原典講読『最大の人とその対応』 42

 

(1) 原文「3889番」


42 Ut scirem non modo quod correspondentia sit caelestium quae sunt amoris cum motibus cordis, et spiritualium {1} quae sunt fidei ex amore cum motibus pulmonum, sed etiam quomodo se haberet, dabatur per insigne temporis spatium interesse angelis, qui hoc ad vivum ostenderent; formabant illi per mirabilem et nullis vocibus expressibilem fluxionem in gyros, instar cordis et instar pulmonum, cum omnibus contexturis {2} interioribus et exterioribus quae in illis; et tunc sequebantur fluxum caeli spontaneo modo, nam caelum connititur in talem formam ex influxu amoris a Domino; ita sistebant singula quae in corde, et dein unionem inter cor et pulmones, quam etiam repraesentabant per conjugium boni et veri; ex eo etiam patuit quod cor correspondeat caelesti quod est boni, et pulmones spirituali quod est veri; et quod utriusque conjunctio in forma materiali se habeat sicut cordis et pulmonum: et dictum quod similiter se habeat in universo corpore, nempe in singulis ejus membris, organis et visceribus, cum illis quae ibi sunt cordis, et quae ibi sunt pulmonum; ubi enim non ambo {3} agunt, et {4}unumquodvis distincte suas vices, ibi non potest esse aliquis motus vitae a principio aliquo voluntario, nec aliquis sensus vitae a principio aliquo intellectuali.


@1 i correspondentia @2 i illis @3 i illa @4 unumquodlibet


 


(2) 直訳


42 Ut scirem non modo quod correspondentia sit caelestium quae sunt amoris cum motibus cordis, et spiritualium {1} quae sunt fidei ex amore cum motibus pulmonum, sed etiam quomodo se haberet, dabatur per insigne temporis spatium interesse angelis, qui hoc ad vivum ostenderent; 私るように、天的なものそれらは愛のものである、心臓の運動と対応があることだけでなく、また霊的なもの〔と対応がある☆〕それらは愛からの信仰のものである、肺の運動と、しかし、さらにまたどのように振る舞うか、相当な時間の間、天使たちの間にあることが与えられた、その者たちはこのことを生き生きと示した。


脚注ではcorrespondentiaとしていますがcorrespondentia sitとしたほうがよいでしょう(しかし、同一の動詞は省略して述べるのが普通なので、これもあります)


formabant illi per mirabilem et nullis vocibus expressibilem fluxionem in gyros, instar cordis et instar pulmonum, cum omnibus contexturis {2} interioribus et exterioribus quae in illis; 彼らは形作った、驚くべきことと決して言葉で表現できないことによって流動を旋回の中に☆、心臓に似た、また肺に似た、〔それらに〕内的なものと外的なもののすべての構(組織)体〕に。


「流動を旋回の中に」は「旋回する流動を」と意訳してよいでしょう。


et tunc sequebantur fluxum caeli spontaneo modo, nam caelum connititur in talem formam ex influxu amoris a Domino; また、その時、〔彼らは〕自発的な方法で天界の流入に従った、なぜなら、天界は主による愛の収入からこのような形の中へ☆尽力するから。


「形の中へ尽力する」では言葉足らずです、ここは「へ向けて」としましょう。


ita sistebant singula quae in corde, et dein unionem inter cor et pulmones, quam etiam repraesentabant per conjugium boni et veri; そのように個々のものを示した、それらは心臓の中の〔もの〕またその後、心臓と肺の間の結合を、さらにまたそれらを善と真理の結婚によって表象した。


ex eo etiam patuit quod cor correspondeat caelesti quod est boni, et pulmones spirituali quod est veri; またそのことから明らかである、心臓は天的なものに対応すること、それは善のもの、また肺は霊的なものに〔対応すること〕それは真理のもの。


et quod utriusque conjunctio in forma materiali se habeat sicut cordis et pulmonum: また両方の結合が物質的な形の中で、心臓と肺のようであること。


et dictum quod similiter se habeat in universo corpore, nempe in singulis ejus membris, organis et visceribus, cum illis quae ibi sunt cordis, et quae ibi sunt pulmonum; また言われた、全身の中で似ている(同様である)と、すなわち、その四肢、器官、また内臓の個々のものの中で、それらと、それらはそこに心臓のものである、またそれらはそこに肺のものである。


ubi enim non ambo {3} agunt, et {4}unumquodvis distincte suas vices, ibi non potest esse aliquis motus vitae a principio aliquo voluntario, nec aliquis sensus vitae a principio aliquo intellectuali. というのは、〔それらの〕両方ものが働かない場所に、またそれぞれのものがそれ自体の役割から分離して、そこに何らかのいのちの運動は存在することができないから、何らかの意志の源(原理)から、何らかのいのちの感覚も〔存在することができ〕ない、何らかの理解力の源(原理)から。


@1 i correspondentia 注1 correspondentiaを補うとよい


@2 i illis 注2 illisを補うとよい


@3 i illa 注3 illaを補うとよい


@4 unumquodlibet 注4 unumquodlibetunumquodvisに換えた〔「どんなものでも」を「それぞれの」に換えた〕


 


(3) 訳文


42 愛のものである天的なものが心臓の運動と対応があり、また愛からの信仰のものである霊的なものが肺の運動と対応があることだけでなく、しかし、さらにまたどのように振る舞うか、私るように相当な時間の間、天使たちの間にあることが与えられ、その者たちはこのことを生き生きと示した。彼らは、驚くべきこととして言葉表現できないことによって、心臓また、それらの中の内的なものと外的なもののすべての構造旋回する流動形作ったまたその時、〔彼らは〕自発的方法天界流入ったなぜなら、天界による収入からこのようなけて尽力するからそのように、それらは心臓の中の個々のものを、またその後、心臓と肺の間の結合を示し、さらにまたそれらを善と真理の結婚によって表象した。またそのことから、心臓は善のものである天的なものに対応し、また肺は真理のものである霊的なものに対応すること、また両方の結合が物質的な形の中で、心臓と肺のようであることが明らかである。また、全身の中で、すなわち、その四肢、器官、また内臓の個々のものの中で、それらはそこの心臓のもの、またそれらはそこの肺のものと同様であることが言われた。というのは、〔それらの〕両方ものが働かない、またそれぞれのものがそれ自体の役割から分離している場所に、そこに何らかの意志の源から何らかのいのちの運動は、何らかの理解力の源から何らかのいのちの感覚も存在することができないからである。

ハワイでの結婚式は感動ものだった

 

 いろいろあったが、話題は結婚式に絞ろう。


 ここで結婚した三男Mは小学校6年生の時、妻とともにブリン・アシンに連れて行ったことがある。フィラデルフィア郊外のブリン・アシンはジェネラルチャーチの本拠地であり、そこには美しいcathedoralがある。その時は、その後、ニューヨークをめぐった。その時の原体験がその後、旅行社に就職すること結びついたようである。


 


さて、今回の結婚式場セント・アンドリュース大聖堂はブリン・アシンのcathedoralと似ている。子供の時に連れて行った大聖堂がここで(場所は違っても)結びついている、と感じた。


式は、参列者以外は歌手一人とパイプオルガン奏者一人(それとカメラマンなど)だけであった。その歌手(中年の小太りの婦人)歌が会堂の中に響き渡り、感動した。オアフ島でいちばん古く、現在使われている教会は、ホテル付属のチャペルなどと違って納得でき、大満足であった。手前味噌ながらこれまでで経験した一番よい結婚式であった。


 


式後の祝賀会はモアナ・サーフライダー・ホテルで。ここが新郎新婦の宿泊先、長男Hもここが新婚旅行の宿泊先であった。そこのレストランは「ビーチ・ハウス」といい、中庭を臨むヴェランダの一番良い席が会場となった(もちろん、息子が手配)。風格のあるホテルであり、最高に気持ちよかった。


ここで今まで封印していたカクテル「ブルーハワイ」を飲むことにした(なぜ、これまで封印していたかは話しがやや長く、またもつれるので省略)。給仕に注文したが言葉が通じなかった、別の言い方があるのだろうか? でもなんとか飲めた。


その後、新婦の父親と二人で場所を変えて(二次会として)飲んだ。息子たちは大学1年で知り合い、その後9年して(すなわち26歳と27)ここでゴールインした。私はチャランポランな人間であるが、息子はこの9年間、愛をつら抜き通した、これは親の欲目としても立派と思える、と話したら、父親は少し涙ぐんでいた。

 これまで単なる観光地としてなら、ハワイに行く気はなかった。でもこのような機会に来れた。

原典講読『最大の人とその対応』 43

 

(1) 原文「3890番」


43 Prius aliquoties dictum est quod caelum seu Maximus Homo in innumerabiles societates distinctum sit, et in genere in totidem quot sunt organa et viscera in corpore, et quod singulae societates ad unum illorum pertineant, n. 3745; tum quod societates, tametsi innumerabiles sunt et variae, usque unum agant, sicut omnia quae in {1}corpore, tametsi varia sunt unum, societates quae {2}inibi ad cordis provinciam pertinent, caelestes societates sunt, et sunt in medio seu in intimis; quae autem ad pulmonum provinciam inibi pertinent, spirituales sunt, et sunt circumcirca et in exterioribus; influxus a Domino est per caelestes in spirituales, seu per mediam in circuitus, hoc est, per intima ad exteriora; hoc inde est quia Dominus per amorem seu misericordiam {3}influit, inde omne caeleste quod in regno Ipsius, et per amorem seu misericordiam in bonum fidei, inde omne spirituale quod in regno Ipsius, et hoc cum ineffabili varietate, sed varietas non existit ex influxu, sed e receptione.


@1 homine @2 A d inibi, i in unoquovis @3 before per amorem


 


(2) 直訳


43 Prius aliquoties dictum est quod caelum seu Maximus Homo in innumerabiles societates distinctum sit, et in genere in totidem quot sunt organa et viscera in corpore, et quod singulae societates ad unum illorum pertineant, n. 3745; 前数度☆言われている、天界または「最大の人」は無数の社会に分かれていること、また全般的に、身体の中の器官や内臓がどれだけ〔あっても〕それと同数〔ある〕、また個々の社会はそれらの一つに所属する、3745番〔この講読の通し番号では30〕。


通常は56回を意味します。


tum quod societates, tametsi innumerabiles sunt et variae, usque unum agant, sicut omnia quae in {1}corpore, tametsi varia sunt unum, societates quae {2}inibi ad cordis provinciam pertinent, caelestes societates sunt, et sunt in medio seu in intimis; なおまた、社会たとえ無数でまた多様でも、それでも一つのものとして活動する、すべてのもののように、それらは身体の中に、たとえ多様なものが一つであっても、社会は、それは〔それぞれの〕そこに心臓の領域に所属する、天的な社会である、また真ん中にある、すなわち、最内部の中に。


quae autem ad pulmonum provinciam inibi pertinent, spirituales sunt, et sunt circumcirca et in exterioribus; けれどもそれらはそこに領域所属する、霊的なもの〔社会〕であるまた周囲にあるまた外的なもののある〕。


influxus a Domino est per caelestes in spirituales, seu per mediam in circuitus, hoc est, per intima ad exteriora; 主からの流入がある、天的なもの〔社会〕から霊的なもの〔社会〕の中へ、すなわち、真ん中のもの〔社会〕から周囲〔の社会〕の中へ、最内部の〔社会〕から外的なもの〔社会〕の中へ。


hoc inde est quia Dominus per amorem seu misericordiam {3}influit, inde omne caeleste quod in regno Ipsius, et per amorem seu misericordiam in bonum fidei, inde omne spirituale quod in regno Ipsius, et hoc cum ineffabili varietate, sed varietas non existit ex influxu, sed e receptione. このことはここからである、主は愛または慈悲を通して流入するから☆、ここからすべての天的なものが、その方の王国の中に〔ある〕もの、また愛または慈悲を通して信仰の真理の中に〔流入する〕、ここからすべての霊的なものが、その方の王国の中に〔ある〕もの、またここから言葉にできない多様なものとともに〔流入する〕、しかし、多様なものは流入から存在するようにならない(生じない)しかし、受け入れから。


私には脚注の意味がわかりません。すなわち、わざわざ、移動しなくても意味変わりなく、読み間違えるおそれもないと思えるからです。わずかに、脚注のようにしたほうが読みやすいのだろう、としか思えません。それとも、私の知らない「ものの著述法(文法)」があるのでしょうか。


@1 homine 注1 hominecorporeに換えた


@2 A d inibi, i in unoquovis 注2 自筆原稿ではinibiが削除された、in unoquodvisを補うとよい


@3 before per amorem 注3 per amoremの前にあったinfluitをこの位置に換えた


 


(3) 訳文


43 前何度、天界または「最大の人」は無数の社会に分かれていること、また全般的に、身体の中の器官や内臓と同数であり、また個々の社会はそれらの一つに所属することが言われている、30番。なおまた、社会たとえ無数多様でも、それでも身体の中のすべてのもののように、たとえ多様なものが一つであっても、一つのものとして活動する。そのそれぞれの社会で、心臓の領域に所属する社会は、天的な社会であり、真ん中に、すなわち、最内部にある。けれどもそこの領域所属する社会、霊的社会であり、周囲また外的なもののにある。主から、天的社会から霊的社会すなわち、真のものから周囲、最内部から外的なもののへの流入があるこのことは、主または慈悲して流入するからであるここからその王国にあるすべての天的なものが、愛または慈悲して信仰真理ここからその王国にあるすべての霊的なものがまたここから言葉にできない多様なものとともに流入する。しかし、多様なものは流入からではなく、れから存在するようになるのである

原典講読『最大の人とその対応』 44

 

(1) 原文「3891番」


44 Quod non modo universum caelum sicut unus homo respiret, sed etiam singulae societates in consortio, immo quod omnes angeli et spiritui, testatum mihi factum est per vivas experientias perplures, adeo ut nullum dubium mihi sit relictum; immo mirantur spiritus, si quisquam de eo dubitaret; sed quia pauci sunt qui de angelis et spiritibus aliam ideam habent quam qualem de immateriali, ac inde quod forent modo cogitationes, ita quod vix substantiae, minus quod sicut homines sensu visus, sensu auditus, et sensu tactus gauderent, et adhuc minus quod illis respiratio, et inde illis vita sicut homini sed interior, qualis est {1}vita spiritus respective ad hominis, ideo licet adhuc experientias adducere: [2] quondam praedicebatur mihi antequam dormitum irem quod essent plures qui contra me conspirarent animo me interimendi per suffocationem, sed nihil ad eorum minas attendi, quia tutus a Domine, quare secure indormiebam; verum nocte media expergefactus sensi manifeste quod non respirarem a me, sed quod ex caelo; respiratio enim non erat mea, sed usque respirabam. Alioquin innumeris vicibus datum est sentire animationem seu respirationem spirituum et quoque angelorum, per id quod illi in me respirarent, et quod mea respiratio usque simul adesset distincta ab illorum; sed hoc sentire nemo potest nisi cui aperta sunt interiora, et per illud communicatio data cum caelo.


@1 spiritui respective ad hominem


 


(2) 直訳


44 Quod non modo universum caelum sicut unus homo respiret, sed etiam singulae societates in consortio, immo quod omnes angeli et spiritui, testatum mihi factum est per vivas experientias perplures, adeo ut nullum dubium mihi sit relictum; 全天界が一人の人間のように呼吸するだけでなく、しかしまた個々の社会も交わりの中で〔呼吸する〕こと、それどころかすべての天使と霊が〔呼吸する〕こと、私によく証明された、非常に多くの生き(生き生きとした)験から、私に何も疑いが残らないこれほど(までも)


immo mirantur spiritus, si quisquam de eo dubitaret; それどころかたちはいている(いぶかっている)だれかがそのことについて疑うかどうか☆。


siには「~かどうか」という意味があります。


sed quia pauci sunt qui de angelis et spiritibus aliam ideam habent quam qualem de immateriali, ac inde quod forent modo cogitationes, ita quod vix substantiae, minus quod sicut homines sensu visus, sensu auditus, et sensu tactus gauderent, et adhuc minus quod illis respiratio, et inde illis vita sicut homini sed interior, qualis est {1}vita spiritus respective ad hominis, ideo licet adhuc experientias adducere: しかし、天と霊について他の観念を持つ者はわずかであるので、非物質的なようなもの以外の、そしてここから単なる思考であったこと、そのようにほとんど実体でないこと、まして、人間のように視覚、聴覚、触覚を享受する(楽しむ)こと、またさらにまして、彼らに呼吸〔がある〕こと、またここから彼らに人間に〔ある〕ようないのち(生活)〔がある〕しかし内的な、人間と比べて霊のいのちのようなものである☆、それゆえ、さらに経験を提示することが許されている。


脚注にあるように、この書き換える前の文で訳せば、「人間と比べて霊に〔ある〕」ような、となり、これでも意味は通じると思います。(いのち(生活)をはっきりさせた)


[2] quondam praedicebatur mihi antequam dormitum irem quod essent plures qui contra me conspirarent animo me interimendi per suffocationem, sed nihil ad eorum minas attendi, quia tutus a Domine, quare secure indormiebam; [2] かつて、私に予言された、私が眠りに行く前に、多くの者がいたこと、その者らは私に対して共謀した、私の息(霊魂)を窒息によって殺そうとして、しかし、彼らの脅威(脅し)に何も私は留意しなかった、主により守られたので、それゆえ、心配なく(信頼して)私は寝入った。


verum nocte media expergefactus sensi manifeste quod non respirarem a me, sed quod ex caelo; けれども、真ん中の夜に目覚めて私ははっきりと感じた、私により私は呼吸をしていなかったこと、しかし天界から〔私は呼吸をしていた〕こと。


respiratio enim non erat mea, sed usque respirabam. というのは、呼吸は私のものではなかったから、しかし、それでも私は呼吸した。


Alioquin innumeris vicibus datum est sentire animationem seu respirationem spirituum et quoque angelorum, per id quod illi in me respirarent, et quod mea respiratio usque simul adesset distincta ab illorum; 他の時に、無数の機会に、感じることが与えられた、霊のそしてまた天使の呼吸活動()または呼吸を、それによって、彼らが私の中で呼吸していること、また私の呼吸がそれでも同時に彼らのものから区別されて現存すること。


sed hoc sentire nemo potest nisi cui aperta sunt interiora, et per illud communicatio data cum caelo. しかし、このことをだれも感じることができない、内的なものが開かれている者にでないなら、またそのことによって天界との伝達が与えられた。


@1 spiritui respective ad hominem 注1 spiritui respective ad hominemvita spiritus respective ad hominisに換えた


 


(3) 訳文


44 全天界が一人の人間のように呼吸するだけでなく、しかしまた個々の社会も交わりの中で、それどころかすべての天使と霊が呼吸することが、非常に多くの生きた経験から、私に何も疑いが残らないほどいまでもよく証明された。それどころかたちはだれかがそのことについて疑うのか驚いている。しかし、天と霊について、非物質的なようなもの、そしてここから単なる思考であり、そのようにほとんど実体でなく、まして、人間のように視覚、聴覚、触覚を享受し、またさらに、彼らに呼吸あり、またここから彼らに人間にあるような、しかし内的な、人間と比べて霊のいのちのようなものであるいのち(生活)があるという観念以外の他の観念を持つ者はわずかであるので、それゆえさらに経験提示することがされている


[2] かつて、私りにつく、私(霊魂)窒息によってそうと共謀したくのがいると予言されたことある。しかしによりられていたのでらの脅威留意しなかったそれゆえ心配なく寝入ったけれども、真夜中目覚めて、私が呼吸をしていなかったしかし天界から呼吸をしていたことはっきりとじたというのは、呼吸のものではないがしかしそれでも呼吸したからである


 他時、無数機会、霊のそしてまた天使または呼吸じることがえられたそれによって、彼らが呼吸また呼吸がそれでも同時らの呼吸から区別されて現存するのであるしかし、このことは、内的なものが開かれ、またそのことによって天界との伝達が与えられている者でないなら、だれも感じることができない。

原典講読『最大の人とその対応』 45

 

(1) 原文「3892番」


45 Ab antiquissimis qui caelestes homines fuerunt, et prae reliqui in amore in Dominam, informatus sum quod illi non respirationem externam qualem posteri illorum, sed internam habuerint, et quod respiraverint cu angelis cum quibus in consortio fuerunt, ex causa quia in caelesti amore fuerunt; informatus etiam quod status eorum respirationis se habuerint prorsus secundum status amoris eorum et inde fidei, de quibus videantur quae prius n. 608, 805, 1118-1120 relata sunt.


 


(2) 直訳


45 Ab antiquissimis qui caelestes homines fuerunt, et prae reliqui in amore in Dominam, informatus sum quod illi non respirationem externam qualem posteri illorum, sed internam habuerint, et quod respiraverint cu angelis cum quibus in consortio fuerunt, ex causa quia in caelesti amore fuerunt;  最古代者により、その者は天的な人間であった、また残りの者たちよりも主への愛の中に〔いた〕、私は教えられた、彼らは彼らの子孫〔が持った〕ようなもの〔である〕外なる呼吸を持たなかった、しかし、内なる呼吸を〔持った〕こと、また〔彼らは〕天使たちと呼吸した、その者たちと交わりの中にいた、理由から、天的な愛の中にいたので。


informatus etiam quod status eorum respirationis se habuerint prorsus secundum status amoris eorum et inde fidei, de quibus videantur quae prius n. 608, 805, 1118-1120 relata sunt. さらにまた教えられた、彼らの呼吸の状態は彼らの愛の状態とここから信仰の〔状態に〕まったくしたがっていたこと、それらについては、それらは前に608, 805, 1118-1120番に述べられた☆。


relataの辞書形はrefero「置く、場所を定める…話す、語る、述べる」です。


 


(3) 訳文


45 天的な人間であり、他の者たちよりも主への愛の中にいた最古代者により、私は、彼らの子孫が持ったような外なる呼吸を持たないで、内なる呼吸を持ったこと、また彼らは天使たちと交わりの中にいて彼らと呼吸した、その理由は天的な愛の中にいたからであることを教えられた。彼らの呼吸の状態は彼らの愛の状態とそこから信仰の状態に完全にしたがっていたこともまた教えられた、それらについては、前の608, 805, 1118-1120番に述べた。