原典講読『最大の人とその対応』 140,141

 

(1) 原文「4794番」


140 Spiritus seu homo post mortem, omnes sensationes habet quas dum vixit in mundo, nempe visum, auditum, olfactum, et tactum, non autem gustum, sed loco ejus aliquod analogon, quod adjunctum est odoratui. Quod non gustum habeat, est ne possit intrare in gustum hominis, et sic ejus interiora possidere; tum ne ille sensus amoveret illum a desiderio sciendi et sapiendi, ita ab appetitu spirituali.


 


(2) 直訳〔この4791番は別紙に書かれ、ここに挿入されるよう指示されている〕


140 Spiritus seu homo post mortem, omnes sensationes habet quas dum vixit in mundo, nempe visum, auditum, olfactum, et tactum, non autem gustum, sed loco ejus aliquod analogon, quod adjunctum est odoratui. 霊、すなわち、死()間は、すべての感覚を持っている、それらを世で生きていた時、すなわち、視覚、聴覚、嗅覚、また触覚を、けれども味覚を〔持た〕ない、しかしその代わりに、何らかの類似したものを、それは嗅覚に結びついている。


Quod non gustum habeat, est ne possit intrare in gustum hominis, et sic ejus interiora possidere; 味覚たないことは、人間の味覚に入ることができないようにである、またこのように彼の内的なものを所有する(思いのままにする)こと。


tum ne ille sensus amoveret illum a desiderio sciendi et sapiendi, ita ab appetitu spirituali. なおまたその感覚、知また賢明になる願望からさない(らない)うに☆、このように霊的切望(食欲)より


わかりにくい文になっていますが「味覚に入り込むによって、その人間の知り,賢明になるを願望を、その人間から取り去ってしまうことがないように」という意味だと思います。


 


(3) 訳文


140 霊、すなわち、死後の人間は、世で生きていた時のすべての感覚を、すなわち、視覚、聴覚、嗅覚、また触覚を持っている、けれども味覚を持たず、その代わりに、嗅覚に結びついている何らかの類似したものを持っている。味覚たないのは、人間の味覚に入ることができないように、またしたがって彼の内的なものを思いのままにしないように、なおまたその感覚、したがって霊的切望(食欲)より、彼から知また賢明になる願望をらないように〔するためである〕


 


(1) 原文「4795番」


141 Ex his etiam constare potest cur lingua gemino muneri dicata sit, nempe muneri inserviendi loquelae, et inserviendi nutritioni; quatenus enim inservit nutritioni, correspondet affectioni sciendi, intelligendi et sapiendi vera, quapropter etiam sapientia seu sapere dicta est a sapore; et quatenus loquelae, correspondet affectioni cogitandi et producendi illa.


 


(2) 直訳


141 Ex his etiam constare potest cur lingua gemino muneri dicata sit, nempe muneri inserviendi loquelae, et inserviendi nutritioni; これらからもまたらかにすることができるなぜ舌が二重の機能(役目)を定められている(命じられている)、すなわち、話すことに仕える機能(役目)に、また滋養物を与える機能(役目)


quatenus enim inservit nutritioni, correspondet affectioni sciendi, intelligendi et sapiendi vera, quapropter etiam sapientia seu sapere dicta est a sapore; というのは滋養物を与えることに仕えるかぎり、真理を知る、理解する、また賢明になる情愛に対応するから、そのために、さらにまた知恵(sapientia)または賢明であること(sapere)は、味(sapore)から言われる☆。


☆ ここは語源を論じていると思います。それで英訳書では原語がつけられています。柳瀬訳ではsapereをつけ忘れています。これでは中途半端でわからなくなります。語源的には「風味がわかる」→「知る」「理解する」その抽象名詞として「知恵」となったのでしょう。


et quatenus loquelae, correspondet affectioni cogitandi et producendi illa. また話すこと〔に仕える〕かぎり、それ〔真理〕を考え、生み出す情愛に対応する。


 


(3) 訳文


141 これらからもまたなぜ舌が二重の機能を、すなわち、話すことに仕える機能と滋養物を与える機能を定められているらかにすることができるというのは滋養物を与えることに仕えるのは、真理を知り、理解し、また賢明になる情愛に対応するからであり、そのために味(sapore)から、知恵(sapientia)または賢明であること(sapere)が言われている。またすことはそれ〔真理〕、生情愛対応する 

原典講読『最大の人とその対応』 142

 

(1) 原文「4796番」


142 Cum angeli se visibiles sistunt, apparent omnes affectiones interiores eorum clare {1}ex facie et inde elucent, sic ut facies sit illarum forma externa et imago repraesentativa; aliam faciem habere quam affectionum suarum, non datur in caelo; qui aliam faciem mentiuntur, illi ejiciuntur e societate; inde patet quod facies correspondeat interioribus in genere omnibus, tam ejus affectionibus quam cogitationibus, seu quae sunt voluntaris et quae sunt intellectus apud hominem; inde etiam in Verbo per faciem et facies significantur affectiones; et per ‘quod Dominus elevet facies super aliquem’ quod ex Divina affectione quae est Amoris, ejus misereatur.


@1 in


 


(2) 直訳


142 Cum angeli se visibiles sistunt, apparent omnes affectiones interiores eorum clare {1}ex facie et inde elucent, sic ut facies sit illarum forma externa et imago repraesentativa; 天使たちが自分自身を見えて示すとき、彼らの内的なすべての情愛がはっきりと顔からみられる、またここから輝き出(現われる)、そのように(それで)(つき)は彼らの外なる形である、また表象的な映像。


aliam faciem habere quam affectionum suarum, non datur in caelo; 他(つき)つことは、自分情愛以外、天界えられない(許可されない)


qui aliam faciem mentiuntur, illi ejiciuntur e societate;  他の顔(つき)を装う者は、彼らは社会から追い出される。


inde patet quod facies correspondeat interioribus in genere omnibus, tam ejus affectionibus quam cogitationibus, seu quae sunt voluntaris et quae sunt intellectus apud hominem; ここから明らかである、顔(つき)は全般的に内的なすべてのものに対応すること、彼の情愛も思考も、すなわち、人間のもとの意志のものであるものと理解力のものであるもの。


inde etiam in Verbo per faciem et facies significantur affectiones; さらにまたここから、みことばの中で、顔によって、また顔が情愛を意味される。


et per ‘quod Dominus elevet facies super aliquem’ quod ex Divina affectione quae est Amoris, ejus misereatur. また「主がある者の上に顔を上げること」によって、神的な情愛から、それは愛のものである、彼に☆哀れみを示すこと〔が意味される〕。


misereor「哀れむ」は属格を伴うことがあります。


@1 in 注1 inexに換えた


 


(3) 訳文

142 天使が自分自身を見せて示すとき、彼らの内的なすべての情愛がはっきりと顔からみられ、またここから輝き出て、それで顔(つき)は彼らの外なる形であり、また表象的な映像である。自分情愛以外(つき)つことは、天界ではえられない。他(つき)、社会からされるここから、顔(つき)全般的内的なすべてのものに、彼情愛思考すなわち、人間のもとの意志のものであるものと理解力のものであるものに対応することがらかである。さらにまたここからみことばの、顔によってまた情愛意味し、また「主があるげることによって、愛のものである神的情愛かられみをすことを意味する