perplures; sed licet solum hunc afferre: adducunt alios spiritus ad loquendum, quod fit in altera vita per influxum, qui non {1} describi ad captum potest; si tunc facilis est sequela loquelae inductae, inde judicant quod tales sint; inducunt etiam statum affectionis, at qui ita explorant, sunt inter crassiores; alii vero aliter; sunt qui ilico dum adveniunt, appercipiunt alterius cogitata, desideria et acta, {2}tum quid ei dolori {3}est quod egerat; hoc arripiunt, et si causam autumant justam, quoque damnant. Mirabile est in altera vita quod {4}vix aliquis in mundo credere potest, ut primum aliquis spiritus ad alterum venit, et magis cum ad hominem, quod ilico noverit ejus cogitationes et ejus affectiones, et quid tunc egerat, ita omnem ejus statum praesentem, prorsus sicut diu apud illum fuisset; talis communicatio est, sed apperceptionum illarum sunt differentiae, sunt qui percipiunt interiora, et sunt qui solum percipiunt exteriora, {5}hi in cupiditate {6}sciendi sint, explorant interiora aliorum variis modis.
@1 i ita @2 et tunc @3 sit, quod egerit @4 nusquam @5 illi @6 explorandi sunt
(2) 直訳
211 Modi quibus explorant aut scrutantur aliorum animos, sunt perplures; 方法は、それらによって他の者のアニムスを見つけ出す、または調べる、非常に多くある。
sed licet solum hunc afferre: しかし、これだけを提示することが許されている。
adducunt alios spiritus ad loquendum, quod fit in altera vita per influxum, qui non {1} describi ad captum potest; 他の霊を話すことへひき起こす(しむける)、このことは来世で流入によって生ずる、それは〔そのように〕把握に向けて述べられることができない。
si tunc facilis est sequela loquelae inductae, inde judicant quod tales sint; もしその時、ひき起こされた話しの続くこと(結果)が容易であるなら、ここからこのような者であることを裁く(判断する)。
inducunt etiam statum affectionis, at qui ita explorant, sunt inter crassiores; さらにまた情愛の状態を引き起こす、しかし、このように見つけ出す者は、さらに粗野な者の間にいる。
alii vero aliter; けれども、他の者に異なって。
sunt qui ilico dum adveniunt, appercipiunt alterius cogitata, desideria et acta, {2}tum quid ei dolori {3}est quod egerat; 近づく時、直ちに他の者の考え、願望、また行為を認める者がいる、なおまた何が彼に苦痛(嘆き)であるか、行なったこと☆。
☆ おわかりと思いますが、「自分の行なったことを後悔して嘆いている(心の苦痛である)」ということですね。
hoc arripiunt, et si causam autumant justam, quoque damnant. このことを捕える(つかむ)、またもし理由を公正と思う(推量する)なら、有罪の判決もする(断罪もする)。
Mirabile est in altera vita quod {4}vix aliquis in mundo credere potest, ut primum aliquis spiritus ad alterum venit, et magis cum ad hominem, quod ilico noverit ejus cogitationes et ejus affectiones, et quid tunc egerat, ita omnem ejus statum praesentem, prorsus sicut diu apud illum fuisset; 来世の中で驚くべきことである、世の中である者がほとんど信じることができないこと、ある霊が他の者やって来るとすぐに、またさらに人間に、直ちに彼の思考と彼の情愛を知る(知った)こと、また何をその時、行なったか、このように彼の現在のすべての状態を、まったく彼のもとに長い間いたように。
talis communicatio est, sed apperceptionum illarum sunt differentiae, sunt qui percipiunt interiora, et sunt qui solum percipiunt exteriora, {5}hi in cupiditate {6}sciendi sint, explorant interiora aliorum variis modis. このような伝達がある、しかし、それらの認知は相違がある、内的なものを知覚する者がいる、また外的なものだけを知覚する者がいる、これらの者(後者)は知ろうとする欲望の中にいるなら☆、他の者の内的なものをいろいろな方法で見つけ出す。
☆ ここにsintと接続法が使われています、単に「いる」なら直接法suntです。
@1 i ita 注1 itaを補うとよい
@2 et tunc 注2 et tuncをtumに換えた
@3 sit, quod egerit 注3 sit, quod egeritをest quod egeratに換えた
@4 nusquam 注4 nusquamをvixに換えた
@5 illi 注5 illiをhiに換えた
@6 explorandi sunt 注6 explorandi suntをsciendi sintに換えた
(3) 訳文
211 他の者のアニムスを見つけ出すかまたは調べる方法は、非常に多くある。しかし、これだけを提示することが許されている――
他の霊を話すことへとしむけ、このことは来世で流入によって生ずるが、それは把握に向けて述べられることができない。もしその時、ひき起こされた話しの結果が容易であるなら、ここからこのような者であることを裁く。さらにまた情愛の状態を引き起こす、しかし、このようにして見つけ出す者は、さらに粗野な者の間にいる。けれども、他の者に異なって〔行なう〕。近づく時、直ちに他の者の考え、願望、また行為を認める者がいる、なおまた彼にとって行なったことの何が苦痛であるか。このことを捕え、またもし理由を公正と思うなら、断罪もする。
ある霊が他の霊に、またさらに人間に、やって来るとすぐに、直ちに彼の思考と彼の情愛を、またその時、何を行なったか、まったく彼のもとに長い間いたように彼の現在のすべての状態を知ることを、世の中の者がほとんど信じることができないことは、来世の中で驚くべきことである。このような伝達がある、しかし、それらの認知は相違がある。内的なものを知覚する者がいる、また外的なものだけを知覚する者がいる。後者は知ろうとする欲望の中にいるなら、他の者の内的なものをいろいろな方法で見つけ出す。