DE DECIMO PRAECEPTO,
“NON CONCUPISCES (SEU APPETES) UXOREM SOCII TUI,
SERVUM AUT ANCILLAM EJUS, BOVEM AUT ASINUM EJUS.”
第十戒について
「あなたの仲間の妻を欲しがってはならない
(または欲してはならない☆)、
彼の男奴隷または(も)女奴隷、彼の牛または(も)ロバ」
☆ ここにはカッコをつけて別語appetoが書かれていますが、へブル原典では第九戒と同じ言葉が使われていますので、これは無視してよいと思います。スヴェーデンボリはなぜこうしたのでしょうか。
なお、へブル原典には文章を区切る記号「サメク」がこの文の前に置かれており、へブル原典からもはっきりと第九戒と第十戒が「別の戒め」であることがわかります。
(1) 原文「1022番」
79 DE DECIMO PRAECEPTO, “NON CONCUPISCES (SEU APPETES) UXOREM SOCII TUI, SERVUM AUT ANCILLAM EJUS, BOVEM AUT ASINUM EJUS.”
Hae concupiscentiae sunt ad propria hominis, quia uxor, servus, ancilla, bos et asinus sunt intra domum ejus, et per illa quae intra domum hominis sunt, in sensu spirituali interno intelliguntur propria ejus; nempe, per “uxorem” affectio veri et boni spiritualis, per “servum” et “ancillam” affectio veri et boni rationalis spirituali inservientis, et per “bovem” et “asinum” affectio boni et veri naturalis; hae affectiones per illa significantur in Verbo: sed quia illas affectiones concupiscere et appetere, est velle et cupere subjicere hominem suae potestati, aut facere illum sui juris, inde sequitur quod per concupiscentias ad illas intelligantur concupiscentiae amoris sui, hoc est, amoris imperandi; sic enim propria socii facit sua.
Ex his nunc constat quod concupiscentia noni praecepti sit concupiscentia amoris mundi, et quod concupiscentiae hujus praecepti sint concupiscentiae amoris sui; nam, ut prius dictum est, omnes concupiscentiae sunt amoris, est enim amor qui cupit; et quia bini amores mali sunt, ad quos omnes concupiscentiae se referunt, nempe amor mundi et amor sui, sequitur quod concupiscentia noni praecepti se referat ad amorem mundi, et quod concupiscentiae hujus praecepti se referant ad amorem sui, in specie ad amorem imperandi. (Quod ex binis illis amoribus omnia mala et inde falsa scaturiant, videatur supra, n. 159, 171, 394, 506, 517, 650(d), 950, 951, 973, 982, 1010, 1016; et in Doctrina Novae Hiersolymae, n. 65-83.)
(2) 直訳
DE DECIMO PRAECEPTO, “NON CONCUPISCES (SEU APPETES) UXOREM SOCII TUI, SERVUM AUT ANCILLAM EJUS, BOVEM AUT ASINUM EJUS.” 「あなたの仲間☆の妻を欲しがってはならない(または欲してはならない)、彼の男奴隷または(も)女奴隷、彼の牛または(も)ロバ」
☆ ここに「仲間socius」とあり、直前の第九戒「隣人」と別語が使われています。へブル原典では同一語であるので、ここでもスヴェーデンボリはなぜ言葉を変えたのでしょうか、別の戒めであることを強調するためでしょうか、だとしたらやりすぎです。ここはへブル原典どおりに「隣人」でよいと思います。
Hae concupiscentiae sunt ad propria hominis, quia uxor, servus, ancilla, bos et asinus sunt intra domum ejus, et per illa quae intra domum hominis sunt, in sensu spirituali interno intelliguntur propria ejus; これらの(強い)欲望は人間のプロプリウム(固有のもの)へ向けてである、なぜなら、妻、男奴隷、女奴隷、牛とロバは彼の家の中にあり、それらによって、それらは人間の家の内にある、内なる霊的な意味で彼のプロプロウムが意味されるから。
nempe, per “uxorem” affectio veri et boni spiritualis, per “servum” et “ancillam” affectio veri et boni rationalis spirituali inservientis, et per “bovem” et “asinum” affectio boni et veri naturalis; すなわち、「妻」によって霊的な真理と善への情愛が、「男奴隷」と「女奴隷」によって霊的なものに仕える理性的な真理と善への情愛が、また「牛」と「ロバ」によって自然的な善と真理への情愛が〔意味される〕。
hae affectiones per illa significantur in Verbo: これらの情愛がそれらのものによってみことばの中で意味される。
sed quia illas affectiones concupiscere et appetere, est velle et cupere subjicere hominem suae potestati, aut facere illum sui juris, inde sequitur quod per concupiscentias ad illas intelligantur concupiscentiae amoris sui, hoc est, amoris imperandi; しかし、これらの情愛を欲しがること、また欲することは、人間を自分の力の下に置くこと(服従させること)を欲し、望むことである、または彼を自分の権利のものにすること、ここから~ということになる、それらへの(強い)欲望によって自己愛の(強い)欲望が意味されること、すなわち、支配する愛の〔(強い)欲望〕。
sic enim propria socii facit sua. というのは、このように仲間のプロプリウム(固有のもの)を自分のものにするから。
Ex his nunc constat quod concupiscentia noni praecepti sit concupiscentia amoris mundi, et quod concupiscentiae hujus praecepti sint concupiscentiae amoris sui; そこでこれらから明らかである、第九の戒めの(強い)欲望が世俗愛の(強い)欲望であること、またこの戒めの(強い)欲望が自己愛の(強い)欲望であること。
nam, ut prius dictum est, omnes concupiscentiae sunt amoris, est enim amor qui cupit; なぜなら、前に言われたように、すべての(強い)欲望は愛のものであるから、というのは、愛であるから、それは望む。
et quia bini amores mali sunt, ad quos omnes concupiscentiae se referunt, nempe amor mundi et amor sui, sequitur quod concupiscentia noni praecepti se referat ad amorem mundi, et quod concupiscentiae hujus praecepti se referant ad amorem sui, in specie ad amorem imperandi. また、二つの悪の愛があり、それらにすべての(強い)欲望は関係するので、すなわち、世と自己への愛、~ということになる、第九の戒めの(強い)欲望が世俗愛に関係すること、またこの戒めの(強い)欲望が自己愛に関係すること、特に、支配する愛に。
(Quod ex binis illis amoribus omnia mala et inde falsa scaturiant, videatur supra, n. 159, 171, 394, 506, 517, 650(d), 950, 951, 973, 982, 1010, 1016; et in Doctrina Novae Hiersolymae, n. 65-83.) (これらの二つの愛からすべての悪とそこからの虚偽がわき出ることは、上に見られる、159, 171, 394, 506, 517, 650(d), 950, 951, 973, 982, 1010, 1016番。また『新しいエルサレムの教え』の中に、65-83番☆。)
☆ 「自己と世への愛」の章です。
(3) 訳文(『黙示録講解』1021番)
「あなたの隣人の妻 、彼の男奴隷または女奴隷、彼の牛またはロバを欲しがってはならない」
これらは人間のプロプリウムへ向かう欲望である、なぜなら、妻、男奴隷、女奴隷、牛とロバは彼の家の中にあり、人間の家の内にあるそれらによって、内なる霊的な意味で彼のプロプロウムが意味されるから。すなわち、「妻」によって霊的な真理と善への情愛が、「男奴隷」と「女奴隷」によって霊的なものに仕える理性的な真理と善への情愛が、また「牛」と「ロバ」によって自然的な善と真理への情愛が、それらのものによって、これらの情愛が、みことばの中で意味される。しかし、これらの情愛を欲しがること、また欲することは、人間を自分の力に、または自分の権限に服従させることを欲し、望むことであり、ここから、それらへの欲望によって自己愛の欲望、すなわち、支配する愛の欲望が意味されることがいえる。というのは、このようにして隣人のプロプリウム(固有のもの)を自分のものにするから。
そこでこれらから、第九の戒めの欲望が世俗愛の欲望であること、またこの〔第十の〕戒めの欲望が自己愛の欲望であることが明らかである。なぜなら、前に言われたように、すべての欲望は愛のものであるから、というのは、望むもの〔その主体〕とは愛であるから。また、二つの悪の愛、すなわち、世と自己への愛があり、それらにすべての欲望は関係するので、第九戒の欲望が世俗愛に関係し、またこの〔第十の〕戒めの欲望が自己愛に、特に、支配する愛に関係することがいえる。
(これらの二つの愛からすべての悪とそこからの虚偽がわき出ることは、前の159, 171, 394, 506, 517, 650(d), 950, 951, 973, 982, 1010, 1016番に、また『新しいエルサレムの教え』の中に、65-83番見られる。)