原典講読『最大の人とその対応』 86(直訳まで)

 

(1) 原文「4329番」


86 Spiritus veniebant ad aliquam altitudinem, auditi ex sono sicut multi, et compertum ex ideis cogitationis et loquelae eorum ad me derivatis sicut in nulla idea distincta, sed in communi {1}plurium, essent; inde opinabar quod ab illis non aliquid distinctum posset percipi, sed modo aliquod commune indistinctum, {2}ita obscurum, eram enim in opinione quod commune non aliud esset; quod cogitatio eorum esset communis, hoc est, simul plurium, manifeste potui ab illis quae in cogitationem meam inde influebant, appercipere: [2] sed {3}dabatur illis spiritus intermedius, per quem illi mecum loquebantur, nam tale commune non potuit cadere in loquelam nisi per alios, cumque loquerer cum illis per intermedium, dicebam, sicut opinatus, quod communia non possint distinctam ideam alicujus rei sistere, sed adeo obscuram ut sit quasi nulla; {4}verum post quadrantem horae ostendebant, quod distinctam communium, et plurium in communibus ideam haberent, per id imprimis quod omnes variationes et mutationes cogitationum et affectionum mearum [tam] accurate et distincte observarent cum singularibus ibi, ut non alii spiritus melius; ex quibus concludere potui quod aliud sit communis idea quae obscura, in qua sunt illi qui parum cognitionis habent, et inde in obscuro de omnibus sunt, et quod aliud communis idea quae clara, in qua sunt illi qui instructi sunt in veris [et] bonis quae suo ordine et sua serie insinuata sunt in commune, et sic ordinata ut ex communi videre illa distincte possent; [3] hi sunt qui in altera vita constituunt sensum communem voluntarium, et sunt qui per cognitiones boni et veri sibi acquisiverunt facultatem intuitivam rerum ex communi, ac inde contemplantur res simul ample et discutiunt ilico num ita sit {5}; vident quidem res quasi in obscuro, quia a communi illa quae inibi sunt, sed quia distincte ordinatae sunt in communi, ideo usque sunt res illis in claro; {6}hic communis sensus voluntarius non cadit nisi in sapientes; quod tales essent, etiam compertum est, nam intuebantur apud me omnia et singula quae conclusionis essent, ex quibus tam dextre concludebant de cogitationum et affectionum mearum interioribus ut inciperem timere aliquid plus cogitare, nam detegebant illa {7} quae non sciebam quod apud me essent, et tamen ex conclusionibus ab illis factis non potui non agnoscere; inde percipiebam apud me torporem loquendi cum illis, qui torpor cum animadversus, apparuit quasi crinitum quid et ibi aliquid mute loquens; dicebatur quod per illud significaretur commune sensitivum corporeum illis correspondens. Sequente die iterum cum illis locutus sum ac denuo expertus quod perceptionem communem non obscuram sed claram haberent, et quod sicut variabantur communia et communium status, ita variarentur particularia et eorum status, quia haec se referrent in ordine et serie ad illa. [4] Dictum quod sensus communes voluntarii adhuc perfectiores dentur in interiore caeli sphaera, et quod angeli cum in communi seu universali idea sunt, simul sint in singularibus quae in universali distincte ordinantur a Domino, tum quod commune et universale non sint aliquid nisi in illis sint particularia et singularia, a quibus sunt et ita dicuntur, et quod in tantum sint in quantum haec insunt; et quod inde pateat quod universalis Providentia Domini absque singularissimis quae in illa, et a quibus illa, prorsus nihil sit, et quod stupidum sit statuere dari universale apud Divinum et inde auferre singularia.


@1 plurimum I @2 et @3 A had dabantur… spiritus intermedii, per quos, but intermedii and quos are altered to singular, as also intermedios to intermedium (two lines below). @4 sed @5 i vel non ita sit @6 talis @7 i apud me


 


(2) 直訳


86 Spiritus veniebant ad aliquam altitudinem, auditi ex sono sicut multi, et compertum ex ideis cogitationis et loquelae eorum ad me derivatis sicut in nulla idea distincta, sed in communi {1}plurium, essent; あるさにたちがやって、私からくのたちのようにいた、また私けてされたらの思考話しの観念からわかった、区別され(明確な)念の中に何もない、しかし、多くのものの全般的なもの〔観念〕の中にいた。


inde opinabar quod ab illis non aliquid distinctum posset percipi, sed modo aliquod commune indistinctum, {2}ita obscurum, eram enim in opinione quod commune non aliud esset; こから私は考えた、彼らにより何らかの区別された(明確な)ものが知覚されることができないこと、しかし、単に区別されない(明確でない)全般的なものが〔知覚される〕、そのように暗いもの(不明確なもの)が、というのは、私は見解の中にいたから、全般的なものは他のものではないこと。


quod cogitatio eorum esset communis, hoc est, simul plurium, manifeste potui ab illis quae in cogitationem meam inde influebant, appercipere: 彼らの思考全般的なものであったことすなわち、多くのものといっしょに、それらから私ははっきりと知覚することができた、それらは私の思考の中に、ここから流入した。


[2] sed {3}dabatur illis spiritus intermedius, per quem illi mecum loquebantur, nam tale commune non potuit cadere in loquelam nisi per alios, cumque loquerer cum illis per intermedium, dicebam, sicut opinatus, quod communia non possint distinctam ideam alicujus rei sistere, sed adeo obscuram ut sit quasi nulla; [2] しかし、彼らに媒介として霊〔単数〕えられたそのによってらはした、なぜなら、このような全般的なものは他の者によってでないなら話しの中に落ち込むことができなかったから、また私が彼らと話したとき、媒介としてによって、私は言った、見解として、全般的なものは物事に何らかの区別された(明確な)観念を示すことができない、しかし、これほどに暗いもの(不明確なもの)を、いわば何ものでもないような。


{4}verum post quadrantem horae ostendebant, quod distinctam communium, et plurium in communibus ideam haberent, per id imprimis quod omnes variationes et mutationes cogitationum et affectionum mearum [tam] accurate et distincte observarent cum singularibus ibi, ut non alii spiritus melius; けれども、四分一時間後、彼らはした、全般的なものの区別された(明確な)もの、また全般的なものの中の多くのの、〔その〕観念を彼らが持っていること、特にそのことによって、私の思考と情愛の多様なものと変化したもののすべてを、(これほどに)そこに個々のものとともに、注意深くまた明確に観察した(気づいた)、他の霊たち〔では〕いっそうよく〔でき〕ないように。


ex quibus concludere potui quod aliud sit communis idea quae obscura, in qua sunt illi qui parum cognitionis habent, et inde in obscuro de omnibus sunt, et quod aliud communis idea quae clara, in qua sunt illi qui instructi sunt in veris [et] bonis quae suo ordine et sua serie insinuata sunt in commune, et sic ordinata ut ex communi videre illa distincte possent; それらから結論することができた、全般的な観念のあるもの☆があること、それは暗い(明確で)いもの、その中にそれらがある、思考のものをほとんど持たない者、またここからすべてのものについて暗い(明確で)いものの中にある、またあるもの☆全般的な観念のあるもの☆、それは明るい(明瞭な)の、その中にそれらがある、真理(と)善の中で教えられた者、それらはその秩序とその連続で全般的なものの中にしみ込んでいる、またこのように秩序だてられて、全般的なものからそれらを区別して(明確に)見ることができるように。


「あるもの」また「あるもの」があるので、ここから「別ものである」と訳すことになります。


[3] hi sunt qui in altera vita constituunt sensum communem voluntarium, et sunt qui per cognitiones boni et veri sibi acquisiverunt facultatem intuitivam rerum ex communi, ac inde contemplantur res simul ample et discutiunt ilico num ita sit {5}; [3] これらのである、来世「全般的意志しない(不随意的)覚」構成する者、また真理思考によって全般的なものから物事直観的な能力を自分自身に得たものである、そしてここから物事を熟考する、同時に広く、またそうであるかどうかすぐさま調べる(考察する)


vident quidem res quasi in obscuro, quia a communi illa quae inibi sunt, sed quia distincte ordinatae sunt in communi, ideo usque sunt res illis in claro; 確かに、彼らは物事いもの(不明確なもの)のようにそれらの全般的なものから〔見のでそれらはそこに(内部)あるしかし、全般的なものの区別され(明確)だてられているのでそれゆえそれでもそれらの物事るいもの(明確なもの)〔見〕。


{6}hic communis sensus voluntarius non cadit nisi in sapientes; この全般的な意志に属しない(不随意的な)覚は賢明な者の中でないなら落ち込まない。


quod tales essent, etiam compertum est, nam intuebantur apud me omnia et singula quae conclusionis essent, ex quibus tam dextre concludebant de cogitationum et affectionum mearum interioribus ut inciperem timere aliquid plus cogitare, nam detegebant illa {7} quae non sciebam quod apud me essent, et tamen ex conclusionibus ab illis factis non potui non agnoscere; このような者であったこと、さらにまた知られた、なぜなら、私のもとですべてと個々ものが観察され(調べられた)ら、それらは推論の(属する)のであった、それらからこのように巧みに結論した、私の内的な思考と情愛について、私がさらに(多くの)他のことを考えることを恐れ始めるように、なぜなら、彼らはそれらを明らかにした(あばいた)から、それらは私が知らないもの、私のもとにある(あった)こと、またそれでもそれらの行為☆からの結論から私が認めないことができなかった。


ここの行為とは「彼らが私の内的なものをあばいたこと」を指しているでしょう。


inde percipiebam apud me torporem loquendi cum illis, qui torpor cum animadversus, apparuit quasi crinitum quid et ibi aliquid mute loquens; ここから私は私のもとに彼らと話している〔うちに〕無活動(不活発)を知覚した、その無活動(不活発)が気づかれたとき、何か毛でおおわれたようなものが見られた、またそこに何か無言で話すもの。


dicebatur quod per illud significaretur commune sensitivum corporeum illis correspondens. 言われた、それによって、それらに対応する身体の全般的な感覚が意味されたこと。


Sequente die iterum cum illis locutus sum ac denuo expertus quod perceptionem communem non obscuram sed claram haberent, et quod sicut variabantur communia et communium status, ita variarentur particularia et eorum status, quia haec se referrent in ordine et serie ad illa. 次の日に、再び私は彼らと話した、そしてもう一度、学んだ、全般的な知覚を、暗いもの(不明確なもの)でなく明るいもの(明瞭なもの)、彼らは持っていたこと、また全般的なものと全般的な状態が多様にされるように、そのように個別のものとそれらの状態も多様にされること、これらのもの〔後者〕はそれら〔前者〕への秩序と連続の中にあるから。


[4] Dictum quod sensus communes voluntarii adhuc perfectiores dentur in interiore caeli sphaera, et quod angeli cum in communi seu universali idea sunt, simul sint in singularibus quae in universali distincte ordinantur a Domino, tum quod commune et universale non sint aliquid nisi in illis sint particularia et singularia, a quibus sunt et ita dicuntur, et quod in tantum sint in quantum haec insunt; [4] 言われた、全般的意志しない(不随意的)覚が、さらに完全に天界の内的なスフェアの中に存在すること、また天使たちは全般的な、すなわち、普遍的な観念の中にいること、同時に個々のものの中にいる、それらは普遍的なものの中で主により区別されて(明確に)序づけられている、なおまた全般的なものと普遍的なものはそれらの中でないなら何ものでもないこと、個別的なものと個々のものである、それらからである、またこのように言われる、またそれだけ存在すること、どれだけこれらの中に内在するか〔によって〕。


et quod inde pateat quod universalis Providentia Domini absque singularissimis quae in illa, et a quibus illa, prorsus nihil sit, et quod stupidum sit statuere dari universale apud Divinum et inde auferre singularia. またここから明らかであること、主の普遍的な摂理は、最も個々のもの(最小のもの)なしに、それらはその〔摂理〕中に、またそれらからそれ〔摂理〕が〔ある〕、まったく存在しない、また愚かであること、神的なものもとに普遍的なものが存在することを想定すること、またここから個々のものを取り去ること。

原典講読『最大の人とその対応』 86(脚注)

 

@1 plurimum I 注1 plurimumpluriumに換えた


@2 et 注2 etitaに換えた


@3 A had dabantur… spiritus intermedii, per quos, but intermedii and quos are altered to singular, as also intermedios to intermedium (two lines below). 注3 本文dabatur illis spiritus intermedius, per quemについて:自筆原稿にdabantur… spiritus intermedii, per quosとあるがintermediiquos(二行下の)intermediosを同じくintermedium〔と換えた〕ように単数に換えるべきである。


@4 sed 注4 sedverumに換えた


@5 i vel non ita sit 注5 vel non ita sitを補うとよい


@6 talis 注6 talishicに換えた


@7 i apud me 注7 apud meを補うとよい