(1) 原文「3747番」
32 Locutus sum aliquoties cum spiritibus de eruditis nostri saeculi, quod nihil sciant quam distinguere hominem in internum et externum, et hoc non ex reflexione ad interiora cogitationum et affectionum apud se, sed ex Verbo Domini; et quod usque nesciant quid internus homo, et magis quod plures dubitent num sit, et quoque negent, ex causa quia non vivunt vitam interni sed externi hominis; et quod multum eos seducat, quod animalia bruta appareant illis similia quoad organa, viscera, sensus, appetitus et affectus: et dictum quod eruditi minus sciant de talibus quam simplices, et quod usque videantur sibi multo plura scire; disceptant enim de commercio animae et corporis, immo de ipsa anima quid sit, cum tamen simplices sciunt quod anima sit internus homo, et quod sit spiritus ejus qui post mortem corporis victurus est, tum quod sit ipse homo qui in corpore; [2] praeterea quod eruditi plus quam simplices assimilent se brutis, et adscribant omnia naturae et vix quicquam Divino; tum quod non reflectant quod homo, secus ac bruta animalia, possit cogitare de caelo et de Deo, ac sic elevari supra se, consequenter per amorem conjungi Domino, ac ita quod post mortem non possint quin vivant in aeternum; et quod {1}imprimis ignorent quod omnia et singula apud hominem dependeant per caelum a Domino, et quod caelum sit Maximus Homo cui correspondent omnia et singula quae in homine, et quoque singula quae in natura; et forte cum haec audituri et lecturi, quod illis talia paradoxa erunt ut nisi experientia confirmaret, rejicerent sicut quoddam phantasticum; similiter cum audituri {2} quod tres gradus vitae in homine sint sicut sunt tres gradus vitae in caelis, hoc est, tres caeli, et quod homo tribus caelis ita correspondeat ut sit in imagine ipse parvulum caelum cum in vita boni et veri est, et per illam vitam imago Domini. [3] Instructus sum de gradibus illis vitae, quod ultimus gradus vitae sit qui externus {3}seu naturalis homo vocatur, per quem homo similis est animalibus quoad concupiscentias et phantasias; quodque alter gradus sit qui internus et rationalis homo dicitur, per quem homo supra animalia est, nam per illum cogitare et velle potest {4} bonum et verum, et imperare naturali homini, ejus concupiscentias et inde phantasias inhibendo et quoque rejiciendo, et insuper {5}intra se de caelo, immo de Divino, reflectendo, quod animalia bruta prorsus nequeunt. Quod tertius gradus vitae sit qui ignotissimus homini, et quod sit usque ille per quem Dominus in mentem rationalem influit, unde ei facultas cogitandi sicut homo, et unde ei conscientia, et unde ei perceptio boni et veri, et quoque a Domino elevatio {6} versus Se: sed haec remota sunt ab eruditorum hujus saeculi ideis, qui modo disceptant num sit, et tamdiu {7} non scire possunt quod sit, et minus quid sit.
@1 alte @2 i sint @3 et @4 i quod @5 supra @6 i usque @7 i prorsus
(2) 直訳
32 Locutus sum aliquoties cum spiritibus de eruditis nostri saeculi, quod nihil sciant quam distinguere hominem in internum et externum, et hoc non ex reflexione ad interiora cogitationum et affectionum apud se, sed ex Verbo Domini; 私は数回、霊たちと私たちの世紀(時代)の学問のある者(学者)たちについて話した、何も知らないこと、人間が内なるものと外なるものに区別されること以外に、またこのことを熟考からではない、自分自身のもとの思考と情愛の内的なものによってから、しかし、主のみことばから。
et quod usque nesciant quid internus homo, et magis quod plures dubitent num sit, et quoque negent, ex causa quia non vivunt vitam interni sed externi hominis; またそれでも知らないこと、何が内なる人か、またさらに多くの者は存在するかどうか疑っていること、そしてまた否定する、理由から、人間の内なるものにでなく、しかし外なるものに生きるので。
et quod multum eos seducat, quod animalia bruta appareant illis similia quoad organa, viscera, sensus, appetitus et affectus: また多くのものが彼らを誤りへ導く(迷わす)、動物の獣が彼らに同様に見えること、器官、内臓、感覚、欲望(食欲など)と情愛に関して。
et dictum quod eruditi minus sciant de talibus quam simplices, et quod usque videantur sibi multo plura scire; また言われた、学問のある者(学者)たちはより少なく知ることこれらのものについて単純(無学)な者たちよりも、またそれでも自分自身に見られること、もっと多くのものを知っていること。
disceptant enim de commercio animae et corporis, immo de ipsa anima quid sit, cum tamen simplices sciunt quod anima sit internus homo, et quod sit spiritus ejus qui post mortem corporis victurus est, tum quod sit ipse homo qui in corpore; というのは、〔彼らは〕霊魂と身体の相互作用(交流)について論ずるから、それどころか霊魂そのものについて何であるか、そのときそれでも、単純(無学)な者たちは霊魂が内なる人であることを知っている、また彼の霊は身体の死後に生きるものであること、なおまた人間そのものがあること、その者が身体の中に。
[2] praeterea quod eruditi plus quam simplices assimilent se brutis, et adscribant omnia naturae et vix quicquam Divino; [2] さらに(加えて)、学問のある者(学者)たちは単純(無学)な者たちよりもより多く自分自身を獣に似たものとして扱う(なぞらえる)、またすべてのものを自然に帰する、またほとんど何も神性に〔帰さ〕ない。
tum quod non reflectant quod homo, secus ac bruta animalia, possit cogitare de caelo et de Deo, ac sic elevari supra se, consequenter per amorem conjungi Domino, ac ita quod post mortem non possint quin vivant in aeternum; なおまた、熟考しないこと、人間は動物の獣とは異なって、天界についてと神について考えることができること、そしてこのように自分自身の上に高揚されること、したがって愛によって主に結合されること、そしてこのように死後、永遠に生き〔ることが〕できないのではないこと。
et quod {1}imprimis ignorent quod omnia et singula apud hominem dependeant per caelum a Domino, et quod caelum sit Maximus Homo cui correspondent omnia et singula quae in homine, et quoque singula quae in natura; また、特に〔大いに☆〕知らないこと、人間のもとのすべてと個々のものは主から天界を通して従属している(たれさがっている)こと、また、天界は「最大の人」であること、それに人間の中のすべてと個々のものは対応する、そしてまた個々のものは、それらは自然の中の。
☆ ここは「大いに」もありうると思います〔脚注参照〕。
et forte cum haec audituri et lecturi, quod illis talia paradoxa erunt ut nisi experientia confirmaret, rejicerent sicut quoddam phantasticum; またおそらく、これらのことを聞かされ、また読まされるとき、彼らにこのようなものは背理☆となるであろう、経験が確信させないなら、ある空想のように退けるように。
☆ パラドックスとは逆説であり、これは一見矛盾または不合理であっても、じつは正しい説を意味します。それで、スヴェーデンボリのこの言葉の用い方は間違いです。スヴェーデンボリの著作に限っては「背理・矛盾」と訳すのが正しくなります。ある人間がある言葉を「辞書通りの意味で用いている」とは限らない実例です。
similiter cum audituri {2} quod tres gradus vitae in homine sint sicut sunt tres gradus vitae in caelis, hoc est, tres caeli, et quod homo tribus caelis ita correspondeat ut sit in imagine ipse parvulum caelum cum in vita boni et veri est, et per illam vitam imago Domini. 同様に、聞かされるとき、人間の中に三つの段階があること、天界の中のいのちの三つの段階のように、すなわち、三つの天界、また人間は三つの天界にこのように対応していること、小さい天界の映像そのものの中にいるように、善と真理のいのち(生活)の中にいるとき、またそれらのいのち(生活)によって主の映像〔の中にいる〕。
[3] Instructus sum de gradibus illis vitae, quod ultimus gradus vitae sit qui externus {3}seu naturalis homo vocatur, per quem homo similis est animalibus quoad concupiscentias et phantasias; [3] 私はこれらのいのちの三つの段階について教えられた、いのちの最後の段階は、それは外なるまたは自然的な人と呼ばれること、それによって人間は動物と似ている、欲望と想像力に関して。
quodque alter gradus sit qui internus et rationalis homo dicitur, per quem homo supra animalia est, nam per illum cogitare et velle potest {4} bonum et verum, et imperare naturali homini, ejus concupiscentias et inde phantasias inhibendo et quoque rejiciendo, et insuper {5}intra se de caelo, immo de Divino, reflectendo, quod animalia bruta prorsus nequeunt. もう一つの段階もまたある、それは内なるまた理性的な人と呼ばれる、それによって人間は動物の上にいる、なぜなら、それによって善と真理〔であるもの〕を考えることと意志することができるから、また自然的な人を支配する(統制する)こと〔ができる〕、彼の欲望とそこからの想像力を引きとめて(ふさいで)また退けてもまた、また加えて、自分自身の内に☆天界について、それどころか神性について、熟考して、動物の獣がまったくできないこと。
☆ ここは修正しないで「上に」も表現としてありうると思います(脚注参照)。
Quod tertius gradus vitae sit qui ignotissimus homini, et quod sit usque ille per quem Dominus in mentem rationalem influit, unde ei facultas cogitandi sicut homo, et unde ei conscientia, et unde ei perceptio boni et veri, et quoque a Domino elevatio {6} versus Se: いのちの第三の段階は、それは人間に最も知られていない、またそれでもそれはそれによって主が理性的な心の中に流入する、ここから彼に人間のように考える能力がある、またここから彼に良心が、またここから彼に善と真理の知覚が、そしてまた主からの高揚がその方に向かって〔までも☆〕。
☆ ここの「やはり(~までも)」は補う必要はないでしょう(脚注参照)。
sed haec remota sunt ab eruditorum hujus saeculi ideis, qui modo disceptant num sit, et tamdiu {7} non scire possunt quod sit, et minus quid sit. しかし、これらのことは今世紀(この時代)の学問の観念から遠く離れている、存在する(ある)かどうか単に論ずる者、またそれだけ長く、存在する(ある)ことを〔まったく〕知ることができない、またまして何であるか。
@1 alte 注1 alteをimprimisに換えた
@2 i sint 注2 sintを補うとよい
@3 et 注3 etをseuに換えた
@4 i quod 注4 quodを補うとよい
@5 supra 注5 supraをintraに換えた
@6 i usque 注6 usqueを補うとよい
@7 i prorsus 注7 prorsusを補うとよい