原典講読『宗教と生活』 80

 

DE PRAECEPTIS DECALOGI IN GENERE


十戒の戒め全般について


 


(1) 原文「1024番」


  80 Quod praecepta decalogi dicta sint “Decem Verba” seu “Decem Praecepta,” est quia per “decem” significantur omnia, consequenter per “decem verba” significantur omnia Verbi et inde omnia ecclesiae in summa. Quod sint omnia Verbi et omnia ecclesiae in summa, est quia singulis praeceptis ibi tres interiores sensus insunt, quilibet sensus pro suo caelo, nam tres caeli sunt. Primus sensus est sensus spiritualis moralis, hic est pro primo seu ultimo caelo; secundus sensus est sensus caelestis spiritualis, qui est pro secundo seu medio caelo; et tertius sensus est Divinus caelestis, qui est pro tertio seu intimo caelo. Tot sensus interni sunt quoque in singulis Verbi; nam Verbum est a Domino, qui in supremis est, per tres caelos usque ad terram ordine demissum, et inde unicuivis caelo accommodatum factum; quare etiam Verbum est in unoquovis caelo, et paene apud unumquemvis angelum, in suo sensu, et ab illis legitur cottidie, et quoque ex illo praedicationes fiunt, sicut in terris.


Nam Verbum est ipsum Divinum Verum, ita Divina Sapientia, procedens a Domino ut Sole, et apparens in caelis ut lux; Divinum Verum est id Divinum, quod vocatur Spiritus sanctus; id enim non modo procedit a Domino, sed etiam illustrat hominem, et docet illum, sicut de Spiritu sancto dicitur. Quoniam Verbum in descensu a Domino accommodatum factum est tribus caelis, et tres caeli conjuncti sunt sicut intima per media cum ultimis, ita quoque tres sensus Verbi, inde patet quod Verbum datum sit ut per illud conjunctio sit caelorum inter se, et quoque ut conjunctio sit caelorum cum genere humano, pro quo est sensus litterae, qui est mere naturalis, et inde basis reliquorum trium sensuum. Quod decem praecepta decalogi sint omnia Verbi in summa, non aliunde constare potest quam ex praeceptis illis quoad tres suos sensus, qui tales sunt.


 


(2) 直訳


Quod praecepta decalogi dicta sint “Decem Verba” seu “Decem Praecepta,” est quia per “decem” significantur omnia, consequenter per “decem verba” significantur omnia Verbi et inde omnia ecclesiae in summa. 十戒の戒めが「十の言葉」または「十の戒め」と言われていることは、「十」によってすべてのものが意味されるからである、それゆえに、「十の言葉」によって、みことばのすべてのものが意味される、またここから教会のすべてのものが、要約した形で(かいつまんで)


Quod sint omnia Verbi et omnia ecclesiae in summa, est quia singulis praeceptis ibi tres interiores sensus insunt, quilibet sensus pro suo caelo, nam tres caeli sunt. みことばのすべてのものと教会のすべてのものが要約した形であることは、十戒の個々のものに、そこに三つの内的な意味が内在するからである、それぞれの意味がその天界のために〔ある〕、なぜなら、三つの天界があるから。


Primus sensus est sensus spiritualis moralis, hic est pro primo seu ultimo caelo; 第一の意味は道徳的な霊的な意味である、これは第一の、すなわち、最外部の天界のた(のもの)である。


secundus sensus est sensus caelestis spiritualis, qui est pro secundo seu medio caelo; 第二の意味は霊的な天的な意味である、それは第二の、すなわち、中間の天界のた(のもの)である。


et tertius sensus est Divinus caelestis, qui est pro tertio seu intimo caelo. また第三の意味は天的な神性である、それは第三の、すなわち、最内部の天界のた(のもの)である。


Tot sensus interni sunt quoque in singulis Verbi; このように多くの意味が、みことばの個々のものの中もまたある。


nam Verbum est a Domino, qui in supremis est, per tres caelos usque ad terram ordine demissum, et inde unicuivis caelo accommodatum factum; なぜなら、みことばは主から、その者は最高のものの中にいる、三つの天界を通って地にまで順序で降ろされるから、またここからそれぞれの天界に適合させられる。


quare etiam Verbum est in unoquovis caelo, et paene apud unumquemvis angelum, in suo sensu, et ab illis legitur cottidie, et quoque ex illo praedicationes fiunt, sicut in terris. それゆえ、みことばはそれぞれの天界の中にもまたある、ほとんどどの天使のもとにも、それ自体の意味の中に、また彼らから日々、読まれる、そしてまたそれらから説教が行なわれる、地の中のように。


Nam Verbum est ipsum Divinum Verum, ita Divina Sapientia, procedens a Domino ut Sole, et apparens in caelis ut lux; なぜなら、みことばは神的な真理そのものであるから、このように神的な知恵、太陽としての主から発出する、また光として天界の中に見られる。


Divinum Verum est id Divinum, quod vocatur Spiritus sanctus; 神的な真理はその神性である、それは聖霊と呼ばれる。


id enim non modo procedit a Domino, sed etiam illustrat hominem, et docet illum, sicut de Spiritu sancto dicitur. というのは、それは主から発出するだけでなく、しかしまた人間を照らすから、また彼を教える、聖霊について言われるように。


Quoniam Verbum in descensu a Domino accommodatum factum est tribus caelis, et tres caeli conjuncti sunt sicut intima per media cum ultimis, ita quoque tres sensus Verbi, inde patet quod Verbum datum sit ut per illud conjunctio sit caelorum inter se, et quoque ut conjunctio sit caelorum cum genere humano, pro quo est sensus litterae, qui est mere naturalis, et inde basis reliquorum trium sensuum. 主からの降下の中のみことばは三つの天界に適合させられる、また三つの天界は中間のものと最外部のものによって最内部のものとのように結合されているので、そのようにみことばの三つの意味も、ここから明らかである、みことばが与えられていること、それによって互いに天界の結合があるように、そしてまた人類との天界の結合がある、その〔人類〕のために文字通りの意味がある、それは単に自然的である、またここから他の三つの意味の土台である。


Quod decem praecepta decalogi sint omnia Verbi in summa, non aliunde constare potest quam ex praeceptis illis quoad tres suos sensus, qui tales sunt. 十戒の十の戒めがみことばのすべてのものであることは、要約した形で、他の場所から明らかにすることができない、それらの戒め以外の、三つのその意味に関する、それらがそのようなものである。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』1024)


 十戒の戒めが「十の言葉」または「十の戒め」と言われているのは、「十」によってすべてのものが意味されるからである、それゆえ、「十の言葉」によって、要約した形で、みことばのすべてのものが、またここから教会のすべてのものが意味される。要約した形で、みことばのすべてのものと教会のすべてのものがあるのは、十戒の個々のものに、そこに三つの内的な意味が内在し、それぞれの意味がその天界のためにあるからである、なぜなら、三つの天界があるから。第一の意味は道徳的な霊的な意味であり、これは第一の、すなわち、最外部の天界のためのものである。第二の意味は霊的な天的な意味であり、それは第二の、すなわち、中間の天界のためのものである。また第三の意味は天的な神性であり、それは第三の、すなわち、最内部の天界のためのものである。みことばの個々のものの中もまた、このように多くの意味がある。なぜなら、みことばは、最高のものの中にいる主から三つの天界を通って地にまで順に降ろされ、またここからそれぞれの天界に適合させられるから。それゆえ、みことばはそれぞれの天界の中に、それ自体の意味の中に、ほとんどどの天使のもとにもまたあり、また彼らから日々、読まれ、そしてまたそれらから地上のように説教が行なわれる。


 なぜなら、みことばは、太陽としての主から発出する神的な真理、このように神的な知恵そのものであり、また光として天界の中に見られるからである。神的な真理はその神性であり、それは聖霊と呼ばれる。というのは、それは主から発出するだけでなく、聖霊について言われるように、人間を照らし、教えるからである。主から降るみことばは、三つの天界に適合させられ、また三つの天界は中間のものと最外部のものによって最内部のものように、そのようにみことばの三つの意味も結合されているので、ここから、みことばが、それによって互いに天界の結合があるように、そしてまた人類との天界の結合があるように与えられていること、その〔人類〕のために単に自然的である文字通りの意味があり、またここから他の三つの意味の土台であることが明らかである。

 十戒の十の戒めが、要約した形で、みことばのすべてのものであることは、それらの戒めが三つの意味に関して、そのようなものであること以外の他のことから明らかにすることはできない。

原典講読『宗教と生活』 81

 

(1) 原文「1025番」


 81 Quales illi tres sensus in praeceptis decalogi sunt, ex sequentibus his in summario expositis videri potest. Primum praeceptum decalogi, “Non coles alios deos praeter Me,” in sensu spirituali morali involvit quod non aliud nec alium coles ut Divinum; non aliud, nempe, Naturam, tribuendo ei aliquid Divini ex se; et non alium, nempe, aliquem vicarium Domini, aut aliquem sanctum: in sensu caelesti spirituali involvit quod non agnosces nisi quam unum Deum, et non plures secundum qualitates, ut fecerunt antiqui, et hodie aliqui pagani; vel secundum opera, ut hodie Christiani, qui unum Deum ex creatione, unum ex redemptione, et unum ex illustratione faciunt.


Idem praeceptum in sensu Divino caelesti involvit quod solus Dominus agnoscendus et colendus sit, ac trinum in Ipso; nempe ipsum Divinum ab aeterno, quod intelligitur per “Patrem,” Divinum Humanum natum in tempore, quod intelligitur per “Filium Dei,” ac Divinum ex utroque procedens, quod intelligitur per “Spiritum sanctum.” Hi tres sensus sunt primi praecepti in suo ordine: ex quo praecepto in triplici sensu lustrato, patet, quod in illo in summa contineantur et includantur omnia quae Divinum quoad essentiam concernunt.


In altero praecepto, “Non profanabis nomen Dei,” in tribus ejus sensibus continentur et includuntur omnia quae Divinum quoad quale concernunt; nam per “nomen Dei” significatur quale Ipsius, quod in primo sensu est Verbum, ex Verbo doctrina, et ex doctrina cultus oris et vitae; in secundo sensu est regnum Domini in terris, et regnum Domini in caelis; et in tertio sensu est Divinum Humanum Domini, hoc enim est quale ipsius Divini. (Quod Divinum Humanum Domini in supremo sensu sit “nomen Dei,” videatur supra, n. 224.) In reliquis praeceptis sunt similiter tres sensus interni pro tribus caelis; sed de illis alibi, volente Domino.


 


(2) 直訳


Quales illi tres sensus in praeceptis decalogi sunt, ex sequentibus his in summario expositis videri potest. これらの十戒の戒めの中の三つの意味がどんなものであるか、これらの続くものから要約した説明(解説)の中に見られることができる。


Primum praeceptum decalogi, “Non coles alios deos praeter Me,” in sensu spirituali morali involvit quod non aliud nec alium coles ut Divinum;  十戒の最初の(第一の)戒め、「あなたは、わたしの前に、他の神々を礼拝してはならない」は、霊的な道徳的な意味の中に含んでいる、あなたは神性として他のもの(中性)も他の者(男性)礼拝してはならないこと。


non aliud, nempe, Naturam, tribuendo ei aliquid Divini ex se; 他のものを〔崇拝してはなら〕ない、すなわち、自然を、それに何らかの神性をそれ自体から帰して。


et non alium, nempe, aliquem vicarium Domini, aut aliquem sanctum: また他の者も〔崇拝してはなら〕ない、すなわち、主の代理人のある者を、またはある聖徒を。


in sensu caelesti spirituali involvit quod non agnosces nisi quam unum Deum, et non plures secundum qualitates, ut fecerunt antiqui, et hodie aliqui pagani; 天的な霊的な意味の中で、含む、あなたはひとりの神以外でないなら認めてはならないこと、また多くのもの〔神〕を〔認めてはなら〕ない、性質にしたがって、古代人が行なったように、また、今日、ある異教徒たちが。


vel secundum opera, ut hodie Christiani, qui unum Deum ex creatione, unum ex redemptione, et unum ex illustratione faciunt. あるいは業(働き)したがって、今日のキリスト教徒たちのように、その者たちは創造からひとりの神を、あがないからひとり〔の神〕を、また照らしからひとり〔の神〕をつくっている。


Idem praeceptum in sensu Divino caelesti involvit quod solus Dominus agnoscendus et colendus sit, ac trinum in Ipso; 同じ戒めは、神的な天的な意味の中で、含む、主だけが認められ、礼拝されなければならないこと、そしてその方の中に三一性が。


nempe ipsum Divinum ab aeterno, quod intelligitur per “Patrem,” Divinum Humanum natum in tempore, quod intelligitur per “Filium Dei,” ac Divinum ex utroque procedens, quod intelligitur per “Spiritum sanctum.” すなわち、永遠からの神性そのものが、「父」によって意味されること、時間の中に生まれた神的人間性が、「神の御子」によって意味されること、そして両方のものから発出する神性が、「聖霊」によって意味されること。


Hi tres sensus sunt primi praecepti in suo ordine: これらの三つの意味が最初の(第一の)戒めにある、順序正しく。


ex quo praecepto in triplici sensu lustrato, patet, quod in illo in summa contineantur et includantur omnia quae Divinum quoad essentiam concernunt. その戒めから、三重の意味の中で熟考されて、明らかである、その中に要約した形ですべてのものが含まれる(入れられる)、また含まれる(囲まれる)こと、それは神性に関係する〔ものに〕関して。


In altero praecepto, “Non profanabis nomen Dei,” in tribus ejus sensibus continentur et includuntur omnia quae Divinum quoad quale concernunt; 第二の戒めの中に、「あなたは神の御名を冒涜してはならない」は、その三つの意味の中にすべてのものが含まれる(入れられる)、また含まれる(囲まれる)、それは神性、性質に関係する〔ものに〕関して。


nam per “nomen Dei” significatur quale Ipsius, quod in primo sensu est Verbum, ex Verbo doctrina, et ex doctrina cultus oris et vitae; なぜなら、「神の御名」によって、その方の性質が意味されるから、それは第一の意味の中で、みことば、みことばからの教え、また教えからの口と生活での礼拝である。


in secundo sensu est regnum Domini in terris, et regnum Domini in caelis; 第二の意味の中で、地の中の主の王国である、また天界の中の主の王国。


et in tertio sensu est Divinum Humanum Domini, hoc enim est quale ipsius Divini. また第三の意味の中で、主の神的人間性である、というのは、これが神性そのものの性質であるから。


(Quod Divinum Humanum Domini in supremo sensu sit “nomen Dei,” videatur supra, n. 224.) (最高の意味の中で主の神的人間性が「神の御名」であることは、上に見られる、224番。)


In reliquis praeceptis sunt similiter tres sensus interni pro tribus caelis; 他の戒めの中に同様の三つの内的な意味がある、三つの天界のために。


sed de illis alibi, volente Domino. しかし、それらについて()他のところで、主に望まれて☆。


volo「欲する、望む」の現在分詞がvolens、その奪格がvolenteです。Dominoも奪格なので、ここはいわゆる独立奪格句です。「主が望まれるなら」、「主に許されるものなら」のような意味になります。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』1025)


 これらの十戒の戒めの中の三つの意味がどんなものであるかは、次の続くものから要約した説明の中に見られることができる。


十戒の第一の戒め「あなたは、わたしの前に、他の神々を礼拝してはならない」は、霊的な道徳的な意味に、あなたは神性として他のものも他の者も崇拝してはならないことを含んでいる。他のものを、すなわち、自然に何らかの神性を自然自体から帰して、自然を崇拝してはならない。また他の者も、すなわち、主のある代理人を、またはある聖徒を崇拝してはならない。天的な霊的な意味は、あなたはひとりの神以外に認めてはならないこと、また多くの神を、その性質にしたがって、古代人が、また今日、ある異教徒たちが行なったように、あるいは創造からひとりの神を、あがないからひとりの神を、また照らしからひとりの神をつくっている今日のキリスト教徒たちのように、業(働き)したがって、認めてはならないことを含む。


同じ戒めは、神的な天的な意味に、主だけが、そしてその方の中に三一性が認められ、崇拝されなければならないことを含む。すなわち、永遠からの神性そのものが「父」によって意味され、時間の中に生まれた神的人間性が「神の御子」によって意味され、そして両方のものから発出する神性が「聖霊」によって意味されることである。これらの三つの意味が順序正しく第一の戒めにある。三重の意味の中で熟考されたその戒めから、その中に要約した形で神性に関するすべてのものが含まれていることが明らかである。


 第二の戒め「あなたは神の御名を冒涜してはならない」の中に、その三つの意味の中に、神性の性質に関するすべてのものが含まれている。なぜなら、「神の御名」によって、その方の性質が意味されるから、それは第一の意味では、みことば、みことばからの教え、また教えからの口と生活による崇拝である。第二の意味では、地上の主の王国、また天界の中の主の王国である。また第三の意味のでは、主の神的人間性である、というのは、これが神性そのものの性質であるから。 (最高の意味の中で主の神的人間性が「神の御名」であることは、前の224番に見られる。)


 他の戒めの中にも三つの天界のために同様な三つの内的な意味がある。しかし、それらについては、 主が望まれるなら、他のところで〔述べよう〕。

原典講読『宗教と生活』 82

 

(1) 原文「1026番」


 82 Quoniam a Domino ut Sole procedit Divinum Verum unitum Divino Bono, et per illud factum est caelum et factus est mundus (Joh. i. 1, 3, 10), sequitur quod ex eo sit quod omnia in caelo et in mundo se referant ad bonum et ad verum, et ad conjunctionem illorum, ut fiat aliquid. In decem his praeceptis continentur omnia Divini Boni et omnia Divini Veri, et in illis quoque est horum conjunctio. Sed conjunctio eorum ibi est arcana; est enim sicut conjunctio amoris in Dominum et amoris erga proximum; Divinum Bonum est amoris in Dominum, et Divinum Verum est amoris erga proximum; nam cum homo secundum Divinum Verum vivit, hoc est, amat proximum, tunc influit Dominus cum Divino Bono, et Se conjungit. Idcirco binae tabulae erant, quibus decem illa praecepta fuerunt inscripta, et illae vocatae sunt “foedus,” per quod significatur conjunctio: et deinde positae sunt in arca, non una juxta alteram, sed una supra alteram, in testimonium conjunctionis inter Dominum et hominem. Super una tabula scripta fuerunt praecepta amoris in Dominum, et super altera tabula scripta fuerunt praecepta amoris erga proximum. Tria praecepta prima sunt amoris in Dominum, et sex praecepta ultima sunt amoris erga proximum; et quartum praeceptum, quod est, “Honora Patrem tuum et Matrem tuam,” est praeceptum medians; nam per “Patrem” ibi intelligitur Pater in caelis, et per “Matrem” ibi intelligitur ecclesia, quae est proximus.


 


(2) 直訳


Quoniam a Domino ut Sole procedit Divinum Verum unitum Divino Bono, et per illud factum est caelum et factus est mundus (Joh. i. 1, 3, 10), sequitur quod ex eo sit quod omnia in caelo et in mundo se referant ad bonum et ad verum, et ad conjunctionem illorum, ut fiat aliquid. 神的な善と結合した神的な真理は太陽としての主から発出するので、それによって天界が造られ、世が造られた(ヨハネ1:1, 3, 10)、~ということになる、そのことから、天界の中の、また世の中のすべてのものは、善に関係する、また真理に、またそれらの結合に、何らかのものになるために。


In decem his praeceptis continentur omnia Divini Boni et omnia Divini Veri, et in illis quoque est horum conjunctio. これらの十の戒めの中に神的な愛のすべてのものが含まれている、また神的な真理のすべてのものが、またそれらの中にそれらの結合もまたある。


Sed conjunctio eorum ibi est arcana; しかし、それらの結合はそこにアルカナ(秘密)である。


est enim sicut conjunctio amoris in Dominum et amoris erga proximum; というのは、主への愛の、また隣人に対するあいの結合のようであるから。


Divinum Bonum est amoris in Dominum, et Divinum Verum est amoris erga proximum; 神的な善は主への愛のものである、また神的な真理は隣人に対する愛のものである。


nam cum homo secundum Divinum Verum vivit, hoc est, amat proximum, tunc influit Dominus cum Divino Bono, et Se conjungit. なぜなら、人間が神的な真理にしたがって生きるとき、すなわち、隣人を愛する、その時、神的な善とともに主が流入する、またご自分を結合するから。


Idcirco binae tabulae erant, quibus decem illa praecepta fuerunt inscripta, et illae vocatae sunt “foedus,” per quod significatur conjunctio: それゆえに、二つの板があった、それらにそれらの十の戒めが刻まれた、またそれらは「契約」と呼ばれた、それによって結合が意味されたこと。


et deinde positae sunt in arca, non una juxta alteram, sed una supra alteram, in testimonium conjunctionis inter Dominum et hominem. また、その後、箱の中に置かれた、一つがもう一つの近くにでなく、しかし、一つがもう一つの上に、結合の証し(証拠)の中に、主と人間の間。


Super una tabula scripta fuerunt praecepta amoris in Dominum, et super altera tabula scripta fuerunt praecepta amoris erga proximum. 一つの板の上に主への愛の戒めが書かれていた、またもう一つの板の上に隣人に対する愛の戒めが書かれていた。


Tria praecepta prima sunt amoris in Dominum, et sex praecepta ultima sunt amoris erga proximum; 最初の三つの戒めは主への愛のものである、また最後の六つの戒めは隣人に対する愛のものである。


et quartum praeceptum, quod est, “Honora Patrem tuum et Matrem tuam,” est praeceptum medians; また第四の戒めは、それは「あなたの父とあなたの母を尊べ」である、介在する戒めである。


nam per “Patrem” ibi intelligitur Pater in caelis, et per “Matrem” ibi intelligitur ecclesia, quae est proximus. なぜなら、「父」によって、そこに天界の中の父が意味されるから、また「母」によって、そこに教会が意味される、それは隣人である。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』1026)


 神的な善と結合した神的な真理は太陽としての主から発出し、それによって天界が造られ、世が造られたので(ヨハネ1:1, 3, 10)、そのことから、天界のまた世の中のすべてのものは、何らかのものになるために、善に、また真理に、またそれらの結合に関係することがいえる。これらの十の戒めの中に神的な愛のすべてのものが、また神的な真理のすべてのものが含まれ、またそれらの中にそれらの結合もある。


しかし、そこのそれらの結合はアルカナ(秘密)である。というのは、主への愛と隣人に対する愛の結合のようであるから。神的な善は主への愛のものであり、神的な真理は隣人に対する愛のものである。なぜなら、人間が神的な真理にしたがって、すなわち、隣人を愛して生きる時、神的な善とともに主が流入し、またご自分を結合するから。それゆえに、二つの板があり、それらにそれらの十の戒めが刻まれ、またそれらは「契約」と呼ばれ、それによって結合が意味された。また、その後、箱の中に置かれたが、一つがもう一つの近くにでなく、一つがもう一つの上に、主と人間の間の結合の証しとして置かれた。


 一つの板の上に主への愛の戒めが書かれ、またもう一つの板の上に隣人に対する愛の戒めが書かれていた。最初の三つの戒めは主への愛のものであり、また最後の六つの戒めは隣人に対する愛のものである。また「あなたの父とあなたの母を尊べ」である第四の戒めは、介在する戒めである。なぜなら、そこの「父」によって、天界の中の父が意味され、またそこの「母」によって、隣人である教会が意味されるから。

原典講読『宗教と生活』 83

 

(1) 原文「1027番」


 83 Nunc quomodo fit conjunctio per praecepta decalogi, aliquid dicetur. Dominus solus conjungit hominem Sibi, et non homo se Domino; conjungit Dominus hominem Sibi per id, ut homo praecepta illa sciat, intelligat, velit et faciat; quando homo facit illa, tunc est conjunctio; si autem non facit illa, cadit velle illa, et cum velle etiam intelligere et scire illa: quid enim est velle, cum homo non facit quando potest? estne ens rationis? Inde sequitur quod conjunctio fiat quando homo facit praecepta decalogi.


Sed dictum est quod Dominus solus conjungat hominem Sibi, et non homo se Domino, et quod conjunctio fiat per facere; inde sequitur quod Dominus apud hominem faciat praecepta illa. Sed quisque videre potest quod foedus non ineatur, et per id conjunctio fiat, nisi aliquod vicissim apud hominem sit, ut non modo consentiat, sed etiam recipiat. Propter illum finem indiderat Dominus homini liberum volendi et faciendi sicut a se, ac tale liberum ut homo non sciat aliter, dum verum cogitat et bonum facit, quam quod sit intus in se, et sic a se. Hoc vicissim est a parte hominis ut fiat conjunctio. Sed quia id liberum est a Domino, et continue ab Ipso, homo omnino agnoscet quod cogitare et intelligere verum, ac velle et facere bonum, non sit a se sed a Domino, secundum illa quae supra (n. 946, 971, 973) de hac re dicta sunt.


Quapropter dum homo se conjungit Domino per sex ultima praecepta sicut a se, tunc Dominus conjungit Se homini per tria prima praecepta, quae sunt quod homo agnoscat Deum, credat in Dominum et sanctum habeat nomen Ipsius. Horum fides non apud hominem est, utcunque credat quod sit, nisi abstineat a malis ut peccatis quae in altera tabula, hoc est, in sex ultimis praeceptis, praescripta sunt. Haec sunt foederis a parte Domini et a parte hominis, per quae conjunctio reciproca, quae est ut homo sit in Domino, et Dominus in homine (Joh. xiv. 20).


 


(2) 直訳


Nunc quomodo fit conjunctio per praecepta decalogi, aliquid dicetur. そこで、十戒の戒めによってどのように結合が生ずるか、何らかのものが言われる。


Dominus solus conjungit hominem Sibi, et non homo se Domino; 主だけが人間をご自分に結合する、また人間が自分自身を主に〔結合させるのでは〕ない。


conjungit Dominus hominem Sibi per id, ut homo praecepta illa sciat, intelligat, velit et faciat; 主は人間をご自分にそれによって結合する、人間がそれらの戒めを知る、理解する、欲する、また行なう〔ようになる☆〕こと。


ut-節は「望しい目的」を表わします。それでもあえて訳出する必要はありません。


quando homo facit illa, tunc est conjunctio; 人間がそれらを行なう時、その時、結合がある。


si autem non facit illa, cadit velle illa, et cum velle etiam intelligere et scire illa: けれども、もしそれらを行なわないなら、それを欲することは倒れる(むだである)、また欲することとともにさらにまた理解することとそれらを知ることも〔むだである〕。


quid enim est velle, cum homo non facit quando potest? というのは欲することとは何であるか、人間ができる時、行なわないとき?


estne ens rationis? 想像の所産☆ではないのか?


ens rationisで熟語(成句)です。直訳は「議論(推論)の存在」。


Inde sequitur quod conjunctio fiat quando homo facit praecepta decalogi. ここから、~ということになる、結合は人間が十戒の戒めを行なう時、生ずること。


Sed dictum est quod Dominus solus conjungat hominem Sibi, et non homo se Domino, et quod conjunctio fiat per facere; しかし、言われる、主だけが人間をご自分に結合すること、また人間が自分自身を主に〔結合させるのでは〕ない、また結合は行なうことによって生ずること。


inde sequitur quod Dominus apud hominem faciat praecepta illa. ここから、~ということになる、人間のもとの主がそれらの戒めを行なうこと。


Sed quisque videre potest quod foedus non ineatur, et per id conjunctio fiat, nisi aliquod vicissim apud hominem sit, ut non modo consentiat, sed etiam recipiat. しかし、それぞれの者が見ることができる、契約は入れられない(引き受けられない)こと、またそのことによって結合が生じない、あるものが逆に人間のもとにないなら、単に同意するだけでなく、しかしまた受け入れるような。


Propter illum finem indiderat Dominus homini liberum volendi et faciendi sicut a se, ac tale liberum ut homo non sciat aliter, dum verum cogitat et bonum facit, quam quod sit intus in se, et sic a se. その目的のために、主は人間に植え付けた(与えた)自分自身からのように欲する、また行なう自由を、そしてこのような自由を、人間が異なって知らないような、真理を考え、善を行なっている時、内部に、自分自身のなかにあること以外に、またこのように自分自身から。


Hoc vicissim est a parte hominis ut fiat conjunctio. 逆に(言えば)このことが人間の側に結合が行なわれるためにある。


Sed quia id liberum est a Domino, et continue ab Ipso, homo omnino agnoscet quod cogitare et intelligere verum, ac velle et facere bonum, non sit a se sed a Domino, secundum illa quae supra (n. 946, 971, 973) de hac re dicta sunt. しかし、この自由は主からであるので、また絶えずその方から、人間はすべての点で(まったく)認める(未来)、真理を考えること、また理解すること、そして善を意志すること、また行なうことは自分自身からでなく主からであること、それらにしたがってそれらは上に(946, 971, 973番☆)、これらの事柄について言われている。


この講座では14、33、35番です。


Quapropter dum homo se conjungit Domino per sex ultima praecepta sicut a se, tunc Dominus conjungit Se homini per tria prima praecepta, quae sunt quod homo agnoscat Deum, credat in Dominum et sanctum habeat nomen Ipsius. そのために、人間が自分自身を主に結合させる時、最後の六つの戒めによって自分自身からのように、その時、主はご自分を人間に結合させる、最初の三つの戒めによって、それらは、人間が主を認めること、主を信じる、またその方の名前を聖なるものに保つ。


Horum fides non apud hominem est, utcunque credat quod sit, nisi abstineat a malis ut peccatis quae in altera tabula, hoc est, in sex ultimis praeceptis, praescripta sunt. これらの信仰は人間のもとにない、どれほど信じても、そのことである☆と、罪として悪をやめない(慎まない)なら、、それらはもう一つの板に、すなわち、最後の六つの戒めの中に、定められている。


そのこと(quod)とは、信仰が人間に、すなわち「自分に」ある、と信じることです。


Haec sunt foederis a parte Domini et a parte hominis, per quae conjunctio reciproca, quae est ut homo sit in Domino, et Dominus in homine (Joh. xiv. 20). これらは契約のものである、主の側からの、また人間の側からの、それらによって相互の結合が〔ある〕、それは人間が主の中にあるように、また主が人間の中に(ヨハネ14:20)


 


(3) 訳文(『黙示録講解』1027)


 そこで、十戒の戒めによってどのように結合が生ずるか、何らかのものを述べよう。


主だけが人間をご自分に結合し、人間が自分自身を主に結合させるのではない。主は、人間がそれらの戒めを知り、理解し、意志し、また行なうことによって人間をご自分に結合する。人間がそれらを行なう時、結合がある。けれども、もしそれらを行なわないなら、それを意志することはむだであり、また意志することとともにそれを理解すること知ることもむだである。というのは、人間ができても、行なわない時、意志するとは何なのか? 想像の所産ではないのか? ここから、結合は人間が十戒の戒めを行なう時、生ずることがいえる。


 しかし、主だけが人間をご自分に結合し、人間が自分自身を主に結合させるのではなく、また結合は行なうことによって生ずる、と言われている。ここから、人間のもとの主がそれらの戒めを行なうことがいえる。しかし、単に同意するだけでなく、しかしまた受け入れるようなあるものが(逆に)人間のもとにないなら、契約に入れられない、またそのことによって結合が生じないことは、だれもが見ることができる。その目的のために、主は人間に自分自身からのように欲する、また行なう自由を植え付けた、そしてこのような自由は、人間が真理を考え、善を行なっている時、自分自身の中の内部にある、またこのように自分自身からとしか知らないようなものである。逆に言えば、このことが人間の側に結合が行なわれるためにある。しかし、この自由は主から、また絶えずその方からのものであるので、人間はすべての点で、真理を考え、理解すること、そして善を意志し、また行なうことは自分自身からでなく主からであることを、前に(946, 971, 973番☆)これらの事柄について言われているそれらにしたがって認めなければならない。


 そのために、人間が最後の六つの戒めによって自分自身からのように自分自身を主に結合させる時、主は、最初の三つの戒めによってご自分を人間に結合させる、それらの戒めは、人間が主を認め、主を信じ、その方の名前を聖なるものに保つことである。これらの信仰は、自分にはあるとどれほど信じても、もう一つの板に、すなわち、最後の六つの戒めの中に定められている悪を罪としてやめないなら、その人間のもとにない。これらは主の側からの、また人間の側からの契約に属すものであり、それらによって、人間が主の中にあり、また主が人間の中にある(ヨハネ14:20)ようにする相互の結合がある。


この講座では14、33,35番です。

次の原典講読は『最大の人とその対応』です

 

『生活と宗教』は84で終了です。この講座の終了を待って、すぐさま、訳文を見直し、この秋10月中旬にスヴェーデンボリ出版から刊行する予定です。


 十戒の教えを守ることが宗教生活の基本であることが述べられおり、きわめてシンプルで、かつ実践的な内容となっており、益することが多いかと思います。


 


 『黙示録講解』の中の付録のような記事をとりあげたこともあって、続いて最大作『天界の秘義』を取り上げてみようと思います。ただし、これもその付録の記事からです。


 スヴェーデンボリは『天界の秘義』を出版した後、そのから要約する形で、『天界と地獄』『宇宙間の諸地球』などいわゆるロンドン五部作を出しています。


ところが興味深く、また最大の付録とも思える「最大の人」(柳瀬訳では「巨大人」)については、部分的に言及するだけで、まとまった本とはしていません。『単界と地獄』の「天界のすべての者と人間のすべてのものとに対応がある」の章に、また「主とその方の神的人間性について」『天界の秘義』からの抜粋の(12)で「最大の人」について触れているぐらいです。


しかし、「最大の人」は最いなる秘義であると思います。一つのまとまった本があってもよい、『天界と地獄』と同じく、スヴェーデンボリの思想を紹介する絶好書と思っています。それでこれ次回からの講読の題材とします。