原典講読『最大の人とその対応』 39

 

(1) 原文「3886番」


39 Sed sciendum quod variationes quoad pulsus et quoad respirationes in {1}caelis sint multiplices, et quod tot sint quot {2} societates, se enim ibi habent secundum status eorum cogitationis et affectionis, et hi secundum status fidei et amoris; sed communis pulsus et communis respiratio se habet sicut supra dictum est. Quondam etiam observare dabatur cardiacos pulsus eorum, qui ab occipitii provincia erant, et singillatim pulsus caelestium ibi, et singillatim pulsus spiritualium ibi; caelestium erant taciti et lenes, spiritualium autem fortes et vibratorii; momenta pulsus caelestium ibi erant ad spiritualium ut {3}quinque ad duo; influit enim pulsus caelestium in pulsum spiritualium et sic exit et transit in naturam. Et quod mirabile, angelorum caelestium sermo non auditur ab angelis spiritualibus, sed percipitur {4}sub specie pulsus cordis et id ex causa quia sermo angelorum caelestium non intelligibilis est angelis spiritualibus, {5}fit enim ille per affectiones quae sunt amoris {6}, at spiritualium per ideas intellectuales, videatur n. 1647, 1759, 2157, 3343; et illae pertinent ad cordis provinciam, hac autem ad pulmonum.


@1 caelo @2 i ibi @3 It is interesting to note that this ratio is also that of the sun’s attractive force as compared with the moon’s at the earth’s surface. @4 sicut species @5 quia @6 i fit


 


(2) 直訳


39 Sed sciendum quod variationes quoad pulsus et quoad respirationes in {1}caelis sint multiplices, et quod tot sint quot {2} societates, se enim ibi habent secundum status eorum cogitationis et affectionis, et hi secundum status fidei et amoris; しかし、知られなければならない、天界鼓動関してと呼吸に関して変化(相違)は多種多様であること、またこんなに多くあり、それだけ〔そこに☆1〕社会が〔ある〕こと、というのはそこに彼らの思考と情愛の状態にしたがっている☆から、またこれらは信仰と愛の状態に。


1 脚注参照。


2 se habere(文字通りには「それ自体を持つ」ですが)「振る舞う」「~(の状態)ある」という意味です。次の文にもでてきます。


sed communis pulsus et communis respiratio se habet sicut supra dictum est. しかし、全般的(共通)全般的(共通)呼吸は上に言われたようなものである。


Quondam etiam observare dabatur cardiacos pulsus eorum, qui ab occipitii provincia erant, et singillatim pulsus caelestium ibi, et singillatim pulsus spiritualium ibi; さらにまたかつて、彼らの心臓鼓動観察することがえられた、彼らは後頭部の領域からの者であった、またそこに天的な鼓動を一つずつ(個々に)、またそこに霊的な鼓動を一つずつ(個々に)


caelestium erant taciti et lenes, spiritualium autem fortes et vibratorii; 天的なものはかであった(がない)またらかけれども、霊的なものは力強い、また断音的。


momenta pulsus caelestium ibi erant ad spiritualium ut {3}quinque ad duo; そこに天的鼓動割合、霊的なものに、二〔対して〕五のようであった☆。


☆ どちら対どちらが二対五か、このままではよくわかりませんが、普通に読めば天的:霊的が5:2です。そしてこの割合で地球の表面に太陽と月の引力が働いている(脚注参照)うです。


鼓動数としては天的なもののほうが(柔らかである、という記述から)的なものより少なく、2:5のような気もしますが(エリオット訳はそうしています)天的⇒霊的⇒自然的なもの、と多いものがだんだん少なくなって5⇒2⇒1となるのが「天界へ向かって広がる感じ」また、「天的なもののほうが霊的なものよりもいっそう多く、いそがしく働いている」気がして、これで正しいと思います。


influit enim pulsus caelestium in pulsum spiritualium et sic exit et transit in naturam. というのは、天的な鼓動は霊的な鼓動の中に流入するから、またこのように自然の中へ出る、また移る。


Et quod mirabile, angelorum caelestium sermo non auditur ab angelis spiritualibus, sed percipitur {4}sub specie pulsus cordis et id ex causa quia sermo angelorum caelestium non intelligibilis est angelis spiritualibus, {5}fit enim ille per affectiones quae sunt amoris {6}, at spiritualium per ideas intellectuales, videatur n. 1647, 1759, 2157, 3343; また驚くべきこと〔であるが〕、天的な天使の話しは霊的な天使により聞かれない、しかし心臓の鼓動の姿の下に知覚される、またそのことは天的な天使の話しが霊的な天使に理解できない理由からである、というのはそれらは情愛によって生ずるから、それらは愛のものである、しかし、霊的なものは知的な観念によって、1647, 1759, 2157, 3343番に見られる。


et illae pertinent ad cordis provinciam, hac autem ad pulmonum. またそれら(前者)は心臓の領域に属する(関係がある)、けれどもこれら(後者)肺に。


@1 caelo 注1 caelocaelisに換えた〔奪格単数から奪格複数への変更〕


@2 i ibi 注2 ibiを補うとよい


@3 It is interesting to note that this ratio is also that of the sun’s attractive force as compared with the moon’s at the earth’s surface. 注3 この割合が地球の表面の太陽と月の引力とも比較されることは注目するに興味深い。


@4 sicut species 注4 sicut speciessub specieに換えた〔文法上、主格を奪格に変えた


@5 quia 注5 quiafit enim illeに換えた


@6 i fit 注6 fitを補うとよい〔補わないでよいと思います〕


 


(3) 訳文


39 しかし、天界鼓動と呼吸に関して変化が多種多様であること、またそこにはそれだけ多くの社会があること、というのはそこに彼らの思考と情愛の状態にまたこれらは信仰と愛の状態にしたがっているから、しかし、全般的呼吸は上に言われたようなものであることが知られなければならないさらにまたかつて、後頭部の領域からの者心臓鼓動、またそこの天的な鼓動を個々に、またそこの霊的な鼓動を個々に観察することがえられた。天的なものはがなく、柔らかであるけれども、霊的なものは力強く、断音的であった。そこの霊的なものにする天的鼓動割合、五対二のようであったというのは、天的な鼓動は霊的な鼓動の中に流入し、またこのように自然の中へ出て、移るから。

 また驚くべきことであるが、天的な天使の話しは霊的な天使により聞かれない、しかし心臓の鼓動の姿の下に知覚される、またそのことは天的な天使の話しが霊的な天使に理解できない理由からである、というのはそれらは愛のものである情愛によって、しかし、霊的なものは知的な観念によって生ずるから、1647, 1759, 2157, 3343番参照。また前者は心臓の領域に、けれども後者は肺の領域に属するからである

ハワイに行きます。その間、このブログは休憩

 

 ここで三男が結婚する。場所はハワイ、「リゾート婚」なるものである。


 挙式98日、オアフ島のセント・アンドリュース大聖堂で(カメハメハ大王像、イオラニ宮殿の北隣)。それで7日からおそらく12(帰着日)まで、このブログは一休み。


 これだけではつまらない(?)であろうから、雑談する。挙式列席がメインであるが、当然ながら観光などある。それ以外に何が目的か、上げてみる (1)「何もしない時間を楽しむ」(しかし、これがむずかしい、かつて教員であったとき修学旅行地沖縄で「無人島に行く」を企画した。何もない無人島でしばらく時を過ごす、そのとき何を思うか・・・ところが、6月の日差しは熱く、生徒みんなが真っ赤な日焼け(そんな甘いものでなく大やけど)してしまった。なんせ日差しを遮るものはなにもなく(木は生えていない、小さなビーチパラソルのみ)


(2)「この木なんの木・気になる木」(名前:モンキーポッド)から霊気をもらう。木の前に立ち、深呼吸する時、何らかの「木の精(気のせい)」を感じるだろう。


(3)「ダイヤモンドヘッドに上る」。写真で有名。山歩きが趣味である私にとってこれは欠かせない。


(4)「海で泳ぐ」これも欠かせない。水泳が日課の私である。


(5)あとは家族と適当な時間を過ごす。女房がいろいろ計画している。


 


 さて、ハワイは初めてである。ハワイを意識したのは高校一年の時であるが(理由は省く)、これまで、行く気にはなれなかった、一生、行かなくてよいと思っていたが、ここで家族たちと一緒に行くことになった。私の家族は全員行っていた、私だけが行っていない。長男が新婚旅行、次男が会社の成績優秀社員に対するご褒美として、旅行者に勤める三男が会社仲間と、それと女房と娘が親子で。


 その次男一家も一緒なので、私の孫(11歳の娘、5歳の息子)とも一緒である。みんな一緒の海外旅行は始めてであるし、これがひょっとして最後かもしれない。


 こちら側の臨席者10(成田から)、相手側が10名ちょっと(関空から)、それで20人ちょっとの結婚式。長い人生の間にはこんな日を迎えることもあるのだな、と想っている。

原典講読『最大の人とその対応』 40

 

(1) 原文「3887番」


40 In caelo seu in Maximo Homine sunt bina regna, unum vocatur caeleste, alterum spirituale; regnum caeleste constituitur ab angelis qui caelestes vocantur, et illi sunt qui in amore in Dominum fuerunt, ac inde in omni sapientia, nam sunt prae aliis in Domino, et inde prae aliis in statu pacis et innocentiae; apparent aliis sicut infantes, nam status pacis et innocentiae illam apparentiam {1}sistit; vivit quasi coram illis quicquid ibi est, nam quod immediate a Domino venit, hoc vivit; hoc est regnum caeleste. Alterum regnum vocatur spirituale; hoc constituitur ab angelis qui spirituales vocantur, et ibi sunt qui in bono charitatis erga proximum fuerunt; jucunditatem vitae in eo ponunt quod benefacere possint aliis absque retributione, hoc illis est retributio quod aliis liceat bonum facere; quo plus hoc volunt et desiderant, eo in majore intelligentia et felicitate sunt, nam quisque in altera vita intelligentia et felicitate a Domino donatur secundum usum quem ex affectione voluntatis praestat; hoc est regnum spirituale. [2] Qui in caelesti regno Domini sunt, pertinent omnes ad provinciam cordis; et qui in spirituali regno, pertinent omnes ad provinciam pulmonum. Influxus a caelesti regno in spirituale se habet similiter sicut influxus cordis in pulmones; tum sicut influxus omnium quae {2} cordis sunt in illa quae pulmonum; cor enim in universo corpore et in singulis ejus regnat per vasa sanguinea, et quoque pulmo in singulis ejus per respirationem; inde est ubivis in corpore sicut influxus cordis in pulmones, sed secundum formas ibi et secundum status; inde {3} existit omnis sensatio, ut et omnis actio, quae propriae sunt corporis; quod etiam constare potest ab embryonibus et infantibus recens natis; hi non {4} aliquam sensationem corpoream habere possunt, nec aliquam actionem voluntariam, priusquam aperti illis sunt pulmones, et inde influxus unius in alterum datus. In spirituali mundo similiter se habet, sed cum differentia quod ibi non corporea et naturalia {5}sint, sed caelestia et spiritualia quae sunt bonum amoris et bonum fidei, inde cardiaci motus apud illos {6}sunt secundum status amoris, et respiratorii motus secundum status fidei; influxus unius in alterum facit ut spiritualiter sentiant et spiritualiter agant. Haec non possunt aliter apparere homini quam sicut paradoxa, quia de bono amoris et vero fidei non aliam ideam habet quam quod sint abstracta quaedam absque potentia aliquid efficiendi, cum tamen contrarium est, nempe quod inde sit omnis perceptio et sensatio, et omnis vis et actio, etiam quae in homine.


@1 facit @2 i in corpore @3 venit @4 i prius @5 sunt @6 est AI


 


(2) 直訳


40 In caelo seu in Maximo Homine sunt bina regna, unum vocatur caeleste, alterum spirituale; 天界すなわち、「最大の人」の中に、二つの王国がある、一つは天的と呼ばれる、もう一つは霊的。


regnum caeleste constituitur ab angelis qui caelestes vocantur, et illi sunt qui in amore in Dominum fuerunt, ac inde in omni sapientia, nam sunt prae aliis in Domino, et inde prae aliis in statu pacis et innocentiae; 天的王国天的ばれる天使により構成されるまた彼らは主への愛の中にいた者である、そしてここからすべての知恵の中に、なぜなら、他の者よりも主の中にいるから、またここから他の者よりも平和と無垢の状態の中に。


apparent aliis sicut infantes, nam status pacis et innocentiae illam apparentiam {1}sistit; 他幼児のようにえるなぜなら、平和無垢状態はその外観から


ここは「示す」でなく「つくる」でも問題ないと思います(脚注参照)


vivit quasi coram illis quicquid ibi est, nam quod immediate a Domino venit, hoc vivit; あたかも生きているかのようである、彼らの前に、何でもそこにある、なぜなら、主から直接に来ているものは、これは生きている☆から。


感想:私には目の前のものが生きているように思える。たとえば、本。書架にあるとき寝ている、開かれて、読まれている時、「生きている」。その他、車など何でも、車がぶつかれば「車がけがをした」ように感じます。金(かね)にも生きた金、と死んだ金があります。それで「物」を有効に使えば「生かす」と言い、役立てなければ「殺す」などと言う。自然もしかり、空や山を見る時、それらが「生きている」と思えることがある。


hoc est regnum caeleste. これが天的な王国である。


Alterum regnum vocatur spirituale; もう一つの王国は霊的と呼ばれる。


hoc constituitur ab angelis qui spirituales vocantur, et ibi sunt qui in bono charitatis erga proximum fuerunt; これは霊的と呼ばれる天使から構成される、またそこに隣人に対する仁愛の善の中にいた者がいる。


jucunditatem vitae in eo ponunt quod benefacere possint aliis absque retributione, hoc illis est retributio quod aliis liceat bonum facere; そのことの中にいのちの快さを置く(見なす)報酬なしに他の者に善を行なう(よくしてやる)こと〔その〕こと、これが彼らに報酬である、彼らに善を行なうことは許されていること。


quo plus hoc volunt et desiderant, eo in majore intelligentia et felicitate sunt, nam quisque in altera vita intelligentia et felicitate a Domino donatur secundum usum quem ex affectione voluntatis praestat; このことをもっと欲し、望む(願う)ほどますます、さらに大きく知性と幸福の中にいる、なぜなら、だれでも来世の中で主から知性と幸福を与えられるから、役立ちにしたがって、それを意志の情愛から実行する。


hoc est regnum spirituale. これが霊的な王国である。


[2] Qui in caelesti regno Domini sunt, pertinent omnes ad provinciam cordis; [2] 主の天的な王国の中にいる者は、すべての者は心臓の領域に属する(割り当てられる)


et qui in spirituali regno, pertinent omnes ad provinciam pulmonum. また霊的な王国の中の者は、すべての者は肺の領域に属する(割り当てられる)


Influxus a caelesti regno in spirituale se habet similiter sicut influxus cordis in pulmones; 天的な王国から霊的な〔王国〕の中への流入は同様である(振る舞う)、心臓の流入が肺の中へのように。


tum sicut influxus omnium quae {2} cordis sunt in illa quae pulmonum; なおまたすべてのものの流入のようにそれらは☆心臓のものである、それらの中に、それらは肺のもの。


脚注(2)で、ここに「身体の中に」を補うとよい、としていますが、私にはその必要性がわかりません。もし補うなら、この文の後半も「全身」を対象するものに変え、「肺もそのように」などとしないと文意が成り立たなくなると思います。


cor enim in universo corpore et in singulis ejus regnat per vasa sanguinea, et quoque pulmo in singulis ejus per respirationem; というのは、全身の中とその個々のものの中で心臓は血管を通して支配するから、そしてまた肺は、その個々のものの中で呼吸を通して☆。


心臓からの動きが血管を通して全身に伝わるように、肺の呼吸運動が全身に伝わっています。すなわち、全身は呼吸運動しています(次の文も参照)


inde est ubivis in corpore sicut influxus cordis in pulmones, sed secundum formas ibi et secundum status; ここから、身体の中のどこでも肺の中の心臓の流入のようなものがある、しかし、そこに形にしたがって、また状態にしたがって。


inde {3}existit omnis sensatio, ut et omnis actio, quae propriae sunt corporis; ここからすべての感覚が存在するようになる、またすべての運動のように、それらは身体に固有のものである。


quod etiam constare potest ab embryonibus et infantibus recens natis; さらにまたそのことは胎児と生まれたばかりの幼児から明らかにすることができる。


hi non {4} aliquam sensationem corpoream habere possunt, nec aliquam actionem voluntariam, priusquam aperti illis sunt pulmones, et inde influxus unius in alterum datus. これら〔胎児と赤ん坊〕は身体の何らかの感覚を持つことができない、何らかの意志の行動も〔持つことがことができ〕ない、彼らに呼吸が開かれないうちに(より前に)、またここから一つのものからもう一つの中へ流入が与えられる。


In spirituali mundo similiter se habet, sed cum differentia quod ibi non corporea et naturalia {5}sint, sed caelestia et spiritualia quae sunt bonum amoris et bonum fidei, inde cardiaci motus apud illos {6}sunt secundum status amoris, et respiratorii motus secundum status fidei; 霊界の中で同様である(振る舞う)、しかし、相違とともに、そこに肉体的(具体的)ものと自然的なものがないこと、しかし天的なものと霊的なものが〔ある〕それらは愛の善と信仰の真理、ここから彼らのもとに心臓の運動がある、愛の状態にしたがって、また呼吸の運動がある、信仰の状態にしたがって。


influxus unius in alterum facit ut spiritualiter sentiant et spiritualiter agant. 一つもののもう一つのもの中への流入がつくる、霊的に感じる、また霊的に活動するように。


Haec non possunt aliter apparere homini quam sicut paradoxa, quia de bono amoris et vero fidei non aliam ideam habet quam quod sint abstracta quaedam absque potentia aliquid efficiendi, cum tamen contrarium est, nempe quod inde sit omnis perceptio et sensatio, et omnis vis et actio, etiam quae in homine. これらのことは人間に異なって見られることができない、背理のように以外に、愛の善と信仰の真理について何らかの観念を持たないので、何らかのものを引き起こす力なしの何らかの抽象的なものであるもの以外の、そのときそれでもなお正反対である、すなわち、ここから〔愛の善と信仰の真理から〕すべての知覚と感覚があること、またすべての力と活動、それらは人間の中にもまた。


@1 facit 注1 facitsissitに換えた


@2 i in corpora 注2 in corporaを補うとよい


@3 venit 注3 vinitexistitに換えた


@4 i prius 注4 priusを補うとよい


@5 sunt 注5 suntsintに換えた


@6 est AI 注6 自筆原稿と初版のestsuntに換えた


 


(3) 訳文


40 天界すなわち、「最大の人」の中に、一つは天的、もう一つは霊的と呼ばれる二つの王国がある。天的王国天的ばれる天使により構成され、彼らは主への愛の中にいた、そしてここからすべての知恵の中に者である、なぜなら、他の者よりも主の中に、またここから他の者よりも平和と無垢の状態の中にいるから。他には幼児のようにえるなぜならその外観が平和無垢状態すからそこのらのにあるものはでもあたかもきているかのようであるなぜなら、主から直接ているものはきているものであるからこれが天的な王国である。


 もう一つの王国は霊的と呼ばれる。これは霊的と呼ばれる天使から構成され、またそこには隣人に対する仁愛の善の中にいた者がいる。〔彼らは〕報酬なしに他の者に善を行なうことの中にいのちの快さを置く、彼らに善を行なうことが許されていることが彼らにとって報酬である。このことをさらに欲し、望めば望むほどますます、さらに大きな知性と幸福の中にいる、なぜなら、だれでも来世の中で、意志の情愛から実行する役立ちにしたがって、主から知性と幸福を与えられるから。これが霊的な王国である。


[2] 主の天的な王国の中にいるすべての者は心臓の領域に属する。また霊的な王国の中のすべての者は肺の領域に属する。天的な王国から霊的な王国の中への流入は、心臓が肺の中へ流入するのと同様である。なおまた、心臓に属するすべてのものが肺に属するすべてのに流入するようなものである。というのは、全身とその個々のものの中で、心臓は血管を通して、そしてまた肺は呼吸を通してその個々のものの中で支配するからである。ここから、身体の中のどこでも肺の中への心臓の流入のようなものがある、しかし、そこの形にしたがって、また状態にしたがっている。ここからすべての感覚が、またすべての運動のように存在するようになる、それらは身体に固有のものである。さらにまたそのことは胎児と生まれたばかりの幼児から明らかにすることができる。胎児と生まれたばかりの幼児は、彼らに呼吸が開かれるよりも前に、またここから一つのものからもう一つの中へ流入が与えられるよりも前に、身体の何らかの感覚を、何らかの意志の行動も持つことがことができない。霊界の中でも同様であるが、しかし、相違があって、そこには肉体的ものと自然的なものがない、しかし愛の善と信仰の真理である天的なものと霊的なものがあって、ここから彼らのもとに愛の状態にしたがって心臓の運動があり、また信仰の状態にしたがって呼吸の運動がある。一つもののもう一つのもの中への流入が、霊的に感じ、また霊的に活動するようにする。


これらのことは、愛の善と信仰の真理について、何らかのものを引き起こす力のない何らかの抽象的なものである以外の何らかの観念を持たないので、人間に背理のようにしか見られない。そのときそれでもなお正反対である、すなわち、愛の善と信仰の真理からすべての知覚と感覚が、またすべての力と活動が、それらは人間の中にもまたあることである。


 


 〔原典講読をしばらく休みます、再開は912日または13日〕