原典講読『最大の人とその対応』 83(直訳まで)

 

(1) 原文「4326番」


83 Auditus est susurrus tonans qui defluebat ex altiore supra occipitium et circum totam ejus regionem perstabat; miratus quinam essent; mihi dictum quod essent qui referrent `sensum communem involuntarium’; et porro dictum quod ii bene percipere possent hominis cogitata, sed non volunt exponere et eloqui, sicut cerebellum quod percipit omne id quod cerebrum, sed non evulgat. Cum cessavit eorum operatio manifesta in omnem provinciam occipitii, ostensa est eorum operatio quousque se extenderet; determinabatur primum in totam faciem, dein se trahebat versus faciei partem sinistram, et demum versus aurem ibi; quibus significabatur qualis operatio sensus communis involuntarii fuerit a primis temporibus apud homines in hac tellure, et quomodo progressa. [2] Influxus ex cerebello se insinuat imprimis in faciem, quod constat ex eo quod faciei inscriptus sit animus, et quod in facie appareant affectiones, et hoc utplurimum absque hominis voluntate, sicut timor, reverentia, pudor, laetitiae varia genera, etiam tristitiae, praeter plura quae alteri inde nota fiunt, ita ut {1} ex facie sciat quae affectiones et quae mutationes animi mentisque ejus sint; haec a cerebello per ejus fibras, quando non simulatum inest; ostensum ita quod sensus communis primis temporibus, seu apud antiquissimos, occupaverit totam faciem, et quod successive post illa tempora modo sinistram ejus partem, et denique post haec tempora se effuderit extra faciem, adeo ut hodie vix aliquis sensus communis involuntarius in facie residuus sit; dextra pars faciei cum dextro oculo correspondet affectioni boni; sinistra autem affectioni veri; regio ubi auris soli oboedientiae absque affectione: [3] apud antiquissimos enim, quorum saeculum dictum fuit aureum, quia in quodam statu integritatis ac in amore in Dominum inque amore mutuo sicut angeli vixerunt, patuit omne involuntarium cerebelli in facie, et tunc prorsus non sciebant vultu aliud sistere quam prout influxit caelum in conatus involuntarios, et inde in voluntatem; sed apud antiquos, quorum saeculum dictum fuit argenteum, quia in statu veritatis et inde in charitate erga proximum fuerunt, patuit involuntarium quod cerebelli, non in faciei parte dextra sed modo in sinistra; at apud posteros illorum, quorum {2}tempus fuit dictum saeculum ferreum, quia non in affectione veri, sed in oboedientia veri degerunt, non amplius patuit involuntarium in facie, sed recepit se in regionem circum aurem sinistram; instructus sum quod fibrae cerebelli effluxum suum in faciem ita mutaverint, et quod loco illarum fibrae e cerebro illuc translatae sint, quae `tunc’ imperant illis quae ex cerebello {3}; et hoc ex conatu formandi vultus faciei secundum nutus voluntatis propriae quae ex cerebro; haec non apparent homini quod ita sit, sed manifeste patet angelis ex influxu caeli, et correspondentia.


@1 i homo @2 saeculum dictum fuit @3 i sunt


 


(2) 直訳


83 Auditus est susurrus tonans qui defluebat ex altiore supra occipitium et circum totam ejus regionem perstabat; 雷かすかな(ゴロゴロする)こえたそれは後頭部上方いところからまたその領域全部のまわりに続いた。


miratus quinam essent; だれか、といぶかられた。


mihi dictum quod essent qui referrent ‘sensum communem involuntarium’; 私に言われた、「全般的な意志に属しない(不随意的な)覚」に関係する者であったこと。


et porro dictum quod ii bene percipere possent hominis cogitata, sed non volunt exponere et eloqui, sicut cerebellum quod percipit omne id quod cerebrum, sed non evulgat. またさらに言われた、彼らは人間の考えている事(考え)をよく知覚することができること、しかし、あらわにすることと話すことを欲しない、小脳のように、それはそのことのすべてを知覚すること、大脳のこと、しかし、公けにしない。


Cum cessavit eorum operatio manifesta in omnem provinciam occipitii, ostensa est eorum operatio quousque se extenderet; 彼らの明らかな働きが終わったとき、後頭部のすべての領域の中で、彼らの働きが示された、どれだけそれ自体を広げたか。


determinabatur primum in totam faciem, dein se trahebat versus faciei partem sinistram, et demum versus aurem ibi; 最初に顔全部の中に向けられ、その後、顔の左の部分に向けて引っ張られ、また最後にそこに耳に向けて。


quibus significabatur qualis operatio sensus communis involuntarii fuerit a primis temporibus apud homines in hac tellure, et quomodo progressa. それらによって意味された、全般的な意志に属しない(不随意的な)覚の働きがどんなものであったか、この地球の中の人間のもとで最初期の時代から、またどのように進行したか。


[2] Influxus ex cerebello se insinuat imprimis in faciem, quod constat ex eo quod faciei inscriptus sit animus, et quod in facie appareant affectiones, et hoc utplurimum absque hominis voluntate, sicut timor, reverentia, pudor, laetitiae varia genera, etiam tristitiae, praeter plura quae alteri inde nota fiunt, ita ut {1} ex facie sciat quae affectiones et quae mutationes animi mentisque ejus sint; [2] 小脳からの流入は特に顔の中にそれ自体を徐々にしみ込ませる、そのことから明らかであること、顔にアニムス()がしるされ(刻み込まれ)いること、また顔の中に情愛が見られること、またこのことの大部分(多くの場合)が人間の意志なしに、例えば、恐れ、畏敬(尊敬)、恥、いろいろな種類の喜び、さらにまた悲しみ、ほかに多くのもの、それらは他の者にここからしるしとなった、このように〔人間が〕顔から知るように、何の情愛が、彼のアニムス()心の何の変化があるか。


haec a cerebello per ejus fibras, quando non simulatum inest; これらは小脳からその繊維を通って、偽り装うものが内在しない時。


ostensum ita quod sensus communis primis temporibus, seu apud antiquissimos, occupaverit totam faciem, et quod successive post illa tempora modo sinistram ejus partem, et denique post haec tempora se effuderit extra faciem, adeo ut hodie vix aliquis sensus communis involuntarius in facie residuus sit; このように示された、全般的な感覚は、最初期の時代に、すなわち、最古代人のもとで、顔全体を占めたこと、また引き続いてその時代の後、その顔の左側だけを、また最後にその時代の後、顔の外にそれ自体を空けた、これほどのように、今日、ほとんど全般的な意志に属しない(不随意的な)覚が顔の中に残っていない。


dextra pars faciei cum dextro oculo correspondet affectioni boni; 顔の右の部分は右の目ともに善の情愛に対応する。


sinistra autem affectioni veri; けれども、左は真理の情愛に〔対応する〕。


regio ubi auris soli oboedientiae absque affectione: そこに耳の領域は情愛なしの服従(従順)だけに対応する。


[3] apud antiquissimos enim, quorum saeculum dictum fuit aureum, quia in quodam statu integritatis ac in amore in Dominum inque amore mutuo sicut angeli vixerunt, patuit omne involuntarium cerebelli in facie, et tunc prorsus non sciebant vultu aliud sistere quam prout influxit caelum in conatus involuntarios, et inde in voluntatem; [3] というのは、最古代人のもとで、彼らの時代は金の〔時代〕と呼ばれた、完全なある状態の中に、そして主への愛の中に、また相互愛の中に、天使たちのように生きたので、小脳の意志に属しない(不随意的な)すべてのものは顔の中に見えた(あらわであった)、またその時、まったく知らなかったから、顔つきで何らかものを示すこと、天界が流入したようなもの以外に、意志に属しない(不随意的な)コナトゥスの中に、またここから意志の中に。


sed apud antiquos, quorum saeculum dictum fuit argenteum, quia in statu veritatis et inde in charitate erga proximum fuerunt, patuit involuntarium quod cerebelli, non in faciei parte dextra sed modo in sinistra; しかし、古代人のもとで、彼らの時代は銀の〔時代〕と呼ばれた、真理の状態の中に、またここから隣人に対する仁愛の中にいたので、意志に属しない(不随意的な)ものは、それは小脳の、見えた(あらわであった)、顔の右の部分の中でなく、しかし左の中だけに。


at apud posteros illorum, quorum {2}tempus fuit dictum saeculum ferreum, quia non in affectione veri, sed in oboedientia veri degerunt, non amplius patuit involuntarium in facie, sed recepit se in regionem circum aurem sinistram; しかし、彼らの子孫のもとで、それらの時は鉄の時代と呼ばれた、真理の情愛の中でなく、しかし、真理への服従(従順)の中に生活したので、もはや意志に属しない(不随意的な)ものは顔の中に見え(あらわとなら) なかった、しかし、左の耳のまわりの領域の中に引き下がった。


instructus sum quod fibrae cerebelli effluxum suum in faciem ita mutaverint, et quod loco illarum fibrae e cerebro illuc translatae sint, quae tunc imperant illis quae ex cerebello {3}; 私は教えられた、小脳の繊維はそれ自体の発出(するもの)を顔の中でこのように変えたこと、またそれら〔の繊維〕に変わって大脳からの繊維がそこに移された(引き継がれた)☆、その時、それらはそれらを(与格)支配した、それらは小脳から〔である〕。


translataeの辞書形はtransferoです。


et hoc ex conatu formandi vultus faciei secundum nutus voluntatis propriae quae ex cerebro; またこのことは顔の容貌(外見)を形作ろうとするコナトゥスから、意志のプロプリウムの意向(指図)にしたがって、それらは大脳から。


haec non apparent homini quod ita sit, sed manifeste patet angelis ex influxu caeli, et correspondentia. これらのことは人間に明らかでない、そのようであること、しかし、天使たちにはっきりと明らかである、天界の流入、また対応から。


@1 i homo 注1 homoを補うとよい


@2 saeculum dictum fuit 注2 saeculum dictum fuittempus fuit dictum saeculumに換えた


@3 i sunt 注3 suntを補うとよい 

コメントを残す