(1) 原文「4417番」
102 Sermo fuit cum spiritibus quondam de vita, quod nempe nemo aliquid vitae a se habeat, sed a Domino, tametsi videatur vivere a se, conferatur n. 4320; et tunc primum `sermo fuit’ quid vita, quod nempe sit intelligere et velle, et quia omne intelligere se refert ad verum et omne velle ad bonum, n. 4409, quod intelligentia veri et voluntas boni sit vita. Sed spiritus ratiocinatores dicebant; sunt enim spiritus qui dicendi ‘sunt’ ratiocinatores quia de omnibus num ita sit, ratiocinantur, illi utplurimum in obscuro sunt de omni veritate,’ ‘dicebant inquam’ quod usque qui in nulla intelligentia veri et voluntate boni sunt, vivant, immo credant se prae aliis vivere; sed respondere illis datum quod vita malorum appareat quidem illis sicut vita, sed usque quod sit vita quae vocatur mors spiritualis, quod scire possent ex eo cum intelligere verum et velle bonum sit vita a Divino, tunc quod intelligere falsum et velle malum non possit esse vita, quia {1}mala et falsa contraria ipsi vitae sunt; [2] ut evincerentur, ostensum est qualis vita eorum, quae cum visa apparuit similis lumini ex igne carbonario cui intermixtum fumosum; in quo lumine cum sunt, opinari non aliter possunt quam quod vita eorum cogitationis et eorum voluntatis sit unice vita, et adhuc magis ex eo quod lux intelligentiae veri, quae est ipsius vitae, illis prorsus non apparere possit; ut primum enim in lucem illam veniunt, fit lumen illorum tenebricosum, adeo ut {2}plane nihil videre possint, ita quoque nihil percipere; ostensum quoque qualis status vitae eorum tunc erat, per abstractionem jucundi eorum ex falso, quod in altera vita fit per separationem spirituum quorum in societate sunt, quo facto, apparebant facie lurida, sicut cadavera, ut dici potuissent mortis effigies. {3}De animalium autem vita, singillatim, ex Divina Domini Misericordia, agetur.
@1 malum et falsum @2 prorsus @3 This is a later insertion squeezed in at end of §. Note that the discussion is ‘quid vita?’ but that only human life is dealt with.
(2) 直訳
102 Sermo fuit cum spiritibus quondam de vita, quod nempe nemo aliquid vitae a se habeat, sed a Domino, tametsi videatur vivere a se, conferatur n. 4320; ある霊と話しがあった☆、いのちについて、すなわち、だれも何らかのいのちを自分自身からは持たないこと、しかし、主から、それでも(たとえ)自分自身から生きていることが見られる(ても)、4320番が比較(対照)される〔とよい〕。
☆ 「話しがあった」とこのように他人事のような表現ですが、意味は「私は話した(ことがある)」です。
et tunc primum sermo fuit quid vita, quod nempe sit intelligere et velle, et quia omne intelligere se refert ad verum et omne velle ad bonum, n. 4409, quod intelligentia veri et voluntas boni sit vita. またその時、最初に話しがあった、いのちとは何か、すなわち、理解することと意志することは、またすべての理解することは真理に関係する、またすべての意志することは善に〔関係する〕ので、4409番、真理の理解と善の意志がいのちであること。
Sed spiritus ratiocinatores dicebant; しかし、推論する者(議論家)の霊が言った。
sunt enim spiritus qui dicendi sunt ratiocinatores quia de omnibus num ita sit, ratiocinantur, illi utplurimum in obscuro sunt de omni veritate, dicebant inquam quod usque qui in nulla intelligentia veri et voluntate boni sunt, vivant, immo credant se prae aliis vivere; というのは、霊がいるから、推論する者(議論家)と言われる者、すべてのものについて、そうであるかどうか、推論する、彼らは大部分はすべての真理について暗い中にいる、言う(こと)を言った、それでも、真理の理解力と善の意志の中にいない者、生きている、それどころか自分自身が他の者よりも生きていることを信じた。
sed respondere illis datum quod vita malorum appareat quidem illis sicut vita, sed usque quod sit vita quae vocatur mors spiritualis, quod scire possent ex eo cum intelligere verum et velle bonum sit vita a Divino, tunc quod intelligere falsum et velle malum non possit esse vita, quia {1}mala et falsa contraria ipsi vitae sunt; しかし、彼らに答えることが与えられた、悪い者のいのちが確かに彼らにいのちのように見えること、しかし、それでも、それは霊的な死と呼ばれるいのちであること、そのことを(彼らは)知ることができること、真理を理解することと善を意志することが主からのいのちであるとき、その時、虚偽を理解することと悪を意志することはいのちであることができないこと、悪(複数)と虚偽(複数)はいのちそのものに反しているので。
[2] ut evincerentur, ostensum est qualis vita eorum, quae cum visa apparuit similis lumini ex igne carbonario cui intermixtum fumosum; [2] 確信する(納得する)ために、彼らのいのちがどのようなものか示された、それが見られたとき、炭火からの光☆に似たものが見られた、それに煙が混じり合わせられた。
in quo lumine cum sunt, opinari non aliter possunt quam quod vita eorum cogitationis et eorum voluntatis sit unice vita, et adhuc magis ex eo quod lux intelligentiae veri, quae est ipsius vitae, illis prorsus non apparere possit; その光(ルーメン)☆の中に(彼らが)いるとき、考える(みなす)以外に異なってできない、彼らの思考と彼らの意志のいのちがまったく〔の〕いのちであること、またさらになおさらそのことから、真理の理解力の光(ルークス)は、それはいのちそのものである、彼らにまったく見られることができない。
☆ 前節の101番で述べておいたほうが適切でしたが、ここの「光」はlumenです。このあとにでてくる「光」はluxです。スヴェーデンボリは二つの言葉を使い分けています。お考えください。このサイトの「ラテン語を学ぼう――ついでに」に述べてあります。
ut primum enim in lucem illam veniunt, fit lumen illorum tenebricosum, adeo ut {2}plane nihil videre possint, ita quoque nihil percipere; というのは、その光(ルークス)の中にやって来るとすぐに、彼らの光(ルーメン)は暗くなる、これほどのように、まったく☆何も見ることができない、このようにまた何も知覚することが〔でき〕ないから。
☆ 脚注参照。
ostensum quoque qualis status vitae eorum tunc erat, per abstractionem jucundi eorum ex falso, quod in altera vita fit per separationem spirituum quorum in societate sunt, quo facto, apparebant facie lurida, sicut cadavera, ut dici potuissent mortis effigies. その時(の)彼らのいのちの状態がどんなものであったかもまた示された、虚偽から彼らの快さの取り去ることによって、そのことは来世の中で、社会の中にいるそれらの霊の分離によって生じる、そのことが生じると☆、顔に黄ばんだ色が見られた、屍のような、死の似姿と言われることができるような。
☆ quoもfactoも奪格なので奪格独立句です。レキシコンにありませんが載せてもよいような言葉です。
{3}De animalium autem vita, singillatim, ex Divina Domini Misericordia, agetur. けれども、動物のいのちについて、個別に、主の神的な慈悲から、扱われる。
@1 malum et falsum 注1 malum et falsumをmala et falsaに換えた
@2 prorsus 注2 proususをplaneに換えた☆
☆ この変更が私にはわかりません。proususもplaneも同じ副詞であり、意味も「完全に、まったく」であるので、変更の必要がないからです。まだ私には学び足りないものがあるのでしょうか?
(意味は変わらないので、この原典と脚注を読まなければ何も問題は発生しませんが…)
@3 This is a later insertion squeezed in at end of §. Note that the discussion is ‘quid vita?’ but that only human life is dealt with. 注3 これ〔De animalium…agetur〕はこの段落の終わりに後から押し込められた挿入である。論議が「いのちとは何か?」であることに注意せよ、しかし、人間のいのちだけが扱われている。
(3) 訳文
102 私はある霊と、いのちについて話たことがある。すなわち、たとえ自分自身から生きていることが見られても、だれも何らかのいのちを自分自身からは持たないこと、しかし、主から持つこと(4320番参照)。またその時、最初に話した。いのちとは何か、すなわち、理解することと意志することは、またすべての理解することは真理に、またすべての意志することは善に関係するので(4409番)、真理の理解と善の意志がいのちであることである。
しかし、議論家の霊が言った。というのは、すべてのものについて、そうであるかどうか、推論する議論家と言われる霊がいるから。彼らの大部分の者は、真理の理解力と善の意志の中にいないが、それでも生きている、それどころか自分自身が他の者よりも生きていることを信じていると言って、すべての真理について暗い中にいた。しかし、彼らに答えることが与えられた。悪い者のいのちが確かに彼らにいのちのように見えるこしかし、それでも、それは霊的な死と呼ばれるいのちであること、真理を理解することと善を意志することが主からのいのちである時、悪と虚偽はいのちそのものに反しているので、虚偽を理解することと悪を意志することはいのちであることができないことを(彼らは)知ることができることである。
[2] 納得するために、彼らのいのちがどのようなものか示され、それが見られたとき、炭火からの光に煙がまざったものに似たものが見られた。彼らがその光(ルーメン)の中にいるとき、彼らの思考と彼らの意志のいのちがまったくのいのちであるとしか考えることができない、またさらになお、いのちそのものである真理の理解力の光(ルークス)は、彼らにまったく見られることができないことである。というのは、その光(ルークス)の中にやって来るとすぐに、彼らの光(ルーメン)は、まったく何も見ること、このようにまた何も知覚することができないほどに暗くなるから。その時の彼らのいのちの状態がどんなものであったかもまた示された。虚偽から彼らの快さの取り去ることによって、そのことは来世の中で、社会の中にいるそれらの霊の分離によって生じ、そのことが生じると、顔に、屍のような死の似姿と言われることができるような黄ばんだ色が見られた。
けれども、動物のいのちについては、個別に、主の神的な慈悲から扱われる。