(1) 原文「4050番」
61 Facies quaedam supra fenestram caeruleam mihi primum apparuit, quae facies se mox recepit intus, tunc mihi visa stellula circa regionem oculi sinistri, dein stellulae plures rutilae, quae coruscabant albe; postea visi mihi sunt parietes sed non tectum, parietes modo a sinistro latere, demum quasi caelum stelliferum; et quia haec visa in loco ubi mali, putabam aliquid tetrum esse quod mihi objiceretur videndum; sed mox disparabatur paries et caelum, et apparuit puteus e quo sicut candidus nimbus {1}aut vapor prodiit; videbatur etiam tanquam aliquid exantlaretur ex puteo; [2] quaerebam quid illa significarent et repraesentarent; dicebatur quod repraesentatio esset infundibuli in cerebro, supra quod esset cerebrum quod significatur per caelum, et quod dein videbatur, esset illud vas quod significatur per puteum, et vocatur infundibulum, et quod nimbus seu vapor qui inde, esset lympha quae pertransit et inde exantlatur; et quod lympha illa duplicis generis esset, nempe quae mixta cum spiritibus animalibus, {2}quae inter lymphas utiles, et quae mixta cum serositatibus quae inter lymphas excrementitias: [3] ostensum mihi dein quales illi qui ad hanc provinciam pertinent, sed modo qui vilioris sortis essent; etiam quoque visi, discurrunt huc et illuc, applicant se illis quos vident, attendunt ad singula, ac quae audiunt, nuntiant aliis, ad suspiciones proclives, impatientes, irrequieti, ad imitationem illius lymphae quae inibi et fertur cis et retro; ratiocinia eo sunt fluida ibi quae repraesentant; sed hi sunt mediae sortis; [4] at qui excrementitias lymphas ibi referunt, sunt qui spirituales veritates deducunt ad terrestria, et ibi conspurcant illas, sicut pro exemplo: qui cum audiunt aliquid de amore conjugiali, ad scortationes et adulteria applicant, et sic quae amoris conjugialis sunt, ad haec deducunt; ita in ceteris; hi antrorsum ad aliquam distantiam ad dextrum apparuerunt. Qui autem bonae sortis sunt, similes sunt illis de quibus mox supra n. 4049.
@1 seu @2 et quae mixta cum serositatibus, illa inter lymphas utiles est, haec inter excrementitias
(2) 直訳
61 Facies quaedam supra fenestram caeruleam mihi primum apparuit, quae facies se mox recepit intus, tunc mihi visa stellula circa regionem oculi sinistri, dein stellulae plures rutilae, quae coruscabant albe; ある顔が青い(空色の)窓の上に(向こうに)私に最初に見られた、その顔は間もなく引っ込んだ内部に(中に)、その時、私に左の眼の領域(部位)のまわりに小さい星が見られた、その後、赤い多くの小さい星、それらは白くきらめいた。
postea visi mihi sunt parietes sed non tectum, parietes modo a sinistro latere, demum quasi caelum stelliferum; その後(続いて)、私に壁(内壁)が見られた、しかし屋根がない、壁はただ左側に〔あった〕、最後に星の空が〔見られた〕。
et quia haec visa in loco ubi mali, putabam aliquid tetrum esse quod mihi objiceretur videndum; これらは場所に見られたので、そこに悪い者たち、私は何らかのきたないもの(忌まわしいもの)があると考えた、それが私に見えるようにさらされる。
sed mox disparabatur paries et caelum, et apparuit puteus e quo sicut candidus nimbus {1}aut vapor prodiit; しかし、間もなく壁と空(そら)は消えた、また井戸が見られ、そこから白く輝く雲または蒸気(霧)が出てきた。
videbatur etiam tanquam aliquid exantlaretur ex puteo; さらにまた見られた、まるで何らかのものが井戸から汲み出されるように。
[2] quaerebam quid illa significarent et repraesentarent; [2] 私は質問した、何をそれらが意味し、表象するか。
dicebatur quod repraesentatio esset infundibuli in cerebro, supra quod esset cerebrum quod significatur per caelum, et quod dein videbatur, esset illud vas quod significatur per puteum, et vocatur infundibulum, et quod nimbus seu vapor qui inde, esset lympha quae pertransit et inde exantlatur; 言われた、脳の中の漏斗管の表象であった、その上に脳がある、それは空(そら)によって意味される、またその後、見られたもの、それらは管(容器)であったこと、それは井戸によって意味された、また漏斗管と呼ばれる、また雲または蒸気(霧)は、それらはそこに、リンパ(液)であったこと、それらは「通り抜ける」☆、またここから汲み出される。
☆ レキシコンでのperstoの意味「続く、持続する」といった意味です。でもここではあてはまりそうもありません。英訳書を二つ見ましたが二つともpass throughと訳してあります。これなら通じます。それでレキシコンにこの意味を追加する必要があります。
et quod lympha illa duplicis generis esset, nempe quae mixta cum spiritibus animalibus, {2}quae inter lymphas utiles, et quae mixta cum serositatibus quae inter lymphas excrementitias: またそれらのリンパ(液)は二重の種類であったこと、すなわち、それは霊魂精気☆との混合(物)、それらは有用なリンパ(液)の間に〔ある〕、またそれらは漿液との混合(物)、それら排泄物のリンパ(液)の間に〔ある〕。
☆ spiritus animalis「霊魂精気」とは「脳髄に生じ神経を通って全身に伝えられるとされていた精気、魂と外界をつなく役を果たすと考えられた」ものです。
[3] ostensum mihi dein quales illi qui ad hanc provinciam pertinent, sed modo qui vilioris sortis essent; [3] その後、私に彼らがどんなものか示された、この領域に属している者、しかし、単にさらに卑しい種類の者であった。
etiam quoque visi, discurrunt huc et illuc, applicant se illis quos vident, attendunt ad singula, ac quae audiunt, nuntiant aliis, ad suspiciones proclives, impatientes, irrequieti, ad imitationem illius lymphae quae inibi et fertur cis et retro; さらにまた〔次のこと〕もまた私は見た、彼らがあちらこちらに走りまわった、自分自身を彼らに接触させる(当てはめる)、見る者に、個々のものに留意する、そして聞くものを他の者に伝える、疑い深い傾向がある、我慢できない(短気な)、落ち着かない、そのリンパ(液)の模造品に☆、それらはそこに〔ある〕、またあちらこちらに運ばれる。
☆ 「模造品に」では意味不明ですので、「よく似ている」と意訳しておきましょう。
ratiocinia eo sunt fluida ibi quae repraesentant; 推論はその程度にそこに流動性がある(流暢である)、それらを表象した。
sed hi sunt mediae sortis; しかし、これらの者は中間の種類のものである。
[4[ at qui excrementitias lymphas ibi referunt, sunt qui spirituales veritates deducunt ad terrestria, et ibi conspurcant illas, sicut pro exemplo: [4] しかし、そこに排泄物のリンパ(液)を表わす(関係する)者は、霊的な真理を世俗的な(地的な)ものに引き下げる、またそこにそれらを汚す、例えば例として――
qui cum audiunt aliquid de amore conjugiali, ad scortationes et adulteria applicant, et sic quae amoris conjugialis sunt, ad haec deducunt; その者は結婚愛について何らかのことを聞くとき、淫行と姦淫に当てはめる、またこのようにそれら結婚愛のものである、これらに引き下げる。
ita in ceteris; そのように他のものの中で。
hi antrorsum ad aliquam distantiam ad dextrum apparuerunt. これらの者は正面方向に(前方へ)いくらかの距離に右に、見られた。
Qui autem bonae sortis sunt, similes sunt illis de quibus mox supra n. 4049. けれども、善良な種類の者たちは、彼らに似ている、その者たちについてすぐ上に4049番(前の61番)。
@1 seu 注1 seuをautに換えた
@2 et quae mixta cum serositatibus, illa inter lymphas utiles est, haec inter excrementitias 注2 et quae mixta cum serositatibus, illa inter lymphas utiles est, haec inter excrementitiasをquae inter lymphas utiles, et quae mixta cum serositatibus quae inter lymphas excrementitiasに換えた