原典講読『宗教と生活』 41

 

(1) 原文「979番」


  41  Ex supra dictis nunc constare potest quid per “bona opera” in Verbo intelligitur; nempe, omnia opera quae ab homine fiunt, dum remota sunt mala ut peccata: nam opera quae deinde fiunt, non ab homine aliter quam sicut ab illo fiunt; fiunt enim a Domino; et quae a Domino, omnia bona sunt, et vocantur bona vitae, bona charitatis, et bona opera: sicut omnia judicia judicis, qui pro fine justitiam habet, et hanc ut Divinam veneratur et amat, ac judicationes propter munera, pro amicitia, et ex favore, ut flagitia detestatur; sic enim consulit bono patriae, efficiendo ut judicium et justitia ibi sicut in caelo regnent; et sic consulit paci cujusvis civis insontis, et custodit a violentia maleficorum; quae omnia sunt bona opera: sunt etiam administratorum officia, et mercatorum negotia omnia bona opera, quando quaestus illicitos ut peccata contra leges Divinas fugiunt. Dum homo fugit mala ut peccata, tunc discit indies quid bonum opus, et apud illum crescit affectio faciendi bonum, et affectio sciendi vera propter bonum; nam quantum scit vera, tantum potest opera plenius et sapientius facere; inde opera fiunt verius bona. Desistas itaque in te quaerere, “Quae sunt bona opera quae faciam, aut quid boni faciam ut vitam aeternam accipiam?” Abstine modo a malis ut peccatis, et specta ad Dominum, ac Dominus docebit et ducet.


 


(2) 直訳


Ex supra dictis nunc constare potest quid per “bona opera” in Verbo intelligitur; そこで、上に言われたことから明らかにすることができる、みことばの中の「善い働き」によって何が意味されるか。


nempe, omnia opera quae ab homine fiunt, dum remota sunt mala ut peccata: すなわち、人間により行なわれるすべての働きは、悪が罪として遠ざけられている時〔善い働きであること〕。


nam opera quae deinde fiunt, non ab homine aliter quam sicut ab illo fiunt; なぜなら、その後に行なわれる働きは、人間により〔行なわれるのでは〕ないから、彼により行なわれるように以外と異なって☆。


☆ わざわざわかりづらい(?)直訳としてしまっている気もしますが、「人間により行なわれるように人間によって行なわれるないのではない」、すなわち「人間によって行なわれるように、行なわれる」ということです。


fiunt enim a Domino; というのは、主により行なわれるから。


et quae a Domino, omnia bona sunt, et vocantur bona vitae, bona charitatis, et bona opera: また、主からのものは、すべて善である、また、生活の善、仁愛の善、善い働きと呼ばれる。


sicut omnia judicia judicis, qui pro fine justitiam habet, et hanc ut Divinam veneratur et amat, ac judicationes propter munera, pro amicitia, et ex favore, ut flagitia detestatur; 裁判官(審判者)のすべての判決のようである、その者は目的として公正を持つ、またこれを神的なものとして尊ぶ、愛する、そして贈り物(わいろ)ゆえに判決を、友情のために、また好意〔への見返り〕から、〔その判決を下すことを〕邪悪な行為として嫌う。


sic enim consulit bono patriae, efficiendo ut judicium et justitia ibi sicut in caelo regnent; というのは、このように祖国の善を☆思いやるから、判決(審判)と公正がそこ〔祖国〕に有効である(引き起こされる)ように、天界の中で支配しているような。


consulo「相談する」は自動詞として与格とともに「利益を図る・思いやる」の意味になります。


et sic consulit paci cujusvis civis insontis, et custodit a violentia maleficorum; またこのように罪のない市民のそれぞれの平和を☆思いやる、また悪を行なう者の暴力から守る。


前記に同じ。


quae omnia sunt bona opera: それらのすべてものは善い働きである。


sunt etiam administratorum officia, et mercatorum negotia omnia bona opera, quando quaestus illicitos ut peccata contra leges Divinas fugiunt. さらにまた、管理人の職務(任務)、また商人の商業(仕事)すべて善い働きである、許されない利得(金もうけ)を神的な律法に反する罪として避ける時。


Dum homo fugit mala ut peccata, tunc discit indies quid bonum opus, et apud illum crescit affectio faciendi bonum, et affectio sciendi vera propter bonum; 人間が悪を罪として避ける時,その時、日々、何が善い働きか学ぶ、また彼のもとに善を行なう情愛が増大する、また善のために真理を知る情愛が。


nam quantum scit vera, tantum potest opera plenius et sapientius facere; なぜなら、どれだけ真理を知るか〔によって〕、それだけさらに十分な☆またさらに賢明な☆働きを行なうことができるから。


pleniussapientiusも形容詞の比較級です。


inde opera fiunt verius bona. ここから、働きはさらに真の☆善となる。


veriusは形容詞 verus「真の、ほんものの」比較級です。


Desistas itaque in te quaerere, “Quae sunt bona opera quae faciam, aut quid boni faciam ut vitam aeternam accipiam?” それで、あなたの中で、質問することをあなたはやめよ(接続)☆、「私が行なうべき善の働きとは何か、または私が永遠のいのちを受けるために、善の何を私は行なうべきか?」と。


単文中の接続法が二人称現在で使われるとき、命令・禁止を表わします。


Abstine modo a malis ut peccatis, et specta ad Dominum, ac Dominus docebit et ducet. 単に罪として悪をやめよ、また主に目を向けよ、そして(そうすれば☆)主は〔あなたを〕教え(未来)、導く(未来)


acの訳語として、etと同じく、命令法の後では「そうすれば」でよいと思います。また未来時制が用いられているので、「当然の推量」をあらわします。「~に違いない」といった意味です。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』979)


 41 そこで、前に言われたことから、みことばの中の「善い働き」によって何が意味されるか明らかにすることができる。すなわち、人間により行なわれるすべての働きは、悪が罪として遠ざけられている時〔善い働き〕であること。なぜなら、その後に行なわれる働きは、人間により行なわれるにしても、人間により行なわれるのではないから。というのは、主により行なわれるからである。また、主からのものはすべて善であり、生活の善、仁愛の善、善い働きと呼ばれる。


 裁判官のすべての判決のようであり、その者は目的として公正を持ち、またこれを神的なものとして尊び、愛し、そしてわいろゆえに、友情のために、また好意〔への見返り〕から、判決を下すことを邪悪な行為として嫌う。というのは、このように、天界の中で支配しているような判決と公正が、そこ〔祖国〕に引き起こされるようにするから祖国の善を思いやりるから。またこのように、罪のない市民のそれぞれの平和を思いやり、また悪を行なう者の暴力から守る。それらのすべてものは善い働きである。さらにまた、管理人の任務、また商人の商売は、許されない利得(金もうけ)を神的な律法に反する罪として避ける時、すべて善い働きである。


 人間が悪を罪として避ける時,その時、日々、何が善い働きか学び、彼のもとに善を行なう情愛が、また善のために真理を知る情愛が増大する。なぜなら、どれだけ真理を知るかによって、それだけさらに十分なまたさらに賢明な働きを行なうことができるから。ここから、働きはさらに真の善となる。


 それで、あなたの中で、「私が行なうべき善の働きとは何か、または私が永遠のいのちを受けるために、どんな善を行なうべきか?」と問うことをやめよ。悪をやめ、主に目を向けよ、そうすれば主は〔あなたを必ず〕教え、導かれる。