原典講読『最大の人とその対応』 83(直訳まで)

 

(1) 原文「4326番」


83 Auditus est susurrus tonans qui defluebat ex altiore supra occipitium et circum totam ejus regionem perstabat; miratus quinam essent; mihi dictum quod essent qui referrent `sensum communem involuntarium’; et porro dictum quod ii bene percipere possent hominis cogitata, sed non volunt exponere et eloqui, sicut cerebellum quod percipit omne id quod cerebrum, sed non evulgat. Cum cessavit eorum operatio manifesta in omnem provinciam occipitii, ostensa est eorum operatio quousque se extenderet; determinabatur primum in totam faciem, dein se trahebat versus faciei partem sinistram, et demum versus aurem ibi; quibus significabatur qualis operatio sensus communis involuntarii fuerit a primis temporibus apud homines in hac tellure, et quomodo progressa. [2] Influxus ex cerebello se insinuat imprimis in faciem, quod constat ex eo quod faciei inscriptus sit animus, et quod in facie appareant affectiones, et hoc utplurimum absque hominis voluntate, sicut timor, reverentia, pudor, laetitiae varia genera, etiam tristitiae, praeter plura quae alteri inde nota fiunt, ita ut {1} ex facie sciat quae affectiones et quae mutationes animi mentisque ejus sint; haec a cerebello per ejus fibras, quando non simulatum inest; ostensum ita quod sensus communis primis temporibus, seu apud antiquissimos, occupaverit totam faciem, et quod successive post illa tempora modo sinistram ejus partem, et denique post haec tempora se effuderit extra faciem, adeo ut hodie vix aliquis sensus communis involuntarius in facie residuus sit; dextra pars faciei cum dextro oculo correspondet affectioni boni; sinistra autem affectioni veri; regio ubi auris soli oboedientiae absque affectione: [3] apud antiquissimos enim, quorum saeculum dictum fuit aureum, quia in quodam statu integritatis ac in amore in Dominum inque amore mutuo sicut angeli vixerunt, patuit omne involuntarium cerebelli in facie, et tunc prorsus non sciebant vultu aliud sistere quam prout influxit caelum in conatus involuntarios, et inde in voluntatem; sed apud antiquos, quorum saeculum dictum fuit argenteum, quia in statu veritatis et inde in charitate erga proximum fuerunt, patuit involuntarium quod cerebelli, non in faciei parte dextra sed modo in sinistra; at apud posteros illorum, quorum {2}tempus fuit dictum saeculum ferreum, quia non in affectione veri, sed in oboedientia veri degerunt, non amplius patuit involuntarium in facie, sed recepit se in regionem circum aurem sinistram; instructus sum quod fibrae cerebelli effluxum suum in faciem ita mutaverint, et quod loco illarum fibrae e cerebro illuc translatae sint, quae `tunc’ imperant illis quae ex cerebello {3}; et hoc ex conatu formandi vultus faciei secundum nutus voluntatis propriae quae ex cerebro; haec non apparent homini quod ita sit, sed manifeste patet angelis ex influxu caeli, et correspondentia.


@1 i homo @2 saeculum dictum fuit @3 i sunt


 


(2) 直訳


83 Auditus est susurrus tonans qui defluebat ex altiore supra occipitium et circum totam ejus regionem perstabat; 雷かすかな(ゴロゴロする)こえたそれは後頭部上方いところからまたその領域全部のまわりに続いた。


miratus quinam essent; だれか、といぶかられた。


mihi dictum quod essent qui referrent ‘sensum communem involuntarium’; 私に言われた、「全般的な意志に属しない(不随意的な)覚」に関係する者であったこと。


et porro dictum quod ii bene percipere possent hominis cogitata, sed non volunt exponere et eloqui, sicut cerebellum quod percipit omne id quod cerebrum, sed non evulgat. またさらに言われた、彼らは人間の考えている事(考え)をよく知覚することができること、しかし、あらわにすることと話すことを欲しない、小脳のように、それはそのことのすべてを知覚すること、大脳のこと、しかし、公けにしない。


Cum cessavit eorum operatio manifesta in omnem provinciam occipitii, ostensa est eorum operatio quousque se extenderet; 彼らの明らかな働きが終わったとき、後頭部のすべての領域の中で、彼らの働きが示された、どれだけそれ自体を広げたか。


determinabatur primum in totam faciem, dein se trahebat versus faciei partem sinistram, et demum versus aurem ibi; 最初に顔全部の中に向けられ、その後、顔の左の部分に向けて引っ張られ、また最後にそこに耳に向けて。


quibus significabatur qualis operatio sensus communis involuntarii fuerit a primis temporibus apud homines in hac tellure, et quomodo progressa. それらによって意味された、全般的な意志に属しない(不随意的な)覚の働きがどんなものであったか、この地球の中の人間のもとで最初期の時代から、またどのように進行したか。


[2] Influxus ex cerebello se insinuat imprimis in faciem, quod constat ex eo quod faciei inscriptus sit animus, et quod in facie appareant affectiones, et hoc utplurimum absque hominis voluntate, sicut timor, reverentia, pudor, laetitiae varia genera, etiam tristitiae, praeter plura quae alteri inde nota fiunt, ita ut {1} ex facie sciat quae affectiones et quae mutationes animi mentisque ejus sint; [2] 小脳からの流入は特に顔の中にそれ自体を徐々にしみ込ませる、そのことから明らかであること、顔にアニムス()がしるされ(刻み込まれ)いること、また顔の中に情愛が見られること、またこのことの大部分(多くの場合)が人間の意志なしに、例えば、恐れ、畏敬(尊敬)、恥、いろいろな種類の喜び、さらにまた悲しみ、ほかに多くのもの、それらは他の者にここからしるしとなった、このように〔人間が〕顔から知るように、何の情愛が、彼のアニムス()心の何の変化があるか。


haec a cerebello per ejus fibras, quando non simulatum inest; これらは小脳からその繊維を通って、偽り装うものが内在しない時。


ostensum ita quod sensus communis primis temporibus, seu apud antiquissimos, occupaverit totam faciem, et quod successive post illa tempora modo sinistram ejus partem, et denique post haec tempora se effuderit extra faciem, adeo ut hodie vix aliquis sensus communis involuntarius in facie residuus sit; このように示された、全般的な感覚は、最初期の時代に、すなわち、最古代人のもとで、顔全体を占めたこと、また引き続いてその時代の後、その顔の左側だけを、また最後にその時代の後、顔の外にそれ自体を空けた、これほどのように、今日、ほとんど全般的な意志に属しない(不随意的な)覚が顔の中に残っていない。


dextra pars faciei cum dextro oculo correspondet affectioni boni; 顔の右の部分は右の目ともに善の情愛に対応する。


sinistra autem affectioni veri; けれども、左は真理の情愛に〔対応する〕。


regio ubi auris soli oboedientiae absque affectione: そこに耳の領域は情愛なしの服従(従順)だけに対応する。


[3] apud antiquissimos enim, quorum saeculum dictum fuit aureum, quia in quodam statu integritatis ac in amore in Dominum inque amore mutuo sicut angeli vixerunt, patuit omne involuntarium cerebelli in facie, et tunc prorsus non sciebant vultu aliud sistere quam prout influxit caelum in conatus involuntarios, et inde in voluntatem; [3] というのは、最古代人のもとで、彼らの時代は金の〔時代〕と呼ばれた、完全なある状態の中に、そして主への愛の中に、また相互愛の中に、天使たちのように生きたので、小脳の意志に属しない(不随意的な)すべてのものは顔の中に見えた(あらわであった)、またその時、まったく知らなかったから、顔つきで何らかものを示すこと、天界が流入したようなもの以外に、意志に属しない(不随意的な)コナトゥスの中に、またここから意志の中に。


sed apud antiquos, quorum saeculum dictum fuit argenteum, quia in statu veritatis et inde in charitate erga proximum fuerunt, patuit involuntarium quod cerebelli, non in faciei parte dextra sed modo in sinistra; しかし、古代人のもとで、彼らの時代は銀の〔時代〕と呼ばれた、真理の状態の中に、またここから隣人に対する仁愛の中にいたので、意志に属しない(不随意的な)ものは、それは小脳の、見えた(あらわであった)、顔の右の部分の中でなく、しかし左の中だけに。


at apud posteros illorum, quorum {2}tempus fuit dictum saeculum ferreum, quia non in affectione veri, sed in oboedientia veri degerunt, non amplius patuit involuntarium in facie, sed recepit se in regionem circum aurem sinistram; しかし、彼らの子孫のもとで、それらの時は鉄の時代と呼ばれた、真理の情愛の中でなく、しかし、真理への服従(従順)の中に生活したので、もはや意志に属しない(不随意的な)ものは顔の中に見え(あらわとなら) なかった、しかし、左の耳のまわりの領域の中に引き下がった。


instructus sum quod fibrae cerebelli effluxum suum in faciem ita mutaverint, et quod loco illarum fibrae e cerebro illuc translatae sint, quae tunc imperant illis quae ex cerebello {3}; 私は教えられた、小脳の繊維はそれ自体の発出(するもの)を顔の中でこのように変えたこと、またそれら〔の繊維〕に変わって大脳からの繊維がそこに移された(引き継がれた)☆、その時、それらはそれらを(与格)支配した、それらは小脳から〔である〕。


translataeの辞書形はtransferoです。


et hoc ex conatu formandi vultus faciei secundum nutus voluntatis propriae quae ex cerebro; またこのことは顔の容貌(外見)を形作ろうとするコナトゥスから、意志のプロプリウムの意向(指図)にしたがって、それらは大脳から。


haec non apparent homini quod ita sit, sed manifeste patet angelis ex influxu caeli, et correspondentia. これらのことは人間に明らかでない、そのようであること、しかし、天使たちにはっきりと明らかである、天界の流入、また対応から。


@1 i homo 注1 homoを補うとよい


@2 saeculum dictum fuit 注2 saeculum dictum fuittempus fuit dictum saeculumに換えた


@3 i sunt 注3 suntを補うとよい 

原典講読『最大の人とその対応』 84

 

(1) 原文「4327番」


84 Sensus communis involuntarius hodie talis est apud illos qui in bono et vero fidei sunt; sed apud illos qui in malo sunt et inde in falso, non amplius est aliquis sensus communis involuntarius qui se manifestat, nec in facie, nec in loquela, nec in gestu, sed est voluntarium quod mentitur involuntarium, seu naturale ut vocatur, quod tale fecerunt per frequentem usum seu habitum ab infantia: qualis is sensus apud illos sit, ostensum est per influxum qui erat tacitus et frigidus, in totam faciem, tam in dextram ejus partem quam in sinistram, et inde se determinans versus oculos, et ab oculo sinistro se extendens in faciem; quibus significabatur quod se fibrae cerebri ingesserint et imperent fibris cerebelli, et quod inde fictitium, simulatum, mentitum et dolosum intus regnet, et extus appareat sincerum et bonum; quod determinaretur versus oculum sinistrum et inde quoque in faciem, significabat quod pro fine habeant malam, et intellectuali parte utantur ad finem obtinendum, oculus enim sinister significat intellectuale. [2] Illi hodie sunt qui quoad maximam partem constituunt sensum communem involuntarium, qui tamen antiquitus fuerunt omnium caelestissimi, at hodie sunt omnium scelestissimi, et hoc maxime ex orbe Christiano; sunt magno numero et apparent sub occipitio et ad tergum, ubi multoties a me visi et percepti: nam qui illum sensum hodie referunt, sunt qui dolose cogitant et excogitant mala contra proximum, et praeferunt vultum amicum, immo amicissimum, et quoque gestus similes, et loquuntur suaviter tanquam charitate prae aliis praediti, et tamen infensissimi hostes sunt, non modo illius cum quo commercium habent, sed etiam generis humani; cogitationes eorum mihi communicatae sunt, quae erant nefandae et abominabiles, crudelitatibus et lanienis plenae.


 


(2) 直訳


84 Sensus communis involuntarius hodie talis est apud illos qui in bono et vero fidei sunt; 全般的意志しない(不随意的)覚は、今日、このようなものである、彼らのもとで、信仰の善と真理の中にいる者。


sed apud illos qui in malo sunt et inde in falso, non amplius est aliquis sensus communis involuntarius qui se manifestat, nec in facie, nec in loquela, nec in gestu, sed est voluntarium quod mentitur involuntarium, seu naturale ut vocatur, quod tale fecerunt per frequentem usum seu habitum ab infantia: しかし、彼らのもとに、悪の中に、またここから虚偽の中にいる者、もはや何らかの全般的意志しない(不随意的)覚はない、それはそれ自体を見せない、顔の中にも、話し()の中にも身振りの中にも、しかし、意志(自発的)ものがある、意志しない(不随意的)ものを偽る(装う)、または自然的なものと呼ばれるような、このようなものにしたこと、幼児期からの頻繁な使用または習慣によって。


qualis is sensus apud illos sit, ostensum est per influxum qui erat tacitus et frigidus, in totam faciem, tam in dextram ejus partem quam in sinistram, et inde se determinans versus oculos, et ab oculo sinistro se extendens in faciem; それは、彼らのもとの感覚がこのようである、流入によって示された、それは静かで(音を立てない)、冷たかった、顔全体の中に、その右の部分の中にも左の中にも、またここからそれ自体を目の方へ向けて、また左の目からそれ自体を顔の中に広げて。


quibus significabatur quod se fibrae cerebri ingesserint et imperent fibris cerebelli, et quod inde fictitium, simulatum, mentitum et dolosum intus regnet, et extus appareat sincerum et bonum; それらによって意味された、大脳の繊維がそれ自体が入り、小脳の繊維を支配すること、またここから架空のもの、見せかけのもの、偽造のもの(まがいもの)また欺きのものが内に支配する、また外に誠実と善が見られる。


quod determinaretur versus oculum sinistrum et inde quoque in faciem, significabat quod pro fine habeant malam, et intellectuali parte utantur ad finem obtinendum, oculus enim sinister significat intellectuale. 左目の方へ向けられることは、またここから顔の中へも、意味した、目的として彼らが悪を持つこと、また、知力の部分が目的を得るために用いられたこと、というのは、左は知力(知性)を意味するから。


[2] Illi hodie sunt qui quoad maximam partem constituunt sensum communem involuntarium, qui tamen antiquitus fuerunt omnium caelestissimi, at hodie sunt omnium scelestissimi, et hoc maxime ex orbe Christiano; [2] 今日、彼らである、大部分に関して、全般的意志しない(不随意的)覚を構成する者、その者たちはそれでも古代に、すべての者の〔うちで〕最も天的な者であった、しかし、今日、すべての者の〔うちで〕最も邪悪な者である、またこのことは最大に(おもに)リスト教世界から〔である〕。


sunt magno numero et apparent sub occipitio et ad tergum, ubi multoties a me visi et percepti: 大きな数でいる、また見られる、後頭部の下と背中に、そこに幾度となく私は見た、また知覚した。


nam qui illum sensum hodie referunt, sunt qui dolose cogitant et excogitant mala contra proximum, et praeferunt vultum amicum, immo amicissimum, et quoque gestus similes, et loquuntur suaviter tanquam charitate prae aliis praediti, et tamen infensissimi hostes sunt, non modo illius cum quo commercium habent, sed etiam generis humani; なぜなら、今日、その感覚に関係する者は、隣人に対して悪を欺いて考え、考案する者であるから、また友好的な、それどころか最も友好的な顔つきを見せる(装う)、そしてまた同様にそぶりを、また愛想よく話す、あたかも他の者よりも仁愛を備えたかのように、またそれでも、最も和解しにくい(むごい)敵である、彼らだけでなく、その者たちと交際を持つ、しかしまた人類の。


cogitationes eorum mihi communicatae sunt, quae erant nefandae et abominabiles, crudelitatibus et lanienis plenae. 彼らの思考えられたそれらは極悪またまわしい、残酷また虐殺ちたものであった


 


(3) 訳文


84 全般的不随意的覚は、今日、信仰の善と真理の中にいる者のもとでこのようなものである。しかし、悪の中に、またここから虚偽の中にいる者もとに、もはや何らかの全般的不随意的覚はなく、それ自体を顔の中にも、話し()の中にも身振りの中にも見せず、しかし、不随意的ものを装う意志(随意的)もの、または自然的なものと呼ばれるようなものがあり、幼児期からの頻繁な使用または習慣によってこのようなものにしたのである。らのもとの感覚がこのようであることは流入によって示され、それは音を立てない冷たいものであり、顔全体の中に、その右の部分にも左の部分にも、またここから目の方へ向けて、また左の目からそれ自体を顔の中に広げるものであった。


 それらのことによって、大脳の繊維が入り、小脳の繊維を支配すること、またここから架空のもの、見せかけのもの、偽造のものまた欺きのものが内で支配し、外で誠実と善が見られることが意味された。 左目の方へ、またここから顔の中へも向けられることは、彼らが目的として悪を持つこと、また知力の部分が目的を得るために用いられたことを意味した、というのは、左は知力(知性)を意味するからである。


[2] 今日、彼らが大部分に関して全般的不随意的覚を構成する者である。それでもその者たちは古代にはすべての者のうちで最も天的な者であった、しかし、今日、すべての者のうちで最も邪悪な者であり、またこのことはおもにキリスト教世界からである。後頭部の下と背中に、彼らは数多くいて、見られ、私はそこに幾度となく見、また知覚した。なぜなら、今日、その感覚に関係する者は、隣人に対して悪を欺いて考え、考案する者であり、また友好的な、それどころか最も友好的な顔つきを、そしてまた同様にそぶりを見せ、また愛想よく、あたかも他の者よりも仁愛を備えたかのように話し、またそれでも、交際をする彼らだけでなくか、しかしまた人類のむごい敵であるから。彼らの思考えられたがそれらは極悪またまわしく、残酷また虐殺ちたものであった