(1) 原文「4794番」
140 Spiritus seu homo post mortem, omnes sensationes habet quas dum vixit in mundo, nempe visum, auditum, olfactum, et tactum, non autem gustum, sed loco ejus aliquod analogon, quod adjunctum est odoratui. Quod non gustum habeat, est ne possit intrare in gustum hominis, et sic ejus interiora possidere; tum ne ille sensus amoveret illum a desiderio sciendi et sapiendi, ita ab appetitu spirituali.
(2) 直訳〔この4791番は別紙に書かれ、ここに挿入されるよう指示されている〕
140 Spiritus seu homo post mortem, omnes sensationes habet quas dum vixit in mundo, nempe visum, auditum, olfactum, et tactum, non autem gustum, sed loco ejus aliquod analogon, quod adjunctum est odoratui. 霊、すなわち、死後(の)人間は、すべての感覚を持っている、それらを世で生きていた時、すなわち、視覚、聴覚、嗅覚、また触覚を、けれども味覚を〔持た〕ない、しかしその代わりに、何らかの類似したものを、それは嗅覚に結びついている。
Quod non gustum habeat, est ne possit intrare in gustum hominis, et sic ejus interiora possidere; 味覚を持たないことは、人間の味覚に入ることができないようにである、またこのように彼の内的なものを所有する(思いのままにする)こと。
tum ne ille sensus amoveret illum a desiderio sciendi et sapiendi, ita ab appetitu spirituali. なおまた、その感覚が、知り、また賢明になる願望から彼を追い出さない(取り去らない)ように☆、このように霊的な切望(特に食欲)により。
☆ わかりにくい文になっていますが「味覚に入り込むによって、その人間の知り,賢明になるを願望を、その人間から取り去ってしまうことがないように」という意味だと思います。
(3) 訳文
140 霊、すなわち、死後の人間は、世で生きていた時のすべての感覚を、すなわち、視覚、聴覚、嗅覚、また触覚を持っている、けれども味覚を持たず、その代わりに、嗅覚に結びついている何らかの類似したものを持っている。味覚を持たないのは、人間の味覚に入ることができないように、またしたがって彼の内的なものを思いのままにしないように、なおまた、その感覚が、したがって霊的な切望(食欲)により、彼から知り、また賢明になる願望を取り去らないように〔するためである〕。
(1) 原文「4795番」
141 Ex his etiam constare potest cur lingua gemino muneri dicata sit, nempe muneri inserviendi loquelae, et inserviendi nutritioni; quatenus enim inservit nutritioni, correspondet affectioni sciendi, intelligendi et sapiendi vera, quapropter etiam sapientia seu sapere dicta est a sapore; et quatenus loquelae, correspondet affectioni cogitandi et producendi illa.
(2) 直訳
141 Ex his etiam constare potest cur lingua gemino muneri dicata sit, nempe muneri inserviendi loquelae, et inserviendi nutritioni; これらからもまた明らかにすることができる、なぜ舌が二重の機能(役目)を定められている(命じられている)か、すなわち、話すことに仕える機能(役目)に、また滋養物を与える機能(役目)。
quatenus enim inservit nutritioni, correspondet affectioni sciendi, intelligendi et sapiendi vera, quapropter etiam sapientia seu sapere dicta est a sapore; というのは、滋養物を与えることに仕えるかぎり、真理を知る、理解する、また賢明になる情愛に対応するから、そのために、さらにまた知恵(sapientia)または賢明であること(sapere)は、味(sapore)から言われる☆。
☆ ここは語源を論じていると思います。それで英訳書では原語がつけられています。柳瀬訳ではsapereをつけ忘れています。これでは中途半端でわからなくなります。語源的には「風味がわかる」→「知る」「理解する」その抽象名詞として「知恵」となったのでしょう。
et quatenus loquelae, correspondet affectioni cogitandi et producendi illa. また話すこと〔に仕える〕かぎり、それ〔真理〕を考え、生み出す情愛に対応する。
(3) 訳文
141 これらからもまた、なぜ舌が二重の機能を、すなわち、話すことに仕える機能と滋養物を与える機能を定められているか明らかにすることができる。というのは、滋養物を与えることに仕えるのは、真理を知り、理解し、また賢明になる情愛に対応するからであり、そのために味(sapore)から、知恵(sapientia)または賢明であること(sapere)が言われている。また話すことは、それ〔真理〕を考え、生み出す情愛に対応する。