原典講読『最大の人とその対応』 112(直訳まで)

 

(1) 原文「4529番」


112 Quidam qui in orbe erudito inclutus et famigeratus propter peritiam in scientia botanica, postquam obiit, in altera vita audivit quod ibi quoque sistantur {1}videndi flores et arbores; ad id obstupuit; et quia id jucundum ejus vitae fuerat, accensus est desiderio videndi num ita sit; quare sublatus in paradisiaca vidit arboreta pulcherrima et floreta amoenissima in immensum extensa; et quia tunc in sui jucundi ex affectione ardorem venit, licuit illi pervagari campum, et non solum singillatim videre illa, sed etiam excerpere et ad {2}oculum admovere et perscrutari num ita se res haberet; [2] ille mecum inde locutus, etiam dixit quod hoc nusquam crediderit, et quod si talia in mundo audivissent, inter paradoxa referrent; et porro referebat quod ibi conspiciantur vegetabiles flores immensa copia qui nusquam visi in mundo, et vix aliqua perceptione ibi comprehensibiles, et quod singula ex splendore incomprehensibili rutilent, quia sunt ex luce caeli; quod rutilatio ex spirituali origine esset, nondum potuit {3}percipere, nempe quod in singulis aliquid intelligentiae et sapientiae quae veri et boni, ex quibus illis rutilum: dicebat amplius quod homines telluris nullatenus hoc credituri, ex causa quia pauci sunt qui credunt quod {4}aliquod caelum et infernum sit, et qui credunt, sciant modo quod in caelo gaudium, et pauci inter illos, quod ibi sint talia quae oculus nusquam viderat, auris nusquam audiverat, et mens nusquam cogitare {5}potuerat; et hoc tametsi ex Verbo sciunt quod stupenda visa sint prophetis, sicut plura Johanni, de quibus in Apocalypsi; quae tamen non aliud fuerunt quam repraesentativa quae continue existunt in caelo, et quae apparuerunt cum visus internus ei apertus fuit. [3] Sed haec sunt respective levia; qui in ipsa intelligentia et sapientia sunt ex quibus illa, in tali felicitatis statu sunt ut illa quae memorata {6} , sint illis inter leviora: quidam etiam qui dixerunt cum in paradisiacis essent, quod {7} excedant omnem felicitatis gradum, {8}ideo magis versus dextram sublati in caelum quod adhuc splendidius coruscabat, et tandem ad illud ubi quoque perceptum intelligentiae et sapientiae beatum quod in talibus, et tunc cum ibi essent, etiam mecum locuti {9}dicebant quod illa quae prius viderant respective nauci sint; et tandem ad id caelum ubi prae interioris affectionis fausto {10}vix possent subsistere, nam faustum penetravit ad medullaria, quibus prae fausto quasi resolutis in sanctum deliquium labi incipiebant.


@1 conspiciendi A, vivendi I @2 oculos @3 capere @4 aliquid I @5 potuerit @6 i sunt @7 i illa @8 inde @9 dixerunt @10 non


 


(2) 直訳


112 Quidam qui in orbe erudito inclutus et famigeratus propter peritiam in scientia botanica, postquam obiit, in altera vita audivit quod ibi quoque sistantur {1}videndi flores et arbores; あるその学界植物学知識技術のために名高くまた有名で〔あった〕、死んだ後、来世で聞いた、そこにもまた花と木を見るように示されること。


ad id obstupuit; そのことに唖然とした。


et quia id jucundum ejus vitae fuerat, accensus est desiderio videndi num ita sit; またそれが彼のいのちの快さであったので、そのようであるかどうが見ようとする願いに燃え立った。


quare sublatus in paradisiaca vidit arboreta pulcherrima et floreta amoenissima in immensum extensa; それゆえ、楽園に上げられて、最も美しい木と最も快い花を見た、果てしない広がりの中で。


et quia tunc in sui jucundi ex affectione ardorem venit, licuit illi pervagari campum, et non solum singillatim videre illa, sed etiam excerpere et ad {2}oculum admovere et perscrutari num ita se res haberet; またその時、情熱の情愛から自分の快さの中にやって来たので、彼に野原をさすらうことが許された、また単にそれらを見ることだけでなく、しかし、引き抜く(むしる)こと、また目に近づけること事柄がそのようであるかどうか入念に調べること。


[2] ille mecum inde locutus, etiam dixit quod hoc nusquam crediderit, et quod si talia in mundo audivissent, inter paradoxa referrent; [2] 彼はここから私と話した、さらにまた言った、これを決して信じなかったこと、またもしこのようなものが世の中で聞かれたなら、背理の間に置いた。


et porro referebat quod ibi conspiciantur vegetabiles flores immensa copia qui nusquam visi in mundo, et vix aliqua perceptione ibi comprehensibiles, et quod singula ex splendore incomprehensibili rutilent, quia sunt ex luce caeli; またさらに語った、計り知れないほどおびただしい花の植物が見られたこと、それらは世の中に決して見られない、またほとんど何らかの知覚がそこに把握できない〔ような〕、また個々のものは不可解な輝きから赤く輝いていた、天界の光からであるので。


quod rutilatio ex spirituali origine esset, nondum potuit {3}percipere, nempe quod in singulis aliquid intelligentiae et sapientiae quae veri et boni, ex quibus illis rutilum: 霊的な起源からの赤い輝きであったことは、まだ知覚する(気づく)ことができなかった、すなわち、個々のものの中に知性と知恵の何らかのものが〔ある〕こと、それらは真理と善の、それらから、それらに赤み〔がある〕。


dicebat amplius quod homines telluris nullatenus hoc credituri, ex causa quia pauci sunt qui credunt quod {4}aliquod caelum et infernum sit, et qui credunt, sciant modo quod in caelo gaudium, et pauci inter illos, quod ibi sint talia quae oculus nusquam viderat, auris nusquam audiverat, et mens nusquam cogitare {5}potuerat; 〔彼は〕さらに言った、地球の人間は決してこのことを信じられない、理由から、何らかの天界と地獄があることを信じる者がわずかであるので、また信じる者は、天界の中に楽しさが〔ある〕ことだけを知っている、また彼らの間のわずかな者は、そこにこのようなものあることを、それらのものは目が決して見なかった、耳が決して聞かなかった、また心が決して考えることができなかった。


et hoc tametsi ex Verbo sciunt quod stupenda visa sint prophetis, sicut plura Johanni, de quibus in Apocalypsi; また、このことは、みことばから知られる、驚くべきことが預言者たちによって見られたこと、ヨハネに多くのものが〔見られた〕ように、それらについて黙示録の中に。


quae tamen non aliud fuerunt quam repraesentativa quae continue existunt in caelo, et quae apparuerunt cum visus internus ei apertus fuit. それでも、他のものではなかった、表象するもの以外の、それらは絶えず天界の中に存在するようになる、またそれらは内なる視覚が彼に開かれたとき見られた。


[3] Sed haec sunt respective levia; [3] しかし、これらは相対的に微々たるものである。


qui in ipsa intelligentia et sapientia sunt ex quibus illa, in tali felicitatis statu sunt ut illa quae memorata {6} , sint illis inter leviora: 知性と知恵そのものの中にいる者は、それら〔表象するもの〕はそれらから、このような幸福の状態の中にいる、それらが、それは話しに出された(言及された)、彼らにさらに微々たるものであるような。


quidam etiam qui dixerunt cum in paradisiacis essent, quod {7} excedant omnem felicitatis gradum, {8}ideo magis versus dextram sublati in caelum quod adhuc splendidius coruscabat, et tandem ad illud ubi quoque perceptum intelligentiae et sapientiae beatum quod in talibus, et tunc cum ibi essent, etiam mecum locuti {9}dicebant quod illa quae prius viderant respective nauci sint; さらにまたある者は言った、楽園にいたとき、〔それらは〕すべての幸福の段階を越えた(上回った)こと、それゆえ、さらに右の方向へ天界の中に上げられ、それはなおさら目も眩むほどの(光り輝いて)らめく、またついにそれ〔天界〕に、そこに知性と知恵の祝福の知覚もまた〔ある〕それはこのようなものの中に、また、その時、そこにいたとき、さらにまた私に語って言った、それらは、それらは以前に見た、相対的に価値のないものであること。


et tandem ad id caelum ubi prae interioris affectionis fausto {10}vix possent subsistere, nam faustum penetravit ad medullaria, quibus prae fausto quasi resolutis in sanctum deliquium labi incipiebant. また最後に(ついに)、その天界へ、そこに内的な情愛の至福のために、ほとんどとどまることができなかった、なぜなら、至福が髄に浸透したから、至福のためにあたかも溶けたようなそれら〔髄〕で、聖なる気絶に陥らされることが始まった。


@1 conspiciendi A, vivendi I 注1 自筆原稿のconspiciendi、初版のvivendividendiに換えた


@2 oculos 注2 oculosoculumに換えた


@3 capere 注3 caperepercipereに換えた


@4 aliquid I 注4 初版のaliquidaliquodに換えた


@5 potuerit 注5 potueritpotueratに換えた


@6 i sunt 注6 suntを補うとよい


@7 i illa 注7 illaを補うとよい


@8 inde 注8 indeideoに換えた


@9 dixerunt 注9 dixeruntdicebantに換えた


@10 non 注10 nonvixに換えた