(1) 原文「4949番」
170 Sunt plures qui mansiones habent sub plantis pedum, cum quibus quandoque locutus sum; vidi quosdam eorum quod conniterentur ascendere, et quoque connisum ascensus eorum sentire dabatur et hoc usque ad genua, sed relapsi sunt; repraesentatur ita coram sensu, cum aliqui ex suis mansionibus cupiunt ad superiores, sicut hi quod ad illorum mansiones qui in provincia genuum et femorum sunt; dictum mihi quod tales sint qui alios contempserunt prae se, quapropter etiam volunt emergere, et non solum per pedem in femur, sed etiam si possent supra caput, at usque relabuntur; sunt in quodam genere stupiditatis, nam talis arrogantia exstinguit {1}et suffocat lucem caeli, proinde intelligentiam; quapropter sphaera quae circumfundit illos, apparet sicut crassamentum.
@1 seu
(2) 直訳
170 Sunt plures qui mansiones habent sub plantis pedum, cum quibus quandoque locutus sum; 多くの者がいる、その者は足の足の裏の下に住まいを持っている、彼らと時々、私は話した。
vidi quosdam eorum quod conniterentur ascendere, et quoque connisum ascensus eorum sentire dabatur et hoc usque ad genua, sed relapsi sunt; 私は彼らのある者がのぼることに努力していること、そしてまた彼らののぼる努力を感じることが与えられた、またこのことがひざまで、しかし、逆戻りした。
repraesentatur ita coram sensu, cum aliqui ex suis mansionibus cupiunt ad superiores, sicut hi quod ad illorum mansiones qui in provincia genuum et femorum sunt; そのように感覚の前に表象された、ある者が自分の住まいから高いところへ行きたがる時、これらの者のように、彼らの住まいへ、それはひざやももの領域の中にある。
dictum mihi quod tales sint qui alios contempserunt prae se, quapropter etiam volunt emergere, et non solum per pedem in femur, sed etiam si possent supra caput, at usque relabuntur; 私に言われた、これらの者であること、他の者を自分自身と比べて軽蔑した者、そのためにさらにまた出てくる(現われる)ことを欲する、足を通ってももの中だけでなく、しかしまた、もしできるなら頭の上に、しかしそれでもすべり返る。
sunt in quodam genere stupiditatis, nam talis arrogantia exstinguit {1}et suffocat lucem caeli, proinde intelligentiam; ある種の愚かさの中にいる、なぜなら、このような傲慢が天界の光を消す、また☆窒息させる(さえぎる)から、したがって理解力(知性)を。
☆ ここはもとあったseu「または」を書き換えています。suffocoの意味は「①窒息させる②さえぎる」です、最後にproinde intelligentiamがありますが、これがなければ、「天界の光を消す、『または』さえぎる」でぴったりです。しかし、つけたしがあると「窒息させる」のほうがぴったりします。それで、extinguoがcaeli luxを、そして(et) suffocoがintelligentiaを対象としている、ととらえて訳すことにします。
quapropter sphaera quae circumfundit illos, apparet sicut crassamentum. そのために、スフェアは、それは彼らを取り囲む、かす(不純物)のように見える。
@1 seu 注1 seuをetに換えた
(3) 訳文
170 足の裏の下に住まいを持っている多くの者がいて、時々、私は彼らと話した。私は彼らのある者がのぼることに努力していること、そしてまた彼らののぼる努力を感じることが与えられ、またこの〔のぼる〕ことがひざまで〔達したが〕、しかし、逆戻りした。ある者が自分の住まいから高いところへ、これらの者のように、ひざやももの領域の中にある彼らの住まいへ行きたがる時、そのように感覚の前に表象された。他の者を自分自身と比べて軽蔑し、そのために、さらにまた足を通ってももの中だけでなく、しかしまた、もしできるなら頭の上に出てくることを欲する者は、これらの者である、しかしそれでもすべり返る、と私に言われた。ある種の愚かさの中にいる、なぜなら、このような傲慢が天界の光を消す、したがってまた知性窒息させるから。そのために、彼らを取り囲むスフェアは、かす(不純物)のように見える。
(1) 原文「4950番」
171 Sub pede sinistro {1}paulo sinistrorsum, sunt tales qui naturae omnia tribuerunt, at usque confessi ens universi ex quo omnia quae naturae sunt; sed explorabatur num crediderint aliquod ens universi seu summum numen quod creaverat omnia, sed perceptum ex {2}cogitatione eorum mecum communicata, quod esset sicut inanimatum quoddam quod crederent in quo nihil vitae; ex quo constare potuit quod non agnoverint creatorem universi sed naturam; dicebant etiam quod numinis vivi ideam non possent habere.
@1 paulum @2 idea
(2) 直訳
171 Sub pede sinistro {1}paulo sinistrorsum, sunt tales qui naturae omnia tribuerunt, at usque confessi ens universi ex quo omnia quae naturae sunt; 左の足の下に、少しばかりの左の、このような者がいる、すべてのものを自然に帰した者、しかしそれでも、全世界の存在者(本質)を言明した(告白した)、それからすべてのもの、それらは自然のもの。
sed explorabatur num crediderint aliquod ens universi seu summum numen quod creaverat omnia, sed perceptum ex {2}cogitatione eorum mecum communicata, quod esset sicut inanimatum quoddam quod crederent in quo nihil vitae; しかし、調べられた、何らかの全世界の存在者(本質)、すなわち、すべてのものを創造したこと、最高の神(神性)を信じたかどうか、しかし、私に伝えられた彼らの思考から知覚された、何らかの生命のないようなものであったこと、その中にいのちは何もない〔ものを〕信じていること。
ex quo constare potuit quod non agnoverint creatorem universi sed naturam; そのことから明らかにすることができた、彼らが全世界の創造者を認めていないこと、しかし、自然を。
dicebant etiam quod numinis vivi ideam non possent habere. さらにまた〔彼らは〕言った、私たちは生きている神(神性)の観念を持つことができないこと。
@1 paulum 注1 paulumをpauloに換えた
@2 idea 注2 ideaをcogitationeに換えた
(3) 訳文
171 左の足の下に、少しばかり左に、すべてのものを自然に帰し、しかしそれでも、自然のすべてのもののもとである全世界の存在者(本質)を言明したような者がいる。しかし、何らかの全世界の存在者(本質)、すなわち、すべてのものを創造した最高の神(神性)を信じたかどうか調べられた、しかし、私に伝えられた彼らの思考から、何らかの死んだような、その中にいのちは何もないようなものを信じていることが知覚された。そのことから、彼らが全世界の創造者