原典講読『最大の人とその対応』 99

 

(1) 原文「4414番」


99 Lucis differentiae in caelo totidem sunt, quot sunt societates angelicae quae constituunt caelum, immo quot sunt angeli in quavis societate; causa est quia caelum ordinatum est secundum omnes differentias boni et veri, ita secundum omnes status intelligentiae et sapientiae, consequenter secundum receptiones lucis quae a Domino; inde est quod nullibi in universo caelo sit prorsus similis lux, sed differt secundum {1}temperaturas cum flammeo et candido, et secundum gradus intensionis; nam intelligentia et sapientia non aliud est quam eminens modificatio lucis caelestis quae a Domino.


@1 gradus temperaturae cum flammeo ac


 


(2) 直訳


99 Lucis differentiae in caelo totidem sunt, quot sunt societates angelicae quae constituunt caelum, immo quot sunt angeli in quavis societate; 天界相違である、天使社会ほど多い、それらは天界を構成する、それどころか、それぞれの社会の中の天使ほど多い。


causa est quia caelum ordinatum est secundum omnes differentias boni et veri, ita secundum omnes status intelligentiae et sapientiae, consequenter secundum receptiones lucis quae a Domino; 理由がある、天界秩序真理のすべての相違にしたがっているからであるこのように知性知恵のすべての状態にしたがってしたがって(その結果として)、光れにしたがってそれはから


inde est quod nullibi in universo caelo sit prorsus similis lux, sed differt secundum {1}temperaturas cum flammeo et candido, et secundum gradus intensionis; ここからである、全天界のどこにも完全同様はないことしかし、加減にしたがってなっている、炎白光りともに、また強度の段階にしたがって。


nam intelligentia et sapientia non aliud est quam eminens modificatio lucis caelestis quae a Domino. なぜなら、知性知恵天界並々ならぬ☆(加減)ものでもないからそれはから


eminens「すくれた」のうまい訳語が思い浮かびません。


@1 gradus temperaturae cum flammeo ac 注1 gradus temperaturae cum flammeo actemperaturas cum flammeo et candido, et secundum gradusえた


 


(3) 訳文


99 天界相違、、天界を構成する天使社会と同であるほどに多い、それどころか、それぞれの社会の中の天使ほどに多い。その理由は、天界秩序真理のすべての相違にしたがってこのように知性知恵のすべての状態にしたがってその結果として、主からのれにしたがっているからであるここから、全天界のどこにも完全同様はなくしかし、炎白光りの加減にしたがって、また強度の段階にしたがって、異なっているなぜなら、知性知恵、主から天界並々ならぬ更以ものでもないから

原典講読『最大の人とその対応』 101(直訳まで)

 

(1) 原文「4416番」


101 Spiritus in altera vita ex luce in qua sunt, apparent quales sunt, nam lux in qua vident, correspondet luci ex qua percipiunt, {1}ut dictum est: qui vera sciverunt et quoque illa confirmaverunt apud se et tamen vitam mali vixerunt, illi apparent in luce nivea sed frigida, qualis est {2}lux hiemalis; at cum ad illos qui in luce caeli sunt, accedunt, tunc illorum lux prorsus obtenebratur et fit caliginosa; et cum removent se a luce caeli, succedit lumen flavum sicut ex sulphure, in quo apparent tanquam spectra ac vera illorum sicut phantasmata; nam vera eorum fuerunt fidei persuasivae, quae talis est ut crediderint quia illis honor, lucrum et fama inde, et illis perinde fuerit quid verum, modo receptum. [2] Qui autem in malo sunt et inde in falsis, apparent in lumine tanquam ignis carbonarei; hoc lumen {3}fit prorsus furvum ad lucem caeli; sed ipsa lumina ex quibus vident, variantur secundum falsum et malum in quibus sunt. Inde etiam patuit cur illi qui vitam mali {4}agunt, nusquam possint veris Divinis fidem ex sincero corde habere; sunt enim in lumine illo fumoso, in quod cum lux caelestis incidit, fit illis tenebricosum, ut nec videant oculis nec videant mente et praeterea tunc in angores, et quidam quasi in deliquia cadunt; inde est quod {5}mali nusquam recipere possint verum, sed unice boni. [3] Homo qui vitam mali agit, non credere potest quod in tali lumine sit, quia non {6}videre lumen in quo ejus spiritus est, sed modo lumen in quo ejus {7}oculi visus et inde ejus mens naturalis; at si videret lumen spiritus sui et experiretur qualis fieret, si lux veri et boni e caelo in id influeret, sciret manifeste quam {8}longe abesset a recipiendis illis quae sunt lucis, hoc est, quae sunt fidei, et magis ab imbuendis illis quae sunt charitatis, ita quantum distaret a caelo.


@1 ut dictum after vident @2 hyemis, sed @3 quoque fit @4 vivunt @5 verum nusquam possit recipi a malis, sed unice a bonis @6 videt @7 A d oculi @8 longissime


 


(2) 直訳


101 Spiritus in altera vita ex luce in qua sunt, apparent quales sunt, nam lux in qua vident, correspondet luci ex qua percipiunt, {1}ut dictum est: 来世からそのにいるどのようなものであるかられるなぜなら、光その中で彼らは見る、光に対応するから、それ〔光〕から知覚する、言われたように。


qui vera sciverunt et quoque illa confirmaverunt apud se et tamen vitam mali vixerunt, illi apparent in luce nivea sed frigida, qualis est {2}lux hiemalis; 真理ったそしてまたそれを自分自身のもとで確信したまたそれでも生活生きた者は、彼らは雪のような、しかし、冷たい光の中に見られる、冬の光のようである。


at cum ad illos qui in luce caeli sunt, accedunt, tunc illorum lux prorsus obtenebratur et fit caliginosa; しかし、彼らに、天界にいる者、近づくとき、その時、彼らの光はまったく暗くされる、また暗黒になる。


et cum removent se a luce caeli, succedit lumen flavum sicut ex sulphure, in quo apparent tanquam spectra ac vera illorum sicut phantasmata; また自分自身天界からざけるとき、黄色いて起こる、硫黄からのような、その〔光〕の中であたかも幽霊のように、そして彼らの真理は幻影のように見える。


nam vera eorum fuerunt fidei persuasivae, quae talis est ut crediderint quia illis honor, lucrum et fama inde, et illis perinde fuerit quid verum, modo receptum. なぜなら、彼らの真理間違った信念からの信仰のものであったから、それらはこのようなものである、彼らが信じたような、彼らにここから名誉、利益と名声〔が得られる〕、また彼らにまったく同じであった、真理が何か、単に受け入れた。


[2] Qui autem in malo sunt et inde in falsis, apparent in lumine tanquam ignis carbonarei; [2] けれども悪の中にまたここから虚偽の中にいる者は、光の中に見られる、あたかも炭火のような。


hoc lumen {3}fit prorsus furvum ad lucem caeli; この光はまったく天界の光に(と比べて)黒っぽくなる。


sed ipsa lumina ex quibus vident, variantur secundum falsum et malum in quibus sunt. しかし、光そのものは、それらから彼らが見る、虚偽と悪にしたがって変えられる、それらの中に彼らがいる。


Inde etiam patuit cur illi qui vitam mali {4}agunt, nusquam possint veris Divinis fidem ex sincero corde habere; ここからもまた明らかであった、なぜ彼らが、悪の生活を送った者、決して神的な真理への信仰を、誠実な心から持つことができないか。


sunt enim in lumine illo fumoso, in quod cum lux caelestis incidit, fit illis tenebricosum, ut nec videant oculis nec videant mente et praeterea tunc in angores, et quidam quasi in deliquia cadunt; というのは、その煙のような光の中にいるから、その中へ天界の光が落ち込むとき、彼らに暗さが生じる、目で見ないし、心でも見ないような、また加えてその時、苦悶の中へ、またある者はいわば気絶(無意識)の中に落ち込む。


inde est quod {5}mali nusquam recipere possint verum, sed unice boni. ここからである、悪い者は決して真理を受け入れることができないこと、しかし、もっぱら善い者。


[3] Homo qui vitam mali agit, non credere potest quod in tali lumine sit, quia non {6}videre lumen in quo ejus spiritus est, sed modo lumen in quo ejus {7}oculi visus et inde ejus mens naturalis; [3] 人間は、その者は悪の生活を送る、信じることができない、このような光の中にいることを、光を見ることが〔でき〕ないので、その中に彼の霊がある、しかし、光だけを〔見る〕、その中に彼の目の視覚が、またここから彼の自然的な心が〔ある〕。


at si videret lumen spiritus sui et experiretur qualis fieret, si lux veri et boni e caelo in id influeret, sciret manifeste quam {8}longe abesset a recipiendis illis quae sunt lucis, hoc est, quae sunt fidei, et magis ab imbuendis illis quae sunt charitatis, ita quantum distaret a caelo. しかし、もし自分の霊の光を見る、またどんなものであった(ある)か経験により学ぶなら、もし天界から善と真理の光がその中に流入した(流入する)なら、はっきりと知る、それらに受け入れるのにどれほど遠く欠けているか、それらは光のものである、すなわち、信仰のものである、またさらにそれらに吸収するのに、それらは仁愛のものである、このようにどれだけ天界から離れているか。


@1 ut dictum after vident 注1 videntの後ろにあったut dictumをこの位置に、ut dictum estに換えた


@2 hyemis, sed 注2 hyemis, sedlux hiemalis; atに換えた


@3 quoque fit 注3 quoque fitfit prorsusに換えた


@4 vivunt 注4 vivuntaguntに換えた


@5 verum nusquam possit recipi a malis, sed unice a bonis 注5 verum nusquam possit recipi a malis, sed unice a bonismali nusquam recipere possint verum, sed unice boniに換えた


@6 videt 注6 videtvidereに換えた


@7 A d oculi 注7 自筆原稿にoculiは削除されている


@8 longissime 注8 longissimelongeに換えた

原典講読『最大の人とその対応』 102

 

(1) 原文「4417番」


102 Sermo fuit cum spiritibus quondam de vita, quod nempe nemo aliquid vitae a se habeat, sed a Domino, tametsi videatur vivere a se, conferatur n. 4320; et tunc primum `sermo fuit’ quid vita, quod nempe sit intelligere et velle, et quia omne intelligere se refert ad verum et omne velle ad bonum, n. 4409, quod intelligentia veri et voluntas boni sit vita. Sed spiritus ratiocinatores dicebant; sunt enim spiritus qui dicendi ‘sunt’ ratiocinatores quia de omnibus num ita sit, ratiocinantur, illi utplurimum in obscuro sunt de omni veritate,’ ‘dicebant inquam’ quod usque qui in nulla intelligentia veri et voluntate boni sunt, vivant, immo credant se prae aliis vivere; sed respondere illis datum quod vita malorum appareat quidem illis sicut vita, sed usque quod sit vita quae vocatur mors spiritualis, quod scire possent ex eo cum intelligere verum et velle bonum sit vita a Divino, tunc quod intelligere falsum et velle malum non possit esse vita, quia {1}mala et falsa contraria ipsi vitae sunt; [2] ut evincerentur, ostensum est qualis vita eorum, quae cum visa apparuit similis lumini ex igne carbonario cui intermixtum fumosum; in quo lumine cum sunt, opinari non aliter possunt quam quod vita eorum cogitationis et eorum voluntatis sit unice vita, et adhuc magis ex eo quod lux intelligentiae veri, quae est ipsius vitae, illis prorsus non apparere possit; ut primum enim in lucem illam veniunt, fit lumen illorum tenebricosum, adeo ut {2}plane nihil videre possint, ita quoque nihil percipere; ostensum quoque qualis status vitae eorum tunc erat, per abstractionem jucundi eorum ex falso, quod in altera vita fit per separationem spirituum quorum in societate sunt, quo facto, apparebant facie lurida, sicut cadavera, ut dici potuissent mortis effigies. {3}De animalium autem vita, singillatim, ex Divina Domini Misericordia, agetur.


@1 malum et falsum @2 prorsus @3 This is a later insertion squeezed in at end of §. Note that the discussion is ‘quid vita?’ but that only human life is dealt with.


 


(2) 直訳


102 Sermo fuit cum spiritibus quondam de vita, quod nempe nemo aliquid vitae a se habeat, sed a Domino, tametsi videatur vivere a se, conferatur n. 4320; あるしがあった☆、いのちについてすなわちだれもらかのいのちを自分自身からは持たないこと、しかし、主から、それでも(たとえ)自分自身から生きていることが見られる(ても)4320番が比較(対照)される〔とよい〕。


「話しがあった」とこのように他人事のような表現ですが、意味は「私は話した(ことがある)」です。


et tunc primum sermo fuit quid vita, quod nempe sit intelligere et velle, et quia omne intelligere se refert ad verum et omne velle ad bonum, n. 4409, quod intelligentia veri et voluntas boni sit vita. またその時、最初に話しがあった、いのちとは何か、すなわち、理解することと意志することは、またすべての理解することは真理に関係する、またすべての意志することは善に〔関係する〕ので、4409番、真理の理解と善の意志がいのちであること。


Sed spiritus ratiocinatores dicebant; しかし、推論する者(議論家)の霊が言った。


sunt enim spiritus qui dicendi sunt ratiocinatores quia de omnibus num ita sit, ratiocinantur, illi utplurimum in obscuro sunt de omni veritate, dicebant inquam quod usque qui in nulla intelligentia veri et voluntate boni sunt, vivant, immo credant se prae aliis vivere; というのは、霊がいるから、推論する者(議論家)と言われる者、すべてのものについて、そうであるかどうか、推論する、彼らは大部分はすべての真理について暗い中にいる、言う(こと)を言った、それでも、真理の理解力と善の意志の中にいない者、生きている、それどころか自分自身が他の者よりも生きていることを信じた。


sed respondere illis datum quod vita malorum appareat quidem illis sicut vita, sed usque quod sit vita quae vocatur mors spiritualis, quod scire possent ex eo cum intelligere verum et velle bonum sit vita a Divino, tunc quod intelligere falsum et velle malum non possit esse vita, quia {1}mala et falsa contraria ipsi vitae sunt; しかし、彼らに答えることが与えられた、悪い者のいのちが確かに彼らにいのちのように見えること、しかし、それでも、それは霊的な死と呼ばれるいのちであること、そのことを(彼らは)知ることができること、真理を理解することと善を意志することが主からのいのちであるとき、その時、虚偽を理解することと悪を意志することはいのちであることができないこと、悪(複数)と虚偽(複数)はいのちそのものに反しているので。


[2] ut evincerentur, ostensum est qualis vita eorum, quae cum visa apparuit similis lumini ex igne carbonario cui intermixtum fumosum; [2] 確信する(納得する)ために、彼らのいのちがどのようなものか示された、それが見られたとき、炭火からの光☆に似たものが見られた、それに煙が混じり合わせられた。


in quo lumine cum sunt, opinari non aliter possunt quam quod vita eorum cogitationis et eorum voluntatis sit unice vita, et adhuc magis ex eo quod lux intelligentiae veri, quae est ipsius vitae, illis prorsus non apparere possit; その光(ルーメン)☆の中に(彼らが)るとき、考える(みなす)外に異なってできない、彼らの思考と彼らの意志のいのちがまったく〔の〕いのちであること、またさらになおさらそのことから、真理の理解力の光(ルークス)は、それはいのちそのものである、彼らにまったく見られることができない。


前節の101番で述べておいたほうが適切でしたが、ここの「光」はlumenです。このあとにでてくる「光」はluxです。スヴェーデンボリは二つの言葉を使い分けています。お考えください。このサイトの「ラテン語を学ぼう――ついでに」に述べてあります。


ut primum enim in lucem illam veniunt, fit lumen illorum tenebricosum, adeo ut {2}plane nihil videre possint, ita quoque nihil percipere; というのは、その光(ルークス)の中にやって来るとすぐに、彼らの光(ルーメン)は暗くなる、これほどのように、まったく☆何も見ることができない、このようにまた何も知覚することが〔でき〕ないから。


☆ 脚注参照。


ostensum quoque qualis status vitae eorum tunc erat, per abstractionem jucundi eorum ex falso, quod in altera vita fit per separationem spirituum quorum in societate sunt, quo facto, apparebant facie lurida, sicut cadavera, ut dici potuissent mortis effigies. その時()彼らのいのちの状態がどんなものであったかもまた示された、虚偽から彼らの快さの取り去ることによって、そのことは来世の中で、社会の中にいるそれらの霊の分離によって生じる、そのことが生じると☆、顔に黄ばんだ色が見られた、屍のような、死の似姿と言われることができるような。


quofactoも奪格なので奪格独立句です。レキシコンにありませんが載せてもよいような言葉です。


{3}De animalium autem vita, singillatim, ex Divina Domini Misericordia, agetur. けれども、動物のいのちについて、個別に、主の神的な慈悲から、扱われる。


@1 malum et falsum 注1 malum et falsummala et falsaに換えた


@2 prorsus 注2 proususplaneに換えた☆


この変更が私にはわかりません。proususplaneも同じ副詞であり、意味も「完全に、まったく」であるので、変更の必要がないからです。まだ私には学び足りないものがあるのでしょうか?


(意味は変わらないので、この原典と脚注を読まなければ何も問題は発生しませんが…)


@3 This is a later insertion squeezed in at end of §. Note that the discussion is ‘quid vita?’ but that only human life is dealt with. 注3 これ〔De animalium…agetur〕はこの段落の終わりに後から押し込められた挿入である。論議が「いのちとは何か?」であることに注意せよ、しかし、人間のいのちだけが扱われている。  


 


(3) 訳文


102 私はあるいのちについてたことがあるすなわち、たとえ自分自身から生きていることが見られても、だれもらかのいのちを自分自身からは持たないこと、しかし、主から持つこと(4320番参照)またその時、最初したいのちとはすなわち、理解することと意志することはまたすべての理解することは真理またすべての意志することは関係するので(4409)、真理理解意志がいのちであることである


 しかし、議論家の霊が言った。というのは、すべてのものについて、そうであるかどうか、推論する議論家と言われる霊がいるから。彼らの大部分の者は、真理の理解力と善の意志の中にいないが、それでも生きている、それどころか自分自身が他の者よりも生きていることを信じていると言って、すべての真理について暗い中にいた。しかし、彼らに答えることが与えられた。悪い者のいのちが確かに彼らにいのちのように見えるこしかし、それでも、それは霊的な死と呼ばれるいのちであること、真理を理解することと善を意志することが主からのいのちである時、悪と虚偽はいのちそのものに反しているので、虚偽を理解することと悪を意志することはいのちであることができないことを(彼らは)知ることができることである。


[2] 納得するために、彼らのいのちがどのようなものか示され、それが見られたとき、炭火からの光に煙がまざったものに似たものが見られた。彼らがその光(ルーメン)の中にるとき、彼らの思考と彼らの意志のいのちがまったくのいのちであるとしか考えることができない、またさらになお、いのちそのものである真理の理解力の光(ルークス)は、彼らにまったく見られることができないことである。というのは、その光(ルークス)の中にやって来るとすぐに、彼らの光(ルーメン)は、まったく何も見ること、このようにまた何も知覚することができないほどに暗くなるから。その時彼らのいのちの状態がどんなものであったかもまた示された。虚偽から彼らの快さの取り去ることによって、そのことは来世の中で、社会の中にいるそれらの霊の分離によって生じ、そのことが生じると、顔に、屍のような死の似姿と言われることができるような黄ばんだ色が見られた。


 けれども、動物のいのちについては、個別に、主の神的な慈悲から扱われる。