(1) 原文「4322番」
79 Quis non hodie credit quod homo ex semine et ovo existat naturaliter, et quod semini insit virtus a prima creatione se producendi in tales formas, primum intra ovum, dein in utero, et postea ex se, et quod non Divinum sit quod amplius producit? Causa quod ita credatur, est quia nemo scit quod aliquis influxus sit [a] caelo, hoc est, per caelum a Domino, et hoc quia non scire volunt quod aliquod caelum sit; ventilant enim inter se aperte eruditi in conclavibus, num infernum sit, ita num caelum; et quia de caelo dubitant, ideo quoque non pro aliquo principio accipere possunt quod influxus sit per caelum a Domino, qui tamen influxus omnia quae in tribus regnis telluris sunt, imprimis in regno animali et in specie in homine producit, et continet in forma secundum usus: inde {1} nec scire possunt quod aliqua correspondentia sit inter caelum et hominem, minus quod talis sit ut singula, immo singularissima apud illum inde existant, {2} etiam quod inde subsistant, nam subsistentia est perpetua existentia, proinde conservatio in nexu et forma est perpetua creatio.
@1 i quoque @2 i et quia inde existunt
(2) 直訳
79 Quis non hodie credit quod homo ex semine et ovo existat naturaliter, et quod semini insit virtus a prima creatione se producendi in tales formas, primum intra ovum, dein in utero, et postea ex se, et quod non Divinum sit quod amplius producit? 今日、だれが信じないか?☆ 人間が種(精子)と卵から自然的に存在するようになること、また種(精子)には最初の創造からそれ自体をこのような形に生み出す力が内在すること、最初に卵の中に、その後、子宮の中に、またその後、それ自体から、また神性は〔ない〕こと、もはや生み出すもの〔でない〕。
☆ もちろん反語なので、信じない者がいるのか? → みんなが信じている! となります。
Causa quod ita credatur, est quia nemo scit quod aliquis influxus sit [a] caelo, hoc est, per caelum a Domino, et hoc quia non scire volunt quod aliquod caelum sit; そのように信じられていることの理由は、だれも知らないからである、何らかの流入が天界(から)あることを、すなわち、主から天界を通って、またこのことを知ることを欲しないから、何らかの天界があること。
ventilant enim inter se aperte eruditi in conclavibus, num infernum sit, ita num caelum; というのは、自分たちの間で(互いに)公然と(あからさまに)学者たちは部屋☆の中で議論するから、地獄があるかどうか、このように天界が〔あるか〕どうか。
☆ conclave(「コンクラーヴェ」から「(会議での)根比べ」を連想します)には「部屋」の意味しかありませんが、英語には「秘密会議」の意味があります。教皇選挙はコンクラーヴェと呼ばれる部屋で行なわれます。この意味はcon(cum)+clavis(鍵)のように「鍵のついた(部屋で)」→「秘密会議」となったのでしょう。ここは「秘密の会議では」でよいでしょう。
et quia de caelo dubitant, ideo quoque non pro aliquo principio accipere possunt quod influxus sit per caelum a Domino, qui tamen influxus omnia quae in tribus regnis telluris sunt, imprimis in regno animali et in specie in homine producit, et continet in forma secundum usus: また天界について疑っているので、それゆえ、何らかの原理としても受け入れることができない、主から天界を通して流入があること、それはそれでも流入は、すべてのものを、それは地球の三つの界の中のもの、特に動物界の中と特に(特定的に)人間の中のもの、生み出す、また役立ちにしたがって形の中に保持する。
inde {1} nec scire possunt quod aliqua correspondentia sit inter caelum et hominem, minus quod talis sit ut singula, immo singularissima apud illum inde existant, {2} etiam quod inde subsistant, nam subsistentia est perpetua existentia, proinde conservatio in nexu et forma est perpetua creatio. ここからも知ることができない、天界と人間の間に何らかの対応があること、ましてこのようなものであること、個々のもののような、それどころか最も個々のもの、そのもとでここから存在するようになる、さらにまたここから存続する、なぜなら、存続は絶え間ない存在であるから、それゆえに、関連(結びつき)と形の中での維持は絶え間ない創造である。
@1 i quoque 注1 quoqueを補うとよい
@2 i et quia inde existent 注2 et quia inde existentを補うとよい
(3) 訳文
79 今日、だれが、人間が精子と卵子から自然的に存在するようになり、精子には最初の創造からそれ自体をこのような形に生み出す力が内在し、最初に卵子の中に、その後、子宮の中に、またその後、それ自体からあり、また神性はもはや生み出すものでないことを信じないか? そのように信じられていることの理由は、だれも、何らかの流入が天界(から)、すなわち、主から天界を通って、あることを知らないから、また何らかの天界があることを知ることを欲しないからである。というのは、学者たちは(秘密の)会議では互いに公然と、地獄があるかどうか、このように天界があるかどうか議論するから。また天界について疑っているので、それゆえ、主から天界を通して流入があることを何らかの原理としても受け入れることができない、それでもその流入は、地球の三つの界の中のものすべてのものを、特に動物界の中と特定的に人間の中のものを生み出し、また役立ちにしたがって形の中に維持する。
ここからも、天界と人間の間に何らかの対応があること、ましてそのもとでここから存在するようになる個々のもの、それどころか最も個々のもののようなものであることを知ることができない、なぜなら、存続は絶え間ない存在であり、それゆえ、結びつきと形の中での維持は絶え間ない創造であるから。