(1) 原文「5388番」
216 Quidam spiritus apud me fuit, mecum locutus, qui in vita corporis {1}nullam fidem habuerat, nec vitam aliquam post mortem crediderat; fuit etiam inter industrios unus; captare potuerat animos loquendo ad favorem et assentiendo, quapropter quod talis fuerit, non patuit primum ex sermone ejus; potuit {2}etiam loqui volubiliter, fluvii instar, sicut bonus spiritus; at inde noscebatur primum quod non amaret loqui de illis quae sunt fidei et charitatis, tunc enim non potuit sequi cogitatione, sed se retraxit; et deinde perceptum ex singulis quod assentator fuerit fallendi causa; differunt enim assentationes secundum fines; si enim finis sit amicitia, aut voluptas conversationis, aliave similis, et quoque {3} lucrum licitum, non est ita male, at si finis sit arcana eliciendi et sic devinciendi alterum ad officia mala, in genere si finis nocendi, tunc male; talis finis fuerat huic; hic spiritus etiam in opposito erat contra illos qui in provincia renum et ureterum {4}; dicebat etiam ille quod amaret nidorem urinae prae omnibus odoribus; injecit etiam contractionem seu angustiam dolorificam in regionem {5}inferiorem ventris.
@1 nulla fide imbutus fuerat @2 enim @3 i si @4 i sunt @5 ventris inferioris
(2) 直訳
216 Quidam spiritus apud me fuit, mecum locutus, qui in vita corporis {1}nullam fidem habuerat, nec vitam aliquam post mortem crediderat; ある霊が私のもとにいた、私と話した、その者は身体のいのちの中で何も信仰を持たなかった、死後の何らかのいのちも信じなかった。
fuit etiam inter industrios unus; さらにまた勤勉な者の間の一人であった。
captare potuerat animos loquendo ad favorem et assentiendo, quapropter quod talis fuerit, non patuit primum ex sermone ejus; アニムス(心)を捕える(魅惑する)ことができた、賛成して話し、また同意して、そのために、このような者であったことは最初に、彼の話しから明らかでなかった。
potuit {2}etiam loqui volubiliter, fluvii instar, sicut bonus spiritus; さらにまた流暢に(流れるように)話すことができた、流れのように、善良な霊のように。
at inde noscebatur primum quod non amaret loqui de illis quae sunt fidei et charitatis, tunc enim non potuit sequi cogitatione, sed se retraxit; しかし、ここから最初に(初めて)知られた、それらについて話すことを愛さなかったこと、それらは信仰と仁愛のものである、というのは、その時、思考を従う(つかむ)ことができなかったから、しかし、自分自身を引っ込めた。
et deinde perceptum ex singulis quod assentator fuerit fallendi causa; またその後、個々のことから知覚された、おべっか使い(ごますり)であったこと、欺こうとするために。
differunt enim assentationes secundum fines; というのは、お世辞(同意)は目的にしたがって異なるから。
si enim finis sit amicitia, aut voluptas conversationis, aliave similis, et quoque {3} lucrum licitum, non est ita male, at si finis sit arcana eliciendi et sic devinciendi alterum ad officia mala, in genere si finis nocendi, tunc male; というのは、もし目的が友情、または会話の快楽、あるいは他の☆似たもの、そしてまた許される利益なら、このように悪ではないから、しかしもし目的が秘密を引き出そうとする、またこのように他の者を悪の任務に結びつけようとする、全般的に、もし目的が害そうとするものなら、その時、悪〔である〕。
☆ aliaveはalius+veです。-veは「あるいは」の意味の小辞。
talis finis fuerat huic; このような目的がこの者にあった。
hic spiritus etiam in opposito erat contra illos qui in provincia renum et ureterum {4}; この霊もまた彼らに対して対立の中にいた、腎臓と尿管の領域の中に〔いる〕者。
dicebat etiam ille quod amaret nidorem urinae prae omnibus odoribus; 彼もまた言った、尿の悪臭をすべてのにおいよりも愛すること。
injecit etiam contractionem seu angustiam dolorificam in regionem {5}inferiorem ventris. さらにまた収縮または苦痛を引き起こす悩み(苦痛)を持ち込んだ、腹の(さらに)下方の領域の中に。
@1 nulla fide imbutus fuerat 注1 nulla fide imbutus fueratをnullam fidem habueratに換えた
@2 enim 注2 enimをetiamに換えた
@3 i si 注3 siを補うとよい
@4 i sunt 注4 suntを補うとよい
@5 ventris inferioris 注5 ventris inferiorisをinferiorem ventrisに換えた
(3) 訳文
216 ある霊が私のもとにいて、私と話した。その者はいのちが身体の中にあったとき何も信仰を持たなかった、死後の何らかのいのちも信じなかった。さらにまた勤勉な者の間の一人であった。賛成して話し、また同意して、アニムス(心)を捕えることができた、そのために、このような者であったことは最初、彼の話しから明らかでなかった。さらにまた流暢に流れのように、善良な霊のように、話すことができた。しかし、信仰と仁愛のものについて話すことを愛さなかったことから初めて〔その霊がそのようなものであると〕知られた、というのは、その時、その思考をつかむことができず、しかし、自分自身を引っ込めたかったから。またその後、個々のことから、欺こうとするおべっか使いであったことが知覚された。というのは、お世辞(同意)は目的にしたがって異なるから。というのは、もし目的が友情、または会話の楽しさ、あるいは他の似たもの、そしてまた許される利益であるなら、このように悪ではない、しかしもし目的が秘密を引き出そうとし、またこのように他の者を悪の任務に結びつけようとするものなら、全般的に、もし目的が害そうとするものなら、その時、悪であるから。このような目的がこの者にあった。
この霊もまた腎臓と尿管の領域の中にいる者に対して対立の中にいた。彼もまた、尿の悪臭をすべてのにおいよりも愛する、と言った。さらにまた苦痛を引き起こす収縮、すなわち、悩みを、腹の下方の領域に持ち込んだ。