原典講読『最大の人とその対応』 89,90

 

(1) 原文「4404番」


89 Sensus externi qui sunt quinque, nempe Tactus, Gustus, Odoratus, Auditus et Visus, singuli habent correspondentiam cum sensibus internis; sed correspondentiae hodie vix alicui notae sunt, quia non sciunt quod ‘correspondentiae aliquae’ sint, et minus quod correspondentia spiritualium sit cum naturalibus, seu quod idem, illorum quae sunt interni hominis cum illis quae sunt externi; quod correspondentias sensuum attinet, sensus tactus in genere correspondet affectioni boni; sensus gustus affectioni sciendi; sensus odoratus affectioni percipiendi; sensus auditus, affectioni discendi, tum oboedientiae; sensus autem visus affectioni intelligendi et sapiendi.


 


(2) 直訳


89 Sensus externi qui sunt quinque, nempe Tactus, Gustus, Odoratus, Auditus et Visus, singuli habent correspondentiam cum sensibus internis; 外なる感覚それはつあるすなわち、触覚、味覚、嗅覚、聴覚また視覚、〔それらの〕個々のものは内なる感覚と対応を持つ。


sed correspondentiae hodie vix alicui notae sunt, quia non sciunt quod ‘correspondentiae aliquae’ sint, et minus quod correspondentia spiritualium sit cum naturalibus, seu quod idem, illorum quae sunt interni hominis cum illis quae sunt externi; しかし、今日、対応はあるにほとんど(よく)られていない、知らないからである、「何らかの対応」があること、またまして、自然的なものと霊的なものの対応〔がある〕こと、すなわち、同じこと〔であるが〕、それらと、それは外なる〔人〕のものである、それらの〔対応があること〕、それは内なる人のものである。


quod correspondentias sensuum attinet, sensus tactus in genere correspondet affectioni boni; 感覚対応については☆、触覚(感覚)は全般的に善の情愛に対応する。


quod attinetで「~については」「~に関しては」という意味です。


sensus gustus affectioni sciendi; 味覚(感覚)は知る(ことの)情愛に。


sensus odoratus affectioni percipiendi; 嗅覚(感覚)は知覚(すること)の情愛に。


sensus auditus, affectioni discendi, tum oboedientiae; 聴覚(感覚)は学ぶ(ことの)情愛に、なおまた従順(であること)の情愛に。


sensus autem visus affectioni intelligendi et sapiendi. けれども、視覚(感覚)は理解(すること)と賢明(になること)の情愛に。


 


(3) 訳文


89 つあるなる感覚すなわち、触覚、味覚、嗅覚、聴覚、視覚は、それらの個々のものは内なる感覚と対応を持つ。しかし、今日、ある対応はほとんどられていない、「何らかの対応」があること、まして、自然的なものと霊的なものの対応、すなわち、同じことであるが、外なる人のものと内なる人のものとの対応があることを知らないからである。


 感覚対応については、触覚は全般的に善の情愛に、味覚は知ることの情愛に、嗅覚は知覚することの情愛に、聴覚は学ぶこととなおまた従順であることの情愛に、(けれども)視覚は理解することと賢明になることの情愛に対応する


 


(1) 原文「4405番」


90 Quod sensus visus correspondeat affectioni intelligendi et sapiendi, est quia visus corporis prorsus correspondet visui spiritus ejus, ita intellectui: sunt enim binae luces, una quae est mundi a sole, altera quae est caeli a Domino; in luce mundi nihil intelligentiae est, at in luce caeli est intelligentia; inde quantum apud hominem illa quae sunt lucis mundi illuminantur ab illis quae sunt lucis caeli, tantum intelligit et sapit homo; ita quantum correspondent.


 


(2) 直訳


90 Quod sensus visus correspondeat affectioni intelligendi et sapiendi, est quia visus corporis prorsus correspondet visui spiritus ejus, ita intellectui:  視覚(感覚)理解(すること)と賢明(になること)の情愛に対応することは、身体の視覚は完全にその霊の視覚に対応するからである、このように理解力に。


sunt enim binae luces, una quae est mundi a sole, altera quae est caeli a Domino; というのは、二つのがあるから、一つはそれは太陽からにあるもうつはから天界にある


in luce mundi nihil intelligentiae est, at in luce caeli est intelligentia; 世知性(理解力)何もない、しかし、天界の光の中に知性(理解力)がある。


inde quantum apud hominem illa quae sunt lucis mundi illuminantur ab illis quae sunt lucis caeli, tantum intelligit et sapit homo; ここから、どれだけ人間のもとのそれらが、それは世の光のものである、それらから、それらは天界の光のものである、照らされるか〔によって〕、それだけ人間は理解する、また賢明になる。


ita quantum correspondent. このようにどれだけ対応するか〔によって〕。


 


(3) 訳文


90 視覚理解することと賢明になることの情愛に対応することは、身体の視覚は完全にその霊の視覚に、このように理解力に対応するからである。というのは、一つは太陽からにあるもうつはから天界にある、二つのがあるから。世理解力は何もないが、しかし、天界の光の中に理解力がある。ここから、人間のもとの世の光のものが天界の光のものから照らされれば照らされるほど、このように対応すればするほど、それだけ人間は理解し、また賢明になる。 

原典講読『最大の人とその対応』 91

 

(1) 原文「4406番」


91 Quia visus oculi correspondet intellectui, ideo quoque intellectui tribuitur visus, et vocatur visus intellectualis; etiam illa quae appercipit homo, vocantur objecta illius visus; et quoque in familiari sermone dicitur quod videantur illa cum intelliguntur: {1}et quoque praedicatur de intellectu lux et illuminatio, et {2}inde claritas, ac vicissim umbra et obtenebratio, et inde obscuritas: haec et similia in usum loquendi venerunt apud hominem ex eo quod correspondeant; ejus spiritus enim est in luce caeli, et ejus corpus in luce mundi, et spiritus est qui vivit in corpore et quoque qui cogitat; inde plura quae sunt interiora, ita ceciderunt in voces.


@1 tum @2 quoque claritas inde, et


 


(2) 直訳


91 Quia visus oculi correspondet intellectui, ideo quoque intellectui tribuitur visus, et vocatur visus intellectualis; 目視覚理解力対応するのでそれゆえ、視覚もまた理解力せられるまた理解力(知的)視覚ばれる


etiam illa quae appercipit homo, vocantur objecta illius visus; というのは、それらは、人間が認める(把握する)もの、その視覚の対象と呼ばれるから。


et quoque in familiari sermone dicitur quod videantur illa cum intelliguntur: そしてまた、よく知られている会話の中で言われる、理解されるとき、それらが見られること。


{1}et quoque praedicatur de intellectu lux et illuminatio, et {2}inde claritas, ac vicissim umbra et obtenebratio, et inde obscuritas: そしてまた、理解力について属性づけられる(述べられる)、光と照らし、またここから明るさ、そして逆に、陰と暗くすること、またここから暗さ。


haec et similia in usum loquendi venerunt apud hominem ex eo quod correspondeant; これらや同様のものが話す使用の中で人間のもとにやって来る(でてくる)、そのことから、対応すること。


ejus spiritus enim est in luce caeli, et ejus corpus in luce mundi, et spiritus est qui vivit in corpore et quoque qui cogitat; というのは、彼の霊は天界の光の中にあるから、また彼の身体は世の光の中にある、また霊である、それは身体の中で生きる、そしてまた、それは考える。


inde plura quae sunt interiora, ita ceciderunt in voces. ここから、多くのものが、それらは内的なものである、このように言葉の中に落ち込んだ〔のである〕。


@1 tum 注1 tumetに換えた


@2 quoque claritas inde, et 注2 quoque claritas inde, etinde claritas, acに換えた


 


(3) 訳文

91 目視覚理解力対応するのでそれゆえ、視覚もまた理解力せられまた理解力(知的)視覚ばれるというのは、人間把握するものが視覚対象ばれるからそしてまた、会話では、理解されるときそれらが「見られるわれるのはそしてまた、理解力について、光らしまたここからるさがそして、陰くすることまたここからさが属性づけられる(べられる)のはよくられていることである。話しのいられるこれらや同様のものは、対応することから、人間のもとにやってるのであるというのは、人間天界にありまた身体にあるからでありまた身体、考えるものはであるからであるここから、内的くのものがこのように言葉