(1) 原文「3639番」
16 Omnes situs ibi se habent inde respective ad corpus humanum secundum plagas ab illo, hoc est, dextrorsum, sinistrorsum, antrorsum, retrorsum, in quocumque positu, ut et secundum plana, ut ad planum capitis, ejus partium ut frontis, temporum, oculorum, aurium; ad planum corporis, ut ad planum scapularum, pectoris, abdominis, lumborum, genuum, pedum, plantarum; tum quoque supra caput et infra plantas pedis, ad omnem obliquitatem; etiam ad tergum, ab occipitio deorsum: ex ipso situ cognoscitur quaenam societates sunt, et ad quas provincias organorum et membrorum hominis pertinent, quod {1}nunquam fallit, sed magis ab eorum genio et indole quoad affectiones.
@1 nusquam
(2) 直訳
16 Omnes situs ibi se habent inde respective ad corpus humanum secundum plagas ab illo, hoc est, dextrorsum, sinistrorsum, antrorsum, retrorsum, in quocumque positu, ut et secundum plana, ut ad planum capitis, ejus partium ut frontis, temporum, oculorum, aurium; ここからそこ〔天界〕にすべての位置は人間の身体と比べて、それ〔身体〕からの方向(方位)にしたがって振る舞う(いる)、すなわち、右(側)へ、左(の方向)に、正面の方向に(前方へ)、後方に、どこへでも☆位置(姿勢)の中で、また面にしたがってのように、頭の面へ〔したがう〕のように、その部分(に)、額、こめかみ、目、耳のように。
☆ チャドウィックのレキシコンによればquocumqueをスヴェーデンボリはquocunqueと綴ることもあるようです。
ad planum corporis, ut ad planum scapularum, pectoris, abdominis, lumborum, genuum, pedum, plantarum; 身体の面へ、肩甲骨の面へのように、胸の、腹の、腰の、ひざの、足の、足の裏の。
tum quoque supra caput et infra plantas pedis, ad omnem obliquitatem; なおまた、頭の上方にまた足の(足の)裏の下方に、またすべての斜め(なところ)に。
etiam ad tergum, ab occipitio deorsum: さらにまた背後に、後頭部から下方へ。
ex ipso situ cognoscitur quaenam societates sunt, et ad quas provincias organorum et membrorum hominis pertinent, quod {1}nunquam fallit, sed magis ab eorum genio et indole quoad affectiones. 位置そのものから社会が何か知られる、また人間の器官と四肢のどの領域に関係する(属する)か、決して☆だまさないこと、しかし、さらに彼らの性質と性格から〔知られる〕情愛に関して。
☆ 脚注参照。「どこでもだまさない」というスヴェーデンボリの表現は、やや異様でも、内容をとらえたよい表現と私は思います。
@1 nusquam 注1 nusquamをnunquamに換えた☆
☆ チャドウィックのレキシコンではnusquamもnumquamも訳語は「never」(決して~ない)であり、同じです。するとここの脚注は意味をなしません。ここはレキシコンの訳語を変更しなければなりません。すなわち、まだ完成前です。nusquamは「決して~ない」で変わりません。nusquamはne+usquamから作られた後であり、その直訳は「どんな場合でも~ない」ですので訳語を「どこにも~ない」とします。チャドウィックのレキシコンも(私の目からは)完全ではありませんでした。
(3) 訳文
16 ここから、天界のすべての位置は人間の身体と比べて、その身体からの方向にしたがっている。すなわち、右へ、左へ、前方へ、後方へ、どこの位置でも面にしたがって、頭の面である部分、額、こめかみ、目、耳にしたがうように。身体の面へ、肩甲骨、胸、腹、腰、ひざ、足、足の裏の面へのように。なおまた、頭の上方にまた足の裏の下方に、またすべての斜めなところに。さらにまた、後頭部から下方へ背後に。位置そのものから、人間の器官と四肢のどの領域に属する社会が何であるか知られ、決してだまさないこともなく、さらに情愛に関して彼らの性質と性格から知られる。
(1) 原文「3640番」
17 Inferna, quae perplura sunt, etiam constantem situm habent, adeo ut ex solo situ sciri possit quaenam et qualia sunt; cum situ illorum similiter se habet; omnia infra hominem sunt in planis quaquaversum sub plantis; quidam inde apparent quoque supra caput et alibi sparsim, sed non est quod ibi situm habeant, {1}nam est phantasia persuasiva quae illudit et mentitur situm.
@1 sed
(2) 直訳
17 Inferna, quae perplura sunt, etiam constantem situm habent, adeo ut ex solo situ sciri possit quaenam et qualia sunt; 地獄は、それらは非常に多くある、さらにまた不変の位置を持っている、位置だけからこれほど知られることができるように、だれ(何)か、またどんなであるか。
cum situ illorum similiter se habet; 彼らの位置と同様に振る舞う(~である)。
omnia infra hominem sunt in planis quaquaversum sub plantis; 人間の下のすべてのもの〔地獄〕は面(水準)の中にある、あらゆる方向へ、足の裏の下に。
quidam inde apparent quoque supra caput et alibi sparsim, sed non est quod ibi situm habeant, {1}nam est phantasia persuasiva quae illudit et mentitur situm. そこからのある者は頭の上にもまた見られる、また他のところに離ればなれに(ばらばらに)、しかし、そこに位置を持っていることではない、なぜなら、説得力のある(間違った信念から導かれた)幻想であるから、それは惑わす、また位置を偽る。
@1 sed 注1 sedをnamに換えた
(3) 訳文
17 地獄は非常に多くあり、さらにまた、位置だけから何の地獄か、またどんな地獄であるか知られることができるほどに、不変の位置にある。彼らの位置と同様である。人間の下のすべての地獄は足の裏の下の面のあらゆる方向にある。そこからのある者は頭の上にもまた、また他のところに離ればなれに見られる、しかし、そこに位置があるのではない、なぜなら、それは惑わし、また位置を偽る説得力のある幻想であるから。