原典講読『宗教と生活』 73

 

(1) 原文「1015番」


 73 Quoniam odium, quod est velle occidere, est oppositum amori in Dominum, et quoque amori erga proximum, et hi amores faciunt caelum apud hominem, patet quod odium, quia est oppositum, faciat infernum apud illum. Ignis infernalis nec aliud est quam odium; quare etiam inferna apparent sicut in igne tetre rubente secundum quale et quantum odii, et in igne tetre flammante secundum quale et quantum vindictae ex odio.


Quoniam odium et amor sunt sibi e diametro opposita, et quoniam inde odium facit infernum apud hominem, sicut amor facit caelum apud illum, ideo Dominus ita docet,


 


“Si .. obtuleris munus tuum super altare, et apud hoc recordatus fueris quod frater tuus habeat aliquid contra te, relinque ibi munus .. coram altari, et abi, prius reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offer munus tuum. Esto benevolentiam iniens cum adversario tuo, dum in via es cum illo; ne quando te tradat adversarius judici, et judex tradat te ministro, et in carcerem conjiciaris; amen dico tibi, non exibis .. donec exsolveris ultimum dodrantem” (Matth. v. 21-26):


 


per “tradi judici, et a judice ministro, et ab hoc in carcerem conjici,” describitur status hominis qui in odio est post mortem, ex eo quod in odio contra fratrem fuerat in mundo; et per “carcerem” intelligitur infernum, et per “exsolvere ultimum dodrantem” significatur poena, quae vocatur ignis aeternus.


 


(2) 直訳


Quoniam odium, quod est velle occidere, est oppositum amori in Dominum, et quoque amori erga proximum, et hi amores faciunt caelum apud hominem, patet quod odium, quia est oppositum, faciat infernum apud illum. 憎しみは、それは殺すことを欲することである、主への愛に対立しているので、また隣人に対する愛にも、またこれらの愛は人間のもとに天界をつくる、憎しみは、対立しているので、彼のもとに地獄をつくることが明らかである。


Ignis infernalis nec aliud est quam odium; 地獄の火は憎しみ以外の何らかのものではない。


quare etiam inferna apparent sicut in igne tetre rubente secundum quale et quantum odii, et in igne tetre flammante secundum quale et quantum vindictae ex odio. それゆえ、さらにまた地獄は憎しみの質と量にしたがって赤い忌まわしい火の中に〔ある〕のように見える、また憎しみからの復讐の質と量にしたがって燃えるような忌まわしい火の中に。


Quoniam odium et amor sunt sibi e diametro opposita, et quoniam inde odium facit infernum apud hominem, sicut amor facit caelum apud illum, ideo Dominus ita docet, 憎しみと愛は互いに正反対に対立しているので、またここから憎しみは人間のもとに地獄をつくるので、愛が人間のもとに天界をつくるように、それゆえ、主はそのように教えている、


“Si .. obtuleris munus tuum super altare, et apud hoc recordatus fueris quod frater tuus habeat aliquid contra te, relinque ibi munus .. coram altari, et abi, prius reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offer munus tuum. 「もし…祭壇の上にあなたの捧げ物(贈り物)をあなたが捧げた☆1、またこの時に☆2、あなたが思い出す、あなたの兄弟があなたに反する何らかのものを持っている(抱いている)こと、そこに捧げ物(贈り物)を残せ…祭壇の上に、また出かけよ、最初にあなたの兄弟と和解されよ☆3、それから(tunc)やって来て、あなたの捧げ物(贈り物)を捧げよ☆4


1 obtulerisの辞書形はofferoです。その完了形はobtuli。不規則動詞fero「運ぶ」の変化を知っていれば見当がつきますが、初心者にはむずかしいかもしれません。


2 apudに「~の時」の意味があります。


3 reconsiliareは命令法、受動態です。しかし、「受身の命令」のような語法が日本語にあるのでしょうか? 可能かもしれませんが、その具体的な表現はどんなものでしょうか? 「(相手から)和解される、ように、しろ」でしょうが、結局「和解しなさい」と同じになってしまいます。


4 offerは英語「提供する」と同じ形をしています。ちょっと妙な形ですが命令形です。offeroの不定法がofferreであり、そこから-reを除いたものです。


Esto benevolentiam iniens cum adversario tuo, dum in via es cum illo; あなたは〔~で〕あれ☆1、あなたの敵対者と好意に入る☆2、あなたが彼と道の中(途中に)る時。


1 estosumの命令法、2人称単数の未来形です。


2 ここを意訳すれば「仲直りをせよ」です。


ne quando te tradat adversarius judici, et judex tradat te ministro, et in carcerem conjiciaris; その時、あなたを敵対者が裁判官に渡さないように、また裁判官があなたを召使いに渡す、また牢の中にあなたが投げ込まれる(接続)


amen dico tibi, non exibis .. donec exsolveris ultimum dodrantem” (Matth. v. 21-26): アーメン(まことに)わたしはあなたに言う、あなたは出ない…あなたが最後の〔一〕コドラントを支払う(解く)まで」(マタイ521-26)


per “tradi judici, et a judice ministro, et ab hoc in carcerem conjici,” describitur status hominis qui in odio est post mortem, ex eo quod in odio contra fratrem fuerat in mundo; 「裁判官に渡されること、また裁判官から召使いに、またこの者により牢の中に投げ込まれること」によって、人間の状態が述べられている、死後、憎しみの中にいる者、そのことから、世の中で兄弟に対して憎しみの中にいたこと。


et per “carcerem” intelligitur infernum, et per “exsolvere ultimum dodrantem” significatur poena, quae vocatur ignis aeternus. また「牢」によって地獄が意味される、また「最後の〔一〕コドラントを支払う(解く)こと」によって罰が意味される、それは永遠の火と呼ばれる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』1015)


殺すことを欲することである憎しみが、主への愛に、また隣人に対する愛にも対立し、またこれらの愛は人間のもとに天界をつくるので、憎しみは、対立しているので彼のもとに地獄をつくることが明らかである。地獄の火は憎しみ以外の何ものでもない。それゆえ、さらにまた地獄は憎しみの質と量にしたがって赤い忌まわしい火の中にあるように、また憎しみからの復讐の質と量にしたがって燃えるような忌まわしい火の中にあるように見える。


 


 憎しみと愛は互いに正反対に対立しているので、またここから愛が人間のもとに天界をつくるように、憎しみは人間のもとに地獄をつくるので、それゆえ、主はこのように教えている、


 


 「もし…あなたが祭壇の上にあなたの捧げ物を捧げ、またこの時に、あなたの兄弟があなたに反する何らかのものを抱いていることをあなたが思い出すなら、祭壇の上に、そこに捧げ物を残せ…、また出かけ、最初にあなたの兄弟と和解せよ、それからやって来て、あなたの捧げ物を捧げよ。あなたは、彼と道の途中にいる時、あなたの敵対者と仲良くせよ。その時、敵対者があなたを裁判官に渡し、また裁判官があなたを召使いに渡し、牢の中にあなたが投げ込まれないように。まことに、わたしはあなたに言う、あなたは…あなたが最後の一コドラントを支払うまで、出ない(マタイ521-26)


 


「裁判官に、また裁判官から召使いに渡されること、またこの者により牢の中に投げ込まれること」によって、世の中で兄弟に対して憎しみの中にいたことから、死後、憎しみの中にいる人間の状態が述べられている。また「牢」によって地獄が意味され、「最後の一コドラントを支払うこと」によって永遠の火と呼ばれる罰が意味される。