原典講読『宗教と生活』 30, 31

 

DE QUINTO PRAECEPTO,


“NON FURABERIS.”


第五戒について、


「あなたは盗んではならない」


 


(1) 原文「967番」


  30  DE QUINTO PRAECEPTO, “NON FURABERIS.”


Per “furta” non solum intelliguntur furta manifesta, sed etiam furta non manifesta; sicut faenerationes et lucrationes illicitae, quae fiunt per fraudes et astus, sub varia specie ut vel appareant sicut licitae, vel clandestine ut prorsus non appareant. Tales lucrationes communiter dantur apud administratores bonorum aliorum, superiores et inferiores, apud negotiatores, tum etiam apud judices qui judicia vendunt et sic justitiam mercenariam faciunt. Haec et plura alia sunt furta, a quibus abstinendum, et quae fugienda, et tandem aversanda sicut peccata contra Deum, quia contra leges Divinas quae in Verbo, et contra hanc legem, quae est una inter fundamentales leges omnium religionum in universo terrarum orbe; decem enim illa praecepta sunt universalia, data propter finem ut homo ex religione vivat, dum ex illis; per vitam enim ex religione homo conjungitur caelo, at per vitam illorum ex obedientia legis civilis et moralis conjungitur mundo et non caelo; ac conjungi mundo et non caelo est conjungi inferno.


 


(2) 直訳


DE QUINTO PRAECEPTO, “NON FURABERIS.” 第五戒について、「あなたは盗んではならない」。


Per “furta” non solum intelliguntur furta manifesta, sed etiam furta non manifesta; 「窃盗」によって、あからさま窃盗だけが意味されない、しかしあからさまでない窃盗もまた。


sicut faenerationes et lucrationes illicitae, quae fiunt per fraudes et astus, sub varia specie ut vel appareant sicut licitae, vel clandestine ut prorsus non appareant.  高利貸しや許されない利得(もうけ)のような、それらは欺瞞(ごまかし)と狡猾さによって行なわれる、いろいろな姿のもとに、あるいは許されるもののように見られるように、あるいはまったく現われないようにひそかに。


Tales lucrationes communiter dantur apud administratores bonorum aliorum, superiores et inferiores, apud negotiatores, tum etiam apud judices qui judicia vendunt et sic justitiam mercenariam faciunt. このような利得(もうけ)は一般的に、他の者の財産の管理者のもとに存在する、上位の者でも下位の者でも、商人のもとに、ほかにもまた、裁判官のもとに、その者は判決を売る、またこのように公正を賄賂のきく(買収された)☆ものにする。


「レキシコン」のmercenariusにこの意味が載っていませんでした(中性・実詞としての意味しかありませんでした)。もうそろそろ出版しようと思っているのに、まだこのように手入れが必要です。


Haec et plura alia sunt furta, a quibus abstinendum, et quae fugienda, et tandem aversanda sicut peccata contra Deum, quia contra leges Divinas quae in Verbo, et contra hanc legem, quae est una inter fundamentales leges omnium religionum in universo terrarum orbe; これらは、また他の多くものは窃盗である、それらをやめなければならない、またそれらを避けなければならない、またついには、神に反する罪として背かなければならない、神的な律法に反するので、またこの律法に反する〔ので〕、それは全地球の中のすべての宗教の根本的な律法の間の一つである。


decem enim illa praecepta sunt universalia, data propter finem ut homo ex religione vivat, dum ex illis; というのは、これらの十の戒めは普遍的なものであるから、人間が宗教から生きるようにとの目的のために与えられた、それら〔の戒め〕から〔生きる〕時。


per vitam enim ex religione homo conjungitur caelo, at per vitam illorum ex obedientia legis civilis et moralis conjungitur mundo et non caelo; というのは、宗教からの生活によって人間は天界と結合されるから、しかし、市民と道徳の法律に服従からの彼らの生活によって、〔人間は〕天界でなくて世と結合される。


ac conjungi mundo et non caelo est conjungi inferno. そして、天界でなくて世と結合されることは地獄と結合されることである。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』967)


 30  第五戒「あなたは盗んではならない」について。


 「窃盗」によって、あからさま窃盗だけでなく、しかしまた、ごまかしと狡猾さによって行なわれる高利貸しや許されないもうけのような、いろいろな姿のもとに、あるいは許されるもののように見られるように、あるいはまったく現われないようにひそかに行なわれる、あからさまでない窃盗も意味される。このようなもうけは他の者の財産の管理者のもとに、上位の者でも下位の者でも、商人のもとに普通に存在し、ほかにもまた、判決を売り、このように公正を買収されたものにする裁判官のもとに存在する。


 これらは、また他の多くものはそれらをやめなければならない、またそれらを避けなければならない、またついには、神に反する罪として背を向けなければならない窃盗であり、神的な律法に反し、またこの律法に反するので、それは全地球の中のすべての宗教の根本的な律法の一つでもある。というのは、これらの十の戒めは、人間がそれらの戒めから生きる時、宗教から生きるようにとの目的のために与えられた普遍的なものであるから。というのは、宗教からの生活によって人間は天界と結合されるが、しかし、市民と道徳の法律に服従からの生活によって、天界でなくて世と結合されるから。そして、天界でなくて世と結合されることは地獄と結合されることである。


 


(1) 原文「969番」


 31  Homo ita creatus est ut sit imago caeli et imago mundi, est enim microcosmus; nascitur homo a parentibus imago mundi, ac denuo nascitur ut sit imago caeli: denuo nasci est regenerari, ac regeneratur a Domino per vera ex Verbo et per vitam secundum illa. Homo imago mundi est quoad mentem suam naturalem, ac imago caeli est quoad mentem spiritualem; mens naturalis, quae est mundus, est infra, et mens spiritualis, quae est caelum, est supra. Mens naturalis est plena omnis generis malis, sicut furtis, adulteriis, homicidiis, falsis testimoniis, concupiscentiis, immo blasphemiis et profanationibus Dei. Haec mala et plura alia in illa mente resident, sunt enim amores illorum ibi, et inde jucunda cogitandi, volendi et faciendi illa; haec innata sunt illi menti ex parentibus, nam homo in ea quae in illa mente sunt nascitur et adolescit; coercetur modo per vincula juris civilis et per vincula vitae moralis, a faciendo illa, et sic a manifestando nisus pravae voluntatis suae. Quis non potest videre quod Dominus non possit e caelo influere apud hominem, ac docere illum et ducere illum, antequam illa mala remota sunt? Obstant enim, repellunt, pervertunt, et suffocant vera et bona caeli, quae e superiore instant, incumbunt, ac influere nituntur; mala enim sunt infernalia, et bona sunt caelestia, ac omne infernale flagrat odio contra omne caeleste.


Inde nunc patet quod antequam Dominus e caelo cum caelo possit influere, et formare hominem ad imaginem caeli, necessario removenda sint mala, quae in mente naturali coacervata resident. Nunc quia primarium est ut removeantur mala, antequam homo doceri et duci possit a Domino, patet causa cur in octo praeceptis decalogi recenseantur mala opera quae non facienda sunt, non autem bona opera quae facienda. Bonum non existit una cum malo, nec existit priusquam remota sunt mala; prius non datur via e caelo in hominem: est enim homo sicut mare nigrum, cujus aquae utrinque removendae sunt, antequam Dominus in nube et in igne transitum det filiis Israelis: “mare” nigrum etiam significat infernum, “Pharao cum Aegyptiis” naturalem hominem, ac “filii Israelis” spiritualem.


 


(2) 直訳


Homo ita creatus est ut sit imago caeli et imago mundi, est enim microcosmus; 人間はこのように創造されている、天界の映像と世の映像であるように、というのは、小宇宙であるから。


nascitur homo a parentibus imago mundi, ac denuo nascitur ut sit imago caeli: 人間は両親から世の映像に生まれている、そしてもう一度、天界の映像であるように生まれている。


denuo nasci est regenerari, ac regeneratur a Domino per vera ex Verbo et per vitam secundum illa. もう一度生まれることは再生されることである、そして主により、みことばからの真理によって、またそれらにしたがった生活によって再生される。


Homo imago mundi est quoad mentem suam naturalem, ac imago caeli est quoad mentem spiritualem; 人間は世の映像である、自分の自然的な心に関して、そして、天界の映像である、霊的な心に関して。


mens naturalis, quae est mundus, est infra, et mens spiritualis, quae est caelum, est supra. 自然的な心は、それは世である、下方にある、また霊的な心は、それは天界である、上方にある。


Mens naturalis est plena omnis generis malis, sicut furtis, adulteriis, homicidiis, falsis testimoniis,  concupiscentiis, immo blasphemiis et profanationibus Dei. 自然的な心は、すべての種類の悪で満ちている、窃盗、姦淫、殺人、偽りの証言〔偽証〕、強い欲望〔強欲〕のような、それどころか神の冒涜や(神を)汚すことで。


Haec mala et plura alia in illa mente resident, sunt enim amores illorum ibi, et inde jucunda cogitandi, volendi et faciendi illa; これらの悪と他の多くのものは、その心の中に住んでいる、というのは、そこにそれらの愛があるから、またここからそれらを考え、意志し、行なう快さが〔あるから〕。


haec innata sunt illi menti ex parentibus, nam homo in ea quae in illa mente sunt nascitur et adolescit; これらは、両親からその心に生来のものである、なぜなら、人間はその心の中にあるそれらの〔多くの悪の〕中に生まれ、成長するから。


coercetur modo per vincula juris civilis et per vincula vitae moralis, a faciendo illa, et sic a manifestando nisus pravae voluntatis suae. 市民の法律の束縛(抑制)によって、また道徳的な生活の束縛(抑制)によってだけ、それらを行なうことから、またこのように自分の意志の邪悪な努力が現われることから抑制される。


Quis non potest videre quod Dominus non possit e caelo influere apud hominem, ac docere illum et ducere illum, antequam illa mala remota sunt? だれが見ることができないか? 主は天界から人間のもとに流入することができないこと、そして彼を教えること、また彼を導くこと、それらの悪が遠ざけられる前に。


Obstant enim, repellunt, pervertunt, et suffocant vera et bona caeli, quae e superiore instant, incumbunt, ac influere nituntur; というのは、〔それらの悪は〕天界の真理と善を妨害する(立ちふさがる)、歪曲させる(ゆがめる)、また窒息させるから、それら〔の真理と善〕はさらに上から迫る、押し寄せる、また流入することに努力する。


mala enim sunt infernalia, et bona sunt caelestia, ac omne infernale flagrat odio contra omne caeleste. というのは、悪は地獄のものであるから、また善は天界のものである、そしてすべての地獄のものはすべての天界のものに対して憎しみに燃える。


Inde nunc patet quod antequam Dominus e caelo cum caelo possit influere, et formare hominem ad imaginem caeli, necessario removenda sint mala, quae in mente naturali coacervata resident. そこでここから明らかである、主が天界から天界とともに流入することができる前に、また人間を天界の映像へ形成すること、必然的に、悪が遠ざけられるべきこと、それらは自然的な心の中に積み重なった、住んでいる。


Nunc quia primarium est ut removeantur mala, antequam homo doceri et duci possit a Domino, patet causa cur in octo praeceptis decalogi recenseantur mala opera quae non facienda sunt, non autem bona opera quae facienda. そこで(さて)、悪が遠ざけられることが第一(最初)のものであるので、人間が主により教えられ、また導かれることができる前に、理由が明らかである、なぜ十戒の八つの戒めの中に悪の働き()が列挙されているか、それらは行なってはならない、けれども、善の働き()なく、それらは行なうべき。


Bonum non existit una cum malo, nec existit priusquam remota sunt mala; 善は悪と一緒に存在するようにならない、悪が遠ざけられるより前に(~しないうちに)存在するようにもならない。


prius non datur via e caelo in hominem: 〔このこと〕以前に天界から人間の中へ道は与えられない。


est enim homo sicut mare nigrum, cujus aquae utrinque removendae sunt, antequam Dominus in nube et in igne transitum det filiis Israelis: というのは、人間は黒い海のようであるから、その水は両側に遠ざけられなくてはならない、主が雲の中にまた火の中に、イスラエルの子らに通路(通過)を与える前に。


“mare” nigrum etiam significat infernum, “Pharao cum Aegyptiis” naturalem hominem, ac “filii Israelis” spiritualem. さらにまた、黒い「海」は地獄を意味する、「エジプト人と一緒のパロ」は自然的な人間を、そして「イスラエルの子ら(民族)」は霊的なもの〔人間〕を〔意味する〕。


 


 


(3) 訳文(『黙示録講解』969)


 31 人間は天界の映像と世の映像であるように創造されている、というのは小宇宙であるからである。人間は両親から世の映像に生まれ、そしてもう一度、天界の映像であるように生まれている。もう一度生まれることは再生されることであり、主により、みことばからの真理によって、またそれらにしたがった生活によって再生される。


 人間は、自分の自然的な心に関して世の映像であり、霊的な心に関して天界の映像である。世である自然的な心は下方にあり、天界である霊的な心は上方にある。自然的な心は、窃盗、姦淫、殺人、偽りの証言、強い欲望のような、それどころか神の冒涜や神を汚すことで、すべての種類の悪に満ちている。これらの悪と他の多くのものは、その心の中に住んでいる、というのは、そこにそれらの愛があり、またここからそれらを考え、意志し、行なう快さがあるから。これらは、両親からその心に生来のものである、なぜなら、人間はその心の中にあるそれらの〔多くの悪の〕中に生まれ、成長するから。市民の法律の束縛によって、また道徳的な生活の束縛によってだけ、それらを行なうことから、またこのように自分の意志の邪悪な努力が現われることから抑制される。


 それらの悪が遠ざけられる前に、主は天界から人間のもとに流入すること、そして彼を教え、導くことができないことを、だれが見ることができないか? というのは、〔それらの悪は〕天界の真理と善を妨害し、歪曲させ、窒息させるから、〔それでも〕その真理と善は上から迫り、押し寄せ、また流入することに努力している。というのは、悪は地獄のものであり、善は天界のもの、そしてすべての地獄のものはすべての天界のものに対して憎しみに燃えるから。


 そこでここから、主が天界から天界とともに流入し、人間を天界の映像へ形成することができる前に、必然的に、自然的な心の中で住んでいる積み重なった悪が遠ざけられるべきことが明らかである。


 さて、人間が主により教えられ、また導かれることができる前に、悪が遠ざけられることが最初のものであるので、十戒の八つの戒めの中に、なぜ行なうべき善の働きではなく、行なってはならない悪の働きが列挙されているか、その理由が明らかである。


 善は悪と一緒に存在するようにならないし、悪が遠ざけられるより前に存在するようにもならない。それ以前に天界から人間の中へ道は与えられない。というのは、主が雲の中にまた火の中に、イスラエルの子らに通路を与える前に、人間は水が両側に遠ざけられなくてはならない黒い海のようであるから。さらにまた、黒い「海」は地獄を、「エジプト人と一緒のパロ」は自然的な人間を、そして「イスラエルの子ら」は霊的な人間を意味する。

原典講読『宗教と生活』 32

 

(1) 原文「970番」


  32  Supra dictum est quod communicatio cum caelo non detur, priusquam remota sunt mala et inde falsa quibus mens naturalis obstipata est; sunt enim illa sicut nigrae nubes inter solem et oculum, aut sicut paries inter lucem caeli et inter lumen ex candela in conclavi; homo enim est sicut inclusus conclavi, ubi ex candela videt, quamdiu est in lumine solius naturalis hominis; sed ut primum naturalis homo purificatus est a malis et inde falsis, tunc est sicut videat per fenestras in pariete illa quae caeli sunt ex luce ejus; nam ut primum remota sunt mala, tunc aperitur mens superior, quae vocatur mens spiritualis, quae in se spectata est typus seu imago caeli; per hanc influit Dominus, et facit ut videat ex luce caeli; et per hanc quoque reformat et denique regenerat naturalem hominem, ac implantat vera loco falsorum, et bona loco malorum ibi; hoc facit Dominus per amorem spiritualem, qui est amor veri et boni. Homo tunc in medio inter binos amores constitutus est, inter amorem mali et inter amorem boni; quando amor mali recedit, amor boni loco ejus succedit: amor mali unice recedit per vitam secundum praecepta decalogi, nempe ut desistat a malis ibi recensitis quia peccata sunt, ac denique ut fugiat illa sicut infernalia.


Verbo, quamdiu homo non desistit a malis quia peccata sunt, mens spiritualis clausa est; ast ut primum homo desistit a malis quia peccata sunt, mens spiritualis aperitur, et cum illa mente etiam caelum; quo aperto homo in aliam lucem venit quoad omnia quae ecclesiae, caeli et vitae aeternae sunt, tametsi differentiam hujus lucis et prioris, quamdiu in mundo vivit, aegre potest animadvertere: causa est quia homo in mundo naturaliter cogitat etiam de spiritualibus, ac spiritualia naturalibus ideis inclusa sunt usque dum homo e naturali mundo in spiritualem transit, ubi tunc spiritualia recluduntur, percipiuntur et manifestantur.


 


(2) 直訳


Supra dictum est quod communicatio cum caelo non detur, priusquam remota sunt mala et inde falsa quibus mens naturalis obstipata est; 上に言われた、天界との伝達が与えられないこと、悪とそこからの虚偽が取り去られ(遠ざけられ)より前に、それらにより自然的な心が閉じ込められる。


sunt enim illa sicut nigrae nubes inter solem et oculum, aut sicut paries inter lucem caeli et inter lumen ex candela in conclavi; というのは、それらは太陽と目の間の黒い雲のようであるから、または天界の光(lux)☆の間と部屋の中のろうそくからの光(lumen)☆の間〔にある〕壁のよう〔であるから〕。


☆同じ“光”と訳される言葉“luxlumen”をスヴェーデンボリは「霊的な光と自然的な光」として使い分けしているようです。


homo enim est sicut inclusus conclavi, ubi ex candela videt, quamdiu est in lumine solius naturalis hominis; というのは、人間は部屋に閉じ込められ、そこにろうそく〔の光〕から見るようであるから、人間の自然的なだけの光の中にいるかぎり。


sed ut primum naturalis homo purificatus est a malis et inde falsis, tunc est sicut videat per fenestras in pariete illa quae caeli sunt ex luce ejus; しかし、自然的な人間が悪とそこからの虚偽から清められると直ぐに、その時、その壁の中の窓を通して、それらを見るかのようである、天界にあるものをその〔天界の〕光から。


nam ut primum remota sunt mala, tunc aperitur mens superior, quae vocatur mens spiritualis, quae in se spectata est typus seu imago caeli; なぜなら、悪が取り去られる(遠ざけられる)と直ぐに、その時、上位の心が開かれる、それは霊的な心と呼ばれる、それは本質的に天界の象徴()または映像として見られる。


per hanc influit Dominus, et facit ut videat ex luce caeli; これを通して主は流入する、また天界の光から見るようにする。


et per hanc quoque reformat et denique regenerat naturalem hominem, ac implantat vera loco falsorum, et bona loco malorum ibi; またこれを通して、人間の自然的なものを改心させる、最後に再生させる、そして虚偽に代わって真理を植え付ける、また悪に代わって善。


hoc facit Dominus per amorem spiritualem, qui est amor veri et boni. このことを主は霊的な愛を通してする、それ〔霊的な愛〕は真理と善への愛である。


Homo tunc in medio inter binos amores constitutus est, inter amorem mali et inter amorem boni; その時、人間は二つの愛の間の中央に(真ん中に)立つ(置かれる)、悪の愛の間と善の愛の間に。


quando amor mali recedit, amor boni loco ejus succedit: 悪の愛が去る(引っ込む)時、善の愛がそれに代わって(後に)続く。


amor mali unice recedit per vitam secundum praecepta decalogi, nempe ut desistat a malis ibi recensitis quia peccata sunt, ac denique ut fugiat illa sicut infernalia. 悪の愛はもっぱら十戒の戒めにしたがう生活によって去る(引っ込む)すなわち、そこに列挙された悪をやめるような、罪であるからと、そして最後に(ついに)れらを避けるような、地獄のように。


Verbo, quamdiu homo non desistit a malis quia peccata sunt, mens spiritualis clausa est; 一言でいえば(要するに)、人間は悪をやめないかぎり、罪であるからと、霊的な心は閉ざされる。


ast ut primum homo desistit a malis quia peccata sunt, mens spiritualis aperitur, et cum illa mente etiam caelum; しかし、人間が悪をやめると直ぐに、罪であるからと、霊的な心が開かれる、またその心とともに天界もまた〔開かれる〕。


quo aperto homo in aliam lucem venit quoad omnia quae ecclesiae, caeli et vitae aeternae sunt, tametsi differentiam hujus lucis et prioris, quamdiu in mundo vivit, aegre potest animadvertere: それ〔天界〕が開かれると、人間は他の光の中へやって来る、すべてのものに関して、教会の、天界と永遠の生活であるもの、それでも、この光と前のもの〔光〕との相違は、世の中に生きているかぎり、ほとんど気づくことができない。


causa est quia homo in mundo naturaliter cogitat etiam de spiritualibus, ac spiritualia naturalibus ideis inclusa sunt usque dum homo e naturali mundo in spiritualem transit, ubi tunc spiritualia recluduntur, percipiuntur et manifestantur. 理由である、人間は世の中で霊的なものについてもまた自然的に考えるので、そして霊的なものは自然的な概念に閉じ込められる、人間が自然界から霊〔界〕に移る時まで、その場所でその時、霊的なものは開かれる、知覚される、また現わされる。 


 


(3) 訳文(『黙示録講解』972)


 32 前に、悪とそこからの虚偽が取り去られ(遠ざけられ)より前に天界との伝達が与えられないことが言われた、それらにより自然的な心が閉じ込められている。というのは、それらは太陽と目の間の黒い雲、または天界の光(lux)の間と部屋の中のろうそくからの光(lumen)☆の間にある壁のようであるから。というのは、人間は、自然的なだけの光の中にいるかぎり部屋に閉じ込められ、そこでろうそくの光から見るようであるから。しかし、自然的な人間が悪とそこからの虚偽から清められると直ぐに、その時、その壁の中の窓を通して、天界にあるものをその光から見るかのようである。なぜなら、悪が取り去られると直ぐに、その時、霊的な心と呼ばれ、それは本質的に天界の象徴()または映像として見られる上位の心が開かれるから。これを通して主は流入し、また天界の光から見るようにされる。またこれを通して、人間の自然的なものを改心させ、最後に再生させ、そして虚偽に代わって真理を、また悪に代わって善を植え付けられる。このことを主は真理と善への愛である霊的な愛を通してされる。


その時、人間は二つの愛の間、悪の愛と善の愛の間の真ん中に置かれる。悪の愛が引っ込む時、善の愛がそれに代わって続く。悪の愛は、もっぱら十戒の戒めにしたがう生活、すなわち、そこに列挙された悪を罪であるからとやめるような、そして最後に(ついに)それらを地獄かのように避けるような生活によって引っ込む


 一言でいえば、人間は罪であるからと悪をやめないかぎり、霊的な心が閉ざされる。しかし、人間が罪であるからと悪をやめると直ぐに、霊的な心が開かれ、またその心とともに天界もまた開かれる。 それ〔天界〕が開かれると、人間は、教会や天界と永遠の生活に属するすべてのものに関して、別の光の中へやって来るが、それでも、この光と前の光との相違は、世の中に生きているかぎり、ほとんど気づくことができない。その理由は、人間は世の中で霊的なものについてもまた自然的に考え、そして人間が自然界から霊界に移る時まで霊的なものは自然的な概念に閉じ込められ、その霊界で、その時に、霊的なものが開かれ、知覚され、現わされるからである。