原典講読『最大の人とその対応』 93

 

(1) 原文「4408番」


93 Quod correspondentia visus ocularis sit cum visu intellectuali, apparet manifeste illis qui reflectunt; objecta enim mundi quae omnia trahunt aliquid ex luce solis, per oculum intrant et se reponunt in memoria, et hoc {1}evidenter sub specie visuali simili, nam quae inde reproducuntur, videntur intus; inde imaginatio hominis, cujus ideae a philosophis vocantur ideae materiales; haec objecta cum adhuc interius apparent, sistunt cogitationem, et hoc quoque sub aliqua specie visuali sed puriore, et hujus ideae appellantur immateriales, tum intellectuales: quod lux interior sit in qua vita, proinde intelligentia et sapientia, quae illuminat visum interiorem, et occurrit illis quae intrarunt per visum {2}externum, {3}luculenter patet; tum quod lux interior operetur secundum dispositionem rerum quae a luce mundi ibi sunt. Quae per auditum intrant, vertuntur etiam intus in species similes visualium, quae sunt ex luce mundi.


@1 manifeste @2 ip et auditum @3 evidenter


 


(2) 直訳


93 Quod correspondentia visus ocularis sit cum visu intellectuali, apparet manifeste illis qui reflectunt; 目視覚理解力(知力の)覚に対応することは、彼らにはっきりと見られる、熟考する者。


objecta enim mundi quae omnia trahunt aliquid ex luce solis, per oculum intrant et se reponunt in memoria, et hoc {1}evidenter sub specie visuali simili, nam quae inde reproducuntur, videntur intus; というのは、世の対象()は、すべてのものは太陽の光から何らかのものを得ている、目を通って入る、また記憶の中にそれ自体を蓄える、またこのことははっきりと類似(同様な)視覚の姿の下で、なぜなら、それらはここから再現されるから、内部に見られる。


inde imaginatio hominis, cujus ideae a philosophis vocantur ideae materiales; ここから、人間想像その観念哲学(賢人)たちにより、物質的な(物質からできた)観念と呼ばれた。


haec objecta cum adhuc interius apparent, sistunt cogitationem, et hoc quoque sub aliqua specie visuali sed puriore, et hujus ideae appellantur immateriales, tum intellectuales: これらの対象()はさらに内部で見られるとき、思考を示す、またこのこともまた何らかの視覚の姿の下で、しかしさらに純粋に、またこの観念は非物質的な〔観念〕と呼ばれる、なおまた理解力の(知力の)〔観念〕。


quod lux interior sit in qua vita, proinde intelligentia et sapientia, quae illuminat visum interiorem, et occurrit illis quae intrarunt per visum {2}externum, {3}luculenter patet; 内的があるそのにいのちがある〕、それゆえに、知性知恵〔がある〕、それ〔光〕は内的な視覚を照らす、またそれらに出会う、それらは外なる視覚を通して入ること、はっきりと明らかである。


tum quod lux interior operetur secundum dispositionem rerum quae a luce mundi ibi sunt. なおまた、内的事柄配置にしたがってくことそれらはからそこにある。


Quae per auditum intrant, vertuntur etiam intus in species similes visualium, quae sunt ex luce mundi. 聴覚を通してるものはさらにまた内部えられる、類似(同様な)視覚の姿の中に、それらは世の光からである。


@1 manifeste 注1 manifesteevidenterに換えた


@2 ip et auditum 注2 et auditumexternum改めた


@3 evidenter 注3 evidenterluculenterに換えた


 


(3) 訳文


93 目視覚理解力覚に対応することは、熟考する者にはっきりと見られる。というのは、世の対象は、すべてのものは太陽の光から何らかのものを得ており、目を通って入り、また記憶の中にそれ自体を蓄える。またこのことははっきりと類似の視覚の姿の下で得られる、なぜなら、それらはここから再現され、内部に見られるから。ここから、人間想像その観念賢人たちにより、物質的な観念と呼ばれた。これらの対象はさらに内部で見られるとき、思考を、またこのこともまた何らかの視覚の姿の下で、しかしさらに純粋に示し、またこの観念は非物質的な観念と、なおまた理解力の観念と呼ばれる。内的がありそのにいのちがありそれゆえに、知性知恵がありその内的視覚らしまたなる視覚してるものと出会うことなおまた、内的、世からそこにある事柄配置にしたがってくことははっきりとらかである


 聴覚してるものはさらにまた内部、世の光から類似の視覚の姿に変えられる 

原典講読『最大の人とその対応』 94

 

(1) 原文「4409番」


94 Quia visus {1}ocularis correspondet visui {2}intellectuali, etiam correspondet veris, nam ad verum se referunt omnia quae sunt intellectus, et quoque ad bonum, nempe ut non modo sciat {3}bonum sed etiam afficiatur bono: etiam omnia {4}visus externi se referunt ad verum et bonum, {5}quoniam ad objectorum symmetrias, proinde ad eorum pulchritudines et inde amoenitates: qui perspicax est, videre potest quod omnia et singula in natura se referant ad verum et bonum; et per id quoque scire potest quod universa natura sit theatrum repraesentativum regni Domini.


@1 oculi @2 intellectus @3 i quid @4 i objecta @5 quippe


 


(2) 直訳


94 Quia visus {1}ocularis correspondet visui {2}intellectuali, etiam correspondet veris, nam ad verum se referunt omnia quae sunt intellectus, et quoque ad bonum, nempe ut non modo sciat {3} bonum sed etiam afficiatur bono: 目視覚理解力(知力の)覚に対応するので、さらにまた真理に対応する、なぜなら、真理に関係するから、理解力(知力)のものであるすべてのものは、そしてまた善に、すなわち、〔何が〕善を知るだけでなく、さらにまた善に感動させられるために。


etiam omnia {4} visus externi se referunt ad verum et bonum, {5}quoniam ad objectorum symmetrias, proinde ad eorum pulchritudines et inde amoenitates: さらにまた、外なる視覚のすべてのもの〔対象〕真理関係する、対象均斉()(調和美)へ向かうので☆、それゆえに、それらの美とここから快さへ向かう。


symmetriaは左右対称・釣り合いがとれていることから均斉()です。急に「釣り合いが取れている」という言葉が出てくるので、その意味を考えなくてはなりませんが、直前に真理と善があるので、その釣り合いですね。右が善を、左が真理を意味するように、その左右が対称で、釣り合いが取れていると、美しいし、好ましさを感じるわけです。人の顔は、その美しい条件は左右均整がとれていることです。顔が曲がっていると、目など左右の大きさが異なると見苦しいです


qui perspicax est, videre potest quod omnia et singula in natura se referant ad verum et bonum; 明敏(洞察力のある)、見ることができる、自然のすべてと個々のものは真理関係すること


et per id quoque scire potest quod universa natura sit theatrum repraesentativum regni Domini. そのことによってもまた知ることができる、自然全体は主の王国を表象()の劇場であること☆。


☆ 本講座75(秘義4318)で触れたように、これはスヴェーデンボリの著作の中にしばしば出てくる超有名な文句です。


@1 oculi 注1 oculiocularisに換えた〔単数を複数にした〕


@2 intellectus 注2 intellectusintellectualiに換えた


@3 i quid 注3 quidを補うとよい


@4 i objecta 注4objectaを補うとよい


@5 quippe 注5 quippequoniamに換えた〔quippeは「確かに」という意味です、この変更には賛成です〕


 


(3) 訳文

94 目視覚理解力覚に対応するので、さらにまた真理に対応する、なぜなら、理解力に属するすべてのものは真理に、そしてまた善に関係するから、すなわち、善を知るだけでなく、さらにまた善に感動させられるためである。さらにまた、対象均斉へ、それゆえ、それらの美とここから快さへ向かうので、外なる視覚のすべてのものは真理関係する。明敏、自然のすべてと個々のものは真理関係することることができるそのことによってもまた、自然全体王国表象する劇場であることをることができる

原典講読『最大の人とその対応』 95,96

 

(1) 原文「4410番」


95 Per multam experientiam mihi patefactum est quod visus oculi sinistri correspondeat veris quae intellectus, et oculus dexter affectionibus veri quae quoque sunt intellectus; proinde quod oculus sinister correspondeat veris fidei, et oculus dexter bonis fidei. Quod talis correspondentia sit, est quia in luce quae a Domino, non modo {1}est lux sed etiam calor, ipsa lux est verum quod procedit a Domino et calor est bonum; inde et quoque ex influxu in bina hemisphaeria cerebri est correspondentia talis; nam qui in bono sunt, ad dextrum Domini sunt, {2}et qui in vero ad sinistrum.


@1 sit @2 at


 


(2) 直訳


95 Per multam experientiam mihi patefactum est quod visus oculi sinistri correspondeat veris quae intellectus, et oculus dexter affectionibus veri quae quoque sunt intellectus; 多くの経験によって放たれた、左の眼の視覚が真理に対応すること、それは理解力のもの、また右の目が真理の情愛に〔対応する〕それもまた理解力のものである。


proinde quod oculus sinister correspondeat veris fidei, et oculus dexter bonis fidei. それゆえに、左信仰真理対応することまた信仰


Quod talis correspondentia sit, est quia in luce quae a Domino, non modo {1}est lux sed etiam calor, ipsa lux est verum quod procedit a Domino et calor est bonum; このような対応があることは、光の中に、それは主から、光だけでなく熱もまたある、からである、光そのものは真理である、それは主から発出する、また熱は善である。


inde et quoque ex influxu in bina hemisphaeria cerebri est correspondentia talis; ここから、また二つの脳の半球の中への流入からも、このようなものの対応がある。


nam qui in bono sunt, ad dextrum Domini sunt, {2}et qui in vero ad sinistrum. なぜなら、善の中にいる者は、主の右にいるから、また真理の中に〔いる〕者は、左に。


@1 sit 注1 sitestに換えた


@2 at 注2 atetに換えた


 


(3) 訳文


95 多くの経験によって、左の眼の視覚が理解力のものである真理に対応し、また右の目もまた理解力のものであるが真理の情愛に対応することが、開かれた。それゆえ、左信仰真理また信仰対応するこのような対応があることは、主からの光の中に、光だけでなく熱もまたあり、主から発出する光そのものは真理であり、また熱は善であるからである。ここから、また二つの脳の半球の中への流入からも、このようなものの対応がある。なぜなら、善の中にいる者は、主の右に、また真理の中にいる者は、左にいるから。


 


(1) 原文「4411番」


96 Omnia et singula quae sunt in oculo, habent suas correspondentias in caelis, sicut tres humores {1}, aqueus, vitreus, et crystallinus; nec solum humores, sed etiam tunicae, immo unaquaevis pars; quae interiora oculi sunt, correspondentias pulchriores et amoeniores habent, sed differenter in unoquovis caelo. Lux illa quae a Domino procedit, cum influit in intimum seu tertium caelum, recipitur ibi ut bonum quod vocatur charitas; et cum influit in medium seu secundum caelum, mediate et immediate, recipitur ut verum quod ex charitate; at cum verum hoc influit in ultimum seu primum caelum, mediate et immediate, recipitur substantialiter, et apparet ibi sicut paradisus, et alibi sicut civitas in qua palatia; ita succedunt correspondentiae usque ad visum angelorum externum: in homine similiter, in ejus ultimo quod est oculus, sistitur id materialiter, per visum, cujus objecta sunt quae sunt mundi aspectabilis: homo qui in amore et charitate et inde in fide est, habet interiora sua talia, nam correspondet tribus caelis, et est in effigie parvulum caelum.


@1 i ibi


 


(2) 直訳


96 Omnia et singula quae sunt in oculo, habent suas correspondentias in caelis, sicut tres humores {1}, aqueus, vitreus, et crystallinus; すべてと個々のものは、それらは目の中にある、それ自体の対応するものを天界の中に持っている、〔そこの〕三つの体液のように、水のような、ガラス状の、また水晶の☆。


それぞれ解剖学用語で「水様液」、「硝子(しょうし)液」、「水晶体」です。


nec solum humores, sed etiam tunicae, immo unaquaevis pars; 体液だけでなくしかし被膜もまたそれどころか、どの部分も。


quae interiora oculi sunt, correspondentias pulchriores et amoeniores habent, sed differenter in unoquovis caelo. それらの目の内的なも(である)、さらに美しい、またさらに快いものを持っている、しかし、それぞれの天界の中で異なって(いる)


Lux illa quae a Domino procedit, cum influit in intimum seu tertium caelum, recipitur ibi ut bonum quod vocatur charitas; そのそれはから発出する、最内部、すなわち、第三の天界の中に流入するとき、そこに善として受け入れられる、それは仁愛と呼ばれる。


et cum influit in medium seu secundum caelum, mediate et immediate, recipitur ut verum quod ex charitate; また、中間のもの、すなわち、第二の天界の中に流入するとき、間接にまた直接に、真理として受け入れられる、それは仁愛からのもの。


at cum verum hoc influit in ultimum seu primum caelum, mediate et immediate, recipitur substantialiter, et apparet ibi sicut paradisus, et alibi sicut civitas in qua palatia; しかしこの真理、最外部、すなわち、第一の天界の中に流入するとき、間接にまた直接に、実体的(物質的に)受け入れられる、また、そこに楽園として見られる、また他のところで、都市として、その中に宮殿。


ita succedunt correspondentiae usque ad visum angelorum externum: このような対応するものが続く、天使なる視覚にまで


in homine similiter, in ejus ultimo quod est oculus, sistitur id materialiter, per visum, cujus objecta sunt quae sunt mundi aspectabilis: 人間同様、彼最外部それはであるそれが物質的示される、視覚によって、その対象である、それらは目に見える世界のものである。


homo qui in amore et charitate et inde in fide est, habet interiora sua talia, nam correspondet tribus caelis, et est in effigie parvulum caelum. 人間は、愛と仁愛の中に、またここから信仰の中にいる者、このようなものを自分の内的なものを持っている、なぜなら、三つの天界に対応するから、また似姿の中の小さい天界である☆。


☆ 「似姿の中の小さい天界」はなめらかに言えば「天界の小さい似姿」でしょう。


@1 i ibi 注1 ibiを補うとよい


 


(3) 訳文


96 目の中にあるすべてと個々のものには、〔そこの〕三つの体液である水様液、硝子(しょうし)液」、水晶体のように、それ自体に対応するものが天界の中にある。体液だけでなく、被膜もまたそれどころか、どの部分もである。それらの目の内的なものに、さらに美しい、またさらに快いものがある、しかし、それぞれの天界の中で異なっている


から発出する、最内部の天界、すなわち、第三の天界の中に流入するとき、そこに仁愛と呼ばれる善として受け入れられる。また、中間の天界、すなわち、第二の天界の中に流入するとき、間接にまた直接に、仁愛からのものである真理として受け入れられる。しかしこの真理、最外部の天界、すなわち、第一の天界の中に流入するとき、間接にまた直接に、実体的に受け入れられ、そこの楽園として、また他のところで、宮殿のある都市として見られる。このような対応するものが天使なる視覚にまで。人間でも、目である最外部中で同様であり、それが視覚によって、目に見える世界のものである対象で、物質的示される。愛仁愛またここから信仰にいる人間にこのような自分内的なものがあるなぜなら、三つの天界対応また天界の小さい似姿であるから

原典講読『最大の人とその対応』 97

 

(1) 原文「{1}4412番」


97 Erat quidam in vita corporis mihi notus, sed non quoad animum et affectiones interiores; is mecum in altera vita {2}aliquoties locutus, sed paulisper e longinquo; is se communiter manifestabat per repraesentativa amoena, potuit enim sistere talia quae delectabant, sicut omnis generis colores et coloratas formas pulchras, introducere infantes pulchre decoratos sicut angelos, et perplura similia quae amoena et jucunda essent; agebat per influxum lenem et mollem, et hoc in oculi sinistri tunicam; per talia insinuabat se {3}in affectiones aliorum, fine beneplacendi et jucundandi vitam illorum: dictum mihi ab angelis quod tales sint qui ad tunicas oculi pertinent, {4}et quod communicent cum caelis paradisiacis, ubi in forma substantiali repraesentantur vera et bona, ut {5}supra n. 4411 dictum.


@1 In A this § follows 4413 but both are renumbered as here and directions given for their transposition. @2 loquutus, et aliquoties postea @3 affectionibus @4 communicantes @5 mox supra


 


(2) 直訳


97 Erat quidam in vita corporis mihi notus, sed non quoad animum et affectiones interiores; 身体のいのちの☆私によく知られていたある者がいた、しかし、アニムスと内的な情愛に関してでは〔知ら〕ない。


「身体のいのちの中で」とは「いのちが身体の中にあったとき」すなわち「この世で生きていた時」という意味です。


is mecum in altera vita {2}aliquoties locutus, sed paulisper e longinquo; 彼は私と来世の中で何度も話した、しかし、少しばかり遠方から。


is se communiter manifestabat per repraesentativa amoena, potuit enim sistere talia quae delectabant, sicut omnis generis colores et coloratas formas pulchras, introducere infantes pulchre decoratos sicut angelos, et perplura similia quae amoena et jucunda essent; 彼は自分自身を全般的に快い表象()によって見せた(現わした)、というのは、このようなものを示すことができたから、それらは楽しませる、例えば、すべての種類の色や着色した美しい形のもの、天使のょうな飾られた美しい幼児を引き起こすこと、また同様の美しいもの、それらは快く、楽しかった。


agebat per influxum lenem et mollem, et hoc in oculi sinistri tunicam; 〔彼〕穏やかなまたらかい流入によって行なった、またこれは左の眼の被膜の中へ。


per talia insinuabat se {3}in affectiones aliorum, fine beneplacendi et jucundandi vitam illorum: このようなものによって(自分自身)情愛にしみ込ませた、他の者のいのちを喜ばせる、また楽しませる目的で(つもりで)


dictum mihi ab angelis quod tales sint qui ad tunicas oculi pertinent, {4}et quod communicent cum caelis paradisiacis, ubi in forma substantiali repraesentantur vera et bona, ut {5}supra n. 4411 dictum. 私に天使から言われた、このような者であること、目の被膜に属する者、また楽園の天界と共有すること、そこに実体的な形の中に真理と善が表象される、上の4411番に言われたように。


@1 In A this § follows 4413 but both are renumbered as here and directions given for their transposition. 注1 自筆原稿ではこの文節は4413に続いている、しかし、二つともここに(として)号付けされており、それらの移動が指示されている。


@2 loquutus, et aliquoties postea 注2 loquutus, et aliquoties posteaaliquoties locutusに換えた


@3 affectionibus 注3 affectionibusin affectionesに換えた


@4 communicantes 注4 communicnateset quod communicentに換えた


@5 mox supra 注5 mox suprasupra n. 4411 に換えた


 


(3) 訳文


97 いのちが身体の中にあったときに、私によく知られていた者がいた、しかし、アニムスと内的な情愛に関しては知らなかった。彼来世何度したしかし、少しばかり遠方からであった。彼は自分自身を全般的に快い表象物によって見せた。というのは、楽しませるようなものを示すことができたから。例えば、すべての種類の色や着色した美しい形のもの、天使のょうな飾られた美しい幼児、また同じような快く、楽しく、美しいもの引き起こすことである。彼やかなまたらかい流入によって行なった、これは左の眼の被膜の中へであった。このようなものによって、他の者のいのちを喜ばせ、また楽しませる目的で、他情愛へしみ込んだ。


dictum mihi ab angelis quod tales sint qui ad tunicas oculi pertinent, {4}et quod communicent cum caelis paradisiacis, ubi in forma substantiali repraesentantur vera et bona, ut {5}supra n. 4411 dictum. 私天使から、目被膜する者はこのようなであることまた4411われたように、彼らは実体的真理表象される楽園天界共有することがわれた 

原典講読『最大の人とその対応』 98

 

(1) 原文「4413番」


98 Quod lux caeli in se habeat intelligentiam et sapientiam et quod sit intelligentia veri et sapientia boni a Domino, quae coram oculis angelorum {1} ut lux apparet, per vivam experientiam mihi scire datum est; elevatus sum in lucem quae scintillabat sicut lux radiosa ex adamantibus; in qua cum tenerer, visus sum mihi abduci ab ideis corporeis ac induci in ideas spirituales ac ita in illa quae sunt intelligentiae veri et boni; ideae cogitationis quae a luce mundi suam originem traxerunt, apparebant tunc a me remotae et quasi ad me non pertinentes, tametsi obscure aderant: inde nosse datum, quod quantum homo in lucem illam venit, tantum in intelligentiam: inde est quod [quo] intelligentiores angeli sunt, eo in majore et illustriore luce sint {2}.


@1 i in caelis @2 i inde etiam vocantur lucis angeli


 


(2) 直訳


98 Quod lux caeli in se habeat intelligentiam et sapientiam et quod sit intelligentia veri et sapientia boni a Domino, quae coram oculis angelorum {1} ut lux apparet, per vivam experientiam mihi scire datum est; 天界はそれ自体知性知恵っていることまた真理知性知恵からであることそれらは天使たちののようにられるき生きとした経験から私に知ることが与えられた。


elevatus sum in lucem quae scintillabat sicut lux radiosa ex adamantibus; 私は光の中に上げられた、それはダイヤモンドから輝く光のようにきらめいた。


in qua cum tenerer, visus sum mihi abduci ab ideis corporeis ac induci in ideas spirituales ac ita in illa quae sunt intelligentiae veri et boni; その〔光の〕中に私が保たれたとき、視覚は私に身体の観念から引き出された、そして霊的な観念の中に引き入れられた、そしてこのようにそれらの中に、それらは真理と善の知性のものである。


ideae cogitationis quae a luce mundi suam originem traxerunt, apparebant tunc a me remotae et quasi ad me non pertinentes, tametsi obscure aderant: 思考の観念は、それは世の光からその起源を得た、その時、私から遠く離れたものに見えた、またあたかも私に属さないもののように、たとえ暗く現存していたにしても。


inde nosse datum, quod quantum homo in lucem illam venit, tantum in intelligentiam: ここから知ることが与えられた、どれだけ人間がその光の中にやって来るか〔によって〕、それだけ知性の中に。


inde est quod [quo] intelligentiores angeli sunt, eo in majore et illustriore luce sint {2}. ここからである、


@1 i in caelis 注1 in calisを補うとよい


@2 i inde etiam vocantur lucis angeli 注2 inde etiam vocantur lucis angeliを補うとよい


 


(3) 訳文


98 天界はそれ自体知性知恵っていることまた真理知性知恵からでありそれらは天使たちののようにられることが生き生きとした経験から私に知ることが与えられた。私はダイヤモンドからのようにきらめいたげられた。私がそのたれたとき、視覚身体観念からされそして霊的観念このように真理知性に属するもののれられた。起源が世からのものである思考観念その時、たとえ現存していたにしても、私かられたものにまたあたかもさないもののようにえたここから、人間がそのにやって来くれば来るほど、それだけ知性にやってることをることがえられた


 


(4) 雑談:『レキシコン』の完成、また使用


 本日、印刷会社「一粒社」から『レキシコン』が送られてきた。私の10年来の労作である。そしてその出来栄えにわれながら満足した。すぐにスヴェーデンボリ出版から発売されるだろう。購入してみれば私のセンスが随所に見られるであろう。すべて私が入力し、そのままの形のものを印刷会社が本とした。手にした者は「驚くであろう」と心の内で思っている(この原典講読そのものも、ある意味、驚くべきものであると自負している)。


また来る30日夕刻は東京駅近くのホテルで「スヴェーデンボリ出版」を祝う会が開かれる。この祝賀会はスヴェーデンボリ出版の設立とその出版を祝う会である。その会で祝福されるにふさわしい出版物となった。そこで私は、率直に「うれしい」、そして「果報者である」、とこの二つを祝賀会で述べよう(もちろん、皆様方への感謝も)。


 この『レキシコン』の最初の使用者は、当然ながら、たった今、この個所をこの辞書を使って翻訳をし終えた私である。30日の船堀での礼拝では3名の方に贈呈する。