(1) 原文「4223番」
70 Sed cum correspondentia ita se habet quod quidem caeli memorati correspondeant ipsis formis organicis corporis humani, quapropter dictam quod illae societates, aut illi angeli, pertineant ad provinciam cerebri, vel ad provinciam cordis, vel ad provinciam pulmonum, vel ad provinciam oculi, et sic porro; sed usque principaliter correspondent functionibus illo, illoum viscerum vel organorum; se habet {1} hoc, sicut ipsa illa organa seu viscera, quod functiones cum formis illorum organicis unum constituant; non enim concipi potest aliqua functio nisi a formis, hoc est, a substantiis, sunt enim substantiae subjecta a quibus; sicut pro exemplo, non concipi potest visus absque oculo, non respiratio absque pulmone; oculus est forma organica ex qua et per quam visus, et pulmo est forma organica ex qua et per quam respiratio, ita quoque in reliquis: sunt itaque functiones quibus societates caelestes principaliter correspondent, et quia sunt functiones, etiam sunt formae organicae quibus correspondent, nam unum ab altero individuum est, et inseparabile, usque adeo ut sive dicas functionem sive formam organicam per quam et ex qua functio, simile sit; inde est quod correspondentia sit cum organis, membris et visceribus, quia est cum functionibus, {2} quapropter cum producitur functio, etiam excitatur organum; ita quoque se habet in omnibus et singulis quae homo agit, cum is hoc aut illud, {3}et cum ita aut aliter agere vult et hoc cogitat, tunc organa se movent convenienter; ita secundum intentionem functionis seu usus; [2] est enim usus qui imperat formis. Inde quoque patet quod antequam formae organicae corporis exstiterint, usus fuerit, et quod usus produxerit et adaptaverit illas sibi, non vicissim; cum autem formae productae sunt aut organa adaptata, procedunt inde usus, et tunc apparet sicut formae seu organa prius sint quam usus, cum tamen non ita sit; influit enim usus a Domino, et hoc per caelum, secundum {4} ordinem et secundum {5} formam secundum quam caelum ordinatum est a Domino, ita secundum correspondentias; sic existit homo et sic subsistit; inde iterum patet unde sit quod homo quoad omnia et singula correspondeat caelis.
@1 i enim @2 i cohaerent etiam prorsus @3 aut @4 i illum @5 i illam
(2) 直訳
70 Sed cum correspondentia ita se habet quod quidem caeli memorati correspondeant ipsis formis organicis corporis humani, quapropter dictam quod illae societates, aut illi angeli, pertineant ad provinciam cerebri, vel ad provinciam cordis, vel ad provinciam pulmonum, vel ad provinciam oculi, et sic porro; しかし、対応についてこのようである、確かに(実に)、言及された天界は人間の身体の有機体の形そのものに対応すること、そのために言われた、それらの社会は、またはそれらの天使は、脳の領域に属する、あるいは心臓の領域に、あるいは肺の領域に、あるいは目の領域に、その他。
sed usque principaliter correspondent functionibus illo, illorum viscerum vel organorum; しかしそれでも、特に、それらの機能に対応する、それらの内臓あるいは器官の。
se habet {1} hoc, sicut ipsa illa organa seu viscera, quod functiones cum formis illorum organicis unum constituant; 〔というのは☆〕このことは~である〔から☆〕、それらの器官または内臓のようである、機能はそれらの有機体の形と一つを構成する。
☆ 脚注のようにemimを補って訳します。
non enim concipi potest aliqua functio nisi a formis, hoc est, a substantiis, sunt enim substantiae subjecta a quibus; というのは、何らかの機能は形からでないなら(考えが)いだかれることができないから、すなわち、実体から、というのは、実体はそれらから主体〔がある〕から。
sicut pro exemplo, non concipi potest visus absque oculo, non respiratio absque pulmone; 例えば、例として、目なしの視覚は(考えが)いだかれることができない、肺なしの呼吸は〔(考えが)いだかれることができ〕ない。
oculus est forma organica ex qua et per quam visus, et pulmo est forma organica ex qua et per quam respiratio, ita quoque in reliquis: 目は有機体の形である、それから、またそれによって視覚〔がある〕、また肺は有機体の形である、それから、またそれによって呼吸〔がある〕、このように残りの〔他の〕ものの中で。
sunt itaque functiones quibus societates caelestes principaliter correspondent, et quia sunt functiones, etiam sunt formae organicae quibus correspondent, nam unum ab altero individuum est, et inseparabile, usque adeo ut sive dicas functionem sive formam organicam per quam et ex qua functio, simile sit; そこで、それらの天界の社会に特に対応する機能がある、また機能があるので、それらに対応する有機体の形もまたある、なぜなら、一つのものはもう一つのものから分かつことができない、また分離できないから、そこまでも☆、あるいはあなたは機能と言う、あるいは有機体の形と〔言う〕、それによって、またそれから機能〔がある〕、同じである。
☆ usque adeo utで「そこまでも」という意味です。
inde est quod correspondentia sit cum organis, membris et visceribus, quia est cum functionibus, {2} quapropter cum producitur functio, etiam excitatur organum; ここからである、器官、四肢と内臓と対応があること、機能と〔対応が〕あるから、〔さらにまた完全に連結する☆〕それゆえに、機能が生み出されるとき、器官もまたよび起される(刺激される)。
☆ ここに脚注のように補えばよいかもしれませんが、必要ないでしょう(わかるでしょう)。
ita quoque se habet in omnibus et singulis quae homo agit, cum is hoc aut illud, {3}et cum ita aut aliter agere vult et hoc cogitat, tunc organa se movent convenienter; このようでもまたある、すべてと個々のものの中で、それらを人間が行なう、彼がこのことまたはそのことを〔行なう…〕とき、またこのようにまたは異なるように行なうことを欲する、またこのことを考えるとき、その時、器官は適当に動く。
ita secundum intentionem functionis seu usus; そのように機能または役立ちの専念(強さ)にしたがって〔いる〕。
est enim usus qui imperat formis. というのは、役立ちであるから、形を☆支配するもの。
☆ imperoは与格をとります。
[2] Inde quoque patet quod antequam formae organicae corporis exstiterint, usus fuerit, et quod usus produxerit et adaptaverit illas sibi, non vicissim; [2] ここからもまた明らかである、身体の有機体の形が存在するようになる前に、役立ちがあったこと、また役立ちがそれら〔形〕を生み出し、それ自体に適合させたこと、逆ではない。
cum autem formae productae sunt aut organa adaptata, procedunt inde usus, et tunc apparet sicut formae seu organa prius sint quam usus, cum tamen non ita sit; けれども、生み出され、または器官に適合された形が、ここから役立ちを生み出すとき、またその時、形または器官が役立ちよりも前にあるように見える、そのときそれでもそのようではない。
influit enim usus a Domino, et hoc per caelum, secundum {4} ordinem et secundum {5} formam secundum quam caelum ordinatum est a Domino, ita secundum correspondentias; というのは、役立ちは主から流入する、またこれは天界を通して、〔それらの〕秩序にしたがって、また〔それらの〕形にしたがって、主からの天界のそれらの秩序にしたがって、このように対応にしたがって。
sic existit homo et sic subsistit; このように人間は存在するようになる、またこのように存続する。
inde iterum patet unde sit quod homo quoad omnia et singula correspondeat caelis. ここから再び明らかである、どこからであるか、人間がすべてと個々のものに関して天界と対応すること。
@1 i enim 注1 enimを補うとよい
@2 i cohaerent etiam prorsus 注2 cohaerent etiam prorsusを補うとよい
@3 aut 注3 autをetに換えた
@4 i illum 注4 illumを補うとよい
@5 i illam 注5 illamを補うとよい
(3) 訳文
70 しかし、対応について、実に、言及された天界は人間の身体の有機体の形そのものに対応するようなものであり、そのために、それらの社会またはそれらの天使は、脳の領域に、あるいは心臓の領域に、あるいは肺の領域に、あるいは目の領域に、その他のものに属すると言われたのである。しかしそれでも、特に、それらの内臓あるいは器官の機能に対応している。このことは、機能が器官または内臓のようなそれらの有機体の形と一つとなっているからである。というのは、何らかの機能は、形からでないなら、すなわち、実体からでないなら、実体はそれらから主体があるので、考えることができないからである。例えば、目のない視覚、肺のない呼吸はかんがえることができない。目は有機体の形であり、それから、またそれによって視覚がある。また肺は有機体の形であり、それから、またそれによって呼吸がある。他のものもそうしたものである。そこで、それらの天界の社会に特に対応する機能があり、また機能があるので、それらに対応する有機体の形もまたある。なぜなら、あなたが機能と言っても、あるいは有機体の形と言い、それによって、またそれから機能がある、と言っても、一つのものはもう一つのものから分かつこと、また分離できないほどにも同じものであるから。
ここから、機能と対応があるので、器官、四肢、内臓と対応があり、それゆえに、機能が生み出されるとき、器官もまた刺激される。人間が行なうすべてと個々のものの中で、彼がこのことまたはそのことを、またこのようにまたは異なるように行なうことを欲し、このことを考えるとき、その時、器官はそのように機能または役立ちの強さにしたがって適切に動くのである。というのは、形を支配するものは役立ちであるから。