(1) 原文「1025番」
81 Quales illi tres sensus in praeceptis decalogi sunt, ex sequentibus his in summario expositis videri potest. Primum praeceptum decalogi, “Non coles alios deos praeter Me,” in sensu spirituali morali involvit quod non aliud nec alium coles ut Divinum; non aliud, nempe, Naturam, tribuendo ei aliquid Divini ex se; et non alium, nempe, aliquem vicarium Domini, aut aliquem sanctum: in sensu caelesti spirituali involvit quod non agnosces nisi quam unum Deum, et non plures secundum qualitates, ut fecerunt antiqui, et hodie aliqui pagani; vel secundum opera, ut hodie Christiani, qui unum Deum ex creatione, unum ex redemptione, et unum ex illustratione faciunt.
Idem praeceptum in sensu Divino caelesti involvit quod solus Dominus agnoscendus et colendus sit, ac trinum in Ipso; nempe ipsum Divinum ab aeterno, quod intelligitur per “Patrem,” Divinum Humanum natum in tempore, quod intelligitur per “Filium Dei,” ac Divinum ex utroque procedens, quod intelligitur per “Spiritum sanctum.” Hi tres sensus sunt primi praecepti in suo ordine: ex quo praecepto in triplici sensu lustrato, patet, quod in illo in summa contineantur et includantur omnia quae Divinum quoad essentiam concernunt.
In altero praecepto, “Non profanabis nomen Dei,” in tribus ejus sensibus continentur et includuntur omnia quae Divinum quoad quale concernunt; nam per “nomen Dei” significatur quale Ipsius, quod in primo sensu est Verbum, ex Verbo doctrina, et ex doctrina cultus oris et vitae; in secundo sensu est regnum Domini in terris, et regnum Domini in caelis; et in tertio sensu est Divinum Humanum Domini, hoc enim est quale ipsius Divini. (Quod Divinum Humanum Domini in supremo sensu sit “nomen Dei,” videatur supra, n. 224.) In reliquis praeceptis sunt similiter tres sensus interni pro tribus caelis; sed de illis alibi, volente Domino.
(2) 直訳
Quales illi tres sensus in praeceptis decalogi sunt, ex sequentibus his in summario expositis videri potest. これらの十戒の戒めの中の三つの意味がどんなものであるか、これらの続くものから要約した説明(解説)の中に見られることができる。
Primum praeceptum decalogi, “Non coles alios deos praeter Me,” in sensu spirituali morali involvit quod non aliud nec alium coles ut Divinum; 十戒の最初の(第一の)戒め、「あなたは、わたしの前に、他の神々を礼拝してはならない」は、霊的な道徳的な意味の中に含んでいる、あなたは神性として他のもの(中性)も他の者(男性)も礼拝してはならないこと。
non aliud, nempe, Naturam, tribuendo ei aliquid Divini ex se; 他のものを〔崇拝してはなら〕ない、すなわち、自然を、それに何らかの神性をそれ自体から帰して。
et non alium, nempe, aliquem vicarium Domini, aut aliquem sanctum: また他の者も〔崇拝してはなら〕ない、すなわち、主の代理人のある者を、またはある聖徒を。
in sensu caelesti spirituali involvit quod non agnosces nisi quam unum Deum, et non plures secundum qualitates, ut fecerunt antiqui, et hodie aliqui pagani; 天的な霊的な意味の中で、含む、あなたはひとりの神以外でないなら認めてはならないこと、また多くのもの〔神〕を〔認めてはなら〕ない、性質にしたがって、古代人が行なったように、また、今日、ある異教徒たちが。
vel secundum opera, ut hodie Christiani, qui unum Deum ex creatione, unum ex redemptione, et unum ex illustratione faciunt. あるいは業(働き)にしたがって、今日のキリスト教徒たちのように、その者たちは創造からひとりの神を、あがないからひとり〔の神〕を、また照らしからひとり〔の神〕をつくっている。
Idem praeceptum in sensu Divino caelesti involvit quod solus Dominus agnoscendus et colendus sit, ac trinum in Ipso; 同じ戒めは、神的な天的な意味の中で、含む、主だけが認められ、礼拝されなければならないこと、そしてその方の中に三一性が。
nempe ipsum Divinum ab aeterno, quod intelligitur per “Patrem,” Divinum Humanum natum in tempore, quod intelligitur per “Filium Dei,” ac Divinum ex utroque procedens, quod intelligitur per “Spiritum sanctum.” すなわち、永遠からの神性そのものが、「父」によって意味されること、時間の中に生まれた神的人間性が、「神の御子」によって意味されること、そして両方のものから発出する神性が、「聖霊」によって意味されること。
Hi tres sensus sunt primi praecepti in suo ordine: これらの三つの意味が最初の(第一の)戒めにある、順序正しく。
ex quo praecepto in triplici sensu lustrato, patet, quod in illo in summa contineantur et includantur omnia quae Divinum quoad essentiam concernunt. その戒めから、三重の意味の中で熟考されて、明らかである、その中に要約した形ですべてのものが含まれる(入れられる)、また含まれる(囲まれる)こと、それは神性に関係する〔ものに〕関して。
In altero praecepto, “Non profanabis nomen Dei,” in tribus ejus sensibus continentur et includuntur omnia quae Divinum quoad quale concernunt; 第二の戒めの中に、「あなたは神の御名を冒涜してはならない」は、その三つの意味の中にすべてのものが含まれる(入れられる)、また含まれる(囲まれる)、それは神性、性質に関係する〔ものに〕関して。
nam per “nomen Dei” significatur quale Ipsius, quod in primo sensu est Verbum, ex Verbo doctrina, et ex doctrina cultus oris et vitae; なぜなら、「神の御名」によって、その方の性質が意味されるから、それは第一の意味の中で、みことば、みことばからの教え、また教えからの口と生活での礼拝である。
in secundo sensu est regnum Domini in terris, et regnum Domini in caelis; 第二の意味の中で、地の中の主の王国である、また天界の中の主の王国。
et in tertio sensu est Divinum Humanum Domini, hoc enim est quale ipsius Divini. また第三の意味の中で、主の神的人間性である、というのは、これが神性そのものの性質であるから。
(Quod Divinum Humanum Domini in supremo sensu sit “nomen Dei,” videatur supra, n. 224.) (最高の意味の中で主の神的人間性が「神の御名」であることは、上に見られる、224番。)
In reliquis praeceptis sunt similiter tres sensus interni pro tribus caelis; 他の戒めの中に同様の三つの内的な意味がある、三つの天界のために。
sed de illis alibi, volente Domino. しかし、それらについて(は)他のところで、主に望まれて☆。
☆ volo「欲する、望む」の現在分詞がvolens、その奪格がvolenteです。Dominoも奪格なので、ここはいわゆる独立奪格句です。「主が望まれるなら」、「主に許されるものなら」のような意味になります。
(3) 訳文(『黙示録講解』1025番)
これらの十戒の戒めの中の三つの意味がどんなものであるかは、次の続くものから要約した説明の中に見られることができる。
十戒の第一の戒め「あなたは、わたしの前に、他の神々を礼拝してはならない」は、霊的な道徳的な意味に、あなたは神性として他のものも他の者も崇拝してはならないことを含んでいる。他のものを、すなわち、自然に何らかの神性を自然自体から帰して、自然を崇拝してはならない。また他の者も、すなわち、主のある代理人を、またはある聖徒を崇拝してはならない。天的な霊的な意味は、あなたはひとりの神以外に認めてはならないこと、また多くの神を、その性質にしたがって、古代人が、また今日、ある異教徒たちが行なったように、あるいは創造からひとりの神を、あがないからひとりの神を、また照らしからひとりの神をつくっている今日のキリスト教徒たちのように、業(働き)にしたがって、認めてはならないことを含む。
同じ戒めは、神的な天的な意味に、主だけが、そしてその方の中に三一性が認められ、崇拝されなければならないことを含む。すなわち、永遠からの神性そのものが「父」によって意味され、時間の中に生まれた神的人間性が「神の御子」によって意味され、そして両方のものから発出する神性が「聖霊」によって意味されることである。これらの三つの意味が順序正しく第一の戒めにある。三重の意味の中で熟考されたその戒めから、その中に要約した形で神性に関するすべてのものが含まれていることが明らかである。
第二の戒め「あなたは神の御名を冒涜してはならない」の中に、その三つの意味の中に、神性の性質に関するすべてのものが含まれている。なぜなら、「神の御名」によって、その方の性質が意味されるから、それは第一の意味では、みことば、みことばからの教え、また教えからの口と生活による崇拝である。第二の意味では、地上の主の王国、また天界の中の主の王国である。また第三の意味のでは、主の神的人間性である、というのは、これが神性そのものの性質であるから。 (最高の意味の中で主の神的人間性が「神の御名」であることは、前の224番に見られる。)
他の戒めの中にも三つの天界のために同様な三つの内的な意味がある。しかし、それらについては、 主が望まれるなら、他のところで〔述べよう〕。