原典講読『宗教と生活』 49

 

(1) 原文「989番」


  49  Quod caelum sit ex conjugiis, et quod infernum ex adulteriis, supra dictum est; nunc dicetur quomodo hoc intelligendum est. Mala hereditaria, in quae homo nascitur, non sunt ex Adamo propter esum ex arbore scientiae, sed a parentibus propter adulterationem boni et falsificationem veri, ita propter conjugium mali et falsi, ex quo amor adulterii existit. Amor parentum regnans per traducem derivatur et transcribitur in prolem, et fit ejus natura: si amor parentum est amor adulterii, est quoque amor mali ad falsum, ac falsi ad malum; ex hac origine est homini omne malum, et ex malo est ei infernum. Ex his patet quod homini infernum sit ex adulteriis, nisi reformetur a Domino per vera, et per vitam secundum illa; nec quisquam reformari potest nisi fugiat adulteria sicut infernalia, et amet conjugia sicut caelestia; ita et non aliter malum hereditarium frangitur, et fit mitius in prole.


At sciendum est quod homo quidem nascatur infernum ex parentibus adulteris; usque tamen non nascitur ad infernum, sed ad caelum; provisum enim est a Domino quod nemo ad infernum propter mala hereditaria damnetur, sed propter mala quae homo suamet actualiter per vitam fecerat; ut constare potest ex infantibus post mortem, qui omnes adoptantur a Domino, educantur sub auspicio Ipsius in caelo, et salvantur: ex quo patet quod omnis homo, tametsi ex connatis malis est infernum, usque non ad infernum sed ad caelum nascatur. Simile fit cum omni homine etiam nato ex adulterio, si non ipse adulter fiat: per fieri adulter intelligitur vivere in conjugio mali et falsi, cogitando mala et falsa ex jucundo illorum, et faciendo illa ex amore illorum; omnis homo qui haec facit etiam adulter fit. Ex justitia Divina etiam est ut nemo luat poenas propter mala parentum, sed propter sua; quare providetur a Domino ne post mortem mala hereditaria recurrant, sed mala propria; et propter illa quae recurrunt, homo tunc punitur.


 


(2) 直訳


Quod caelum sit ex conjugiis, et quod infernum ex adulteriis, supra dictum est; 天界が結婚からであること、また地獄が姦淫からであることは、上〔記〕に言われた。


nunc dicetur quomodo hoc intelligendum est. そこで、どのようにこのことが意味されるか言われる。


Mala hereditaria, in quae homo nascitur, non sunt ex Adamo propter esum ex arbore scientiae, sed a parentibus propter adulterationem boni et falsificationem veri, ita propter conjugium mali et falsi, ex quo amor adulterii existit. 遺伝悪は、その中へ人間が生まれている、知識の木から食べることのためにアダムからではなくて、両親からの善の不純化と真理の虚偽化のためである、そのように悪と虚偽の結婚のため〔である〕、それから姦淫愛が存在するようになる。


Amor parentum regnans per traducem derivatur et transcribitur in prolem, et fit ejus natura: 両親の支配愛は、接ぎ木によって子孫の中へ運ばれ、また転写される(移される)、またその性質となる。


si amor parentum est amor adulterii, est quoque amor mali ad falsum, ac falsi ad malum; もし両親の愛が姦淫愛であるなら、〔その両親の愛は〕虚偽に向かう悪の愛、そして悪に向かう虚偽の〔愛〕である。


ex hac origine est homini omne malum, et ex malo est ei infernum. この起源から人間にすべての悪がある、また悪から彼に地獄がある。


Ex his patet quod homini infernum sit ex adulteriis, nisi reformetur a Domino per vera, et per vitam secundum illa; これから明らかである、人間に地獄が存在すること姦淫から、主により真理を通して、またそれら〔真理〕にしたがった生活を通して改心されないなら。


nec quisquam reformari potest nisi fugiat adulteria sicut infernalia, et amet conjugia sicut caelestia; だれも改心されることができない、姦淫を地獄のように避けないなら、また結婚を天界のように愛す。ita et non aliter malum hereditarium frangitur, et fit mitius in prole. このようにまた異なってなく、遺伝悪が砕かれる、また子孫の中でおとなしいものになる。


At sciendum est quod homo quidem nascatur infernum ex parentibus adulteris; しかし、知らなければならない、人間は、確かに、姦淫の両親から地獄に生まれていること。


usque tamen non nascitur ad infernum, sed ad caelum; やはりそれでも、地獄に向けて生まれていない、しかし、天界に向けて〔生まれている〕。


provisum enim est a Domino quod nemo ad infernum propter mala hereditaria damnetur, sed propter mala quae homo suamet actualiter per vitam fecerat; というのは、主により備えら(配慮され)いるから、だれも遺伝悪のために地獄へ断罪されないこと、しかし、悪のために〔地獄に断罪される〕、それを人間がその者自身で実際に生活を通して行なった。


ut constare potest ex infantibus post mortem, qui omnes adoptantur a Domino, educantur sub auspicio Ipsius in caelo, et salvantur: 死後の幼児から明らかにすることができるように、その者〔幼児〕のすべては、主により養子にされる、天界の中でその方の指導の下で教育される、また救われる。


ex quo patet quod omnis homo, tametsi ex connatis malis est infernum, usque non ad infernum sed ad caelum nascatur. ここから明らかである、すべての人間は、たとえ生来の(先天的な)悪から地獄であっても、それでも地獄に向けてでなく、しかし天界に向けて生まれていること。


Simile fit cum omni homine etiam nato ex adulterio, si non ipse adulter fiat: すべての人間にもまた同様である、姦淫から生まれた、もしその者自身が姦淫者とならないなら。


per fieri adulter intelligitur vivere in conjugio mali et falsi, cogitando mala et falsa ex jucundo illorum, et faciendo illa ex amore illorum; 姦淫者になることによって、悪と虚偽の結婚の中に生きることが意味される、それら〔悪と虚偽〕の快さから悪と虚偽を考えて、またそれら〔悪と虚偽〕の愛からそれらのことを行なって。


omnis homo qui haec facit etiam adulter fit. すべて人間は、これらのことを行なう者、姦淫者にもまたなる。


Ex justitia Divina etiam est ut nemo luat poenas propter mala parentum, sed propter sua; 神の公正からもまた、だれも両親の悪のために罰を受けないためである、しかし、その者自身の〔悪の〕ために〔罰を受ける〕。


quare providetur a Domino ne post mortem mala hereditaria recurrant, sed mala propria; それゆえ、主により備えられて(配慮されて)いる、死後、遺伝悪が回帰しない(繰り返されない)うに、しかし〔その者の〕プロプリウム(自己固有)悪が〔回帰するように〕。


et propter illa quae recurrunt, homo tunc punitur. また、それらの〔悪の〕ために、それらは回帰する(繰り返される)、その時、人間は罰せられる☆。


ややゴチャゴチャしていますので、言葉を換えれば「遺伝悪でなく、(遺伝悪の影響を受けいているかもしれないが)自分自身の悪を繰り返すとき、罰せられる」ということです。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』989)


 49 天界が結婚からであること、また地獄が姦淫からであることは前に言われた。そこで、どのようにこのことが意味されるか言われる。遺伝悪は、その中へ人間が生まれているが、知識の木から食べることのためにアダムからではなくて、両親からの善の不純化と真理の虚偽化のため、そのように悪と虚偽の結婚のためであり、それから姦淫愛が存在するようになる。両親の支配愛は、接ぎ木によって子孫の中へ運ばれ、移され、その性質となる。もし両親の愛が姦淫愛であるなら、〔その愛〕虚偽に向かう悪の愛、そして悪に向かう虚偽の愛である。この起源から人間にすべての悪があり、また悪から彼に地獄がある。これから、主により真理を通して、またそれら〔真理〕にしたがった生活を通して改心されないなら、姦淫から人間に地獄が存在することが明らかである。姦淫を地獄のように避け、また結婚を天界のように愛さないなら、だれも改心されることができない。他でもなくこのようにして、遺伝悪は砕かれ、また子孫の中でおとなしいものになる。


 しかし、人間は確かに両親の姦淫から地獄に生まれていることを知らなければならない。やはりそれでも、地獄に向けてでなく、しかし、天界に向けて生まれている。というのは、だれも遺伝悪のために地獄に断罪されないよう主により備えられているから、しかし、人間がその者自身で実際に生活を通して行なった悪のために地獄に断罪される。死後の幼児から明らかにすることができるように、すべての幼児は、主により養子にされ、天界の中でその方の指導の下で教育され、また救われる。ここから、すべての人間は、たとえ生来の悪から地獄であっても、それでも地獄に向けてでなく、しかし天界に向けて生まれていることが明らかである。


姦淫から生まれたすべての人間もまた、もしその者自身が姦淫者とならないなら、同様である。姦淫者になることによって、悪と虚偽の快さからそれらを考えて、また悪と虚偽の愛からそれらのことを行なって、悪と虚偽の結婚の中に生きることが意味される。これらのことを行なう者すべて人間は姦淫者にもまたなる。


神の公正からもまた、だれも両親の悪のために罰を受けない、しかし、その者自身の悪のために罰を受ける。それゆえ、死後、遺伝悪が繰り返されないように、主により備えられている、しかし〔その者の〕プロプリウム(自己固有)悪は繰り返される。また、その時、繰り返されるそれらの悪のために、人間は罰せられる。

原典講読『宗教と生活』 50

 

(1) 原文「990番」


  50  Dictum est supra quod discrimen inter amorem conjugii et amorem adulterii sit sicut inter caelum et infernum; simile discrimen est inter jucunda amorum illorum, nam jucunda trahunt omnia sua ex amoribus ex quibus sunt. Jucunda amoris adulterii trahunt sua ex jucundis faciendi usus malos, ita malefaciendi; et jucunda amoris conjugii ex jucundis faciendi usus bonos, ita benefaciendi: quale itaque jucundum est malis in malefaciendo, tale est jucundum amoris adulterii illorum, quia amor adulterii descendit inde; quod ex eo descendat, vix ab aliquo potest credi, sed usque inde ejus origo est: inde patet quod jucundum adulterii ascendat ex infimo inferno. At vero jucundum amoris conjugii, quia est ex amore conjunctionis boni et veri, et ex amore faciendi bonum, est jucundum caeleste; descendit etiam ex intimo seu tertio caelo, ubi amor in Dominum a Domino regnat.


Inde constare potest quod discrimen inter duo illa jucunda sit sicut inter caelum et infernum. Sed quod mirum est, creditur quod jucundum conjugii et jucundum adulterii sint similia, sed usque tale est discrimen inter illa, quale nunc dictum est: at discrimen non alius potest discernere et sentire, quam qui in jucundo amoris conjugialis est; qui in hoc jucundo est, perspicue sentit quod jucundo conjugii non insit aliquid impuri ac incasti, ita non aliquid lascivi; et quod in jucundo adulterii nihil nisi quam impurum, incastum et lascivum sit; sentit quod ab infra ascendat incastum, et quod desuper descendat castum: at qui in jucundo adulterii est, non potest sentire illa, quia sentit infernale sicut suum caeleste. Ex his sequitur quod amor conjugii etiam in suo ultimo actu sit ipsa puritas, et ipsa castitas; et quod amor adulterii in suis actibus sit ipsa impuritas et ipsa incastitas. Quoniam jucunda utriusque amoris apparent exterius similia, tametsi sunt interius prorsus dissimilia, quia opposita, ideo providetur a Domino ne jucunda adulterii ascendant in caelum, tum ne jucunda conjugii descendant in infernum; sed usque quod aliqua correspondentia caeli sit cum prolificatione in adulteriis, non autem cum ipsa jucunditate in illis.


 


(2) 直訳


Dictum est supra quod discrimen inter amorem conjugii et amorem adulterii sit sicut inter caelum et infernum; 上〔記〕に言われた、結婚愛と姦淫愛の間の相違は天界と地獄の間のようであること。


simile discrimen est inter jucunda amorum illorum, nam jucunda trahunt omnia sua ex amoribus ex quibus sunt. 同様の相違がこれらの愛の快さの間にある、なぜなら、快さはすべての自分のもの〔快さ〕を愛から引き寄せる(得る)から、〔快さは〕それら〔愛〕から存在する☆。


最後のex quibus suntを、主語を「快さ」quibusを直前の「愛」と解釈しました。


Jucunda amoris adulterii trahunt sua ex jucundis faciendi usus malos, ita malefaciendi; 姦淫愛の快さは、悪の役立ちを行なうこと、そのように悪を行なう快さから自分のもの〔快さ〕を引き寄せる(得る)


et jucunda amoris conjugii ex jucundis faciendi usus bonos, ita benefaciendi: また結婚愛の快さは、善の役立ちを行なうこと、そのように善を行なう快さから〔引き寄せる〕。


quale itaque jucundum est malis in malefaciendo, tale est jucundum amoris adulterii illorum, quia amor adulterii descendit inde; そこで、〔その〕性質は、悪い者に(とって)を行なうことの中の快さである、このようなものが彼らの姦淫愛の快さである、姦淫愛がそこから下るからである。


quod ex eo descendat, vix ab aliquo potest credi, sed usque inde ejus origo est: そこから下ることは、ほとんどある者により信じられることができない、しかしそれでも、そこにその起源がある。


inde patet quod jucundum adulterii ascendat ex infimo inferno. ここから明らかである、姦淫の快さは最低の地獄から上ること。


At vero jucundum amoris conjugii, quia est ex amore conjunctionis boni et veri, et ex amore faciendi bonum, est jucundum caeleste; けれどもしかし、結婚愛の快さは、善と真理の結合の愛から、また善を行なう愛からであるので、天界の快さである。


descendit etiam ex intimo seu tertio caelo, ubi amor in Dominum a Domino regnat. さらにまた〔結婚愛の快さは〕最も内部の、すなわち、第三の天界から下る、その場所に主からの主への☆愛が支配している。


このinは対象を表わします。 


Inde constare potest quod discrimen inter duo illa jucunda sit sicut inter caelum et infernum. ここから明らかにすることができる、それらの二つの快さの間の相違は天界と地獄の間〔の相違〕のようであること。


Sed quod mirum est, creditur quod jucundum conjugii et jucundum adulterii sint similia, sed usque tale est discrimen inter illa, quale nunc dictum est: しかし、驚くべきことである、結婚の快さと姦淫の快さは似たものであることが信じられている、しかしそれでも、それらの間の相違はこのようなものである、今、言われたようなものである。


at discrimen non alius potest discernere et sentire, quam qui in jucundo amoris conjugialis est; しかし、〔その〕相違は、他の者に区別され、感じられることができない、結婚愛の快さの中にいる者以外に。


qui in hoc jucundo est, perspicue sentit quod jucundo conjugii non insit aliquid impuri ac incasti, ita non aliquid lascivi; この快さの中にいる者は、はっきりと感じる、結婚の快さに、不純な(不潔な)、そして不貞な(みだらな)何らかのものが内在しないこと、このように好色な(みだらな)何らかものが〔内在し〕ない。


et quod in jucundo adulterii nihil nisi quam impurum, incastum et lascivum sit; また姦淫の快さの中に、不潔な、不貞な、好色なもの以外でないなら、何もないこと〔をはっきりと感じる〕。


sentit quod ab infra ascendat incastum, et quod desuper descendat castum: 〔その者は〕感じる、下から不貞なものが上がってくること、また貞潔なものが上方から下ってくること。


at qui in jucundo adulterii est, non potest sentire illa, quia sentit infernale sicut suum caeleste. しかし、姦淫の快さの中にいる者は、それらを感じることができない、〔その者は〕地獄のものを自分に天界のもののように感じるので。


Ex his sequitur quod amor conjugii etiam in suo ultimo actu sit ipsa puritas, et ipsa castitas; これらから、~ということになる、結婚愛はその最後の行為の中ですら、純潔そのもの、また貞潔そのものであること。


et quod amor adulterii in suis actibus sit ipsa impuritas et ipsa incastitas. また姦淫愛は、その行為の中で不潔そのもの、また不貞そのものであること。


Quoniam jucunda utriusque amoris apparent exterius similia, tametsi sunt interius prorsus dissimilia, quia opposita, ideo providetur a Domino ne jucunda adulterii ascendant in caelum, tum ne jucunda conjugii descendant in infernum; 両方の愛の快さは、外的に似たものに見えるので、たとえ内部で(内的に)まったく似ていなくても、対立したものなので、それゆえ、主により配慮されている、姦淫の快さが天界の中へ上らないように、なおまた結婚の快さが地獄の中へ下らないように。


sed usque quod aliqua correspondentia caeli sit cum prolificatione in adulteriis, non autem cum ipsa jucunditate in illis. しかしそれでも、何らかの天界の対応するものが、姦淫の中の生殖にある、けれども、その〔姦淫の〕中の快さそのものとは〔対応が〕ない。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』990)


 50 結婚愛と姦淫愛の間の相違は天界と地獄の間のようであることが前に言われた。同様の相違がこれらの愛の快さの間にある、なぜなら、快さはそのすべての快さを愛から引き寄せ、快さはそれら愛から存在するから。姦淫愛の快さは、悪の役立ちを行なうこと、そのように悪を行なう快さからその快さを引き寄せる。また結婚愛の快さは、善の役立ちを行なうこと、そのように善を行なう快さから引き寄せる。そこで、悪い者にとってその性質は、悪を行なうことの中の快さである、姦淫愛がそこから下るので、このようなものが彼らの姦淫愛の快さである。そこから下ることは、ある者にはほとんど信じられることができない、しかしそれでも、そこにその起源がある。ここから、姦淫の快さは最低の地獄から上ることが明らかである。けれどもしかし、結婚愛の快さは、善と真理の結合の愛から、また善を行なう愛からであるので、天界の快さである。さらにまた〔結婚愛の快さは〕主からの主への愛が支配している場所である最内部の天界、すなわち、第三の天界から下る。


ここから、それらの二つの快さの間の相違は天界と地獄の間の相違のようであることを明らかにすることができる。しかし結婚の快さと姦淫の快さは似たものであることが信じられているのは驚くべきことである、しかしそれでも、それらの間の相違は、今、言われたようなものである。しかし、その相違は、結婚愛の快さの中にいる者以外に、他の者に区別され、感じられることができない。この快さの中にいる者は、結婚の快さに、不純な、そして不貞な何らかのものが、このように好色な何らかものが内在しないことを、また姦淫の快さの中に、不潔な、不貞な、好色なもの以外でないなら、何もないことをはっきりと感じる。〔その者は〕下から不貞なものが上がってくること、また貞潔なものが上方から下ってくることを感じる。しかし、姦淫の快さの中にいる者は、地獄のものを自分の天界のもののように感じるので、それらを感じることができない。


 これらから、結婚愛はその最後の行為の中ですら、純潔そのもの、また貞潔そのものであること、また姦淫愛は、その行為の中で不潔そのもの、また不貞そのものであることがいえる。


 両方の愛の快さは、対立したものなので、たとえ内的にまったく似ていなくても、外的に似たものに見えるので、それゆえ、姦淫の快さが天界の中へ上らないように、なおまた結婚の快さが地獄の中へ下らないように、主により配慮されている。しかしそれでも、天界の何らかのものと対応するものが姦淫の中の生殖にある、けれども、その〔姦淫の〕中の快さそのものとは対応がない。


 


(4) 雑談:この『宗教と生活』を掲載するのは三度目であること


 この『宗教と生活』を掲載するのは「ある方の希望である」と述べた(612日、『神の摂理』を終了して)。もう少し正確に言えば、「柳瀬訳の『霊的な生命』をスヴェーデンボリ出版で出してもらえないか」というものである。それで、「では、前に手を付けたこともあるけれど、まずはこの原典講読で、きちっと訳して、それから出版するようにしましょう」と約束した。


 その「前に手を付けたことがある」についてである。ずっと以前に大阪のTさんから「この『霊的な生命』を読みたい、ついては(当時Tさんが出していた)月刊信仰誌に掲載したい」ということで、原典対訳として、しばらく掲載していた。その後、その信仰誌は廃刊となったので、その後、改めて、私がかつて出していたスヴェーデンボリ研究誌『荒野』に連載するようにした。


 『荒野』は私が50歳になったのを契機に19971月に創刊、その内容はまず第一に「原典対訳」であった。諸事情から20018月、第67号をもって急きょ休刊(実際には廃刊)。その最終刊の「原典対訳」の内容がこの『宗教と生活』の4850番である。この50番を訳し終えたのが83日であった。


 すなわち、10年前に取り組んでいたものを、ここで再び取り上げることになった。しかも、1回目はTさんの依頼であり、今度はある方の希望である。因縁を感じる。


この50番までは10年前のものの見直しであったが、その間、私自身の訳語がずいぶんと変化した。その大きな理由は『レキシコン』の完成である。レキシコンにこの10年間取り組んでいた。訳語の骨格ができた気がするので、今後は訳語が変化することはあまりないであろうと思う。


次回(51)からは私にとって新たな挑戦(翻訳)である。