(1) 原文「4046番」
57 Apparebant plures spiritus ad mediam distantiam supra caput qui agebant in communi per modum pulsus cordis, sed erat quasi reciproca undulatio deorsum et sursum, cum aspiratione quadam frigida in frontem meam; exinde concludere potui, quod mediae sortis essent, nempe quod tam ad cordis quam ad pulmonum provinciam pertinerent, et quoque quod non essent spiritus interiores; postea iidem sistebant lumen flammeum, crassum sed usque luminosum, quod primum apparuit sub sinistra parte menti, postea sub oculo sinistro, dein supra oculum, sed erat obscurum, at usque flammeum non candidum, ex quibus scire potui quales essent, nam lumina indicant affectiones, tum quoque gradus intelligentiae: postea cum adhiberem manum ad sinistram cranii seu capitis partem, sensi pulsum sub palma, undulantem similiter deorsum et sursum, ex quo indicio sciebam quod ad cerebrum pertinerent. Cum quaesivi quinam essent, non loqui volebant; dicebatur ab aliis quod non libenter loquuntur; tandem adacti ad loquendum, dicebant quod sic detegerentur quales essent; percepi quod inter illos essent qui constituunt provinciam durae matris, quae est integumentum commune cerebri seu cerebelli; [2] detectum dein quales illi essent, nam ex loquela cum illis hoc scire dabatur; erant sicut cum vixerunt homines, qui nihil cogitarunt de spiritualibus et caelestibus, nec de illis locuti, quia tales quod nihil aliud crediderint esse quam naturale, et hoc quia non penetrare potuerunt ultra, sed tamen id non confessi; usque tamen sicut alii coluerunt Divinum, precibus vacarunt, et boni cives fuerunt. [3] Erant postea alii qui quoque in pulsum influebant, sed non per undulationem deorsum et sursum, verum transversim; alii iterum qui non reciproce, sed magis continue; et quoque alii a quibus pulsus actus subsiliebat ab uno loco in alterum; {1}dicebant quod illi referrent lamellam durae matris exteriorem; et quod inter tales essent qui cogitarunt de spiritualibus et caelestibus modo ex talibus quae sunt objecta sensuum externorum, quae interiora {2}erant, non aliter capientes; mihi auditi sicut ex sexu feminino; qui ratiocinantur ex sensualibus externis, proinde ex mundanis et terrestribus, de illis quae sunt caeli seu de spiritualibus fidei et amoris, quo magis illa unum faciunt et confundunt, eo exterius vadunt, usque ad cutem capitis externam, quam repraesentant; at usque sunt intra Maximum Hominem tametsi in extremis ejus, si vitam boni egerunt; {3}unusquisque enim qui in vita boni ex affectione charitatis est, salvatur.
@1 dicebatur @2 essent @3 quam unusquisque
(2) 直訳
57 Apparebant plures spiritus ad mediam distantiam supra caput qui agebant in communi per modum pulsus cordis, sed erat quasi reciproca undulatio deorsum et sursum, cum aspiratione quadam frigida in frontem meam; 多くの霊が頭の上方の中間の距離に見られた、その者は心臓の鼓動の様式(リズム、拍子)によって、全般的に行動した、しかし、あたかも下方へと上方への往復する波動のようであった、息を吹き込むこととともに、私の額の中にある種の冷たさを。
exinde concludere potui, quod mediae sortis essent, nempe quod tam ad cordis quam ad pulmonum provinciam pertinerent, et quoque quod non essent spiritus interiores; このゆえに、私は結論することができた、中間の種類のものであったこと、すなわち、肺と同じく心臓の領域に属すること、そしてまた、内的な霊ではなかったこと。
postea iidem sistebant lumen flammeum, crassum sed usque luminosum, quod primum apparuit sub sinistra parte menti, postea sub oculo sinistro, dein supra oculum, sed erat obscurum, at usque flammeum non candidum, ex quibus scire potui quales essent, nam lumina indicant affectiones, tum quoque gradus intelligentiae: その後、同じ者たちが炎の(ような)光を示した、鈍い、しかしそれでも照らされた、最初にあごの左の部分の下に見られた、その後、左の目の下に、その後、目の上方に、しかし、暗かった、しかしそれでも照らされ、(白く)輝かない、それらから私は〔彼らが〕どのようなものであるか知ることができた、なぜなら、光は情愛の、なおまた知性の段階も明らかにする(示す)から。
postea cum adhiberem manum ad sinistram cranii seu capitis partem, sensi pulsum sub palma, undulantem similiter deorsum et sursum, ex quo indicio sciebam quod ad cerebrum pertinerent. その後、私が手を頭蓋、すなわち、頭の部分の左に適用したとき、私は手のひらの下に鼓動を感じた、同様に下方へと上方へ波のように変化して、それらのしるし(兆候)から私は〔彼らが〕脳に属することを知った。
Cum quaesivi quinam essent, non loqui volebant; 私が、〔彼らが〕だれであったか質問したとき、〔彼らは〕話すことを欲しなかった。
dicebatur ab aliis quod non libenter loquuntur; 他の者から言われた、快く(進んで)話さないこと。
tandem adacti ad loquendum, dicebant quod sic detegerentur quales essent; ついに話すことへ強いられて、どのようなものであったかこのように明かされる(示される)ことが言われた。
percepi quod inter illos essent qui constituunt provinciam durae matris, quae est integumentum commune cerebri seu cerebelli; 私は認めた(知覚した)、彼らの間にいたこと、硬膜の領域を構成する者、それは大脳または小脳の共通の外被である。
[2] detectum dein quales illi essent, nam ex loquela cum illis hoc scire dabatur; [2] その後、彼らがどんなものであったか示された(明らかにされた)、なぜなら、彼らとの会話から、このことを知ることが与えられたから。
erant sicut cum vixerunt homines, qui nihil cogitarunt de spiritualibus et caelestibus, nec de illis locuti, quia tales quod nihil aliud crediderint esse quam naturale, et hoc quia non penetrare potuerunt ultra, sed tamen id non confessi; 〔彼らは〕人間〔として〕生きたときのようであった、霊的なものと天的なものについて何も考えなかった者、それらについて話しもしなかった、このような者〔であった〕ので、自然的なもの以外に何らかのものが存在することを決して信じなかった、またこのことを越えて洞察することができなかったので、しかし、それでもなお、そのことを告白することがなかった。
usque tamen sicut alii coluerunt Divinum, precibus vacarunt, et boni cives fuerunt. やはりそれでもなお、他の者のように神的なものを崇拝し、祈りに没頭し、また善良な市民であった。
[3] Erant postea alii qui quoque in pulsum influebant, sed non per undulationem deorsum et sursum, verum transversim; [3] その後、他の者(たち)がいた、彼らもまた鼓動の中に流入した、しかし、下方へと上方への波動によってではない、けれども、横断して(交差して)。
alii iterum qui non reciproce, sed magis continue; 再び他の者(たち)が〔流入した〕、その者(たち)は相互にでない、しかし、さらに連続的に。
et quoque alii a quibus pulsus actus subsiliebat ab uno loco in alterum; そしてまた、他の者(たち)が、彼らの鼓動の活動により、ある場所から他のものの中にぴょんぴょん跳んだ。
{1}dicebant quod illi referrent lamellam durae matris exteriorem; 彼らは硬膜の外側の小板☆に関係する(表わす)ことが言われた。
☆ lamellaは「小板」の意味ですが、ここでは解剖学用語として「薄板、薄膜」の意味です。レキシコンにはありませんでした。これも「増補」とします。
et quod inter tales essent qui cogitarunt de spiritualibus et caelestibus modo ex talibus quae sunt objecta sensuum externorum, quae interiora {2}erant, non aliter capientes; またこのような者たちの間にいたこと、霊的なものと天的なものについて単にこのようなもの(だけ)から考えた者、それらは外なる感覚の対象である、それらは内的なものであった☆、異なって把握しないで。
☆ ここは接続法であったessentを直接法のerantに編集して、換えています(脚注)。「内的なもの」が現実のもの、真実のものであることはっきりと示すためにこのように換えたのだと思います。日本語では表現できませんね。
mihi auditi sicut ex sexu feminino; 私に聞かれた、女性からのように。
qui ratiocinantur ex sensualibus externis, proinde ex mundanis et terrestribus, de illis quae sunt caeli seu de spiritualibus fidei et amoris, quo magis illa unum faciunt et confundunt, eo exterius vadunt, usque ad cutem capitis externam, quam repraesentant; 外なる感覚的なものから推論する者は、それゆえに、世俗のものや地のものから、それらについて、それらは天界のもの、または信仰と愛の霊的なものについて、それらをさらに一つのものにし、また混同すればするほどますます、外側へ行く(進む)、頭の外なる(外部の)皮までも、それを表象する。
at usque sunt intra Maximum Hominem tametsi in extremis ejus, si vitam boni egerunt; しかしそれでも、「最大の人」の中にいる、たとえ彼の末端の中でも、もし善良な生活を過ごしたなら。
{3}unusquisque enim qui in vita boni ex affectione charitatis est, salvatur. というのは、それぞれの者は、仁愛の情愛から善良な生活の中にいる者、救われるから。
@1 dicebatur 注1 dicebturをdecebantに換えた
@2 essent 注2 essentをerantに換えた
@3 quam unusquisque 注3 quam unusquisqueをunusquisque enimに換えた