原典講読『宗教と生活』 34, 35

 

(1) 原文「972番」


  34  Qui abstinet a furtis in lato sensu intellectis, immo qui fugit illa, ex alia causa quam ex religione et propter vitam aeternam, non purificatur ab illis, nam aliud non aperit caelum; Dominus enim per caelum removet mala apud hominem, sicut per caelum removet inferna. Sint pro exemplis administratores bonorum superiores et inferiores, negotiatores, judices, officiarii ex omni sorte, operarii, qui a furtis, hoc est, a lucrationibus et faenerationibus illicitis abstinent, tum illas fugiunt, propter aucupationem famae, et inde honoris aut lucri, propter leges civiles et morales; verbo, ex aliquo amore aut ex aliquo timore naturali, ita ex solis vinculis externis, et non ex religione; interiora illorum sunt usque plena furtis et rapinis, ac erumpunt dum externa vincula illis auferuntur, quod fit cum unoquovis post mortem: sinceritas et rectitudo illorum est modo larva, fucus et astus.


 


(2) 直訳


Qui abstinet a furtis in lato sensu intellectis, immo qui fugit illa, ex alia causa quam ex religione et propter vitam aeternam, non purificatur ab illis, nam aliud non aperit caelum; 広い意味で理解される窃盗をやめる者は、それどころか、それらを避ける者は、宗教からと永遠のいのちのため以外の他の理由から、それらから清められない、なぜなら、他のものは天界を開かないから。


Dominus enim per caelum removet mala apud hominem, sicut per caelum removet inferna. というのは、主は天界を通して人間のもとに悪を遠ざける(取り去る)ら、天界を通して地獄を遠ざける(取り去る)ように。


Sint pro exemplis administratores bonorum superiores et inferiores, negotiatores, judices, officiarii ex omni sorte, operarii, qui a furtis, hoc est, a lucrationibus et faenerationibus illicitis abstinent, tum illas fugiunt, propter aucupationem famae, et inde honoris aut lucri, propter leges civiles et morales; 例としてある、財産の管理者、上位のと下位の、商人、裁判官(審判者)、すべての種類からの役人、労働者(働き手)、その者は窃盗から、すなわち、許されない利益と暴利(法外な高利)やめる、なおまたそれらを避ける、評判(名声)の獲得☆のために、またここから名誉または利益の、市民と道徳の法律のために。


aucpatio(?)の言葉は「レキシコン」に見当たりませんが、おそらく、このような意味でしょう。


verbo, ex aliquo amore aut ex aliquo timore naturali, ita ex solis vinculis externis, et non ex religione; 一言でいえば、自然的な何らかの愛または何らかの恐怖から、そのように単なる外なる束縛(抑制)から、また宗教からでない。


interiora illorum sunt usque plena furtis et rapinis, ac erumpunt dum externa vincula illis auferuntur, quod fit cum unoquovis post mortem: 彼らの内的なものは、それでも窃盗と強奪で満ちている、そして勢いよく出てくる(突発する)、それらの外なる束縛(抑制)取り去られる時、それはそれぞれの者に、死後、生じる。


sinceritas et rectitudo illorum est modo larva, fucus et astus. 彼らの誠実と正直は、単に幽霊(妄想)、見せかけ、狡猾(欺瞞)である。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』972)


 34 宗教からと永遠のいのちのため以外の他の理由から、広い意味で理解される窃盗をやめる者は、それどころか、それらを避ける者は、それらから清められない、なぜなら、他のものは天界を開かないから。というのは、主は、天界を通して地獄を遠ざけるように、天界を通して人間のもとの悪を遠ざけるら。


 例として、財産の上位と下位の管理者、商人、裁判官、すべての種類の役人、労働者がいる。その者たちは窃盗を、すなわち、許されない利益と法外な高利を 評判のために、またここから名誉または利益の獲得ために、市民と道徳の法律のためにやめ、なおまたそれらを避ける。一言でいえば、自然的な何らかの愛または何らかの恐怖から、そのように単なる外なる束縛からやめ、宗教からではない。それでも、彼らの内的なものは窃盗と強奪で満ちている、そしてそれらの外なる束縛が取り去られる時、勢いよく出てくる。そのことは、それぞれの者に、死後、生じる。彼らの誠実と正直は、単に妄想、見せかけ、欺瞞である。


 


(1) 原文「973番」


  35  Quantum nunc remota sunt, ac amplius removentur, genera et species furtorum, tantum intrant et locum illorum occupant genera et species bonorum quibus illa in opposito correspondent, quae in communi se ad sincerum, rectum et justum referunt: dum enim homo fugit et aversatur lucrationes illicitas per fraudes et astus, tantum vult sincerum, rectum et justum, et tandem incipit amare sincerum quia sincerum est, rectum quia est rectum, ac justum quia est justum. Quod incipiat amare illa, est quia illa sunt a Domino, ac amor Domini est in illis; nam amare Dominum non est amare personam, sed amare illa quae procedunt a Domino, haec enim sunt Dominus apud hominem; ita quoque ipsum sincerum, ipsum rectum, et ipsum justum: et quia illa sunt Dominus, ideo quantum homo illa amat, et inde ex illis agit, tantum a Domino agit; et tantum Dominus insincera et injusta, quoad ipsas intentiones et voluntates, ubi radices illorum sunt, removet, et semper cum minori renisu et pugna, ita cum faciliori opera, quam in initiis. Sic homo cogitat ex conscientia, et agit ex integritate; non quidem homo ex se sed sicut ex se: agnoscit enim tunc ex fide, tum ex perceptione, quod quidem appareat sicut illa cogitet et faciat ex se, cum tamen non ex se, sed ex Domino.


 


(2) 直訳


Quantum nunc remota sunt, ac amplius removentur, genera et species furtorum, tantum intrant et locum illorum occupant genera et species bonorum quibus illa in opposito correspondent, quae in communi se ad sincerum, rectum et justum referunt: そこで、どれだけ遠ざけられ、そしてさらに遠ざけられているか〔によって〕、窃盗の属☆1と種☆1が、それだけ入る、またそれらの場所を占める、善の属と種が、それら〔善〕はそれら〔窃盗〕に対立して対応している、それらは一般に(たいてい)、誠実、真っ直ぐ(正直)、正義に関係する☆2


1 genusは生物学上で「種」の一つ上の分類単位「属」です。「種類」の意味ももちろんあります。


speciesは「種」です。やはり、種類の意味があります。それぞれ、in genereで「一般的に」in specieで「特に、特定的に」の意味があります。genera et specieで「一般的にも、特定的にも」と訳せます、それでも両者をひっくるめて「いろいろな種類の」と訳すこともできるでしょう。


2 se referoで「~に関係する、~に関係がある」という意味です。


dum enim homo fugit et aversatur lucrationes illicitas per fraudes et astus, tantum vult sincerum, rectum et justum, et tandem incipit amare sincerum quia sincerum est, rectum quia est rectum, ac justum quia est justum. というのは、人間がごまかしと狡猾(欺瞞)よって許されない利得(もうけ)避け、退ける時、それだけ誠実、真っ直ぐ(正直)、正義を欲する、またついに、愛し始めるから、誠実を誠実であるので、真っ直ぐ(正直)を真っ直ぐ(正直)であるので、正義を正義であるので。


Quod incipiat amare illa, est quia illa sunt a Domino, ac amor Domini est in illis; 〔彼が〕それらを愛し始めることは、それらは主からのものであるからである、そして主の愛がそれらの中にある。


nam amare Dominum non est amare personam, sed amare illa quae procedunt a Domino, haec enim sunt Dominus apud hominem; なぜなら、主を愛することは〔主という〕人物を愛することではないから、しかし、それらを愛すること、それらは主から発出する、というのは、これらは人間のもとに〔いる〕主であるから。


ita quoque ipsum sincerum, ipsum rectum, et ipsum justum: そのようにまた、誠実そのものを、真っ直ぐ(正直)そのものを、正義そのものを。


et quia illa sunt Dominus, ideo quantum homo illa amat, et inde ex illis agit, tantum a Domino agit; また、それらは主であるので、それゆえ、どれだけ人間がそれらを愛し、またここからそれらから行動するか〔によって〕、それだけ主から行動する。


et tantum Dominus insincera et injusta, quoad ipsas intentiones et voluntates, ubi radices illorum sunt, removet, et semper cum minori renisu et pugna, ita cum faciliori opera, quam in initiis. また、それだけ主は,不誠実と不正を、〔その〕意図と意志そのものに関して、そこにそれらの根がある、取り去る(遠ざける)、また常に、さらに少ない抵抗と闘争とともに、そのようにさらに容易な働きとともに、〔取り去る(遠ざける)〕、始まりよりも。


Sic homo cogitat ex conscientia, et agit ex integritate; このように、人間は良心から考える、また公正から行動する。


non quidem homo ex se sed sicut ex se: 確かに、人間は自分自身からでなく、しかし自分自身からかのように。


agnoscit enim tunc ex fide, tum ex perceptione, quod quidem appareat sicut illa cogitet et faciat ex se, cum tamen non ex se, sed ex Domino. というのは、その時、信仰から、なおまた知覚から認めるから、確かに自分自身からそれらを考え、行なったように見える、そのときそれでも、自分自身からでなく、しかし主から〔考え、行なったと認めるから〕。



 


(3) 訳文(『黙示録講解』973)


 35 そこで、いろいろな種類の窃盗がどれだけ遠ざけられ、そしてさらに遠ざけられているかによって、それだけいろいろな種類の善が入り、それら〔窃盗〕に対立して対応しているそれら〔善〕はそれらの場所を占める。それら〔の善〕は、一般に、誠実、正直、正義に関係する。というのは、人間がごまかしと欺瞞によって許されない利得避け、退ける時、それだけ誠実、正直、正義を欲し、またついに、誠実を誠実であるので、正直正直であるので、正義を正義であるので愛し始めるから。〔彼が〕それらを愛し始めるのは、それらは主からのものであり、そして主の愛がそれらの中にあるからである。なぜなら、主を愛することは人物を愛することではなく、主から発出するものを、そのようにまた、誠実そのものを、真っ直ぐ(正直)そのものを、正義そのものを愛することであるから、というのは、それらは人間のもとの主であるから。また、それらは主であるので、それゆえ、どれだけ人間がそれらを愛し、またここからそれらから行動するかによって、それだけ主から行動する。また、それだけ主は,不誠実と不正を、それらの根がある意図と意志そのものに関して、遠ざけ、また常に、始まりよりも、さらに少ない抵抗と闘争とともに、そのようにさらに容易な働きとともに、遠ざける


 このように、人間は良心から考え、公正から行動する。確かに、人間は自分自身からでなく、しかし自分自身からかのようにそうする。というのは、その時、信仰から、なおまた知覚から、確かに自分自身からそれらを考え、行なったように見えるが、そのときそれでも、自分自身からでなく、しかし主から考え、行なったと認めるから。