原典講読『最大の人とその対応』 196

 

(1) 原文「5181番」


196 Ex gyris etiam aliquantum cognosci potest, ad quamnam provinciam in Maximo Homine, et correspondenter in corpore, spiritus et angeli pertinent; gyri eorum qui ad provinciam lymphaticorum pertinent, sunt tenues et citi, sicut aqueum leniter fluens, sic ut vix aliqua gyratio appercipi queat. Qui ad lymphatica pertinent, postea feruntur in loca, quae dixerunt referre mesenterium; dictum mihi quod ibi sint quasi labyrinthi; et quod inde dein auferantur ad varia loca in Maximo Homine ut inserviant usui, sicut chylus in corpore.


 


(2) 直訳


196 Ex gyris etiam aliquantum cognosci potest, ad quamnam provinciam in Maximo Homine, et correspondenter in corpore, spiritus et angeli pertinent; さらにまたからいくらかられることができる、「最大人」中のどの領域に、また身体の中に対応して、霊と天使たちが属するか。


gyri eorum qui ad provinciam lymphaticorum pertinent, sunt tenues et citi, sicut aqueum leniter fluens, sic ut vix aliqua gyratio appercipi queat. 彼らのその者は「リンパ液」の領域に属する、希薄で迅速である、穏やかに流れる水のように、このようにほとんど何らかの回転運動が認められることができない。


Qui ad lymphatica pertinent, postea feruntur in loca, quae dixerunt referre mesenterium; リンパ液の領域に属する者は、その後、場所の中に運ばれる、それは「腸間膜」に関係することが言われる。


dictum mihi quod ibi sint quasi labyrinthi; 私に言われた、そこにあること、いわば迷路。


et quod inde dein auferantur ad varia loca in Maximo Homine ut inserviant usui, sicut chylus in corpore. またこここから「最大の人」の中のいろいろな場所に連れ去られること、役立ちに仕えるために、身体の中の乳糜のように。


 


(3) 訳文


196 さらにまたから、「最大人」中のどの領域に、また身体の中に対応して、霊と天使たちが属するか、いくらかられることができる。「リンパ液」の領域に属する者の環、穏やかに流れる水のように、希薄で迅速であり、このようにほとんど何らかの回転運動が認められることができない。リンパ液の領域に属する者は、その後、「腸間膜」に関係すると言われる場所の中に運ばれる。そこにいわば迷路あるまたこここから「最大人」のいろいろな場所、役立ちにえるために、身体乳糜のように、連られるわれた

原典講読『最大の人とその対応』 197

 

(1) 原文「5182番」


197 Sunt gyri in quos spiritus recentes inaugurari debent, ob causam ut interesse queant aliorum consortiis, et cum illis simul et loqui et cogitare, omnium concordia et unanimitas erit in altera vita ut unum sint, sicut omnia et singula in homine, quae tametsi varia sunt ubivis, usque tamen per unanimum faciunt unum, similiter in Maximo Homine, ob illum finem concordabit unius cogitatio et loquela cum aliorum; fundamentale {1} est ut cogitatio et loquela {2}in se apud unumquemvis in societate concordet, alioquin appercipitur discors sicut molestus stridor, qui mentes aliorum ferit; omne etiam discors est disuniens, et est impurum, quod rejiciendum; hoc impurum ex discordia repraesentatur per impurum apud sanguinem et in sanguine, a quo defecandus; defecatio illa fit per vexationes, quae non aliud sunt quam tentationes varii generis, et postea per introductiones in gyros; prima introductio in gyros, est {3} ut accommodari possint simul; altera est ut cogitatio et loquela concordent; tertia est ut conveniant mutuo inter se quoad cogitationes et quoad affectiones; quarta est ut conveniant in veris et bonis. 


@1 i itaque @2 After societate @3 i solum


 


(2) 直訳


197 Sunt gyri in quos spiritus recentes inaugurari debent, ob causam ut interesse queant aliorum consortiis, et cum illis simul et loqui et cogitare, 輪があるそのしく就任れなければならない、理由のために、他の交わりに間にあることができるように、また彼らと共に話すことと考えること〔ができる〕。〔文章はコンマで続いていますが、ここはいったん区切るべきです〕


omnium concordia et unanimitas erit in altera vita ut unum sint, sicut omnia et singula in homine, quae tametsi varia sunt ubivis, usque tamen per unanimum faciunt unum, similiter in Maximo Homine, ob illum finem concordabit unius cogitatio et loquela cum aliorum; 来世の中に、すべての者の合意(和合)と一致がなくてはならない(未来)、一つであるために、人間の中のすべてと個々のもののように、それらはたとえどこでもいろいろであっても、やはりそれでもなお一致によって一つとなっている、「最大の人」の中と同様に、その目的のために、ある者の思考と話すことは他の者と一致(調和)していなければならない(未来)


fundamentale {1} est ut cogitatio et loquela {2}in se apud unumquemvis in societate concordet, alioquin appercipitur discors sicut molestus stridor, qui mentes aliorum ferit; 基本(基礎)ことである、社会でそれぞれののもとで本質的思考すことが一致するように(こと)そうでなければ、騒がせる耳障りな(ぎしり)ような不一致められるそれは(、突)


omne etiam discors est disuniens, et est impurum, quod rejiciendum; さらにまた、すべての不一致なものは分裂させるものである、また不潔(不純)ある、除かなくてはならないもの〔である〕。


hoc impurum ex discordia repraesentatur per impurum apud sanguinem et in sanguine, a quo defecandus; 不一致(不和)からのこの不潔(不純)なものは、血のもとの、また血の中の不潔(不純)なものによって表象される、それ()から浄化(清め)れなければならない。


defecatio illa fit per vexationes, quae non aliud sunt quam tentationes varii generis, et postea per introductiones in gyros; この精製(純化、ろ過)は解体によって行なわれる、それらはいろいろな種類の試練以外の何ものでもない、またその後、環の中への導入によって。


prima introductio in gyros, est {3} ut accommodari possint simul; 環の中への最初の導入は、一緒に適合されることができるように(ため)である。


altera est ut cogitatio et loquela concordent; 第二は、思考と話すことが一致(調和)るように(ため)である。


tertia est ut conveniant mutuo inter se quoad cogitationes et quoad affectiones; 第三は、思考に関してと情愛に関して相互にそれら自体の間で(互いに)致する(合う)ように(ため)である。


quarta est ut conveniant in veris et bonis. 第四は、真理と善で一致する(合う)ように(ため)である。


@1 i itaque 注1 itaqueを補うとよい


@2 After societate 注2 societateの後ろにあったin seをこの位置にした


@3 i solum 注3 solumを補うとよい


 


(3) 訳文


197 新しく、他との交わりに間にあり、また彼らと共に話すことと考えることができるようにとの理由のために、その就任れなければならない輪がある。人間の中のすべてと個々のものが、「最大の人」の中と同様に、それらはどこでもたとえいろいろであっても、やはりそれでもなお一致によって一つとなっているように、来世の中で、一つであるために、すべての者の合意と一致がなくてはならない。その目的のために、ある者の思考と話すことは他の者と一致していなければならない。社会でそれぞれののもとで本質的思考すことが一致するのは基本的なことでありそうでなければ、騒がしいぎしりのような不一致められそれはさらにまたすべての不一致なものは分裂させるものでありまた不潔なもの、除かなくてはならないものである。不一致からのこの不潔なものは、血のもとのまた不潔なものによって表象されるそのから浄化されなければならないこの純化はいろいろな種類試練以外ものでもない解体によってまたその後、環への導入によってなわれる。環への導入の最初、一緒適合されることができるためである。第二、思考すことが一致ためである。第三、思考情愛して相互(いに)するためである。第四は、真理一致するためである

原典講読『最大の人とその対応』 198,199

 

(1) 原文「5183番」


198 Datum est appercipere gyros illorum qui ad provinciam hepatis pertinent, et hoc per tempus horarium; gyri erant lenes, circumfluendo varie secundum illius visceris {1}operationem, afficiebant me multa delectatione; operatio eorum est diversa, sed est communiter orbicularis; quod operatio eorum sit diversa, {2}repraesentatur quoque in functionibus hepatis, quod diversae sint, hepar enim adducit sanguinem et illum separat; meliorem infundit venis, mediae sortis amandat in ductum hepaticum, et vilem relinquit vesicae fellis; ita in adultis; sed in embryonibus recipit hepar sanguinem ab utero matris ac purificat; puriorem insinuat venis ut per viam {3}breviorem influat in cor, agit tunc custodias ante cor.


@1 operationes @2 est causa quia functiones ejus tales sunt, nam hepar @3 brevem


 


(2) 直訳


198 Datum est appercipere gyros illorum qui ad provinciam hepatis pertinent, et hoc per tempus horarium; 彼らのめることがえられたその「肝臓」領域するまたこのことを一時間の時間の間(~中)


gyri erant lenes, circumfluendo varie secundum illius visceris {1}operationem, afficiebant me multa delectatione; 環〔状動き☆〕やかであったその内臓きにしたがっていろいろとあたりをれまわって、私きな快楽(喜び)で感情を引き起こした(満たした)


gyrusは「輪、環」の意味ですが「環状の動き、旋回」の意味もあります。また、レキシコンにありませんが、これまでの内容からみて「環」に「循環」の意味もあると思います。


operatio eorum est diversa, sed est communiter orbicularis; 彼らの働きはいろいろである、しかし、全般的に(通常)状である。


quod operatio eorum sit diversa, {2}repraesentatur quoque in functionibus hepatis, quod diversae sint, hepar enim adducit sanguinem et illum separat; 彼らの働きがいろいろであることは、肝臓の機能の中にもまた表象されている、いろいろであること、というのは、肝臓は血を引き寄せる、またそれを分離するから。


meliorem infundit venis, mediae sortis amandat in ductum hepaticum, et vilem relinquit vesicae fellis; より善いものを静脈に注ぐ、中間の種類のものを肝臓の導管(肝管)の中に追い払う、また価値のないもの(きたないもの)を残す、胆汁の内臓(胆囊)に。


ita in adultis; そのように成人の中で。


sed in embryonibus recipit hepar sanguinem ab utero matris ac purificat; しかし、胎児の中で、肝臓は母の子宮から血を受け取る、そして浄化する。


puriorem insinuat venis ut per viam {3}breviorem influat in cor, agit tunc custodias ante cor. 純粋なものを静脈に持ち込む、近い道を通って、心臓の中に流入するように、その時☆、心臓の前に保護する者(守衛)〔として〕働く。


副詞tuncは「その時」が第一義ですが、「場面」や「状況」も意味し、そのとき「そのとき」と訳します。


@1 operationes 注1 operationesoperationemに換えた


@2 est causa quia functiones ejus tales sunt, nam hepar 注2 est causa quia functiones ejus tales sunt, nam heparrepraesentatur quoque in functionibus hepatis, quod diversae sint, hepar enimに換えた


@3 brevem 注3 brevembrevioremに換えた


 


(3) 訳文


198 「肝臓」領域するのめることがえられたまたこのことは一時間にわたった。環状動きその内臓きにしたがっていろいろとあたりをれまわってやかであり、私きな喜びを引き起こした。彼らのきはいろいろであるが、全般的である。彼らのきがいろいろであることは、肝臓のいろいろな機能にもまた表象されているというのは、肝臓せるまたそれを分離するからよりいものを静脈、中間種類のものを肝管また価値のないものを胆囊す。そのように成人しかし、胎児、肝臓子宮からそして浄化する。純粋なものをって心臓流入するように静脈そのとき、心臓保護するとして


 


 (1) 原文「5184番」


199 Qui ad pancreatem pertinent, agunt per modum acutiorem, et quasi per modum serrationis, etiam cum tali murmure; ipsum murmur sonore ad aures spirituum pervenit, non autem ad hominis nisi is in spiritu sit cum in corpore; regio eorum est inter regionem lienis et hepatis, sinistrorsum magis. Qui in provincia lienis sunt, paene directe supra caput sunt, sed operatio eorum cadit illuc.


 


(2) 直訳


199 Qui ad pancreatem pertinent, agunt per modum acutiorem, et quasi per modum serrationis, etiam cum tali murmure; 膵(すい)するさらに方法によって働く、またあたかものこぎりをひくことの方法によってのように、さらにまたこのようなぶつぶつ声をともなって。


ipsum murmur sonore ad aures spirituum pervenit, non autem ad hominis nisi is in spiritu sit cum in corpore;  ぶつぶつ声の音そのもので、霊たちの耳に届く、けれども人間に〔届か〕ない、彼が身体の中にとともに霊の中にいないなら。


regio eorum est inter regionem lienis et hepatis, sinistrorsum magis. 彼らの領域()肝臓にある、さらに左の。


Qui in provincia lienis sunt, paene directe supra caput sunt, sed operatio eorum cadit illuc. 「脾臓」の領域にいる者は、ほとんどまっすぐ頭の上方にいる、しかし、彼らの働きはそれに落ち込む。


 


(3) 訳文


199 膵(すい)するさらに方法によって働く、またあたかものこぎりをひくかのような方法によって、さらにまたこのようなぶつぶつ声をともなって。ぶつぶつ声そのものの音で、霊たちの耳に届く、けれども人間には、彼が身体の中にとともに霊の中にいないなら届かない。彼らの領域()肝臓間のさらに左にある「脾臓」の領域にいる者は、ほとんどまっすぐ頭の上方にいる、しかし、彼らの働きはそれに落ち込む。

原典講読『最大の人とその対応』 200,201

 

(1) 原文「5185番」


200 Sunt spiritus qui referunt ductum pancreaticum, hepaticum, et cysticum, consequenter biles quae in illis, quas intestina ejiciunt; sunt spiritus illi distincti inter se, sed in consortio agunt secundum statum eorum ad quos determinatur operatio; illi imprimis adsistunt castigationibus et punitionibus, quas volunt dirigere; qui eorum pessimi sunt, tam contumaces sunt, ut nusquam velint desistere nisi per timores et minas deterreantur, timent enim supplicia, et tunc promittunt omnia. Sunt illi qui in vita corporis tenaciter inhaeserant suis opinionibus, non ita ex malo vitae, quam ex pravitate naturali; eunt in statu suo naturali sunt, tunc nihil cogitant, nihil cogitare est obscure de pluribus simul, et nihil distincte de aliquo; delectationes eorum sunt castigare, et sic bonum facere; nec abstinent a sordidis.


 


(2) 直訳


200 Sunt spiritus qui referunt ductum pancreaticum, hepaticum, et cysticum, consequenter biles quae in illis, quas intestina ejiciunt; 霊たちがいるその膵臓管、肝管、また胆管に関係する、したがって胆汁に、それらはそれらの中の、それらを腸は追い出す☆。


ちょっと舌足らずの表現かと思います。「それは腸へと追い出されてくる」すなわち、「十二指腸に分泌される」ということでしょう。


sunt spiritus illi distincti inter se, sed in consortio agunt secundum statum eorum ad quos determinatur operatio; それらのいに区別されるしかし、彼らの状態にしたがって交わりの中で働く、彼らに働(作用)向けられている。


illi imprimis adsistunt castigationibus et punitionibus, quas volunt dirigere; 彼らは、懲罰(叱責)またすることで手伝☆、それらを指示する(命じる)とを欲する。


ここには動詞assisto(これはadsistoが原形で、ここのようにこう綴ることもある)が使われており、その意味は①かたわらにいる②助ける、手伝う(日本語でもアシストと言います)です。


英訳では(ポット訳もエリオット訳も)presentとしていますが、私はアシストがよいと思います。


qui eorum pessimi sunt, tam contumaces sunt, ut nusquam velint desistere nisi per timores et minas deterreantur, timent enim supplicia, et tunc promittunt omnia. その者は彼らの最悪の者である、このように頑固(強情)である、恐れと脅しによって抑制されないなら、決してやめることを欲しない(やめようとしない)ように、というのは、罰を恐れるから、またその時、すべてのことを約束する。


Sunt illi qui in vita corporis tenaciter inhaeserant suis opinionibus, non ita ex malo vitae, quam ex pravitate naturali; 彼である、その者は身体のいのちの中で自分の見解を執拗に(頑強に)固執した、そのように生活の悪からでなく、それよりも自然的な(生来の☆)正から。


ここは「生活で確認された悪」に対することばとして、「自然的」なよりも「生まれながらの」と訳すのが正しいようです。


eunt in statu suo naturali sunt, tunc nihil cogitant, nihil cogitare est obscure de pluribus simul, et nihil distincte de aliquo; 自分自然的状態()その時、何えない、何えないことはくのものについて一緒してしまいあいまいに〔考えることである〕、またらかのことについて明確〔考えることではない


delectationes eorum sunt castigare, et sic bonum facere; 彼らの快楽(喜び)は懲らしめる(叱責する)とである、またこのように善を行なうこと。


nec abstinent a sordidis. 不潔なものも慎まない。


 


(3) 訳文


200 膵臓管、肝管、また胆管に、したがって、それらから腸へと追い出されてくる胆汁に関係する霊たちがいるそれらのいに区別されるがしかし、彼らの状態にしたがって彼らに向けられている働(作用)交わりの中で働く。彼らは叱責とすることを手伝それらを指示するとを欲する。彼らのうち最悪の者は、恐れと脅しによって抑制されないなら、決してやめようとしないようにも強情である、というのは、罰を恐れ、またその時、すべてのことを約束するから。


らは、いのちが身体の中にあるとき自分の見解を、生活の悪からというよりも生まれながらの正から頑強に固執した者である。彼らは自分まれながらの状態時、何えない、何えないとはくのものについて一緒にしてしまい、何らかのことについて明確でなくあいまいにえることである。彼らの快楽らしめるまたこのようになうことであり、不潔なものを慎むこともない。


 


(1) 原文「5186番」


201 Qui constituunt provinciam vesicae {1}felleae, a tergo sunt; sunt qui in vita corporis contempserunt probum, et quodammodo pium; et quoque qui affecerunt illa probro.


@1 fellis


 


(2) 直訳


201 Qui constituunt provinciam vesicae {1}felleae, a tergo sunt; 胆囊の領域を構成した者は、背後から(後ろに)いる。


sunt qui in vita corporis contempserunt probum, et quodammodo pium; その者は身体のいのちの中で正直な者を軽蔑した、またある意味で(ある程度)敬虔な者を。


et quoque qui affecerunt illa probro. そしてまた、その者はそれら〔正直なことと敬虔なこと〕を非難(のことば)(侮辱)を求めた。


@1 fellis 注1 fellisfelleaeに換えた


 


(3) 訳文


201 胆囊領域構成したろにいるそのはいのちが身体中にあったとき正直またある程度、敬虔軽蔑したそしてまた、その者はそれら〔正直なことと敬虔なこと〕を侮辱することを求めた。

原典講読『最大の人とその対応』 202

 

(1) 原文「5187番」


202 Quidam spiritus ad me venit, quaerens num scirem ubi is morari posset; existimavi quod esset probus, cumque ei dicerem quod hic fortassis posset, venerunt spiritus vexatores hujus provinciae et eum misere vexabant, quod dolui, et incassum volui inhibere; animadverti tunc quod essem in provincia vesicae fellis; spiritus vexatores fuerunt ex illis qui contempserunt probum et pium. Unum genus vexationis ibi observare datum est, erat coactio ad loquendum citius quam cogitatur, quod faciebant per abstractionem loquelae a cogitatione, et tunc per coactionem sequendi eorum loquelam, quod fit cum dolore; per talem vexationem inaugurantur tardi ad citius cogitandum et {1}loquendum.


@1 volendum


 


(2) 直訳


202 Quidam spiritus ad me venit, quaerens num scirem ubi is morari posset; あるにやって、私っているかどうか尋ねて、どこに彼がとどまることができるか。


existimavi quod esset probus, ei dicerem quod hic fortassis posset, venerunt spiritus vexatores hujus provinciae et eum misere vexabant, quod dolui, et incassum volui inhibere; 私〔彼〕正直な者であったことを判断した(った)、彼に私は言った、ここにおそらく可能であること、この領域の悩ます(かき)がやってまた彼を悲惨に悩ませた、そのことを私は悲しんだ、またむだに(むなしく)は制止することを欲した。


animadverti tunc quod essem in provincia vesicae fellis; その時、私めた(づいた)、私胆囊領域にいたこと


spiritus vexatores fuerunt ex illis qui contempserunt probum et pium. 悩ます(かき乱す)の霊は彼らからであった、正直な者と敬虔な者を軽蔑した者。


Unum genus vexationis ibi observare datum est, erat coactio ad loquendum citius quam cogitatur, quod faciebant per abstractionem loquelae a cogitatione, et tunc per coactionem sequendi eorum loquelam, quod fit cum dolore; 悩ませることのある種類がそこに観察することが与えられた、考えられるよりもさらに迅速に話すように(向けて)強制であった、このことを思考から話しの抽象(取り去ること)よって行なった、またその時、彼らの話しを従わせる強制によって、このことは苦痛とともにであった。


per talem vexationem inaugurantur tardi ad citius cogitandum et {1}loquendum. このような悩ませることによって鈍い者は訓練される(就任させられる)、さらに迅速に考えるように、また話すように。


@1 volendum 注1 volendumloquendumに換えた


 


(3) 訳文


202 あるにやってどこに自分がとどまることができるか、私っているかどうかねた。私〔彼〕正直な者であると判断、私は彼に、ここにおそらく可能であると言った。この領域の悩ますがやって、彼を悲惨に悩ませ、そのことを私は悲しんだ、または制止することを欲したがむだだった。その時、私、私胆囊領域にいたことにづいた。悩ます、正直敬虔軽蔑した者たちからであったそこにある種類の悩ませることを観察することがえられた、〔それは〕考えられるよりもさらに迅速強制であったこの強制思考からしをことによってまたその時、彼らのしをわせることによってなったこのことに苦痛がともなったこのようなませることによって、鈍さらに迅速えるようにまたすように訓練させられる